15/11/2019
Εδώ και περίπου ένα μήνα προετοιμάζονται οι μαθητές της Πρώτης Λυκείου Ανωγείων, για την εκδήλωση μνήμης για την επέτειο του Πολυτεχνείου, που θα παρουσιάσουν αύριο Παρασκευή 15 Νοεμβρίου, το πρωί σε όλους τους μαθητές και το βράδυ για όλο το χωριό. Όπως αναφέρει η πρόσκληση τους:”Η Α’ Λυκείου Ανωγείων σας προσκαλεί στην εκδήλωση μνήμης για την συμπλήρωση 46 ετών από την εξέγερση των φοιτητών του Πολυτεχνείου ενάντια στην Χούντα των Συνταγματαρχών.” Στην εκδήλωση θα διαβαστούν ποιήματα, το χρονικό της εξέγερσης, ενώ θα υπάρχει ζωντανά μουσική από νέους, με τραγούδια του Νίκου Ξυλούρη, του Μάνου Λοίζου και άλλων.
-Η πρώτη παρουσίαση της εκδήλωσης θα γίνει το πρωί της Παρασκευής στις 10 π.μ λίγο μετά την επετειακή δημιουργία και των μικρών μαθητών του Δημοτικού που θα ξεκινήσει στις 8.30 π.μ
-Η δεύτερη παρουσίαση θα γίνει το βράδυ της Παρασκευής στις 9 μ.μ με καλεσμένο όλο το χωριό να την παρακολουθήσει.
-Όλες οι επετειακές εκδηλώσεις για τα 46 χρόνια από την εξέγερση των φοιτητών, θα γίνουν στο αμφιθέατρο του Δημοτικού σχολείου Ανωγείων.
Φώτο: Ολυμπία Μπαγκέρη
Δημοσιεύθηκε σε: 
Ο Γαλακτοκομικός Συνεταιρισμός Ανωγείων σας ενημερώνει ότι η απογραφή ζωικού κεφαλαίου έχει ξεκινήσει. Η ημερομηνία λήξης για την Βιολογική Κτηνοτροφία είναι η 15η Νοεμβρίου 2019 ενώ για την συμβατική κτηνοτροφία είναι η 15η Δεκεμβρίου 2019. Παρακαλούνται οι κτηνοτρόφοι να επικοινωνήσουν με τα γραφεία του Συνεταιρισμού.
Όπως αναφέρει ο υπεύθυνος του δισκοπωλείου “Αεράκης” και του Μουσικού εργαστηρίου “Αεράκης και Σείστρον” Ανδρέας Αεράκης:
“Κλείνοντας τα 20 χρόνια δισκογραφικής πορείας του Γιώργη Φασουλά με τον Κώστα Καλλέργη στην εταιρεία μας, ανοίγει ένας νέος κύκλος δημιουργίας με τον έβδομο στην σειρά δίσκο “Μη ξαναβάλεις άρωμα”. Ένας ψηφιακός δίσκος με νέα τραγούδια και δύο που έχουν γίνει ήδη επιτυχίες, σηματοδοτεί την πίστη του Γιώργη και του Κώστα σε αυτό που εκπροσωπούν όλα αυτά τα χρόνια. Άξιοι εκπρόσωποι της Ανωγειανής μουσικής παράδοσης που γέννησε μεγάλα κεφάλαια της μουσικής μας κληρονομιάς, συνεχίζουν ακάθεκτοι με βαθύ το αίσθημα της ευθύνης. Τους ευχαριστώ προσωπικά διότι όπως ο Στέλιος Αεράκης αλλά και ο Μιχάλης σας ανέδειξαν από το πρώτο σας βήμα, την ίδια πίστη και εμπιστοσύνη δείξατε και στο πρόσωπό μου. Δεν λοξοδρομήσατε ποτέ, ούτε ακούσατε τις σειρήνες δεξιά κι αριστερά να σας καλούν στην εφήμερη εμπορική επιτυχία ή στις νέες μόδες της μουσικής μας εποχής ή στο να νομίζετε ότι επειδή είστε αρκετά χρόνια σ’ αυτό το χώρο μπορείτε να κάνετε τους μουσικούς, παραγωγούς και οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα συνθέτει τον χώρο μας….Όλα είναι θέμα επιλογών, γι’ αυτό σας αγαπάει ο κόσμος, γι’ αυτό γεμίζετε τα μαγαζιά όπου κι αν παίζετε, γι’ αυτό και κάνετε επιτυχίες στην ζωή σας όπως και θα είναι κι αυτός ο νέος σας δίσκος…”
Κυκλοφορεί μέσα στο Νοέμβριο…
Για την άμεση ενημέρωσή σας ακολουθήστε μας στα παρακάτω:
YouTube: https://www.youtube.com/Aerakisofficial
Facebook: https://www.facebook.com/Αεράκης-Κρητικό-Μουσικό-Εργαστήρι-Μουσικές-εκδόσεις-Σείστρον
E-shop: https://www.aerakis.net/
Αγροτικό δισκοπωλείο: Αγροτικό Δισκοπωλείο
Ο Γεώργιος Ξυλούρης “Ζωνός” με τη σύζυγο του Αντιόπη Βρέντζου του “Στριφίτσο”
Αφήγηση στον π. Ανδρέα Κεφαλογιάννη
Επιμέλεια: Γιώργης Μπαγκέρης
Ανώγεια 1946.Δυο μόνο χρόνια μετά το Ολοκαύτωμα του Χωριού από τους Γερμανούς οι ξεριζωμένοι Ανωγειανοί επιστρέφουν δειλά-δειλά στον τόπο τους και χτίζουν με αίμα και ιδρώτα τα φτωχικά σπίτια τους από την αρχή, για να στεγάσουν τις οικογένειες τους οι περισσότερες από τις οποίες αριθμούσαν και πολλά μικρά παιδιά. Φτώχεια, δυστυχία, πείνα και απόγνωση, αλλά το πείσμα και η επιμονή των Ανωγειανών έφερε ξανά ένα χωριό να γεννιέται μέσα από τις στάχτες του και να στέκει όρθιο και περήφανο έκτοτε στους πρόποδες του Ψηλορείτη.
Ο Εμμανουήλ Ξυλούρης “Ντομπλούκος” σε νεανική ηλικία
Στο Περαχώρι έχτισε και ένα μικρό φτωχό καλύβι και ο Γεώργιος Ξυλούρης ή “Ζωνός”, στεγάζοντας τη γυναίκα και τα τέσσερα ανήλικα παιδιά του, αλλά μέσα του έκαιγε πάντα η επιθυμία του για την ολοκλήρωση ενός τάματος που έκανε όταν γύρισε από την Μικρά Ασία το 1924, όντας για παραπάνω από ένα χρόνο αγνοούμενος και θεωρούμενος από όλους τους συγχωριανούς του ως νεκρός. Ο “Ζωνός” στις δύσκολες στιγμές του στη Μικρά Ασία, ζήτησε τη βοήθεια του Αγίου Φανουρίου για να αξιωθεί να επιστρέψει στα Ανώγεια. Και δεν ήταν τυχαία η επιλογή του καθώς όπως ανέφερε σε όλους “ζήτησα τον Άγιο Φανούρη γιατί ήτανε και αυτός βοσκός σαν και μένα!”
Και τα κατάφερε λίγα χρόνια μετά την επιστροφή του στα Ανώγεια μετά το Ολοκαύτωμα. Ο Άγιος Φανούριος θεμελιώνεται και το 1950, με τον “Ζωνό” περήφανο να στέκει γίνεται η πρώτη Θεία Λειτουργία στο Ναό στα “Πετραδολάκια” παρουσία όλης της οικογένειας των Ξυλούρηδων, που στην αρχή μπορεί να τον αποθάρρυνε από το χτίσιμο της, λέγοντας του να κοιτάξει πρώτα το σπίτι του και μετά τις εκκλησίες, αλλά στην πορεία των εργασιών όλο τον βοήθησαν να ολοκληρώσει το τάσιμο του, σπρωγμένοι ίσως και αυτοί από μια ανώτερη δύναμη που έκαμψε τις αμφιβολίες τους! Σήμερα 70 χρόνια μετά το πανηγύρι του Αγίου Φανουρίου είναι ένα από τα μεγαλύτερα και πιο ξακουστά ολόκληρης της Κρήτης συγκεντρώνοντας κάθε χρόνο εκατοντάδες κόσμου.
Ο Εμμανουήλ Ξυλούρης ή «Ντομπλούκος» βοσκός στα “Πετραδολάκια”
Την συγκλονιστική αφήγηση της ιστορίας του Γεωργίου Ξυλούρη “Ζωνού” κάνει στην ΑΝΩΓΗ η μικρότερη κόρη του Λευκοθέα Σμπώκου (σ.σ σύζυγος Αριστείδη του Ατζαρά) καθώς και ο γιος του Εμμανουήλ Ξυλούρης ή “Ντομπλούκος” που ακολούθησε δεκαετίες μετά τα χνάρια του πατέρα του και έχτισε τον δικό του Άγιο Φανούριο στην περιοχή Κοκκίνη Χάνι όπου ζει και διοργανώνει ένα ξεχωριστό πανηγύρι.Τα δυο από τα τέσσερα παιδιά του Γεωργίου Ξυλούρη (σ.σ τα άλλα δυο είναι ο αείμνηστος Νίκος Ξυλούρης ή “Μούτσος” και η Ελένη, σύζυγος του Ανδρέα Χαιρέτη ή Μπολόνη), μιλάνε στον πάτερ Ανδρέα Κεφαλογιάννη και ξετυλίγουν το κουβάρι της ιστορίας και της επιμονής του πατέρα τους να εκπληρώσει το τάμα που τον γλίτωσε στη Μικρά Ασία!
Στο μέσον ο Γ.Ξυλούρης “Ζωνός”. Αριστερά ο αείμνηστος γιος του Νίκος Ξυλούρης “Μούτσος”, δεξιά ο Εμμ.Ξυλούρης “Ντομπλούκος”
Η 78χρονη σήμερα Λευκοθέα Σμπώκου, σύζυγος Ατζαραριστείδη
Η ΑΦΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΥΚΟΘΕΑΣ ΣΜΠΩΚΟΥ
Εννέα χρονών παιδί ήταν η Λευκοθέα (σ.σ γεννημένη το 1941), όταν θεμελιώθηκε το 1950 η εκκλησία στα Πετραδολάκια. Ως παιδί όμως θυμάται την επιμονή του πατέρα της, τον αγώνα που έκανε για να τη χτίσει κουβαλώντας αρχικά μόνος του τα υλικά και στη συνέχεια αφού κάμφθηκαν οι όποιες αντιρρήσεις, με τη συμμετοχή όλων των Ξυλούρηδων! Με πρωτομάστορα τον γέρο “Κόρκολο”(σ.σ Νίκος Σαλούστρος) χτίζεται η εκκλησία, ενώ η Λευκοθέα αναφέρει τις αφηγήσεις του πατέρα της από τη Μικρά Ασία και πως έκανε το τάμα στον Άγιο Φανούριο, αλλά και για ένα δεύτερο τάμα του στον Άγιο Γεώργιο και ένα μικρό εκκλησάκι μέσα στο χωριό που έχτισε επίσης ο Ζωνός. Αναλυτικά η αφήγηση της στον π.Ανδρέα Κεφαλογιάννη:
“Τον πατέρα μου τον πιάσανε στη Μικρά Ασία. Έκαμε,ένα χρόνο θαρρώ, πολύ καιρό έκαμε εκεί. Μέρα νύχτα παρακαλούσε τον Άγιο Φανούριο. Επειδή ήτανε λέει βοσκός ο Άγιος Φανούριος. Και έλεγε “Άγιε μου Φανούρη μου, βοήθησε με να πάω στον τόπο μου, να σου κάμω εκκλησία να σε προσκυνώ. Αυτό ήτανε το τάσιμο του.
Είχε και άλλο ένα τάσιμο που έκαμε τον Άγιο Γεώργιο, ένα εκκλησάκι. Εκοιμούντουνε σε μια πεζούλα, και μια μέρα έπιασε και την ξεσκόνιζε, την έσαζε και ήτανε μια τάβλα εκειά. Γυρίζει την τάβλα και θωρεί τον Αι Γιώργη. Και λέει “Παναγία μου, Άγιε μου Γιώργη, τόσονα καιρό σε έχω και εκοιμούμουνε και δε το κάτεχα;” Και για αυτό επήγε εδώ πιο πέρα και έκαμε το εκκλησάκι. Πρώτα έκαμε τον Αι Γιώργη και μετά το άλλο.
Τον Άγιο Φανούρη τον έκαμε το 1950, εγώ ήμουν εννιά χρονών. Τόνε ξεκίνησε μοναχός. Είχε τον γέρο “Κόρκολο” μάστορα και έκαμα εγώ εκειά 40 μέρες μαζί με όλους, και είχε και τον γιο του τον Νέαρχο εκειά σαν κοπέλι, για να τρώει λέει βραστόγαλο γιατί ήτανε άρρωστο. Και επαίζαμε εκειά στσι γούρνες και επηγαίναμε και εγιαγέρναμε, τέλος πάντων εκάμαμε εκειά σαράντα μέρες. Εκουβάλουνε ο πατέρας μου από τα κτήματα αμμουδάρες, τσιμέντα. Μοναχός τόνε ντάκαρε. Μετά δεν έβγαινε. Και τόνε λέει “μωρέ σεις κοπέλια, έτονε το πράμα εντάκαρα γιατί ήμουνε ταμένος, εδά εάν μπορείτε και θέτε να βοηθήσετε να τόνε ξετελέψουμε”.
Όλοι έδειξανε προθυμία όμως.Όλοι είπανε να βοηθήσουμε. Και βοηθήσανε όλοι. Τάξε πως είναι εδα και θωρώ την “Μπαμπακιούδενα” (σ.σ η Ζαφειρένια Ξυλούρη) και εβάστανε τα λεφτά στη χέρα και του λέει “Ζωνέ, πάρε τα!”. Τη θυμούμαι, ήμουνε κοπέλι σου λέω. Όλοι βοήθησαν. Έκανε ο γης το κόνισμα, ο άλλος το τέμπλο και άλλα. Εγροικουνα το πατέρα μου και έλεγε “το τέμπλο θέμε ακόμη και είναι τόσηνα Αγίοι και πρέπει να τσι κάμουμε”. Έτσι έκαμε την εκκλησία του Άγιου Φανούρη.
Τον καιρό που ήτανε στη Μικρά Ασία, κάθε Σαββάτο αργά, επήγαινε η αδερφή του στο Δισκούρι με τα πόδια! Η Αντωνοβασίλενα. Την είχε ταμένη η Μάνα τσι. Και της έλεγε “θα πηγαίνεις γιατί έταξα το γιο μου να ‘ρθεί. Και θα πηγαίνεις στο Δισκούρι να θυμιάζεις”.
Επήγαινε λοιπόν κάθε Σάββατο. Του είχανε κάνει και κόλλυβα! Τον θεωρούσανε ότι ήτανε σκοτωμένος τότε όλοι στο χωριό. Έκαμε εκεί πολύ καιρό. Τελικά όμως πως εξετρύπηξε και γύρισε στα Ανώγεια δε γατέχω.Τόνε γροίκουνα τον πατέρα μου και τα έλεγε όλα αυτά. Ερχόταν και ο Ψαρογιώργης, του Ψαρονίκο ο πατέρας, που ήταν και αυτός στη Μικρά Ασία. Θυμούμαι που ερχόταν στο σπίτι μας. Και στην αρχή ελέγανε για τον ποταμό Σαγκάριο. Με συγχωρείτε κιόλας αλλά ελέγανε “Εκατούρησες Σαγκάριο;” και μετά ξεκινούσανε τα τραγουδια τσι Μικράς Ασίας και λέγανε και τις ιστορίες τους εκεί.
Στην αρχή που ξεκίνησε την εκκλησία δεν ήτανε όλοι σύμφωνοι με αυτό. Πολλοί του λέγανε “Μα τα κοπέλια σου μωρέ δυστυχούνε και εσύ θα κάνεις εκκλησίες;”. Και απαντούσε “Εγώ γατέχω ίντα έσυρα εκειά που ήμουνε και ο Άγιος Φανούριος με βοήθησε και ξετρύπηξα”. Και έλεγαν μετά κάποιοι “και γιάντα μωρέ έκαμες τον Άγιο Φανούριο κι όχι κάποιον άλλο Άγιο;”. Και απαντούσε πάλι ο Ζωνός “ο Άγιος Φανούριος ήτονε βοσκός! Και ήμουν και εγώ βοσκός. Και του ζητούσα να με βοηθήσει να επιστρέψω στα Ανώγεια και εγώ θα του κάμω μια εκκλησιά να τόνε προσκυνώ”. Είχε αντιδράσεις λοιπόν στην αρχή, αλλά όσο επροχωρούσε η δουλειά έμπαινε ένας ένας και τελικά όλοι τον βοήθησαν να τη χτίσει.Σε όλα βοηθήσανε οι Ξυλούρηδες, όπως βοηθούνε μέχρι και σήμερο.
Όλοι βοηθούνε και γίνεται ένα από τα καλύτερα πανηγύρια στη Κρήτη. Κι ας τόνε κοροιδεύανε στην αρχή.Ο πατέρας μου το ξεκίνησε. Ήρθε στα Ανώγεια από τη Μικρά Ασία που τον είχαν όλοι για νεκρό. Επέθανε όμως στα Ανώγεια 84 χρονών…”
Ο 81 ετών σήμερα Εμμανουήλ Ξυλούρης “Ντομπλούκος” με τη σύζυγο του Βασιλική, στο σπίτι τους στο χωριό Κοκκίνη Χάνι.
Η ΑΦΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΞΥΛΟΥΡΗ “ΝΤΟΜΠΛΟΥΚΟ”
Τα τελευταία επτά χρόνια ο Εμμμανουήλ Ξυλούρης “Ντομπλούκος” που ζει στο χωριό Κοκκίνη Χάνι από τις αρχές της δεκαετίας του ’80, ακολουθώντας την παράδοση που του άφησε η οικογένεια του και μη μπορώντας για λόγους υγείας να βρίσκεται στα Πετραδολάκια, έχτισε μια εκκλησία του Αγίου Φανουρίου και κάθε χρόνο διοργανώνει το δικό του ξεχωριστό πανηγύρι με τη συμμετοχή πλήθους κόσμου και εκεί. Μιλάει στον π.Ανδρέα για τον πατέρα του, τη διαδικασία του χτισίματος που κράτησε δυο χρόνια στην οποία συμμετείχε ενεργά ως 12 χρόνο παιδί, ενώ αποκαλύπτει και την ύπαρξη στα θεμέλια της, ενός μικρού σημειώματος που τοποθέτησε εκεί ο “Ζωνός” με ονόματα δικών του ανθρώπων. Αναλυτικά αναφέρει:
“Δυο χρόνια μάζευε τα υλικά και τα κουβαλούσε μέχρι το 1950 που τελείωσε το χτίσιμο. Με τα γαϊδουράκια με τα χέρια με ότι να ‘ναι. Τα υλικά τα κουβαλούσα και εγώ. 12 χρονών ήμουνε όταν τελείωσε, έκανα και το βοσκό τότε. Είχα γεννηθεί το 1938. Θυμούμαι τον “Κόρκολο” τον μάστορα. Ποτέ δεν κυνηγούσανε τον πατέρα μου να τους πληρώνει. Σιγά σιγά και όποτε είχε τσι πλέρωνε όλους, δεν είχε το άγχος των μαστόρων, κι αυτοί με τη στάση τους εσυντράμανε πολύ στο χτίσιμο της εκκλησίας.Το πρώτο πανηγύρι εκεί πρέπει να έγινε γύρω στο 1952.
Σε ένα τοίχο τσι εκκλησιάς υπάρχει χτισμένο κάτι που έβαλε μέσα ο πατέρας μου στα τσιμέντα! Έβαλε ένα σωληνάκι αλουμινένιο και πέρασε μέσα ένα χαρτάκι. Είναι στο δεξιό ρούκουνα στη πόρτα μέσα. Ταξε πως θωρώ εδά ομπρός μου το μάστορα που εσήκωσε το ρούκουνα και έβαλε ο πατέρας μου μέσα το σωληνάκι με το χαρτάκι. Στο χαρτάκι μέσα είχε γράψει ο πατέρας μου κάποια ονόματα, που βοηθήσανε κάποιους φίλους του δε ξέρω ακριβώς, δε θυμάμαι παρά μόνο το όνομα του Τηλέμαχου Χαιρέτη που είχε σίγουρα γραμμένο εκεί.
Την άμμο την εφέρανε οι Κουκουβάκηδες (σ.σ οικογένεια των Ξυλούρηδων) από ένα σπηλιάρι που το λένε “του Βασιλειό τη βάφτιση”, εκεί εσκάανε και φέραν άμμο. Κουβαλούσαν παιδιά, γυναίκες, άντρες με τα γαιδουράκια και βγάνανε τα υλικά στα “Πετραδολάκια”. Όταν ξεκίνησε ο πατέρας μου τον έλεγαν τρελό, που θέλει να χτίσει μια εκκλησιά, τελικά όμως με το πείσμα και τη δύναμη του την ολοκλήρωσε!Όταν εσίμωνε να ποθάνει, μας έφηκε παραγγελιά. Να προσέχουμε πάντα την εκκλησία του Αι Φανούρη και να τη λειτουργούμε.
Έχτισε την εκκλησία αν και ήταν φτωχός και δεν είχαμε καλά καλά σπίτι δικό μας. Δεν τον κρίνω για αυτό. Αφού και εγώ το ίδιο κάνω. Χτίζω και εγώ μια εκκλησιά του Αι Φανούρη για να συνεχίσω όπου ζω την παρακαταθήκη που μου άφησε ο πατέρας μου…”
Εμμανουήλ Γ. Χαλκιαδάκης
Διδάκτωρ Ιστορίας Α.Π.Θ.
Διδάσκων (Ε.ΔΙ.Π.) στο Πανεπιστήμιο Κρήτης
Σε επετειακές εκδηλώσεις, όπως η σημερινή, υπάρχει ο κίνδυνος να παρουσιαστούν τα γεγονότα του παρελθόντος δυσανάλογα σε σχέση με τις πραγματικές τους διαστάσεις. Όπως, άλλωστε, έλεγε και ο Περικλής στον Επιτάφιο Λόγο του, «[…] ο ευνοϊκός ακροατής, που γνωρίζει τα πράγματα, θα θεωρήσει τα όσα ακούει κατώτερα από όσα θέλει και περιμένει ν’ ακούσει, ενώ ο ακροατής που δεν τα γνωρίζει, θα νομίσει, […] πως λέγονται υπερβολές […]»[1]. Γι’ αυτό και ο ρόλος του εκάστοτε ομιλητή είναι εκ των προτέρων ιδιαίτερα δύσκολος.
Πώς, όμως, ξέσπασε η Μεγάλη Κρητική Επανάσταση του 1866; Η ανάληψη της γενικής διοίκησης της Κρήτης από τον Ισμαήλ Πασά, το 1866, οι νέοι φόροι που επέβαλε και η ανάμιξή του στο λεγόμενο «Μοναστηριακό Ζήτημα» (τη διάθεση δηλαδή της εκκλησιαστικής περιουσίας για την ίδρυση και τη λειτουργία των σχολείων των χριστιανών), αποτέλεσαν την αφορμή για την έκρηξη της Επανάστασης των χριστιανών Κρητών, την περίοδο 1866-1869[2]. Η τελευταία ονομάστηκε «Μεγάλη Κρητική Επανάσταση», λόγω της γενίκευσής της, της ενίσχυσής της εντός και εκτός Κρήτης[3] και της διεθνούς απήχησης που είχε, ιδιαίτερα μετά την ανατίναξη της Μονής Αρκαδίου, στο Ρέθυμνο[4]. Το σύνθημα «Ελευθερία ή Θάνατος», που καθιερώθηκε κατά την Επανάσταση του 1821, συγκεκριμενοποιήθηκε, το 1866, στο νέο σύνθημα «Ένωση ή Θάνατος»[5].
Αναλυτικά, την άνοιξη του 1866, πραγματοποιήθηκε η Γενική Συνέλευση των χριστιανών Κρητών στη Μονή της Αγίας Κυριακής, στα Χανιά, με κύριο αίτημα την εφαρμογή του Χάττι Χουμαγιούν, ενός σουλτανικού διατάγματος που περιείχε ρυθμίσεις υπέρ του χριστιανικού στοιχείου[6], και οι επαναστάτες απέστειλαν σχετικό υπόμνημα προς τους προξένους των ευρωπαϊκών χωρών. Επίσημα, η Επανάσταση ξέσπασε στις 21 Αυγούστου του 1866. Ο σουλτάνος απέστειλε στα Χανιά τον Μουσταφά Πασά, προκειμένου να την καταστείλει. Η Γενική Συνέλευση των Επαναστατών, που συγκλήθηκε στους Κάμπους Κυδωνίας, απέρριψε τις προτάσεις του αντιπαραβάλλοντας το σύνθημα «Ένωσις ή Θάνατος»[7]. Τον Οκτώβριο του 1866 ο Γεώργιος Ζυμβρακάκης ανέλαβε γενικός αρχηγός, ηττήθηκε, όμως, σε μάχη στον Βαφέ Αποκορώνου[8].
Η επιδημία της γαστρεντερίτιδας που ταλαιπώρησε τα Ανώγεια και δεκάδες κατοίκους τους την προηγούμενη βδομάδα, φαίνεται να είναι σε ύφεση, σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκεντρώσαμε τόσο από το Κέντρο Υγείας Ανωγείων, όσο και από Νοσοκομεία του Ηρακλείου.Παρόλα αυτά καλό είναι, για ένα χρονικό διάστημα 2-3 βδομάδων, όσοι είχαν αρρωστήσει, να ρίχνουν χλωρίνη στην τουαλέτα μετά τη χρήση της. Αυτό συστήνεται μετά και τη γνωστοποίηση των αποτελεσμάτων των καλλιεργειών, που έγινε σήμερα το πρωί.
Παρακάτω παραθέτουμε κάποιες οδηγίες του ΕΟΔΥ (πρώην ΚΕΕΛΠΝΟ) για την αποφυγή παρόμοιων καταστάσεων στο μέλλον.
Πλένουμε τα χέρια μας με σαπούνι και νερό ιδιαίτερα μετά: α) τη χρήση της τουαλέτας, β) την αλλαγή πάνας μωρού (το πλύσιμο των χεριών πρέπει να εφαρμόζεται το ίδιο σχολαστικά και στο παιδί), γ) την επαφή με κατοικίδια ζώα και πτηνά, δ) το χειρισμό κοπράνων ζώων και ε) την επίσκεψη σε ζωολογικούς κήπους/μαγαζιά πώλησης μικρών ζώων κ.α.
Πλένουμε τα χέρια μας με σαπούνι και νερό πριν από την προετοιμασία του φαγητού και αμέσως μετά το χειρισμό ωμών πουλερικών ή άλλου κρέατος και πριν από την επαφή με οτιδήποτε άλλο στο χώρο της κουζίνας.
Αποφεύγουμε το μαγείρεμα όταν έχουμε συμπτώματα γαστρεντερίτιδας.
Αποφεύγουμε την κατανάλωση ατελώς μαγειρεμένου κρέατος, αυγών ή τροφίμων που περιέχουν ζωικά προϊόντα (π.χ. αυγά). Το κρέας θα πρέπει να μαγειρεύεται έως ότου τα υγρά του να είναι καθαρά και το χρώμα του στο κέντρο να μην είναι πλέον ρόδινο.
Οι παθογόνοι μικροοργανισμοί μπορούν να πολλαπλασιαστούν πολύ γρήγορα σε θερμοκρασία δωματίου και για αυτό θα πρέπει να τοποθετούμε στο ψυγείο τα υπολείμματα τροφίμων που δεν πρόκειται να καταναλωθούν μέσα στις επόμενες τέσσερις ώρες. Οι μεγάλες ποσότητες τροφίμων συντηρούνται καλύτερα στο ψυγείο όταν μοιράζονται και τοποθετούνται σε μικρότερες ποσότητες σε δοχεία αποθήκευσης.
Διατηρούμε όλα τα μαγειρεμένα φαγητά σε κατάλληλη θερμοκρασία (ιδανικά κάτω από 5°C) . Σε περίπτωση που δεν υπάρχει η δυνατότητα χρήσης ψυγείου συστήνεται η κατανάλωση του μαγειρεμένου φαγητού σε λιγότερο από 2 ώρες από την προετοιμασία του.
Πλένουμε καλά σε τρεχούμενο νερό τα ωμά φρούτα και λαχανικά και απομακρύνουμε τα εξωτερικά φύλλα από λαχανικά όπως τα μαρούλια και τα λάχανα.
Χρησιμοποιούμε διαφορετικές επιφάνειες κοπής για τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης και αποφεύγουμε τη χρήση του ίδιου μαχαιριού για το κόψιμο του κρέατος και για την ετοιμασία της σαλάτας. Λόγω του ότι οι παθογόνοι μικροοργανισμοί μπορούν να πολλαπλασιαστούν στις επιφάνειες κοπής των φρούτων και λαχανικών, πρέπει να είμαστε προσεκτικοί όταν τα κόβουμε.
Τοποθετούμε τα μαγειρεμένα τρόφιμα σε καθαρά σκεύη και όχι σε αυτά που έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί για την επεξεργασία τους
Πλένουμε καλά με σαπούνι και ζεστό νερό τις επιφάνειες προετοιμασίας τροφίμων (επιφάνειες κοπής, πάγκοι) και τα μαγειρικά σκεύη που ήρθαν σε επαφή με ωμό κρέας πριν χρησιμοποιηθούν για τρόφιμα που είναι ήδη μαγειρεμένα ή καταναλώνονται ωμά
Προστατεύουμε τις τροφές από έντομα και τρωκτικά
Καταναλώνουμε μόνο παστεριωμένο γάλα (ή καλά βρασμένο) και χλωριωμένο νερό. Αποφεύγουμε την κατανάλωση τυριού και άλλων γαλακτοκομικών προϊόντων εκτός ελεγχόμενου εμπορίου, καθώς και νερού που προέρχεται από πηγάδια, ρυάκια ή άλλες μη ασφαλείς πηγές.
Μαγειρεύουμε τα οστρακοειδή στον ατμό για τουλάχιστον 90 δευτερόλεπτα ή τα βράζουμε στους 85-90 βαθμούς Κελσίου για 4 λεπτά πριν την κατανάλωση.
Τηρούμε τους κανόνες υγιεινής κατά τη φροντίδα των κατοικίδιων ζώων (σχολαστικό πλύσιμο των χεριών μετά από επαφή με τα κατοικίδια και τα αντικείμενα με τα οποία έχουν έρθει σε επαφή, σχολαστικός καθαρισμός ενυδρείων κ.α.)
Απομακρύνουμε τα κατοικίδια ζώα από τους χώρους παρασκευής τροφίμων
Σε περίπτωση που ασχολούμαστε με αγροτικές εργασίες, περιορίζουμε την χρήση κοπριάς σε λαχανικά που καταναλώνονται ωμά ή ατελώς μαγειρεμένα.
Τηρούμε τους κανόνες υγιεινής όσον αφορά το χειρισμό του πόσιμου νερού, την αποχέτευση και την καταπολέμηση των εντόμων.
Οι ταξιδιώτες σε χώρες όπου οι συνθήκες υγιεινής δεν είναι καλές πρέπει να τηρούν αυστηρά τα παραπάνω μέτρα και, επιπλέον, να αποφεύγουν την κατανάλωση παγοκύβων και ακαθάριστων φρούτων. Σε περίπτωση που κάποιος πρόκειται να ταξιδέψει ή να εργαστεί σε περιοχή υψηλής ή ενδιάμεσης ενδημικότητας για την ηπατίτιδα Α και δεν έχει ιστορικό προηγούμενης νόσησης ή εμβολιασμού έναντι του νοσήματος συστήνεται ο εμβολιασμός του.
Στην περίπτωση που κάποιος νοσήσει πρέπει να τηρεί τα μέτρα ατομικής υγιεινής και, ιδιαίτερα όσον αφορά στα παιδιά, πρέπει να διασφαλίζεται ότι πλένουν τα χέρια τους προσεκτικά με νερό και σαπούνι μετά τη χρήση της τουαλέτας για να μειωθεί ο κίνδυνος μετάδοσης της λοίμωξης.