«Μιαν από κόπου ενύσταξα, να κοιμηθώ εθυμήθην (=κάποτε νύσταξα από την κούραση και επιθύμησα να κοιμηθώ)».
Από αυτόν  τον  πρώτο στίχο πήρε τον τίτλο του ο Απόκοπος του Μπεργαδή, ένα από τα πιο αξιόλογα έργα της πρώιμης κρητικής
λογοτεχνίας. Το έργο γράφτηκε στην Κρήτη στα τέλη του 15ου αιώνα και τυπώθηκε στη Βενετία το 1519. Οι πολλές ανατυπώσεις που ακολούθησαν
μαρτυρούν το πόσο δημοφιλές έργο ήταν.
Για τον ποιητή Μπεργαδή δε γνωρίζουμε τίποτα πέρα από το ότι κατάγεται από το Ρέθυμνο, όπου συναντάμε το ίδιο επώνυμο σε καταλόγους
του 17ου αιώνα.
Το 490 στίχων ποίημα αρχίζει αλληγορικά με τον ποιητή να διηγείται ότι ονειρεύτηκε πως  κυνήγησε ένα ελάφι (ψυχαναλυτικό σύμβολο του ερωτικού πόθου),  πως ανέβηκε σε ένα δέντρο (το δέντρο της ζωής) για να πάρει μέλι(η γλύκα της ζωής) από ένα μελίσσι. Το δέντρο όμως έσπασε και ο ποιητής πέφτει  σ’ έναν γκρεμό και στο ανοιχτό στόμα ενός δράκοντα (του Άδη).Βρέθηκε λοιπόν ζωντανός στον Κάτω Κόσμο. Εκεί οι νεκροί που συναντά τον ρωτούν για τον Απάνω Κόσμο κι αν οι ζωντανοί τους θυμούνται.
«..Είπε μας αν κρατεί ουρανός κ’ αν στέκει ο κόσμος τώρα·
αστράπτ’, είπε μας ή βροντά καν συννεφιά και βρέχει
κ’ ο Iορδάνης ποταμός αν κυματεί και τρέχει·…
Γίνουνται γάμοι και χαρές, παράταξες και σκόλες;
Φιλοτιμούντ’ οι λυγερές τάχα και χαίροντ’ όλες;…»
Μετά το διάλογο με τους  νεκρούς ο ποιητής τρέπεται σε φυγή προς τον απάνω κοσμείτο ποίημα θυμίζει τη “Νέκυια ” τουΟμήρου, καθώς και τη “Κόλαση ” του Δάντη.
Ο Μπεργαδής συλλαμβάνει μοναδικά το παροδικό φαινόμενο της ζωής,  αντιπαραθέτοντας τη μαγευτική ομορφιά του φυσικού κόσμου και την ανυποψίαστη γοητεία της ανθρώπινης καθημερινότητας με τον σκοτεινό κόσμο της ανυπαρξίας.
Ο θάνατος δεν είναι τόσο η διάλυση της ύλης(σώμα) όσο η απουσία από τη ζωή και τη μνήμη των ζωντανών. Πρωταγωνίστρια βέβαια είναι η Κρητική γλώσσα με το ντόπιο ιδίωμα, μια γλώσσα καθαρή που αναδεικνύει με συνέπεια την ελληνική λογοτεχνία!

Ιωάννα Μπισκιτζή

Λέκτορας Κλασικής Φιλολογίας

Το κινέζικο γεωπάρκο συνορεύει με το Hong Kong, ενώ ο συνολικός πληθυσμός του είναι περίπου 8 εκατομμύρια, σχεδόν μια...Ελλάδα.

Από τις δύο μεριές επιβεβαιώθηκε η πρόθεση για συνέχιση και περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας με την υπογραφή ενός σχετικού πρωτοκόλλου, από τον Αντιπρόεδρο της Επιτροπής Διαχείρισης του Γεωπάρκου του Ψηλορείτη Χ. Φασουλά και τον εκπρόσωπο του κινέζικου γεωπάρκου

Το Φυσικό Πάρκο του Ψηλορείτη είχε τη χαρά να φιλοξενήσει την Πέμπτη 18 Νοεμβρίου 2010 μια επταμελή αντιπροσωπεία από το Κινέζικο Γεωπάρκο LEIQIONG που είναι ενταγμένο και αυτό στις σχετικές λίστες της UNESCO.

Η ομάδα αρχικά ξεναγήθηκε στην έκθεση του αρχαιολογικού Μουσείου του Ηρακλείου, σε σημαντικά μνημεία της πόλης (Κρήνη του Μοροζίνη, Βασιλική του Αγίου Μάρκου, Λότζια, Άγιο Τίτο) και στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας. Ακολούθως, έγινε ξενάγηση στο Φυσικό Πάρκο του Ψηλορείτη με στάσεις σε διάφορους γεώτοπους όπως ο Αλμυρός, το Γωνιανό Φαράγγι, το Μονοπάτι της Μύγιας, τα οροπέδια και τα Μητάτα του Ψηλορείτη. Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε με ξενάγηση στο νέο Κέντρο Ενημέρωσης του Γεωπάρκου στα Ανώγεια και συνάντηση με τις Τοπικές Αρχές και την Επιτροπή Διαχείρισης (δημάρχους Ανωγείων κ. Σ. Κεφαλογιάννη, και Ρούβα κ. Φ. Οικονομάκη, το Διευθυντή του ΑΚΟΜΜ κ. Δ. Πατακό, και την υπεύθυνη του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανωγείων. Κ. Ζ. Κεφαλογιάννη). Οι επισκέπτες ενθουσιάστηκαν τόσο με το παράκτιο τοπίο που θύμιζε την πατρίδα τους, όσο και με το ορεινό τοπίο της Κρήτης, τα ελαιόδεντρα και την Κρητική Κουζίνα.

Η αντιπροσωπεία αποτελούνταν από τον Αναπληρωτή Δήμαρχο της πόλης Zhanjiang της επαρχίας Guangdong της Νότιας Κίνας, το Διευθυντή του γεωπάρκου και του θεματικού πάρκου Huguang, τους Διευθυντές των γραφείων Τουρισμού, Οικονομίας, και Φυσικών Πόρων της επαρχίας καθώς και δύο διερμηνείς του υπουργείου εξωτερικών. Το Γεωπάρκο LEIQIONG βρίσκεται στα στενά της Νότιας Κίνας στην ομώνυμη χερσόνησο και περιλαμβάνει τμήματα των επαρχιών GUANGDONG (κυρίως) και της νήσου HAINAN. Αποτελείται από τρία θεματικά πάρκα τα οποία σχετίζονται με ηφαιστειακή δραστηριότητα και δέχεται κάθε χρόνο αρκετά εκατομμύρια επισκεπτών. Μέσα στα όρια του Γεωπάρκου βρίσκονται τα λιμάνια των πόλεων Zhanjiang και Guangzhu που συνορεύει με το Hong Kong, ενώ ο συνολικός πληθυσμός του γεωπάρκου είναι περίπου 8 εκατομμύρια.

Η επίσκεψη έγινε με αφορμή τη συνεργασία που έχει ξεκινήσει μετά την αξιολόγηση του Leiqiong από τον Αντιπρόεδρο της Επιτροπής Διαχείρισης του Γεωπάρκου του Ψηλορείτη, κ. Χ. Φασουλά. Στόχος της σύντομης επίσκεψης ήταν να γνωρίσουν τους τρόπους και τις μεθοδολογίες με τις οποίες το Γεωπάρκο του Ψηλορείτη προβάλει τον Φυσικό πλούτο της περιοχής, συνεργάζεται με την τοπική κοινωνία και υποστηρίζει τα τοπικά προϊόντα και την περιβαλλοντική εκπαίδευση. Παράλληλα, μεταφέρθηκε η τεχνογνωσία που έχει αναπτυχθεί στο Leiqiong σε βασικές υποδομές εστίασης και φιλοξενίας και στην ανάπτυξη τουριστικών πακέτων. Από τις δύο μεριές επιβεβαιώθηκε η πρόθεση για συνέχιση και περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας με την υπογραφή ενός σχετικού πρωτοκόλλου.

Υπενθυμίζεται ότι το Γεωπάρκο του Ψηλορείτη έχει ήδη αναπτύξει σχετική συνεργασία με έτερο Γεωπάρκο της Κίνας, το FUNIUSHAN, της επαρχίας ΗΕΝΑΝ της βορειοδυτικής Κίνας, με το οποίο έχει ήδη υπογραφεί συμφωνία αδελφοποίησης. Στόχοι των παραπάνω συνεργασιών είναι η προβολή του Ψηλορείτη και της Κρήτης στην Κίνα (τα δύο γεωπάρκα μαζί έχουν πάνω από 30 εκατομμύρια πληθυσμό) όπως και η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και εμπειριών για την από κοινού βελτίωση των υποδομών και υπηρεσιών που προσφέρουν.

O φιλόλογος των ημερών μας, ο στοχαστής και ο επιστήμονας των λεγόμενων επιστημών του ανθρώπου, πέρα από τις τεχνικές[γραμματικές και άλλες] γνώσεις  οφείλει να είναι ερμηνευτής των κειμένων του λόγου, της τέχνης, των τραγουδιών, των παραδόσεων και των εθίμων ενός λαού, από τα ιστορικά γεγονότα μέχρι τις εκδηλώσεις της καθημερινής του ζωής και βεβαίως της γλωσσικής του δομής.

Η γλώσσα είναι κώδικας σημείων με τα οποία επιτυγχάνεται η επικοινωνία ανάμεσα στα μέλη μιας γλωσσικής κοινότητας. Ο άνθρωπος ξεκίνησε ως “ομιλών άνθρωπος” [homo loquens] και με τη γραφή έγινε “γράφων άνθρωπος” [homo scribens]. Aυτό που δεν ξέρουμε είναι αν ο πρώτος άνθρωπος μίλησε ή τραγούδησε; Η σκέψη του ανθρώπου, άρα η γλώσσα, τρέχει, χορεύει, πετάει, φοβάται, φαντάζεται, τραγουδάει… Το γλωσσικό ιδίωμα των Ανωγείων, αν και με ελάχιστα  “δάνεια” από άλλες γλώσσες [τουρκική, αραβική, ιταλική κ.λ.π.] είναι μια γλώσσα ενός ποιητή λαού, λογοπλάστη, με πανάρχαιες ρίζες  και με έναν ανεξάντλητο πλούτο παραγώγων λέξεων με αξιοθαύμαστη περιεκτικότητα νοημάτων.

Ενδεικτικά αναφέρω λέξεις κορυφαίας γλωσσικής ομορφιάς όπως τις συνάντησα στο βιβλίο του Γεωργίου Σμπώκου, “Το γλωσσικό ιδίωμα των Ανωγείων” σελ.20: Αγγελοφορεύγομαι, αγκανάδος, ανακούρκουβα, βεργολυγερός, βαροκαμπανίζω, γιασεμόκλαδο, γερακοκούδουνο, δροσοπεζούλα, εύγορος,  ζυμωπουλήτικος, θεοκούζουλος, καλοστραθιά, καρτσοβάσταγα, λακκουδοπήγουνος, νυχτοπαρωρίτης, νωκατίζω, ξαγριγεύγω, ξεσπαλαθώνω,  παγούδιασμα, ποδαστράγαλο, στρογγυλομηλοπρόσωπη, τζαγκουρνομαδισμένη, υστεροκακοβάνω, φουσκόρροκα, χαρουποκούκουδο, χοχλιομπάντουρο, ψυγομαραίνομαι, ωριόπλουμος….
Μοναδικής μελωδικότητας τούτη η Ανωγειανή γλώσσα, απόλυτα Κρητική, βαθειά ποιητική κληρονομιά για τη νεώτερη ανωγειανή γενιά, που πρέπει να  τη διατηρήσει  για  να εξασφαλίσει την κρητική της φυσιογνωμία και την πολιτιστική της ταυτότητα.

Ιωάννα Μπισκιτζή
Λέκτορας Κλασικής Φιλολογίας

Ο γέρο Ψηλορείτης, χιονισμένος

Ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα 1η Νοεμβρίου, η υποβολή των επενδυτικών σχεδίων στο πλαίσιο της 1ης προκήρυξης του Τοπικού Προγράμματος «Ψηλορείτης, ο Μύθος εμπνέει τη Ζωή» του Άξονα 4 του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2007-2013 «Εφαρμογή της προσέγγισης LEADER», που υλοποιεί η ΟΤΔ ΑΚΟΜΜ-ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ Α.Ε Ο.Τ.Α, με συγχρηματοδότηση από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης.

Η δημοσιοποίηση της 1ης προκήρυξης πραγματοποιήθηκε στις 20 Αυγούστου και η τελευταία στις 26 Αυγούστου 2010. Τo συνολικό ποσό της Δημόσιας Δαπάνης των δράσεων που προκηρύχθηκαν ήταν 4.959.550 €. Παρά τη δύσκολη οικονομική συγκυρία και το γεγονός ότι στην ευρύτερη περιοχή του Ψηλορείτη υλοποιείται και ο Άξονας 3 του ΠΑΑ (ΟΠΑΑΧ), το αποτέλεσμα της προκήρυξης κρίνεται πολύ ικανοποιητικό αφού υποβλήθηκαν συνολικά 94 επενδυτικά σχέδια με αιτούμενο προϋπολογισμό 14.381.441,01 € και 8.264.297,51 € δημόσια δαπάνη. Πρέπει να σημειωθεί ότι τα ποσά αυτά έχουν εξαχθεί από τους προϋπολογισμούς των προτάσεων όπως έχουν δηλωθεί χωρίς να έχει πραγματοποιηθεί οποιοσδήποτε έλεγχος. Μετά τον έλεγχο κατά τη φάση της αξιολόγησης, τα ποσά αυτά είναι πιθανόν να τροποποιηθούν. Η αναλυτική κατάσταση των προτάσεων που υποβλήθηκαν είναι αναρτημένη στην ιστοσελίδα της εταιρίας : www.akomm.gr ή www.leader.akomm.gr

Ο Δημήτρης Ηλιάκης από τα Σίσαρχα είναι υποψήφιος περιφερειακός σύμβουλος με το συνδυασμό του Σταύρου Αρναουτάκη

Ο Ανωγειανός με καταγωγή από τα Σίσαρχα, Δημήτρης Ηλιάκης είναι από τους πολλούς συγχωριανούς μας που διεκδικούν αύριο την ψήφο των πολιτών της Κρήτης. Ο Δημήτρης είναι υποψήφιος με τον συνδυασμό «Κρήτη – Πρώτη Δύναμη» του Σταύρου Αρναουτάκη. Το έργο και την προσφορά του στην κρητική κοινωνία και οικονομία θα τη διαπιστώσετε διαβάζοντας το πλούσιο βιογραφικό του σημείωμα.

Το έχουμε πει και το επαναλαμβάνουμε από αυτήν εδώ την ιστοσελίδα, στηρίξτε και υποστηρίξτε τους Ανωγειανούς υποψήφιους δημοτικούς και περιφερειακούς συμβούλους. Είναι όλοι τους άξιοι, ικανοί με προσφορά στην κοινωνία της Κρήτης, κι από όποια θέση τους τάξουν οι πολίτες δεν θα τους διαψεύσουν.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Ο Δημήτρης Ηλιάκης του Βασιλείου γεννήθηκε στις 17/8/1948 στο Ρέθυμνο, όπου συνεχώς παραμένει μέχρι σήμερα με την οικογένεια του,( τη σύζυγό του Γεωργία και τα τρία παιδιά τους Ελένη , Βασιλική και Βασίλη τελειόφοιτους πανεπιστημιακών σχολών ) .
Ο Δημήτρης μεγάλωσε και βίωσε τις δυσκολίες στις φτωχογειτονιές – τότε -του Ρεθύμνου ( Σοχώρα και λιμάνι ) , όπου τελείωσε τις εγκύκλιες σπουδές. Σπούδασε οικονομολόγος στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Μετα την εκπλήρωση των στρατιωτικών του υποχρεώσεων 1969 – 1971 εργάσθηκε για 14 έτη στην Αγροτική Τράπεζα και δραστηριοποιήθηκε με ζήλο και πολλές πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης των αγροτών του Ρεθύμνου , σε κάθε χωριό. Μετά την πτώση της χούντας μαζί με τους συνομίληκούς του, κυρίως φοιτητές, δημιούργησαν στο Ρέθυμνο τις βάσεις λειτουργίας πολιτιστικού συλλόγου, Λέσχης κλπ .
Το 1980 με όραμα, θάρρος και αποφασιστικότητα τόλμησε να πρωτοπορήσει στην ανάπτυξη των εντελώς τότε άγνωστων και εγκαταλελλημένων Νοτίων περιοχών του Ρεθύμνου δημιουργώντας τις τουριστικές εγκαταστάσεις «ΚΡΗΤΙΚΟ ΧΩΡΙΟ ΚΑΛΥΨΩ» στον Πλακιά , οι οποίες σήμερα είναι ένα στολίδι της Μεσογείου.
Η πίστη του στην εργασία , στην συνέπεια λόγων και πράξεων ,στην κοινωνικά ισόρροπη ανάπτυξη, την συλλογικότητα, στο σεβασμό της διαχείρισης του περιβάλλοντος , την ισορροπία της οικονομικής με την πνευματική ανάπτυξη και τον εθελοντισμό είναι βασικά χαρακτηριστικά της προσωπικής του αξιακής κλίμακας αρχών .
Έτσι παράλληλα με τις επαγγελματικές του ενασχολήσεις, δραστηριοποιήθηκε για την κοινωνική ανάπτυξη της τότε επαρχίας Αγίου Βασιλείου ( γενέτειρα της μητέρας του Ελένης το γένος Μουζουράκη απο το χωριό Λαμπινή ) και της πατρικής του γενέτειρας τα Σίσαρχα του Δήμου Ανωγείων .
Μαζί με συναδέλφους του ίδρυσαν την Ένωση Ξενοδόχων Νοτίων Περιοχών Ρεθύμνου και ως Πρόεδρός της μέχρι και σήμερα , πήρε μέρος σε πολλές δράσεις για ανάπτυξη του Τουρισμού , την ανάδειξη και προβολή των πολιτιστικών αξιών και την προστασία του Περιβάλλοντος .
Πρωτοστάτησε στην ίδρυση του Πολιτιστικού Συλλόγου Σισάρχων του Δήμου Ανωγείων και στην διαμόρφωση ολοκληρωμένης ανάπλασης του χωριού που σήμερα υλοποιείται τμηματικά με φορέα υλοποίησης τον Δήμο .
Με δεκάδες δημοσιεύματα και παρεμβάσεις σε διάφορα φόρα υπερασπίστηκε , με συνέπεια στη αρχές του , και πρότεινε λύσεις σε δίκαια προβλήματα του Ρέθυμνου . Όπου χρειάστηκε και του ζητήθηκε , πρόσφερε της υπηρεσίες του , πάντοτε εθελοντικά .