Σπάνια κείμενα του 19ου και των αρχών του 20ου αι.με την υπογραφή των κορυφαίων του πνεύματος, της τέχνης, της πολιτικής και των εθνικών αγώνων

ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΙΑΙ: (Ως από μέρους εθελοντού Ελληνος εν Κρήτη κατά τον Μάϊον του 1867)

Εαν ο πόλεμος είναι σκληρά ανάγκη, ήν παρακολουθεί ερήμωσις και σφαγή, έχει όμως, εκτός του φυσικού αυτού μεγαλείου, και επεισόδια και σκηνάς αξίας της γραφίδος του Σύη. Την ώραν ταύτην ίσταμαι παρά την οφρύν των Λευκών Ορέων, κάτωθεν πλατάνου υψινεφούς, τριγύρω μου έχων χιόνα και άνωθέν μου τον αετόν. Εις τον μανδύαν μου τυλιγμένος, μένω παρά την λόγχην μου γρηγορών, εν ώ πληθύς αστέρων συναγρυπνεί μαζή μου εις τον αιθέρα και χιλιάδες πυρών σελαγίζουσι πανταχόθεν εκ του ελληνικού στρατοπέδου. Θέλεις να λάβης ιδέαν τινα του στρατοπέδου τούτου; Ελθέ, θέλω σε ξεναγήσει ασμένως.

Βλέπεις την δεξιόθεν εκτεινομένην φάραγγα, εις ήν μυρία διαλάμπουσι φώτα; Τα φώτα ταύτα έχουν απόρρητόν τι ιδανικόν· δεν είναι ούτε φώτα στερεοτύπως μαρμαίροντα, ως εις τας τελευταίας σας εν ταις Αθήναις, ούτε σκιαύγεια πρωϊνή παρά τας κορυφάς μειδιώσα. Είναι γλυκύ τι κράμα φωτός και σκότους, σύμπλεγμα χιλιάδων πυρών, ποικίλως τεμνομένων, συσταυρουμένων, παιζόντων με τα φύλλα και χανομένων. Είναι παλίρροιά τις φωτός ιδιότροπος, είναι η φιλαρέσκεια χιλίων σπινθηρισμών, ήτις υπό σκιάδας χιλίας τεμνομένη, χιλίους μεταβάλλει χρωματισμούς, ως μυστική τις μοίρα να μειδιά, ή κόσμος τις μυθώδης να σε κυκλόνη! Εκ του γλυκού συνάμα και ανδρικού άσματος·

“Εγώμαι Σφακιανό παιδί,

χαράτσι δεν πλερόνω,

Και σα με παρασφίξουνε

σταις ράχαις μαδαρόνω*”

* Γνήσιοι κρητικοί στίχοι, του συρμού τότε παρά τοις επαναστάταις καταλαμβάνει τις ότι ευρίσκεται εις στράτευμα Σφακιανών, και τα απόρρητα εκείνα πυρά φωτίζουσι τας σκηνάς των, αίτινες είναι σύμπλεγμα μύρτου και ροδοδάφνης, τόσαι ανθοστεφείς φωλεαί, είς άς μονάζουσι λέοντες και σπινθηροβολούν όπλα! Θέλεις να τους ιδώμεν ολίγον;… Ιδέ εις την σκηνήν εκείνην κείνται εξηπλωμένοι ως τόσοι πλάτανοι παραπλεύρως, εδώ οι εύζωνοι των Σφακίων· εκεί οι αθλητές του Σελίνου· ολίγον κατωτέρω το ιππικόν της Κρήτης, όπως τους ονομάζομεν, οι Ανωγειανοί. Αυτοί εκεί κτενίζουν αυταρέσκως την κόμην των, ως νέοι Σπαρτιάται, διότι θέλουν έχει, ως λέγουν, πανήγυριν, θα πολεμήσωσιν αύριον· οι άλλοι καθαρίζουν τα όπλα, προς ά συναμιλλάται το φλογερόν βλέμμα των· εκείνοι προκαλούνται εις άμιλλαν, τίς θα πρωτοπηδήση μέσ’ στα σκυλιά, και κατωτέρω οι άλλοι την λύραν παίζοντες νωχελώς, επαναλέγουν το προσφιλές άσμα των·

“Εδά καλώς μας ώρισε

τ’ Ομέρ πασσά τ’ ασκέρι,

Σπαθιά και άτια τούρκικα

χαράτσι να μας φέρη”.
Διαβάστε την συνέχεια... »

H σχέση ανάμεσα στη φιλοσοφία και την πολιτική είναι παλιά και οι πολιτικοί  την αντιμετωπίζουν με απαξίωση θεωρώντας πως ο  φιλόσοφος στερείται τον απαραίτητο για τη διακυβέρνηση του κράτους ρεαλισμό.
Ο Πλάτωνας όμως, ο μεγάλος δάσκαλος, όχι μόνο αναγνωρίζει στο φιλόσοφο το δικαίωμα συμμετοχής στην εξουσία, αλλά θεωρεί πως η καθοδήγηση των πολιτών είναι  δικό του έργο ,εφόσον είναι ο ικανότερος απ’ όλους. Στην Πολιτεία χρησιμοποιεί τον όρο ”πολιτεία” τόσο για το πολίτευμα που έχει μια κοινωνία όσο και για το σύνολο των μελών που την αποτελούν. Πυρήνας της κάθε πόλης είναι ο άνθρωπος ή το πολυτιμότερο μέρος του, δηλαδή η ψυχή του. Η πολιτεία ,σύμφωνα με τον Πλάτωνα, είναι λοιπόν η ανθρώπινη ψυχή σε μεγέθυνση. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η ψυχή έχει μεγαλύτερη σημασία από την πολιτεία ,εφόσον το ήθος της πόλης εξαρτάται απόλυτα από το ήθος της κάθε ατομικής ψυχής. Μέσα σε μια άδικη πολιτεία είναι δυνατό να συναντήσουμε δίκαιες ψυχές ,ποτέ όμως δε θα βρούμε δίκαιο κράτος που ν’ αποτελείται  από άδικους πολίτες. Δικαιοσύνη δεν είναι εξάλλου μόνο ο τρόπος, με τον οποίο συμπεριφέρεται κάθε άτομο στα άλλα μέλη της πολιτείας, είναι κυρίως η εσωτερική αρμονία της ψυχής που μας κάνει αληθινά ευτυχισμένους, αρμονία, η οποία προϋποθέτει την καθοδήγηση της ψυχής από το λογιστικό και της πολιτείας από το φιλόσοφο, δηλαδή τη διακυβέρνηση του κατώτερου από το ανώτερο μέρος.
Ο φιλόσοφος λοιπόν ,λέει ο Πλάτωνας, στέκεται εντελώς αδιάφορος  μπροστά στους συνηθισμένους ανθρώπους ,στις μικρότητες ,στις φιλοδοξίες  ή στα πάθη τους ,βρίσκεται πέρα από όλα αυτά και αναζητεί αδιάκοπα τη βαθύτερη ουσία των όντων. Αναγνωρίζει ότι η ύπαρξη της απόλυτης δικαιοσύνης είναι σχεδόν αδύνατη για τα ανθρώπινα δεδομένα και η ιδανική πολιτεία ,μια ουτοπία, όμως δεν παραιτείται, γιατί πιστεύει ότι πρέπει να βοηθήσει στον προσδιορισμό του άριστου πολιτεύματος ,το οποίο συνδυάζει τη δικαιοσύνη με την εξουσία.
Για τον Πλάτωνα δεν νοείται ευτυχία χωρίς δικαιοσύνη και τέλειο κράτος είναι μόνο το δίκαιο. Η ατομική ευδαιμονία μπορεί να υπάρξει μόνο αν όλα τα μελή της κοινωνίας έχουν τις προϋποθέσεις που χρειάζονται για να την απολαύσουν.
Η αλήθεια είναι ότι το ανθρώπινο γένος έφτασε στον 21ο αιώνα ,ύστερα από περιόδους σκοτεινές, γεμάτες πολέμους, μίση και πάθη. Υπήρξαν βέβαια και φωτισμένοι καιροί, αλλά κανένας δεν μπορεί να αμφισβητήσει το γεγονός πως ο σύγχρονος άνθρωπος αν και περιτριγυρισμένος από τα θαύματα της επιστήμης και της τεχνολογίας νοιώθει δυστυχισμένος, αβέβαιος και μόνος. Ίσως είναι η ώρα ν’ αφήσουμε τους εαυτούς μας ανοιχτούς στα σοφά λόγια των μεγάλων Δασκάλων της κλασσικής Ελλάδας, ίσως πρέπει να μάθουμε πάλι ν’ αγαπάμε το πνεύμα ,την αλήθεια, την ομορφιά, βτην δικαιοσύνη…Ίσως τότε να βρούμε τη γαλήνη και την ευδαιμονία.
Ιωάννα Μπισκιτζή
Λέκτορας Κλασσικής Φιλολογία

Το μοιραίο πλοίο "Ηράκλειο"

Χανιά: Ημέρα μνήμης για τις δύο τραγωδίες της 8ης Δεκεμβρίου – Ναυάγιο του πλοίου ”Ηράκλειον” – Συντριβή αεροσκάφους της Ολυμπιακής
Ως αποφράδα ημέρα για τα Χανιά είχε χαρακτηρισθεί με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου της 9ης Δεκεμβρίου 1969, η 8η Δεκεμβρίου καθώς μέσα σε 3 χρόνια, 330 άνθρωποι, είχαν χαθεί στο τραγικό ναυάγιο του πλοίου ” Ηράκλειο” και στην πτώση του αεροσκάφους της Ολυμπιακής στο όρος Κερατέα

Σήμερα 44 χρόνια μετά το ναυάγιο που αποτέλεσε την αιτία για ίδρυση των ναυτιλιακών εταιρειών λαϊκής βάσης στην Κρήτη, τελείται στην πλατεία “Τάλω” των Χανίων και στο μνημείο που υπάρχει για να θυμίζει το τραγικό συμβάν, μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως της ψυχής των θυμάτων του ναυαγίου.

Παράλληλα, και στον ιερό ναό του Αγίου Ποταπίου στο γηροκομείο Χανίων, τελείται κάθε χρόνο το μνημόσυνο για τα θύματα της αεροπορικής τραγωδίας που ”χτύπησε” τα Χανιά, ακριβώς τρία χρόνια μετά το ναυάγιο, την ίδια ημέρα.

Στις 8 Δεκεμβρίου του 1966 τα Xανιά συγκλονίζονται. Tο ναυάγιο του πλοίου “Hράκλειον” στη θάλασσα της Φαλκονέρας βυθίζει στο πένθος δεκάδες οικογένειες. Tρία χρόνια μετά, στις 8 Δεκεμβρίου 1969, η συντριβή, στο όρος “Kερατέα” του αεροσκάφους που εκτελούσε το δρομολόγιο Xανιά-Aθήνα, συγκλονίζει και πάλι την τοπική κοινωνία, η οποία δεν είχε ακόμη συνέλθει από την πρώτη τραγωδία.

Είναι χαρακτηριστικό δημοσίευμα εφημερίδας εκείνης της εποχής:

“Σε πλοίο θανάτου μετεβλήθη το φεριμπότ ‘Ηράκλειον’ (ιδιοκτησίας αδελφών Tυπάλδου) κατά το ταξίδι του στις 8 Δεκεμβρίου 1966 από Χανιά προς Πειραιά. Μέσα σε λίγα λεπτά της ώρας παρέσυρε στον βυθό περίπου 250 άτομα, βυθίζοντας τον νομό Χανίων στο πένθος. Η συγκλονιστική αυτή τραγωδία εξετυλίχθη στην περιοχή της νησίδας Φαλκονέρα”.

Στη συνέχεια η εφημερίδα περιγράφει τη ναυτική τραγωδία:

“Το ‘Ηράκλειο’ αναχώρησε το απόγευμα της Πέμπτης 8 Δεκεμβρίου από τα Χανιά, με καιρικές συνθήκες όχι πολύ ευνοϊκές (ταχύτητα ανέμου 4-5 Μποφόρ). Οι καιρικές συνθήκες επιδεινώθηκαν κατά την πορεία του προς Πειραιά κι έγιναν κακές στην περιοχή της Φαλκονέρας. Εκεί το σκάφος ενεπλάκη σε ισχυρή θύελλα. Σφοδροί άνεμοι έπνεαν με ταχύτητα 8 Μποφόρ, ενώ τεράστια κύματα έφταναν ως το κατάστρωμα. Εξαιτίας της θαλασσοταραχής απεσπάσθη η δεξιά πόρτα από την οποία μπαίνουν τ’ αυτοκίνητα και το πλοίο άρχισε να κατακλύζεται από νερά. Το σκάφος αμέσως εξέπεμψε σήμα κινδύνου: “SOS-Ηράκλειο-βυθίζομαι”, αναφέροντας το στίγμα του, 36.52 βόρεια και 24.08 ανατολικά. Ακολούθησε δεύτερο σήμα, στο οποίο ανέφερε τη λέξη “βυθιζόμεθα” κι έκτοτε ο ασύρματος του πλοίου εσίγησε. Κατέστη σαφές ότι θαλάσσια τραγωδία εξελίσσετο στο συνταρασσόμενο από θαλασσοταραχή Αιγαίο”.
Διαβάστε την συνέχεια... »

Από την επιμνημόσυνη δέηση στον Αί Γιώργη

Τα θύματα της δικτατορίας του ΄67 και τους αγωνιστές του Πολυτεχνείου τίμησε για 10^η συνεχή χρόνια η ενορία του Αγίου Γεωργίου Ανωγείων, η μοναδική εκκλησία στην Ελλάδα που οργανώνει κάθε χρόνο τέτοια μέρα, εκδήλωση για τον ματωμένο Νοέμβρη του ΄73.

Παρουσία του δημάρχου Ανωγείων Σωκράτη Κεφαλογιάννη, μελών του δημοτικού συμβουλίου και πολλών Ανωγειανών, τελέστηκε το μεσημέρι επιμνημόσυνη δέηση από τον εφημέριο π.  Ανδρέα Κεφαλογιάννη για τους πατριώτες που έχασαν τη ζωή τους την περίοδο της εφτάχρονης αμερικανοκίνητης χούντας.

Με το δικό του τρόπο ο καλός μαντιναδολόγος Γιώργης Μπέρκης ή Κατσούγκρης  αναφέρθηκε στη σημερινή επέτειο:

Τιμή σ΄ αυτούς που κάνανε τα νιάτα τους χαλάλι

Ενάντια στο Φασισμό δε σκύψαν το κεφάλι

Τιμή και δόξα στους νεκρούς που βάλαν τα κορμιά τους

Κάτω από τις ερπύστριες για τα ιδανικά τους

Τιμή και δόξα στους νεκρούς που γίνανε θυσία

Ενάντια στο Φασισμό και τη δικτατορία

Στην ομιλία του ο π. Ανδρέας Κεφαλογιάννης τόνισε:

«Για 10^η συνεχή χρονιά η Εκκλησία μας, η ενορία μας τιμά την επέτειο του Πολυτεχνείου, τιμά τους αγωνιστές του Νοέμβρη τιμά τα θύματα της αμερικανοκίνητης δικτατορίας, τιμά τους αγωνιστές που πλήρωσαν για τις ιδέες τους, με εξορίες στα Μακρονήσια και στα ξερονήσια του Αιγαίου.

Αγαπητοί συγχωριανοί,

στην εξέγερση του Νοέμβρη, στην εξέγερση των φοιτητών κατά της ξενοκίνητης Χούντας των συνταγματαρχών, τ΄ Ανώγεια είχαν τη δική τους συμμετοχή, τη δική τους ξεχωριστή προσφορά, τη δική τους έντονη παρουσία.

Ένας μεγάλος Ανωγειανός ο Νίκος Ξυλούρης, βρέθηκε από την πρώτη στιγμή του αγώνα στον πλευρό των φοιτητών, στο πλευρό των ελεύθερων αγωνιζόμενων Ελλήνων. Με όπλο τη λύρα του και τη φωνή και αιχμή του δόρατος την πάντα περήφανη «ΞΑΣΤΕΡΙΑ», εμψύχωνε και ξεσήκωνε τους φοιτητές.

Ήταν αυτός που μπήκε μπροστάρης στις πορείες, τις διαδηλώσεις, που οργάνωνε ο αθηναϊκός λαός στη οδό Πατησίων, ήταν αυτός που δεν φοβήθηκε, δεν δείλιασε και ύψωσε το ψηλορείτικο ανάστημα του απέναντι στην Χούντα του Ιωαννίδη. Ο Ψαρονίκος βέβαια πλήρωσε για αυτή του την πατριωτική στάση, καθώς η Χούντα τον συνέλαβε, τον οδήγησε στην ασφάλεια και τον βασάνισε.

Διαβάστε την συνέχεια... »

Για δέκατη συνεχή χρονιά η Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου Ανωγείων και ο εφημέριος π. Ανδρέας Κεφαλογιάννης θα τιμήσουν την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Αύριο Τετάρτη στις 12 το μεσημέρι  στον Αϊ Γιώργη θα γίνει επιμνημόσυνη δέηση για τα θύματα της δικτατορίας και θα  ακολουθήσει…πύρινο κήρυγμα, όπως μαθαίνουμε από τον παπα- Ανδρέα Κεφαλογιάννη.

Όλοι οι χωριανοί θα πρέπει να τιμήσουν την εκδήλωση, γιατί δεν θα πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι τ΄ Ανώγεια είχαν την δική τους ξεχωριστή παρουσία και συμβολή μέσα στο Πολυτεχνείο το Νοέμβρη του 1973, με μπροστάρη τον αείμνηστο Νίκο Ξυλούρη, που με τη λύρα του και την «Ξαστεριά», εμψύχωνε τους φοιτητές. Στον ιστορικό χώρο εκείνες τις δύσκολες μέρες βρέθηκαν ακόμα πολλοί Ανωγειανοί φοιτητές, που πάλεψαν και αγωνίστηκαν εναντίον της Χούντας.

Μετά από 37 χρόνια το «ΨΩΜΙ –ΠΑΙΔΕΙΑ- ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» συμπίπτει με μια νέα ΚΑΤΟΧΗ, από το ΔΝΤ και την Ε.Ε.

Πολλοί Ανωγειανοί τίμησαν την Αρκαδική θυσία και τον Πυρπολητή Εμμ. Σκουλά

Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης ήταν ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Απόστολος Παπαϊωάννου

Πραγματοποιήθηκε σήμερα το μεσημέρι, όπως κάθε χρόνο στις 9 Νοεμβρίου, η εκδήλωση μνήμης και τιμής, για τον Μανώλη Σκουλά τον πυρπολητή του Αρκαδίου,στον τόπο όπου βρίσκεται και το άγαλμα του στα Ανώγεια λίγο πάνω από το Κέντρο Υγείας.
Πλήθος κόσμου παρευρέθηκε, ενώ έγινε αρχικά επιμνημόσυνη δέηση, κατάθεση στεφάνων στην μνήμη όλων των θυμάτων της Αρκαδικής θυσίας και ανάκρουση του εθνικού ύμνου, ενώ για άλλη μια φορά παρών ήταν ο Καθηγητής Πανεπιστημίου των Ιωαννίνων κ. Απόστολος Παπαιωάννου, ο οποίος μίλησε για τον Μανώλη Σκουλά αποκαλύπτοντας στους παρευρισκομένους ότι έχει στα χέρια του νέα στοιχεία για τον πυρπολητή, με κυριότερο μάλιστα να είναι το ημερολόγιο του Σκουλά.  Στοιχεία που όπως ανέφερε αποδεικνύουν εμπράκτως ότι ο Σκουλάς ήταν αυτός που ανατίναξε την πυριδιτάποθηκη του Αρκαδίου. Η ΑΝΩΓΗ θα έχει στα χέρια της αυτά τα στοιχεία εντός των επόμενων ημερών, σε συνεργασία πάντα με τον κ.Παπαιωάννου και θα τα δώσει στο φώς της δημοσιότητας, στην προσπάθεια μας να δοθεί φώς σε μια από τις μεγαλύτερες σελίδες της Κρητικής ιστορίας και αντίστασης.
Κλείνοντας να αναφέρουμε ότι χαιρετισμό στην σημερινή εκδήλωση απέστειλαν οι Μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κκ Ευγένιος, ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ.κ. Ειρηναίος, ο Υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη κ. Οθωνας, ο Υφυπουργός Εργασίας κ. Κεγκέρογλου, οι Βουλευτές Ηρακλείου του ΠΑΣΟΚ Μανώλης Στρατάκης και Μαρία Σκραφνάκη και η Νομάρχης Ηρακλείου κ. Σχοιναράκη.
Μετά την εκδήλωση η οικογένεια των Σκουλάδων παρέθεσε γεύμα στους παρευρισκόμενους σε ταβέρνα του χωριού.