H σχέση ανάμεσα στη φιλοσοφία και την πολιτική είναι παλιά και οι πολιτικοί  την αντιμετωπίζουν με απαξίωση θεωρώντας πως ο  φιλόσοφος στερείται τον απαραίτητο για τη διακυβέρνηση του κράτους ρεαλισμό.
Ο Πλάτωνας όμως, ο μεγάλος δάσκαλος, όχι μόνο αναγνωρίζει στο φιλόσοφο το δικαίωμα συμμετοχής στην εξουσία, αλλά θεωρεί πως η καθοδήγηση των πολιτών είναι  δικό του έργο ,εφόσον είναι ο ικανότερος απ’ όλους. Στην Πολιτεία χρησιμοποιεί τον όρο ”πολιτεία” τόσο για το πολίτευμα που έχει μια κοινωνία όσο και για το σύνολο των μελών που την αποτελούν. Πυρήνας της κάθε πόλης είναι ο άνθρωπος ή το πολυτιμότερο μέρος του, δηλαδή η ψυχή του. Η πολιτεία ,σύμφωνα με τον Πλάτωνα, είναι λοιπόν η ανθρώπινη ψυχή σε μεγέθυνση. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η ψυχή έχει μεγαλύτερη σημασία από την πολιτεία ,εφόσον το ήθος της πόλης εξαρτάται απόλυτα από το ήθος της κάθε ατομικής ψυχής. Μέσα σε μια άδικη πολιτεία είναι δυνατό να συναντήσουμε δίκαιες ψυχές ,ποτέ όμως δε θα βρούμε δίκαιο κράτος που ν’ αποτελείται  από άδικους πολίτες. Δικαιοσύνη δεν είναι εξάλλου μόνο ο τρόπος, με τον οποίο συμπεριφέρεται κάθε άτομο στα άλλα μέλη της πολιτείας, είναι κυρίως η εσωτερική αρμονία της ψυχής που μας κάνει αληθινά ευτυχισμένους, αρμονία, η οποία προϋποθέτει την καθοδήγηση της ψυχής από το λογιστικό και της πολιτείας από το φιλόσοφο, δηλαδή τη διακυβέρνηση του κατώτερου από το ανώτερο μέρος.
Ο φιλόσοφος λοιπόν ,λέει ο Πλάτωνας, στέκεται εντελώς αδιάφορος  μπροστά στους συνηθισμένους ανθρώπους ,στις μικρότητες ,στις φιλοδοξίες  ή στα πάθη τους ,βρίσκεται πέρα από όλα αυτά και αναζητεί αδιάκοπα τη βαθύτερη ουσία των όντων. Αναγνωρίζει ότι η ύπαρξη της απόλυτης δικαιοσύνης είναι σχεδόν αδύνατη για τα ανθρώπινα δεδομένα και η ιδανική πολιτεία ,μια ουτοπία, όμως δεν παραιτείται, γιατί πιστεύει ότι πρέπει να βοηθήσει στον προσδιορισμό του άριστου πολιτεύματος ,το οποίο συνδυάζει τη δικαιοσύνη με την εξουσία.
Για τον Πλάτωνα δεν νοείται ευτυχία χωρίς δικαιοσύνη και τέλειο κράτος είναι μόνο το δίκαιο. Η ατομική ευδαιμονία μπορεί να υπάρξει μόνο αν όλα τα μελή της κοινωνίας έχουν τις προϋποθέσεις που χρειάζονται για να την απολαύσουν.
Η αλήθεια είναι ότι το ανθρώπινο γένος έφτασε στον 21ο αιώνα ,ύστερα από περιόδους σκοτεινές, γεμάτες πολέμους, μίση και πάθη. Υπήρξαν βέβαια και φωτισμένοι καιροί, αλλά κανένας δεν μπορεί να αμφισβητήσει το γεγονός πως ο σύγχρονος άνθρωπος αν και περιτριγυρισμένος από τα θαύματα της επιστήμης και της τεχνολογίας νοιώθει δυστυχισμένος, αβέβαιος και μόνος. Ίσως είναι η ώρα ν’ αφήσουμε τους εαυτούς μας ανοιχτούς στα σοφά λόγια των μεγάλων Δασκάλων της κλασσικής Ελλάδας, ίσως πρέπει να μάθουμε πάλι ν’ αγαπάμε το πνεύμα ,την αλήθεια, την ομορφιά, βτην δικαιοσύνη…Ίσως τότε να βρούμε τη γαλήνη και την ευδαιμονία.
Ιωάννα Μπισκιτζή
Λέκτορας Κλασσικής Φιλολογία

Μοιραστείτε το

-

-->