Μέσα από την πραγματικότητα, όπως την ζούμε στην καθημερινότητά μας, εμείς και όλοι οι άνθρωποι του τόπου και του κόσμου μας, έρχονται σήμερα τα Χριστούγεννα, ως ευκαιρία, δυνατότητα και τρόπος, να λυτρωθούμε, να απελευθερωθούμε, να φωτισθούμε, να ζήσομε και να σωθούμε». Τα παραπάνω τονίζει στο χριστουγεννιάτικο μήνυμα του ο Σεβασμιότατος Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ. Ειρηναίος, ο οποίος παράλληλα επισημαίνει ότι «αυτή τη γιορτή των Χριστουγέννων, με αυτό το νόημα και το περιεχόμενο, γιορτάζομε και τούτο το χρόνο, σε καιρούς χαλεπούς, πονηρούς και δύσκολους.
Οι βαθύτατες παραδοσιακές ρίζες των Καλάντων βυθίζονται στην Ελληνική παγανιστική αρχαιότητα και στα λεγόμενα «χελιδονίσματα» που έψαλλαν τα παιδιά την 1η Μαρτίου (παλαιότατη Πρωτοχρονιά). Ένα τέτοιο χελιδόνισμα σώθηκε από τον Αθηναίο:
– Ήλθεν, ήλθεν χελιδών καλάς ώρας άγουσα και καλούς ενιαυτούς…
Και ένα νεώτερο υπαγόρευσε στον Α. Λογαριαστάκη, ο Κ. Μαρουλάκης στο Νικηθιανό Μεραμβέλλου:
– Στο χελιδόνι που’ ρχεται στο σπίτι να φωλιάζει
να δίδεται καλή τροφή να παίρνει, να μισεύγει…
(Παυλάκης Γιάννης, «Ριζίτικα»)
Τα Κάλαντρα όπως ονομάζονται στην Κρήτη, είναι τραγούδια που εμφανίζονται κατά την Βυζαντινή περίοδο καθώς και τα Ριζίτικα και οι Ρίμες. Την ίδια περίοδο εμφανίζονται και τα είδη της βρυσομάνας δημοτικής ποίησης. Ακριτικά τραγούδια, παραλογές και θρησκευτικά τραγούδια όπως το «Μοιρολόι της Παναγίας».
Στην Κρήτη έχουν καταγραφεί διαφόρων ειδών Κάλαντρα που ψάλλονται ακόμα στα χωριά μας με τη συνοδεία λύρας, βιολιού, μαντολίνου, θιαμπολιού, ή μπαντούρας. Κάλαντρα Χριστογέννων, Πρωτοχρονιάς, Φώτων, του Λαζάρου, της Μ. Παρασκευής, πολεμικά κάλαντα (1912-13). Είναι όλα τους αριστουργήματα ποιήσεως, πίστεως και λαϊκής θυμοσοφίας. Τα παιδιά μ’ ένα ιδιαίτερα λυρικό τρόπο, αναγγέλλουν το χαρμόσυνο γεγονός με παινέματα και ευχές προς τους νοικοκυραίους και καταλήγουν σε παράκληση για φιλοδώρημα ή τρατάρισμα. Σε περίπτωση άρνησης οι ευχές γυρίζουν σε περιπαικτικές κατάρες.
Των Χριστουγέννων (Απόσπασμα)
Χριστούγεννα, Πρωτούγεννα πρώτη γιορτή του χρόνου
Για βγείτε, δείτε, μάθετε που ο Χριστός γεννάται
Γεννάται κι αναθρέφεται με μέλι και με γάλα
Το μέλι τρών’ οι άρχοντες, το γάλα οι γι’ αφεντάδες…
(Παραδοσιακό)
Του Βοσκού (Απόσπασμα)
Επά που καλαντίσαμε να’ ναι ο Χριστός μαζί σας
Ο Αή Βασίλης βοηθός κι οι δώδεκα Αποστόλοι
ν’ αϊδάρουνε στη γέννα ντως, να’ ρχουνται στσι κουρές τως
να ξεμιστεύγουν στσι χιονιές, να βοηθούν στη μάντρα
καλή νομή να κάμετε κι αρίφνητα κουράδια,
να’ ναι κεφαλοπύρωτα, να μη τα πιάνει οδύνη
με τα λεράκια ντως χρυσά, τσι μανακές μπρισίμι
να μη τα βάνουν οι κορφές του Γέρο Ψηλορείτη
να τώσε πέφτει στενασά τση Μεσσαράς ο κάμπος.
Κι ωσά τη λίμνη του Κουρνά να’ ναι το χαλκωμά ντως.
Και σα τη Ζώμιθο ψηλά τα τυρομύζηθρά σας.
Να δίδετε ότινος περνά κι ότινος παρατύχει
δώσε και στσι καλαντιστές, απού καλαναρχούνε…
Φραγκούλης Κωστής (Ανταίος).
ΦΥΛΑΧΤΗ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗ
Ιδιαίτερη επιτυχία είχε η εκδήλωση με θέμα «Ελάτε να κάνουμε τα Χριστούγεννα σας σοκολατένια» που διοργανώθηκε από το Κ.Α.Π.Η Ανωγείων σε συνεργασία με το Κ.Δ.Α.Π Ανωγείων και τους εκπαιδευόμενους Κοινωνικούς Λειτουργούς του ΤΕΙ Ηρακλείου Καλούλη Κωσταντία, Λεονάρδου Αμαλία, Παπαντωνάκη Μαριάννα και Φρονυμάκη Δέσποινα
Στην κατάμεστη αίθουσα του ΚΑΠΗ σε μια ζεστή χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα που μοσχομύριζε σοκολάτα, βρέθηκαν τρείς γενιές. Τα παιδιά οι γονείς και οι ηλικιωμένοι παππούδες και γιαγιάδες τους που συμμετείχαν όλοι ενεργά τόσο κατά την αφήγηση της ιστορίας της σοκολάτας όσο και στη δημιουργία του «κακαόδεντρου της αγάπης» που αποτέλεσε το φετινό χριστουγεννιάτικο δέντρο του ΚΑΠΗ. Το δέντρο φτιάχτηκε με την καθοδήγηση της εικαστικού Πόπης Θραψανιώτη που αφηγήθηκε την ιστορία του κακαόδεντρου με την βοήθεια οπτικού υλικού για το θέμα.
Το κήρυγμα του π. Ανδρέα Κεφαλογιάννη στη λειτουργιά για τσ΄ άνδρες στον Αί Γιώργη
“Άντρες πνευματικής ευθύνης της μεγάλης ορθόδοξης Κρητικής κληρονομιάς, Χριστός γεννάται δοξάσατε, Χριστός εξ ουρανού απαντήσατε, Χριστός επί γης υψωθείτε, άσατε τω κυρίω πάσα η γη και εν ευφροσύνη ανυμνήσατε λαοί, ότι δεδόξαστε..
Με τον μέγα αυτό ύμνο και το δόξα σοι τω δείξαντι το φως υποδέχθηκε η ανθρωπότητα το μήνυμα των αγγέλων, ( το ποιμένων αγραυλούντων και των μάγων οδοποιπορούντων ) την στενάζουσα από πνευματική ανελευθερία οικουμένη ). Εκτότε πέρασαν 2010
χρόνια χριστιανισμού του Δυτικού κόσμου. Για να χρησιμοποιηθεί όμως η εκκλησία του γεννηθέντος, σταυρωθέντος και αναστάντος
χριστού ως καθίδρυμα ιερότητας, από την μια πλευρά. Ενώ από την άλλη έγινε εκοσμικευμένος μηχανισμός ανιερότητας, για να στηρίζει, ως σήμερα τις εξουσίες, τις υπερεξουσίες και τα άνομα συμφέροντα του κόσμου τούτου. Ενός κόσμου ο οποίος εδώ και 2000 χρόνια αυτοκαταστρέφεται. Τόσο στην περιβαλλοντικής του υπόσταση- με τεράστιους κινδύνους για τον πλανήτη γη- που είναι δημιουργία του θεού μαζί με τους ανθρώπους.
Σε αυτή την αυτοκαταστροφική πορεία πρωτοστάτησαν, κυρίως οι χριστιανικές εκκλησίες της δύσης οι οποίες διασπάσανε την ενότητα του χριστιανισμού. Για να εφαρμόσουν από την μια πλευρά τις αλάθητες πολιτικές του παπισμού και από την άλλη πλευρά (
μέσω της μεταρρύθμισης του προτεσταντισμού από τον Λούθηρο και τον Καλβίνο να ανοίξουν τους δρόμους για την ηθικοποίηση του κέρδους). Σε αυτούς τους δύο πόλους η Ευρωπαϊκή Δύση στερέωσε τις πολιτικές της εκμεταλλεύσεις, με την συναίνεση των μεγάλων εκκλησιών της οι οποίες ασκήσανε εξουσιαστικές πολιτικές στους λαούς τόσο της ίδιας της Δύσης όσο και του κόσμου όλου.
Του Βασίλη Σμπώκου
Με την ολοκλήρωση της σύστασης των ψηφοδελτίων των συνδυασμών στις περιφερειακές εκλογές, αναρωτήθηκα σε μια παρέα που συζητούσαμε για την τοπική πολιτική επικαιρότητα, αν στο 51μελές νεοσύστατο αιρετό περιφερειακό συμβούλιο Κρήτης θα εκλεγόταν έστω και ένας αγρότης ή κτηνοτρόφος. Ήμουν πολύ επιφυλακτικός για το αν θα εκλεγόταν έστω και ένας.
Η επίσημη ανακοίνωση των εκλογικών αποτελεσμάτων 15 μέρες μετά την εκλογική διαδικασία, οριστικοποίησε την εκλογή του ενός και μοναδικού εκπροσώπου στο περιφερειακό συμβούλιο. Ο Μανόλης Χνάρης, ένας κτηνοτρόφος από τα Λιβάδια, τον ορεινό Μυλοπόταμο, δυναμικό συνεταιριστικό στέλεχος της περιοχής, επέτυχε την εκλογή του σε αυτό.
Σε μια περιφέρεια όμως όπως είναι η δική μας όπου το 20-30% του ενεργού πληθυσμού δραστηριοποιείται στον πρωτογενή τομέα και το 80% περίπου έχει έμμεση σχέση με αυτόν, η εξέλιξη αυτή, η δυσανάλογη δηλαδή εκπροσώπηση στο κορυφαίο αυτό θεσμικό όργανο, σίγουρα θα πρέπει να μας προβληματίσει. Χωρίς να θέλω να ακυρώσω την πρόθεση και τη διάθεση όλων των εκλεγμένων περιφερειακών συμβούλων, όπου, πολλοί από αυτούς είναι παιδιά αγροτών και κτηνοτρόφων και είμαι σίγουρος ότι θα παλέψουν όλοι τους για τα προβλήματα μας, πιστεύω πως είναι εντελώς διαφορετικά να ζεις τα προβλήματα μέσα από το επάγγελμα και να αγωνίζεσαι γι αυτά.
Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι βιώνουμε τη χειρότερη περίοδο μετά την μεταπολίτευση λόγω της κρίσης αλλά και όχι μόνο. Η παγκοσμιοποίηση, η άκρατη και ανεξέλεγκτη αυτή φιλελευθεροποίηση της αγοράς, έχει καθηλώσει τις τιμές των προϊόντων μας και έχει εκτινάξει το κόστος παραγωγής αυτών. Έχουμε ένα κεφάλαιο που δεν έχει αξία, και βγάζουμε μια παραγωγή χρυσάφι χωρίς αξία. Ζούμε σε μια χειραγωγημένη από τα κέντρα εξουσίας και αποφάσεων επιδοτούμενη κοινωνία, με αβέβαιο μέλλον για εμάς και για τα παιδιά που αναθρέφουμε. Αν έρθει η επιδότηση θα ζήσουμε. Ειδάλλως εψοφήσαμε. Αυτή είναι η πραγματικότητα.
Η αναθεώρηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής που αυτή την περίοδο κυοφορείται στα Ευρωπαϊκά κέντρα εξουσίας και ότι διαφαίνεται από δημοσιεύματα του Τύπου γι αυτήν, συνηγορεί στην αβεβαιότητα που προείπα. Γι αυτά τα κορυφαία ζητήματα και για ένα σωρό επιμέρους που λόγω στενότητας χώρου δεν απαριθμώ-ούτως η άλλως τα γνωρίζουν οι αρμόδιοι στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης από τις κατά καιρούς επισκέψεις μας-είναι καθοριστική η εκλογή του έστω και ενός αγροτοκτηνοτρόφου στο περιφερειακό συμβούλιο, για την ανάδειξη και την πάλη των προβλημάτων μας και τη συμμετοχή μας στις αποφάσεις που μας αφορούν.
Θεωρώ ότι δεν βρίσκεται μακριά η χρονική περίοδος ,όπου,μεγάλες παραγωγικές τάξεις και ομάδες όπως στη προκειμένη περίπτωση οι αγροκτηνοτρόφοι του νησιού μας, θα εκφράζονται στις εκλογικές διαδικασίες με ενιαία αυτόνομα ψηφοδέλτια αποδεσμευμένες από κομματικές εξαρτήσεις, με δεδομένο και την κρίση που υφίσταται το πολιτικό μας σύστημα. Αυτό μπορεί να ακούγεται ουτοπιστικό, αλλά είμαι σίγουρος ότι το μέλλον θα επιβεβαιώσει τις σκέψεις μου αυτές.
Οι αγρότες και κτηνοτρόφοι είμαστε το δυναμικότερο κομμάτι του παραγωγικού ιστού του νησιού μας.Είμαστε αυτοί που δίνουμε ζωή στην ενδοχώρα του, διαφυλάσσοντας ως κόρη οφθαλμού τα ήθη και τα έθιμα μας, τις αρχές και τις αξίες που μας μετέδωσαν οι γονείς και οι παππούδες μας, προσπαθώντας όλα αυτά να τα μεταλαμπαδεύσουμε στα παιδιά μας.Και για ένα πράγμα είμαστε σίγουροι. Ότι αγωνιζόμαστε σκληρά,καθημερινά και συνεχομενά,αποφασισμένοι να πληρώσουμε το οποιοδήποτε τίμημα για την προάσπιση όλων αυτών.Και μέσα σ’ αυτόν τον αγώνα, η φωνή μας πρέπει να ακούγεται παντού.
* O Βασίλης Σμπώκος είναι μέλος της Παγκρήτιας συντονιστικής επιτροπής κτηνοτρόφων.
Από την ιστοσελίδα: http://www.cretalive.gr/





