Μεγάλη Παρασκευή, η απόλυτη ημέρα πένθους για ολόκληρη την Χριστιανοσύνη όπου κορυφώνονται τα Πάθη του Χριστού και γίνεται η σταύρωση  και αργότερα στις εκκλησίες η αποκαθήλωση του και η τοποθέτηση του στον Επιτάφιο. Η περιφορά των Επιταφίων είναι και στα Ανώγεια η απόλυτη κατανυκτική εμπειρία για όλους. Φέτος όσοι βρεθούν στα Ανώγεια και την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου την Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ θα ζήσουν και μια ακόμα δυνατή εμπειρία κατάνυξης και συγκίνησης, καθώς μετά την περιφορά του Επιταφίου, μέσα στον Ιερό Ναό ο Λουδοβίκος των Ανωγείων θα σταθεί κάτω από τον στολισμένο Σταυρό και θα τραγουδήσει μοιρολόγια με το μαντολίνο του!

Με το χαρακτηριστικό του ηχόχρωμα, τον πονεμένο ήχο του μαντολίνου του και το πάθος ψυχής που τον διακρίνει, ο Λουδοβίκος των Ανωγείων, με μια σειρά από Ανωγειανά παλιά μοιρολόγια, θα πενθήσει τον Χριστό, τον δικό μας “Μανώλη” των Ανωγειανών, θα νιώσει το δέος της Σταύρωσης και του θανάτου, αλλά θα δώσει και την αισιόδοξη νότα της επερχόμενης Ανάστασης.Κάτω από τον στολισμένο από τις γυναίκες της ενορίας Σταυρό και μέσα στον Ιερό Ναό οι πιστοί θα ζήσουν αυτή την ξεχωριστή εμπειρία που θα τους φέρει πιο κοντά στα Πάθη, την Σταύρωση και την Ανάσταση του Θεανθρώπου…

Σε μια ταλαιπωρημένη και σχεδόν λεηλατημένη, από νεώτερους παρερμηνευτές, Κρητικής Μουσικής Παράδοσης, ο Βασίλης Ξυλούρης και ο Νίκος Βλατάς, έρχονται με το κύρος της δικής τους συγκίνησης και την πειστική σχέση τους με το μουσικό πλούτο του τόπου μας, να επαναφέρουν με τη τέχνη τους, το ύψος εκείνο που αρμόζει σε δισκογραφικά εγχειρήματα που «συνομιλούν» μουσικά και στιχουργικά με φωτεινές στιγμές της νεότερης μουσικής ιστορίας.Ο Βασίλης Ξυλούρης και ο Νίκος Βλατάς , δεν είναι προγονόπληκτοι, ούτε μιμητές ενός άλλου καιρού. Μάστορες είναι, της μουσικής και του λόγου, άνθρωποι ευαίσθητοι, ραβδοσκόποι του σήμερα, που ξέρουν καλά να χειρίζονται τη βέργα της έρευνάς των, όταν αυτή συναντιέται με κοιτάσματα βαθιά στο χώμα απλωμένα. Η εργασία τους, «Αέρας είναι η ζωή» έχει τη ζωντανή δύναμη του παρόντα χρόνου, την ανανεωτική αύρα που «χρυσίζει» τη τέχνη και την κάνει σημερινή. Ο Βασίλης και ο Νίκος, επικυρώνουν μέσα μου την άποψη, ότι για να δεις το καινούργιο, πρέπει η σχέση σου με την παράδοση να είναι ισχυρή και προπαντός αθώα…

Συνοδοιπόροι τους σε αυτό το εγχείρημα οι εκλεκτοί Ψαραντώνης , Ψαρογιώργης και Κώστας Φασουλάς Στιχουργός.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:
1. Κάθε μεγάλο μυστικό 5.19
Μουσική: α) Βασίλης Ξυλούρης β) Νίκος Βλατάς Στίχοι: α) Γιώργης Σταυρακάκης (Μιχαλόμπας), β) Γεώργιος Αγ. Κουτάντος
2. Αέρας είναι η ζωή 5.26
Μουσική: Βασίλης Ξυλούρης Στίχοι: Λευτέρης Καλομοίρης (Ντελικανής)
3. Περαχωριανές κοντυλιές 5.11
Μουσική: Βασίλης Ξυλούρης Στίχοι: παραδοσιακοί (τελευταία Παναγιώτης Χιωτάκης)
4. Μισέψετε κακοί καιροί 4.15
Μουσική: Βασίλης Ξυλούρης Στίχοι: α) Γιάννης Αεράκης (Πολογιάννης) β) Κώστας Μανουράς (Προσφύρης)
5. Άμα μονιάσουν τα πουλιά 4.03
Μουσική: Νίκος Βλατάς Στίχοι: α) Νίκος Βλατάς, β) Μιχάλης Σταυρακάκης (Νιδιώτης)
6. Βασιλικάκι 4.36
Μουσική: Νίκος Βλατάς Στίχοι: α) Νίκος Βλατάς, β) Βασίλης Σμπώκος (Λουκάς)
7. Φτερά εκάμαν οι χαρές 4.22
Μουσική: Νίκος Βλατάς Στίχοι: Στέλλα Τσαϊνη
8. Έλα να ταξιδέψουμε 3.55
Μουσική: Βασίλης Ξυλούρης Στίχοι: Λευτέρης Καλομοίρης (Ντελικανής)
9. Οργανικό Ψαραντώνης 4.53
Μουσική: Ψαραντώνης
10. Άνοιξη 4.07
Μουσική: Βασίλης Ξυλούρης Στίχοι: Μήτσος Σταυρακάκης
11. Του βράχου την υπομονή 5.13
Μουσική: Βασίλης Ξυλούρης Στίχοι: Λευτέρης Καλομοίρης (Ντελικανής)

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Βασίλης Ξυλούρης: Λαούτο, τραγούδι
Νίκος Βλατάς: Λύρα, λυράκι, τζουρά, τραγούδι
Νίκος Στρατάκης: Κρουστά, μπάσο, λαούτο
Κώστας Μαρκάκης: Κιθάρα
Ψαραντώνης: Τραγούδι
Ψαρογιώργης: Τραγούδι
Ηχοληψία – μίξη – mastering: Κώστας Μαρκάκης
Δημιουργικό: Ανδρέας Αεράκης
Παραγωγή: Αεράκης – Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι & Σείστρον © Απρίλιος 2019

Με την είσοδο της Μεγάλης Εβδομάδας  εισήλθαν και εντός του χωριού τα πρώτα κομμένα αρφανόξυλα, τα καταλύματα σε κάθε ενορία άρχισαν να γεμίζουν και τις νύχτες φέγγουν από τις φωτιές και σφύζουν από ζωή, γεμάτα με νεαρά παιδιά του χωριού που τα φυλάνε, όπως οι σκοποί στα σύνορα, για να μην υποστούν τον ύψιστο εξευτελισμό της αρπαγής τους από άλλη ενορία! Η κάθε ενορία, έχει και τα δικά της “κομάντο” τους πιο τολμηρούς και πιο ριψοκίνδυνους που με καταδρομικές επιθέσεις τη νύχτα θα προσπαθήσουν να αρπάξουν έστω και ένα από τα ξύλα των αντιπάλων, στις πρώτες μικρές “μάχες” πριν την τελική αναμέτρηση του Μεγάλου Σαββάτου , όπου την ώρα του Χριστός Ανέστη οι πέντε μεγάλες φωτιές θα ανέβουν μέχρι τον ουρανό, θα διαδώσουν σε όλες τις πλαγιές του Ψηλορείτη το Αναστάσιμο μήνυμα και θα αποτελέσουν ένα φαντασμαγορικό θέαμα για τους εκατοντάδες επισκέπτες των Ανωγείων τις ημέρες του Πάσχα, σε ένα από τα ομορφότερα έθιμα που οι ρίζες του χάνονται στα βάθη των αιώνων.

Πέντε φωτιές, σε κάθε άκρη του χωριού, εκατοντάδες παιδιά που με κόπο, θέληση και πείσμα θα γυρίσουν κάθε πλαγιά του χωριού για να κόψουν τα καλύτερα ξύλα, αγωνία και δεκάδες ώρες προσωπικής εργασίας και αγωνίας, για λίγες στιγμές χαράς, και δόξας όταν η φλόγα θα φτάσει στο ψηλότερο σημείο. Είναι αυτές οι μέρες της Μεγάλης Εβδομάδας που το έθιμο τηρείται αταλάντευτα από όλους. Τα παιδιά μέσω της συμμετοχής τους. Οι μητέρες για αυτές τις ημέρες δεν θα γκρινιάξουν για τα σκισμένα και βρόμικα ρούχα, ενώ οι πατεράδες σιωπηλά θα βλέπουν τα παιδιά τους να πηγαίνουν τα αυτοκίνητα τους στους πιο κακοτράχαλους δρόμους, για να φέρουν εντός του χωριού τις “αμαξές” γεμάτες ξύλα, άλλη μια ιεροτελεστία δύναμης, καθώς όταν θα περνάνε από την αντίπαλη ενορία θα φωνάζουν δυνατά το δικό τους όνομα για να πικάρουν τους αντιπάλους που θα βλέπουν με ζήλια φορτωμένο το αυτοκίνητο.

Είναι τα παιδιά της ενορίας της Παναγίας, τα “Περαχωριανάκια”, αυτά του Αγίου Ιωάννου, οι “Καβαλαριανοί”, οι ενορίτες του Αγίου Γεωργίου, οι “Πανωμουλιανοί” και αυτοί της ενορίας του Αγίου Δημητρίου οι “Μετοχιανοί”. Τέσσερις εκκλησίες στα Ανώγεια, αλλά πέντε οι αρφανοί, καθώς υπάρχουν και τα παιδιά που μένουν στην συνοικία “Κομπί” που δεν έχουν εκκλησία, αλλά ενωμένα ανάβουν τον δικό τους αρφανό, και είναι οι λεγόμενοι χιουμοριστικά “Παλαιστίνιοι”! Καλή δύναμη σε όλους!

Πέντε φωτιές, ένας ο τελικός νικητής το βράδυ της Ανάστασης. Ή μήπως τελικά όλοι είναι νικητές;

Φώτο:Αγγέλα Σκουλά

 

-->