Κάποια σχόλια με αφορμή την εκδήλωση που έγινε στα Ανώγεια την 1 Οκτωβρίου 2017 προς τιμή του ήρωα της ταξικής πάλης και του ΚΚΕ Μπάμπη Καλομοίρη.

Τιμή και δόξα σε αυτούς τους ανθρώπους, που έδωσαν τη ζωή τους για ανώτερα ιδανικά. Τους αξίζει κάθε έπαινος, κάθε πράξη που θα συμβάλλει να μείνουν αθάνατοι στην ιστορία αυτού του τόπου, που θα διδάσκει τους νέους να μπαίνουν στον αγώνα για μια καλύτερη ζωή, για την απελευθέρωση από την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.

Είναι θεμιτό τέτοιοι άνθρωποι (ήρωες) να τιμώνται και από άλλους χώρους, πέρα από την ιδεολογική-πολιτική τους αναφορά. Άλλωστε τους αξίζει κάτι τέτοιο. Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την οικογένειά του, το χωριό του, τους φίλους του κτλ. Ωστόσο δεν είναι θεμιτό να αξιοποιείται το βήμα σε μία τέτοια εκδήλωση για να παραποιούνται ιστορικά ντοκουμέντα και ακόμη περισσότερο για να σπιλωθεί ο πολιτικός φορέας, που ανήκε ο τιμώμενος αγωνιστής, Μπάμπης Καλομοίρης, ως τον τραγικό θάνατό του, δηλαδή το ΚΚΕ.

Με έντεχνο τρόπο γίνεται προσπάθεια στην ομιλία να φανεί ότι ο Μπάμπης Καλομοίρης, στέλεχος του ΚΚΕ μέχρι το θάνατό του, ανήκε σε κάποιο άλλο πολιτικό φορέα με τον τίτλο «επαναστατικό ΚΚΕ». Καθόλη τη διάρκεια της ομιλίας επιχειρείται να περάσει η αντίληψη και η πολιτική άλλων πολιτικών χώρων, πολέμιων και τότε και σήμερα του κόμματος του αγωνιστή Μπάμπη Καλομοίρη.

Το ΚΚΕ από την ίδια του τη φύση είναι επαναστατικό κόμμα, η πρωτοπορία της εργατικής τάξης, της μόνης επαναστατικής τάξης στην εποχή μας και παλεύει για την ανατροπή της εξουσίας της αστικής τάξης και για την εγκαθίδρυση της εργατικής εξουσίας, το σοσιαλισμό-κομμουνισμό. Η αναφορά «επαναστατικό», μπροστά από τον τίτλο του ΚΚΕ, παραπέμπει πονηρά σε άλλον ιδεολογικό-πολιτικό χώρο. Σε αυτόν που ίσως να ήθελε η ομιλία να ανήκε ο τιμώμενος αγωνιστής και όχι σε αυτόν που πραγματικά ήταν και έδωσε τη ζωή του για αυτή του την επιλογή.

Ταυτόχρονα, στην ίδια ομιλία, αναπαράγοντας τη λασπολογία, επιχειρείται, εδώ απροκάλυπτα πλέον, η σπίλωση του ΚΚΕ με επιχειρήματα τύπου … «ταξική συνθηκολόγηση», αστικής έμπνευσης, που αναπαράγει ο οπορτουνισμός μόνο και μόνο για να χτυπήσει το Κόμμα.

Το ΚΚΕ δεν κρύβει τις αδυναμίες του υποκειμενικού παράγοντα που επέδρασαν αρνητικά στην έκβαση της ταξικής πάλης, ιδιαίτερα τη δύσκολη αυτή περίοδο.

Μπροστά στο δίλημμα «υποταγή ή οργάνωση της πάλης και αντεπίθεση», το ΚΚΕ και το λαϊκό κίνημα επέλεξε το δεύτερο δρόμο. Με την απόφαση του κόμματος, για την συγκρότηση του ΔΣΕ, αποδείκτικε ότι το ΚΚΕ δεν είχε καμία πρόθεση ούτε ήταν στην στρατηγική του ο ταξικός συμβιβασμός. Ο ΔΣΕ είναι η πιο τρανή απόδειξη ότι οι κοινωνικές αντιθέσεις δεν χωράνε στα ιδεολογήματα της λεγόμενης «εθνικής ομοψυχίας» και της κατάργησης των ταξικών διαχωριστικών γραμμών.
Ήδη, η μελέτη της ιστορίας του ΚΚΕ, και σε αυτή την πολυτάραχη περίοδο, έχει αποτελέσει για το κόμμα μας πολύτιμο εφόδιο για τη διαμόρφωση της στρατηγικής του. Γνώμονα αποτελεί η επιστημονική ανάλυση της καπιταλιστικής πραγματικότητας που είναι και εγγύηση για να μην οδηγηθεί η χρονική απόσταση από τα ιστορικά γεγονότα στην εκ του ασφαλούς κριτική, σε απόσπαση δηλαδή από το σύνολο των παραγόντων που τη διαμόρφωσαν. Ταυτόχρονα, το ΚΚΕ έχει την πεποίθηση ότι πραγματική τιμή στην ιστορία του Κόμματος και του κινήματος, στην 100χρονη ιστορία του, αποτελούν τόσο η διδαχή από αυτήν όσο και η εξαγωγή συμπερασμάτων που ΙΣΧΥΡΟΠΟΙΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΞΙΚΗ ΠΑΛΗ σήμερα, τον αγώνα για το σοσιαλισμό-κομμουνισμό. Στον αντίποδα ακριβώς της λαθολογίας αλλά και του οπορτουνιστικού εξωραϊσμού που αρνείται να βγάλει συμπεράσματα από το ιστορικό παρελθόν.

Απέναντι σε αυτή την αντίληψη, στην ομιλία κυριαρχεί -όχι καλόπιστα- η λογική «καλά τα στελέχη του ΚΚΕ, είναι αγωνιστές, αλλά το Κόμμα κάνει όλο λάθη και μπορεί να έχει και στην ιστορία του περιπτώσεις προδοσίας». Γιατί που αλλού μπορεί να οδηγεί η εκτίμηση που έγινε «περί ταξικής συνθηκολόγησης»;

Αν μη τι άλλο λίγο σεβασμός στη μνήμη του Μπάμπη Καλομοίρη, ο οποίος είχε γνώση των γεγονότων το 1944 και των συνθηκών που υπογράφονταν, και εντούτοις συνέχισε να πιστεύει στο Κόμμα του, να αποτελεί στέλεχός του και στο τέλος να δίνει τη ζωή του, υπακούοντας στις αποφάσεις των οργανώσεών του.

Το ΚΚΕ είναι υπερήφανο που διαπαιδαγώγησε τέτοιους αγωνιστές σαν τον Μπάμπη Καλομοίρη, τον Αποστόλη, πολλούς άλλους αγωνιστές από τα Ανώγεια και στρατιά ηρώων σε όλη την Έλλάδα.

Χιλιάδες κομμουνιστές και κομμουνίστριες, στελέχη του Κόμματος έδωσαν και την τελευταία ικμάδα των δυνάμεων τους, για να πάρει σάρκα και οστά η εποποιία του ΔΣΕ, που υπήρξε μαχητής του και ο Μπάμπης Καλομοίρης, πολεμώντας και περπατώντας μερόνυχτα, συχνά δίχως τροφή και ξυπόλυτοι στους πάγους και τις θύελλες.

Η οργάνωση της Κρήτης του ΚΚΕ, με αφορμή την 70^η επέτειο πέρυσι από την ίδρυση του ΔΣΕ, πραγματοποίησε διάφορες εκδηλώσεις και τίμησε αρκετούς αγωνιστές, μεταξύ αυτών τον Μπάμπη και Αποστόλη Καλομοίρη και άλλους Ανωγειανούς αγωνιστές, σε εκδήλωση στα Ανώγεια, όπως και στη Λοχριά στον Ψηλορείτη κάθε χρόνο. Δεν ξεχνάμε το χρέος μας. Μας διδάσκει ο αγώνας τους. Είμαστε έτοιμοι, όταν χρειαστεί, να ακολουθήσουμε αυτό το δρόμο.

Δε μετρήσαμε, όμως, παρουσίες στελεχών άλλων κομμάτων σε αυτές τις εκδηλώσεις και ιδιαίτερα αυτών που αξιοποιούν κάθε περίπτωση, όπως η συγκεκριμένη, για να πλασάρουν τις πολιτικές τους απόψεις. Όπως λέει και ο λαός μας «κάνουν μνημόσυνο με ξένα κόλυβα».

Με βάση αυτές τις σκέψεις που κυριαρχούν στο μυαλό κάθε κομμουνιστή και κομμουνίστριας στην περιοχή μας, αλλά και κάθε τίμιου αγωνιστή, το ΚΚΕ δε θα μπορούσε να νομιμοποιήσει πολιτικά με την επίσημη παρουσία του τα λεγόμενα από την κεντρική ομιλία στην εκδήλωση που έγινε στα Ανώγεια προς τιμή του αγωνιστή Μπάμπη Καλομοίρη.

Υ.Γ. Αφήνω στο υστερόγραφο κάποιο ακόμα σχόλιο για την ομιλία, η οποία δεν άφησε να πέσει κάτω τίποτα που να αφορά αρνητικά σχόλια για την ιστορία και τη δράση του ΚΚΕ. Ωστόσο, δεν αφιέρωσε ούτε μία παράγραφο -κατά τα άλλα είναι ευαίσθητος πολιτικός χώρος στο αντιφασιστικό κίνημα της ομιλήτριας- για το αίσχος που επιχειρούν τα γεράκια τη Ε.Ε. στην προσπάθεια ξαναγραψίματος της ιστορίας. Γνωστά τα πρόσφατα γεγονότα στο Ταλίν της Εσθονίας και η εμμονή τους να εξισώσουν τον κομμουνισμό με το φασισμό, τον Χίτλερ με τον Στάλιν και τον Μαρξ. Σε ελεύθερη μετάφραση δηλαδή οι αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, του ΔΣΕ, όλοι αυτοί που τιμήσαμε και τιμάμε, έκανε το ίδιο αν ανήκαν στα γερμανικά ΕΣ-ΕΣ, στις συμμορίες του Σούμπερτ, στα τάγματα ασφαλείας κτλ. Σε αυτή τους την προσπάθεια έχουν στρατεύσει και διάφορους πανεπιστημιακούς, κολαούζους της εξουσίας τους, που τους περιφέρουν από πανεπιστήμιο σε πανεπιστήμιο, κάπου-κάπου τους δίνουν και κανένα τιμητικό τίτλο, όπως τον κύριο Ρίχτερ, για να μας πείσει ότι οι χιτλερικές ορδές που πλάκωσαν στον τόπο μας ήταν πιο πολιτισμένες από τους αγριάνθρωπους Κρητικούς που τους πολέμησαν.
Νίκος Μανουσάκης μέλος του Γραφείου Περιοχής Κρήτης του ΚΚΕ

Ρεπορτάζ:Γιώργης Μπαγκέρης

Φωτογραφίες:Αγγέλα Σκουλά

“Ίντα ‘ναι τελικά ζωή στο χρόνο που διαβαίνει; Μια ιδέα υπερήφανη που ζει και δε ποθαίνει..( Αριστείδης Χαιρέτης ή Γιαλάυτης κατά τα αποκαλυπτήρια της προτομής)

Με σεμνότητα και αισθήματα μεγάλης συγκίνησης και σεβασμού, πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 1 Οκτωβρίου στα Ανώγεια, τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Μπάμπη Καλομοίρη, του μαχητή του Δημοκρατικού στρατού Ελλάδας, του αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης, του 28χρόνου νέου που σκοτώθηκε υπερασπιζόμενος τα ιδανικά και τις αξίες του στις 29 Ιουνίου του 1947, στην Μάχη της Λοχριάς, στη διάρκεια του Εμφύλιου σπαραγμού. Στο πρόσωπο του Μπάμπη Καλομοίρη τιμήθηκε όχι μόνο ο ίδιος και ο 17 χρόνος αδερφός του Αποστόλης που “έπεσε” στην ίδια Μάχη την ίδια ημέρα, αλλά και όλοι οι υπόλοιποι χιλιάδες επώνυμοι και ανώνυμοι Έλληνες, που έπεσαν στην Κατοχή αγωνιζόμενοι κατά του Ναζισμού και του Φασισμού.

Παρά το κρύο και το ψιλόβροχο που επικρατούσε, ένα μεγάλο πλήθος Ανωγειανών κατέκλυσε τον χώρο στην περιοχή “Καλομοιριανά” στο Περαχώρι και χειροκρότησε θερμά όταν νεαρά μέλη της οικογένειας Καλομοίρη, αφαίρεσαν την Ελληνική σημαία που κάλυπτε το άγαλμα και έφεραν στο φως την προτομή του Μπάμπη Καλομοίρη, του “καπετάν Ψηλορείτη” όπως τον προσφωνούσαν οι σύντροφοι του. Με τη λέξη “Αθάνατος” όλοι στα χείλη, απέτισαν σεβασμό και φόρο τιμής, όταν χαιρέτισαν στο τέλος τον αδερφό του Γιάννη Καλομοίρη ή Τσίκη και την κόρη του Χαρά, τιμώντας στο πρόσωπο των συγγενών του όλους εκείνους που θυσιάστηκαν για Ελευθερία και Ανεξαρτησία

Το παρόν μεταξύ άλλων στην εκδήλωση έδωσαν ο Δήμαρχος Ανωγείων Μανόλης Καλλέργης και σύσσωμο το δημοτικό συμβούλιο, ο πρώην δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης, ο Αντιπεριφερειάρχης Τεχνικών Έργων και π.δήμαρχος Ανωγείων Νίκος Ξυλούρης, ο πρώην πρόεδρος του Παγκοσμίου Συμβουλίου Κρητών Γιώργος Αεράκης., η Τοπική Οργάνωση του Κ.Κ.Ε Ανωγείων, ο γλύπτης από το Αμάρι Μπάμπης Νεονάκης που φιλοτέχνησε το άγαλμα, ο Νίκος Κοντόκαλος που έχτισε το άγαλμα αφιλοκερδώς  καθώς και πλήθος Ανωγειανών όλων των ηλικιών και ολόκληρου του ευρύτερου ιδεολογικού φάσματος και όλων των πολιτικών παρατάξεων του τόπου.

Οι ιερωμένοι του χωριού πραγματοποίησαν αρχικά επιμνημόσυνο δέηση στον χώρο της εκδήλωσης. Στεφάνια κατέθεσαν εκ μέρους του δήμου Ανωγείων ο Μανόλης Καλλέργης, εκ μέρους της Περιφέρειας Κρήτης ο Νικος Ξυλούρης και τέλος εκ μέρους της οικογένειας των Καλομοίρηδων ο  Γιάννης Καλομοίρης του Ντουλγκέρη. Μετά την εκδήλωση η οικογένεια Καλομοίρη προσέφερε κέρασμα στην παραδοσιακή ταβέρνα “Γκαγκάρης”, με κρέατα και γαλακτοκομικά προϊόντα που προσέφερε κάθε σπίτι της οικογένειας στο χωριό. Εκ μέρους της οικογένειας στην εκδήλωση χαιρετισμό απηύθυνε η Ελευθερία Καλομοίρη, η οποία μετά το καλωσόρισμα σε όλο τον κόσμο που τίμησε την οικογένεια με την παρουσία της ανέφερε τα εξής:

 ¨Και ίντα πως περάσανε και φύγαν τόσοι χρόνοι..

Αυτός ο τόπος ευτυχώς ξέρει να  δικαιώνει.. 

Η ιστορία όπως όλοι γνωρίζουμε γράφετε από τους νικητές. Υπάρχουν σε αυτήν όμως και αφανείς ήρωες που η αντρειοσύνη τους και τα κατορθώματα τους θάφτηκαν στο μαύρο πέπλο των ηττημένων-νικητών και πέρασαν χρόνοι πολλοί και δίσεκτοι, μέχρι να μπορέσουμε να μιλήσουμε ανοιχτά για αυτούς. Για αυτούς τους κυνηγημένους ήρωες και να πούμε δυνατά πως υπήρξαν μεγάλοι πατριώτες. Σήμερα τιμάμε ένα ξεχωριστό άντρα που πολέμησε παλικαρίσια για να παταχθεί το μαύρο φίδι του Φασισμού και το κάνουμε την ώρα ακριβώς που βλέπουμε να εκκολάπτονται συνεχώς τα αυγά του, καθώς για πρώτη φορά μετά από 60 χρόνια στο Γερμανικό Κοινοβούλιο από την προηγούμενη Κυριακή κάνουν την εμφάνιση τους Φασίστες. Λες και η μέρα αυτή γίνεται για να μας θυμίσει μέσα από τους αγώνες του ο Μπάμπης Καλομοίρης, την επαγρύπνηση  και τη στάση που οφείλουμε όλοι μας να έχουμε για να μην επικρατήσει ποτέ πια Φασισμός και να βρεθεί τρόπος ώστε να πάψει το μαύρο φίδι να γεννά.

ΑΓΩΝΙΖΟΤΑΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΙΟ

Ο Μπάμπης Καλομοίρης ανήκει στην περήφανη γενιά των Αντιστασιακών, των ηρώων εκείνων που κάνοντας πυξίδα ζωής το δίκιο για Ελευθερία και Αξιοπρέπεια , όρθωσαν το ανάστημα τους στη λαίλαπα του Φασισμού. Στη λαίλαπα που αφάνισε στο διάβα της μόνο στη Χώρα μας 400.000 ψυχές. Ανάμεσα σ’αυτούς τους αδικοχαμένους νεκρούς βρίσκονται και ο Δημητρός ο Καλομοίρης με το γιο του τον Γιάννη και τον Κώστα Καλομοίρη, οι οποίοι αιχμαλωτίστηκαν από τους Γερμανούς στο Αρκάδι Μονοφατσίου και έκτοτε η τύχη τους αγνοείται. Όπως σκοτώθηκαν και ο Σμπρουλογιάννης με τον Σμπρουλόκωστα που εκτελέστηκαν στην περιοχή των Σεισάρχων. Όλοι αυτοί αξέχαστοι, αποτελούν ξεχωριστό κομμάτι της ιστορίας της οικογένειας μας, αλλά και κομμάτι της ιστορίας του τόπου μας. Και οι ιστορία μας με τους μείζονες και τους ελάσσονες ήρωες της είναι η μεγάλη μας κληρονομιά, είναι αυτή που μας στηρίζει να δίνουμε τις καθημερινές μας μάχες. Κι όπως ο Μπάμπης Καλομοίρης αγωνιζόταν για την λευτεριά και το δίκιο στα χρόνια της κατοχής, να αγωνιζόμαστε και εμείς σήμερα για τη Δημοκρατία και την Πρόοδο του τόπου μας. Έχοντας πάντα στο νου και τη καρδιά μας σ’ αυτούς τους πολύ δύσκολους καιρούς, το όραμα και την ελπίδα για μια πατρίδα περήφανη, ενωμένη και ελεύθερη και ένα κόσμο ειρηνικό και αδελφωμένο που ο Φασισμός δε θα έχει πια θέση. Μόνο έτσι η θυσία αυτών των ανθρώπων δε θα πάει χαμένη..” ολοκλήρωσε.

Με λυγμούς και έντονη συγκίνηση εκφώνησε το χαιρετισμό του ο Δήμαρχος Ανωγείων Μανόλης Καλλέργης, ο οποίος μάλιστα της έντονης φόρτισης του δεν κατάφερε να ολοκληρώσει την ομιλία του. Αναλυτικά τα όσα ανέφερε:

“Ο Δήμος  Ανωγείων δεν μπορεί να λείψει από εκδηλώσεις μνήμης και τιμής για ανθρώπους  με ιδανικά και αξίες .

Για ανθρώπους  που πολέμησαν για τη λευτεριά της πατρίδας μας στα δύσκολα χρόνια του ναζισμού και του φασισμού.

Για ανθρώπους που έβαλαν πάνω από τη ζωή τους την πατρίδα, την ελευθερία ,την ισότητα την δικαιοσύνη.

Για ανθρώπους που έδωσαν και τη ζωή τους για τις ιδέες τους.

Για ανθρώπους  που βγήκαν απ’τα σπλάχνα του τόπου μας  και ακολούθησαν τα χνάρια των προγόνων τους.

Για τον Μπάμπη τον Καλομοίρη πιστεύω ταιριάζει η μαντινάδα:

«Για την ιδέα του κανείς αξίζει να πεθαίνει

Κι’άσε τι λένε οι δειλοί και οι προσκυνημένοι»

Γιατί ο Μπάμπης θυσιάστηκε για το αυτονόητο δικαίωμα της υπεράσπισης των ιδεών του.

Πάλεψε με όλες του τις δυνάμεις, από την αρχή της κατοχής, τους κατακτητές ριψοκίνδυνα όπως ήταν ο χαρακτήρας του.

Αιχμαλωτίστηκε, απέδρασε, συνέχισε χωρίς να λογαριάζει κινδύνους και προσωπικό κόστος. Άφοβα.

Πολέμησε στην Αθήνα με όλες του τις δυνάμεις για ότι  πίστευε.

Μετά την απελευθέρωση στο χωριό του στα Ανώγεια, ειρηνικά στην αρχή, στον εμφύλιο στη συνέχεια- με τους νικημένους-για το δίκιο των ιδεών του.

Μέχρι το τέλος.

Και ο Μπάμπης και ο Αποστόλης και ο Ηλιάκης, και ο Καφατσής και ο Μένιος και η Βαγγέλα και ο Σμπωκογιώργης.

Στο ηρώο του Δήμου μας στο Αρμί μνημονεύονται όλοι οι νεκροί μας.

Εφαρμόζοντας την απόφαση της κυβέρνησης και της βουλής των Ελλήνων του 1987.

Η πεποίθησή μας είναι ότι η γνώση και η επαφή όλων και ιδιαίτερα των νέων μας, με την σύγχρονη ιστορία, μόνο κέρδος μπορεί να είναι για την κριτική σκέψη όλων μας , μόνο κέρδος μπορεί να είναι για την Δημοκρατία.

Μαθαίνουμε από την ιστορία , παίρνουμε γνώση και δύναμη και προχωράμε μπροστά..” κατέληξε.

ΤΙΜΑΜΕ ΔΥΟ ΠΑΛΛΙΚΑΡΙΑ, ΤΟΝ ΜΠΑΜΠΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

Για την ζωή και την δράση του Μπάμπη Καλομοίρη μίλησε η φιλόλογος Αρετή Σπαχή που σε μια μεστή ομιλία έδωσε όλες τις πτυχές της δράσης και των ηθικών αξιών του τιμώμενου ήρωα. Η Ανωγή σας παρουσιάζει ολόκληρη την ομιλία της που έχει ως εξής:

«Εδώ σταματάνε τα λόγια της βροχής….Εδώ σταματάει ο λεπτεπίλεπτος δισταγμός…Εδώ οι λέξεις χάνουν τον αμφίβολο ήχο τους»,  λέει ο ποιητής, γιατί,   όπως  ο ίδιος εξηγεί, «Το  νόημα είναι κάθετο,-μια γραμμή στεριωμένη στο χώμα/ανηφορίζοντας στον ουρανό, όπως ένα μαχαίρι/στεριωμένο στο ψωμί. όπως η απόφαση της δικαιοσύνης/στεριωμένη στην καρδιά του αδικημένου. όπως/η πίστη του κομμουνισμού στεριωμένη στο αίμα των ηρώων και των/μαρτύρων.»

Λόγια απλά, σταράτα, σίγουρα , ακονισμένα στα πέτρινα χρόνια της ματωμένης αντίστασης  απέναντι στους ντόπιους και ξένους δυνάστες που  τους αντιπάλεψαν «πρόσωπα ευτυχισμένα και βαριά/σαν ώριμοι καρποί στο δέντρο της ελευθερίας».Πρόσωπα θρύλοι, που κλείστηκαν «στη σιωπή με τα σφιγμένα δόντια», στο βουβό πόνο  των γονιών, των  αδελφών,  των συγγενών,  των συντρόφων , των φίλων και των συγχωριανών. Πρόσωπα   που κέρδισαν δικαίως την περήφανη αναφορά της συλλογικής μνήμης για εβδομήντα συναπτά χρόνια από τον άδικο και πρόωρο χαμό τους στη δίνη  του εμφυλίου και που ζητούν το αυτονόητο,  δηλ να «σηκώσει απλά η ιστορία το πουκάμισό της/και να δείξει την πληγή και τη δόξα της».Να δώσει διέξοδο στον άρρητο και   παραγκωνισμένο-μέσα στην ομίχλη της ιστορικής συσκότισης-  πόνο για το χαμό του ατρόμητου κομμουνιστή και  θαρραλέου    λαϊκού αγωνιστή  Μπάμπη Καλομοίρη και του αμούστακου αδελφού του Αποστόλη.Για τον άδικο χαμό των φτωχών και ψυχωμένων παλικαριών που αψήφησαν το θάνατο, γιατί αγάπησαν με πάθος τη  ζωή και τη λευτεριά. Γιατί  πίστεψαν και πάλεψαν, με ανιδιοτέλεια και θάρρος,  για την απαλλαγή της ανθρωπότητας από τη θηριωδία του ναζισμού  και  από τη σκλαβιά των κατακτητών. Γιατί στρατεύτηκαν ως συνεπείς κομμουνιστές στον πατριωτικό και κοινωνικό αγώνα για το δίκιο  και το ψωμί του λαού, για τη λευτεριά και την ειρήνη.Για  την εθνική ανεξαρτησία και το σοσιαλισμό,για «να χωράει το σπίτι μας την καρδιά των ανθρώπων /κι από τη μέσα κάμαρα», όπως συμβουλεύει ο αγωνιστής ποιητής.

Τιμάμε σήμερα, δυο   ξεχωριστά παλικάρια,  δυο  σεμνούς  λαϊκούς αγωνιστές, δυο παιδιά  μιας πολυμελούς και φτωχής οικογένειας, τον πρωτότοκο  Χαράλαμπο , το γνωστό πια σε  όλους Μπάμπη Καλομοίρη, και τον κατά πολύ μικρότερό του στην ηλικία, αλλά ισάξιό του στην παλικαριά και το αγωνιστικό φρόνημα   Αποστόλη, που έπεσαν νεκροί  την ίδια μαύρη ημέρα του Ιούλη 1947 στη βουνοκορφή του Ψηλορείτη, στην ιστορική μάχη της Λοχριάς,  στο μετερίζι  δηλ ενός άνισου ταξικού αγώνα για την  απελευθέρωση  της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων από τις αλυσίδες ενός καταπιεστικού κοινωνικού συστήματος που απαιτούσε την υποταγή του λαού  στις επιταγές των ιμπεριαλιστών επικυρίαρχων και στις ληστρικές απαιτήσεις της εγχώριας ολιγαρχίας,  δοκιμάζοντας με τον πιο στυγνό και απάνθρωπο τρόπο την αλύγιστη αντοχή, επιμονή και πίστη των κομμουνιστών , αριστερών και δημοκρατών πολιτικών στα ξερονήσια, στις φυλακές και στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Οι δυο νεκροί που τιμάμε σήμερα,  που έχουν τη  δική τους ξεχωριστή θέση  στον τραγικό χορό των θυμάτων του εμφυλίου πολέμου του χωριού μας –μεγάλωσαν  στις μέρες που «ήταν λίγο το ψωμί και λίγος ο ύπνος» και  ανδρώθηκαν την περίοδο του μεσοπολέμου, όταν «οι άλλοι ήδη είχαν κινήσει» για τις καλύτερες μέρες της «δίκαιης γαλήνης» του σοσιαλισμού και «η πλάση είχε αρχίσει να κοκκινίζει» από την αφύπνιση του παγκόσμιου προλεταριάτου, κάτω από τη σωστή καθοδήγηση  του Κ.Κ.Σ.Ε και  της Γ’ Διεθνούς , κάτω από τη φωτοβόλα δράση και   επίδραση   της νικηφόρας Οκτωβριανής Επανάστασης, της οποίας τα 100 χρόνια τιμά, δοξάζει και σέβεται όλη η πολιτισμένη ανθρωπότητα, αναγνωρίζοντας τη βαθιά τομή της  στον αγώνα της απελευθέρωσης του ανθρώπου από τις  αλυσίδες της καπιταλιστικής σκλαβιάς.

Βιοπαλαιστής ο πατέρας Σπύρος ή πιο σωστά «Σπυριδάκης», δεξιοτέχνης κουρέας σε ένα φτωχό χωριό προσπαθεί να αντιμετωπίσει την ανέχεια,  στήνοντας μια πρόχειρη καντίνα  για τους περαστικούς που πάνε στη «χώρα», στο δρόμο Ανωγείων-Ηρακλείου, αλλά το ψωμί δε φτάνει για τα εφτά στόματα των παιδιών, όσο κι αν συμπαραστέκεται η  χαροκαμένη μάνα Μαρία με το «ανυφαντικό» και το φτωχό περιβολάκι  της βουνοκορφής, έχοντας  ταυτόχρονα στην εποπτεία και τη φροντίδα της –εκτός από τους δυο αδικοχαμένους γιους- τα τρία κορίτσια, τη Σοφία, την Άννα και τη Ρηνιώ, αλλά και τα δυο μικρότερα αγόρια, το Μανώλη και το Γιάννη.

Ο κλήρος έπεσε στον πρωτότοκο γιο τον Μπάμπη να ακολουθήσει το δρόμο του ξενιτεμού, για να αυγατίσει το ψωμί και να υποστηριχτεί η οικογένεια σε μια εποχή που τομοναρχοφασιστικό καθεστώς της ντόπιας αντίδρασης- που είχε  πολύχρωμη αστική έκφραση, κεντρώα και δεξιά- έθετε ως στόχο του την εξαθλίωση του λαού, θέσπιζε  ως ιδιώνυμο ποινικό αδίκημα την πίστη στην κομμουνιστική ιδεολογία και  δίωκε τη δράση των κομμουνιστών ως ποινικό αδίκημα, δηλ ως εγκληματική πράξη, στρώνοντας το δρόμο για την επιβολή της φασιστικής δικτατορίας του Μεταξά. Σε αυτές τις καταπιεστικές για το λαό  συνθήκες, που η ντόπια ολιγαρχία εξαπολύει την επίθεσή της  στον μπροστάρη των εργατο-λαϊκών αγώνων, στο Επαναστατικό ΚΚ.Ε., συνθλίβοντας  τα δικαιώματα και καταστέλλοντας  τους αγώνες των εργατών , ο Μπάμπης Καλομοίρης  βγαίνει στον αγώνα του μεροκάματου. Ξενιτεύεται στη Θεσσαλονίκη, κοντά στο θείο του Γιώργη Φασουλά που διέθετε οινοποιείο , όπου η ανήσυχη ψυχή  του, με τις ευαίσθητες κεραίες της προσλαμβάνει εύκολα τα μηνύματα της ταξικής πάλης .Ετσι, «  ανοίγει ο νους του»  νέα μονοπάτια  διαλεκτικής σκέψης , με τη συμμετοχή του στους εργατικούς αγώνες και την ένταξή του στο ΚΚΕ, στις  γραμμές του οποίου υπηρέτησε, με απόλυτη συνέπεια, ανιδιοτέλεια και απαράμιλλο θάρρος ως τον πρόωρο θάνατό στην ηλικία των 28 χρόνων.

Ο Μπάμπης, έχοντας το χάρισμα της άριστης φυσικής υγείας και  της αθλητικής  σωματικής διάπλασης,κατατάσσεται στην αεροπορία, από όπου απολύεται το 1940, με την κήρυξη  του Β’ παγκοσμίου πολέμου . Η τριπλή κατοχή, της Ναζιστικής Γερμανίας, της  Φασιστικής Ιταλίας και  της Βουλγαρίας, βρίσκει το φλογερό αγωνιστή Μπάμπη στην πρώτη γραμμή του πατριωτικού, αντιφασιστικού αγώνα να καταθέτει αφειδώλευτα τις ψυχικές και θαυμαστές σωματικές του δυνάμεις στον αγώνα για την απελευθέρωση από τη διπλή σκλαβιά της ξένης κατοχής και της ντόπιας αντίδρασης,  μέσα από τις γραμμές του Ε.Α.Μ, του ΕΛΑΣ και της Ο.Π.Λ.Α. Ακατάβλητος μαχητής και παροιμιώδους τόλμης,  ο Μπάμπης θα αξιοποιήσει την εργασιακή του εμπειρία ως τραυματιοφορέας στο ΝΙΜΙΤΣ και θα καταφέρει να απελευθερώσει τραυματίες  αριστερούς και πατριώτες που νοσηλεύονταν ως κρατούμενοι, ενώ αλησμόνητη έμεινε επίσης  η παλικαριά  και η ψυχραιμία του στο αντκατοχικό συλλαλητήριο που διοργάνωσε  το Ε.Α.Μ, με την καθοδήγηση του Κ.Κ.Ε., το Μάρτη 1943.Μπροστά στη θέα της κοπέλας-αγωνίστριας που ισοπεδώθηκε από τις ερπύστριες του γερμανικού τανκ, ο ατρόμητος Μπάμπης  χάνει κάθε αίσθηση του φόβουκαι γίνεται η φωνή της αντίστασης του συλλαλητηρίου που άρχισε να υποχωρεί, ανοίγοντας με ψυχραιμία την πόρτα του τανκ και ρίχνοντας μέσα τη χειροβομβίδα που κρατούσε στο χέρι. Πλήρωσε  όμως με βαρύ τίμημα τη γενναιοψυχία του.Γιατί, αμέσως μετά το συλλαλητήριο, συλλαμβάνεται από τους φασίστες κατακτητές και βασανίζεται με θηριωδία, χωρίς ποτέ να ανοίξει το στόμα του, δείχνοντας παλικαρίσια αντοχή. Από τις φυλακές της Αθήνας μεταφέρεται στη Λάρισσα, από όπου , με τη βοήθεια  των συντρόφων του, απέδρασε, για να συνεχίσει την αγωνιστική και πατριωτική δράση του ως εφεδρικός του ΕΛΑΣ στην Αθήνα, με κέντρο τους Αμπελόκηπους και την Καισαριανή και συνεργαζόμενος σταθερά με τους συντρόφους του Ανωγειανούς,  τον Αριστομένη Μανουρά,  το Μανόλη Βρέντζο ή Γιαγκομανόλη, το Μανώλη Μανουρά ή Ζωνομανώλη και  το Μιχάλη Κουτεντάκη.

Σε όλη τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής ο Μπάμπης Καλομοίρης αντιπάλεψε με  παλικαριά, θάρρος, πείσμα , ανιδιοτέλεια και περηφάνεια τους καταχτητές. Προστάτεψε, με την  ατρόμητη ψυχή και μαχητική δράση του ,  πολλούς δημοκράτες , αγωνιστές και πατριώτες,  λειτουργώντας ως ασπίδα προστασίας τους απέναντι στην αιμοβόρα μηχανή των ναζιστών και ντόπιων φασιστών συνεργατών τους. Αντιπάλεψε,με γνήσιο πατριωτικό και λαϊκό αίσθημα ,τους  δοσίλογους σαν γνήσιο παιδί του λαού και διαλεχτό δείγμα  της προλεταριακής ηθικής.

Η απελευθέρωση  το 1944 βρήκε τον Μπάμπη στην Αθήνα, όπου αγωνίστηκε ανυποχώρητα και ψυχωμένα  , αλλά δε θα μπορέσει  να νιώσει τη δικαίωση του αγώνα του, όπως και όλοι οι  τίμιοι αγωνιστές, συνεπείς  κομμουνιστές  ,ΕΑΜο-ΕΛΑΣιτες και γνήσιοι πατριώτες .που ράντισαν  ,με το δάκρυ της ψυχής τους  και την ανειρήνευτη πάλη τους,το μυριόστομο ΟΧΙ στο φασισμό και το ναζισμό και πότισαν  με το αίμα τους, είτε νεκροί είτε ζωντανοί,  τον αγώνα για τη λύτρωση από  τη διπλή σκλαβιά του ξένου καταχτητή  και της ντόπιας μοναρχοφασιστικής αντίδρασης. Δεν ημέρεψε η ψυχή του Μπάμπη, όπως και κάθε τίμιου αγωνιστή που υπηρέτησε στις γραμμές του επαναστατικού Κ.ΚΕ. Γιατί την κρίσιμη στιγμή – που ο λαϊκός αγώνας  θα μπορούσε να μπει στο δρόμο της δικαίωσής του , «να σηκώσει ψηλά τον ήλιο» και το «αίμα των αγωνιστών  να γίνει το πρώτο αυθεντικό ποίημα»  για τη σοσιαλιστική αναγέννηση της καθημαγμένης χώρας- η  ηγεσία του Κ.ΚΕ εκείνης της περιόδου διάλεξε τον απαράδεχτο από κάθε άποψη δρόμο της Ταξικής Συνθηκολόγησης, υπογράφοντας τις ταπεινωτικές για το επαναστατικό κίνημα Συνθήκες του Λιβάνου(το Μάη του 1944) και της Καζέρτας το Σεπτέμβρη του ίδιου χρόνου. Συνθήκες που όχι μόνο καθυπότασσαν το ανυπόταχτο λαϊκό, αντιφασιστικό, αντικατοχικό  και αντιϊμπεριαλιστικό φρόνημα, αλλά επιπλέον μετέτρεπαν το  υπερήφανο   ΟΧΙ των κομμουνιστών  και αριστερών πατριωτών στη διπλή υποδούλωση σε ΥΠΟΤΑΓΗ στο Βρετανικό  ιμπεριαλισμό και στην ντόπια πλουτοκρατία, με όποιο πολιτικό πρόσωπο κι αν εμφανιζόταν αυτή. Αυτές οι  απαράδεχτες  και ακυρωτικές της επαναστατικής ιδεολογίας και δράσης του Κ.ΚΕ  συνθήκες  υπογράφτηκαν κάτω από την επίνευση των Βρετανών επικυρίαρχων και υλοποιούσαν τη στρατηγική πολιτική στόχευση της ντόπιας αντίδρασης για εκμηδένιση της ΕΑΜΟ-ΕΛΑΣιτικης αντίστασης και  για πολιτική εξόντωση του Κ.ΚΕ .Αυτόν ακριβώς το στόχο  καταφανώς έδειξαν οι 33 ημέρες του αιματοβαμμένου Δεκέμβρη, κατά τις οποίες ανηλεώς τα τανκς του Βρετανού στρατηγού Σκόμπυ-με τη στήριξη και τη συναίνεση της κυβέρνησης του Γ. Παπανδρέου – θερίζουν τους αγωνιστές της λευτεριάς, επιβεβαιώνοντας στην πράξη ότι, με τη λήξη της Γερμανο-Ιταλικής Κατοχής,  επιβάλλεται ένα ακόμη πιο αντιδραστικό  καθεστώς ιμπεριαλιστικής υποδούλωσης   της χώρας και κατασταλτικής επέλασης της εγχώριας πλουτοκρατίας  ενάντια στο μοναδικό της εχθρό,  τον αντιστεκόμενο λαό , αλλά –κυρίως-ενάντια στον μπροστάρη των αγώνων του, το επαναστατικό Κ.ΚΕ.

Ωστόσο, ενώ το θερμόμετρο της ταξικής σύγκρουσης ανεβαίνει και ο παλμός της ταξικής πάλης  δονεί τη λαϊκή ψυχή, η  ηγεσία που  έχει στα χέρια της το τιμόνι του Κ.ΚΕ  αυτά τα δύσκολα χρόνια και το εκπροσωπεί στη διαδικασία της υπογραφής των συνθηκών  –ενώ έχει απαράβατο καθήκον  να περιφρουρεί και να κατοχυρώνει στο πολιτικό επίπεδο τους ταξικούς αγώνες του λαού-  αυτή επιλέγει τον αντίθετο  δρόμο .Στηρίζει  το στρατόπεδο του ταξικού εχθρού και υπογράφει  την κατάπτυστη συμφωνία της Βάρκιζας(το Φλεβάρη του 1945) , συμφωνία που πρόδωσε  τους στόχους της πάλης του προλεταριάτου και , στην ουσία, νομιμοποιούσε τη λυσσαλέα επίθεση των μοναρχοφασιστών στο αναπτυσσόμενο κομμουνιστικό, αριστερό και λαϊκό κίνημα , ενώ έδιδε   επιπλέον  το …νομικό έρεισμα στο Βρετανικό και  τον Αμερικάνικο Ιμπεριαλισμό να αλώσει τη χώρα και να ληστέψει το λαό της. Αυτό ακριβώς θα αποτυπώσει  η θηριωδία της ιμπεριαλιστικής βίας που θα εξαπολυθεί εναντίον των κομμουνιστών και αριστερών, θηριωδία   που φτάνει ακόμη και στη χρήση της βόμβας  ναπάλμ εναντίον των μαχητών του Δ.Σ.Ε στο Γράμμο και το Βίντσι. Στην ουσία,  με τη συμφωνία αυτή, οι ιμπεριαλιστές επικυρίαρχοι και εγχώριοι πολιτικοί στυλοβάτες τους , δεξιοί και κεντρώοι, δε δήλωναν μόνο στο χαρτί τις απαιτήσεις τους για πλαγιοκόπημα του επαναστατικού Κ.ΚΕ. Στην πράξη  απαιτούσαν την επίσημη ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ του ως  επαναστατικού, προλεταριακού κόμματος, δηλ  κήρυσσαν και επέβαλλαν τον εμφύλιο πόλεμο, ικανοποιώντας από τη μια τα στρατηγικά γεωπολιτικά τους συμφέροντα στην ευαίσθητη για αυτούς περιοχή των Βαλκανίων και της Μεσογείου και από την άλλη υποστηρίζοντας, με μανία και επιμονή, την απαίτηση της εγχώριας πλουτοκρατικής ολιγαρχίας για «εξάλειψη του κομμουνιστικού κινδύνου», σε συνθήκες μάλιστα παγκόσμιας αποδοχής της πρωτοπόρας δράσης της Σοβιετικής Ένωσης, αποτυχίας του στόχου των δυτικών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων για τη διάλυσή της και  παράλληλα σε καιρούς εδραίωσης των λαϊκών δημοκρατιών σε πολλές χώρες, ιδιαιτέρα της Βαλκανικής.

Αυτή την κοινή επιδίωξη του ξένου ιμπεριαλισμού και της ντόπιας μεγαλοαστικής τάξης για εξόντωση του Κ.ΚΕ και αποτροπή της οικοδόμησης ενός σοσιαλιστικού εργατικού κράτους στην Ελλάδα επιβεβαιώνει, πολύ παραστατικά,  η ένταση της καταστολής,   αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας της Βάρκιζας, αφού μέχρι τον επόμενο χρόνο(1946) -που κηρύσσεται επίσημα ο εμφύλιος πόλεμος- πάνω από 80.000 κομουνιστές και δημοκράτες αγωνιστές  δοκιμάζονται στα κολαστήρια , διώκονται, φυλακίζονται, εξοντώνονται.

Ολη αυτήν την πολιτική θύελλα ζει ο Μπάμπης ως συνεπής κομμουνιστής, με ακλόνητη  πίστη  στον αγώνα για την λαϊκή απελευθέρωση από το  διπλό ζυγό της ξενοκρατίας και  της ντόπιας αντίδρασης, ολόψυχα δοσμένος στην πάλη για τη λαοκρατία , την πολιτική ελευθερία και την εθνική ανεξαρτησία.

Με την επίσημη πια θέσπιση  της παράνομης δράσης του Κ.ΚΕ το 1946, ο άδολος αγωνιστής φτάνει στη γενέθλια γη, για να προσφέρει τις υπηρεσίες του στον ταξικό αγώνα του προλεταριάτου, από τις γραμμές τώρα   του Δ.Σ.Ε, του στρατού που συγκρότησε το Κ.ΚΕ για την υπεράσπιση της ιδεολογίας της εργατικής τάξης. Της  τάξης που είναι ιστορικά ταγμένη να σηκώσει στις πλάτες της τον ωραίο και δύσκολο αγώνα της απελευθέρωσης της ανθρωπότητας από την καπιταλιστική θηριωδία και  την ιμπεριαλιστική βαρβαρότητα και να οικοδομήσει το  ανθρώπινο μέλλον στις βάσεις της κοινωνικής ισότητας, της παγκόσμιας ειρήνης  και της διεθνιστικής αλληλεγγύης.

Βαριά και ωραία τα ιδανικά της σημαίας του Δ.Σ.Ε απαιτούσαν χέρια στιβαρά, ψυχή βαθιά, πίστη στερεή  και  ταξική  συνείδηση αταλάντευτη .Τα χαρακτηριστικά αυτά  διέθετε ο αγωνιστής  Μπάμπης  Καλομοίρης και ο αδελφός του Αποστόλης , παρά το νεαρό της ηλικίας του,  όπως  και όλοι οι άλλοι ήρωες μάρτυρες του αδυσώπητου αυτού ταξικού πολέμου , οι οποίοι  κοσμούν την ιστορία του λαϊκού κινήματος, αλλά και ειδικότερα του χωριού μας, όπως είναι  οι θρυλικοί     αγωνιστές κομμουνιστές,  τα θύματα του εμφυλίου πολέμου : ο Αριστομένης Μανουράς, ο  Σμπωκογιώργης,  ο Νίκος  Καφατσής , ο Δημήτρης Ηλιάκης και  η μυθικής αντοχής και  αξιοθαύμαστης υπερηφάνειας Βαγγελιώ Κλάδου. Και είναι φανερό ότι μένουμε  μόνο στον τραγικό χορό των νεκρών, αφού   η οικονομία αυτής της τοποθέτησης  δε μας επιτρέπει την αναγκαία  τιμητική αναφορά στην  ευρεία αλυσίδα των αγωνιστών  που -ακολουθώντας το παράδειγμα του μυθικού Προμηθέα- άντεξαν στα κολαστήρια και στα ξερονήσια, στις εξορίες και τα βασανιστήρια ή επέλεξαν να ζουν σαν ελεύθεροι –πολιορκημένοι στις τρύπες και τα σπηλιάρια για 28 ολόκληρα χρόνια, όπως ο Κώστας  Σμπώκος ή Μπαφουλής και ο Κώστας Πατραμάνης.

Σε αυτόν τον τιμημένο Δημοκρατικό Στρατό της απελευθέρωσης του λαού από την πείνα, το σκοταδισμό , την καταστολή, την ιμπεριαλιστική υποδούλωση ο Μπάμπης και ο Αποστόλης Καλομοίρης έδωσαν όρκο πίστης, κάτω από την καθοδήγηση του λαοπρόβλητου  ηγέτη και  βασικού οικοδόμου της Εθνικής  Αντίστασης στην Κρήτη,  του λαμπρού στελέχους του Κ.ΚΕ , του Καπετάν Γιάννη Ποδιά, που είχε οριστεί Γενικός Πολιτικός Υπεύθυνος  της Ανατολικής Κρήτης.

Στις δύσκολες μέρες του καλοκαιριού του 1947, στο δοσμένο τοπίο της άνισης μάχης, το ανυποχώρητο φρόνημα των κομμουνιστών αναμετριέται με τις  πολυάριθμες δυνάμεις της κρατικής καταστολής και του παρακρατικού μηχανισμού των ΜΑΥδων , τους οποίους αγκάλιασαν με τις μαύρες φτερούγες τους τα κόμματα της αντίδρασης.Η λογική των αριθμών κόντρα στην πανίσχυρη λογική της Αντίστασης  υποχωρεί και το αδύνατο… γίνεται κατορθωτό: Να σηκωθεί η σημαία του αγώνα για τη δημοκρατία, το ψωμί, τη δουλειά, την ελευθερία, την εθνική ανεξαρτησία και το σοσιαλισμό.

Στο οροπέδιο της Νίδας , οι μαχητές του Δ.Σ.Ε, με όπλο την παλικαριά και την αταλάντευτη πίστη του συνεπούς κομμουνιστή, δίδουν την τίμια μάχη της υπεράσπισης των δίκιου του λαού και αφήνουν περήφανα την τελευταία τους πνοή, ποτίζοντας με το αίμα τους το δέντρο της λευτεριάς και δηλώνονταςέμπρακτα πως «το να είσαι κομμουνιστής/  αυτό σημαίνει/να   προχωράς/κι εσύ καθώς προβαίνει/εμπρός η ιστορία/ αυτό σημαίνει να είσαι εχθρός του ιμπεριαλισμού/ και να τσακίζεις/τα καθεστώτα/που  πια  σαπίσανε και παν/μες στα σκοτάδια/και μες στο φως να ψάχνεις μονοπάτια»

Η στρατιωτική λογική της ψύχραιμης  εκτίμησης  από τον Καπετάνιο Ποδιά  επιτάσσει στη μάχη της Λοχριάς τη μεθοδική υποχώρηση, με το χωρισμό των 48 αγωνιστών που απόμειναν σε τρεις ομάδες, ανάμεσα στους οποίους ήσαν οι συγχωριανοί μας: Μπάμπης Καλομοίρης, Γιώργης και Κώστας Σμπώκος, Κώστας Πατραμάνης και Γ.Δακανάλης. Η ώρα της αναμέτρησης  έφτασε και οι αλύγιστοι κομμουνιστές προχωρούν «με ένα κομμάτι θάνατο στην τσέπη τους», ατρόμητοι, θαρραλέοι. Στην τελευταία ομάδα ο μεγαλόψυχος καπετάνιος  Ποδιάς παρατηρεί το θαρρετό βηματισμό των εγκλωβισμένων από την πλειάδα των παρακρατικών  συντρόφων του, κρατώντας στιβαρά το τιμόνι του αγώνα.Επικεφαλής της δικής του ομάδας ο Μπάμπης προχωρεί θαρραλέα και απαντά παραπλανητικά στην αναγνωριστική ερώτηση του αντιπάλου, αλλά το ασκημένο  μάτι του ταξικού εχθρού τον εντοπίζει και το βόλι του μίσους τον βρίσκει κατάστηθα, όπως βρίσκει λίγο αργότερα και τον καπετάνιο Ποδιά  και τους άλλους αγωνιστές., τον Παπά, τον Τρουλλινό… Ο Μπάμπης  έπεσε, αφού πρώτα πάλεψε λιονταρίσια , για να προστατεύσει την ομάδα του, δίδοντάς σε πολλούς συντρόφους του την ευκαιρία να ξεφύγουν από τον κλοιό.

 Όμως το περήφανο  πέταγμα της ατρόμητης ψυχής του Μπάμπη ακούμπησε ξαφνικά το αθώο  πρόσωπο  του μικρού  αδελφού Αποστόλη -που βρισκόταν  κάποια χιλιόμετρα μακριά-σαν να ήθελε να του δώσει το φιλί του αποχαιρετισμού, κάνοντας   την καρδιά του να σπαράζει από τον πόνο του  τραγικού αποχωρισμού. Γι’ αυτό, χωρίς δεύτερη σκέψη αυτοπροστασίας,  τρέχει με ανείπωτη αγωνία να ..προφτάσει, να προλάβει , έστω , να δει το άψυχο σώμα του πολυαγαπημένου αδελφού. Όμως το δολοφονικό χέρι  που παραμονεύει είναι άτεγκτο και βαθιά ποτισμένο από  δηλητήριο του μίσους.Γι΄αυτό δε διστάζει να χτυπήσει πισώπλατα, στέλνοντας στη χαροκαμένη μάνα δυο νεκρά παλικάρια, την ίδια μέρα.

Σκοτείνιασε  η λίθινη πλαγιά  του Γερο-Ψηλορείτη. Θύμωσε ο Δίας .Δάκρυσε η  μαύρη κορφή. Εκλεισε η χαροκαμένη μάνα την ψυχή της. Δάγκωσαν τα χείλη οι πικραμένες αδελφές κι ανασκουμπώθηκαν να στηρίξουν το σπίτι , αναζητώντας το μεροκάματο στην πόλη. Πήρε  το δρόμο της μετανάστευσης  ο Μανώλης και έβαλε  τα στιβανάκια του μαντρατζή  ο μικρότερος γιος Γιάννης και  μοναδικός πλέον επιζών και κληρονόμος –μαζί με τη Ρηνιώ-αυτής της βαριάς και  περήφανης κληρονομιάς, ο οποίος   μας ακούει σίγουρα με βαριά καρδιά, αλλά με  άκλαυτα μάτια.Γιατί  «δε χύνουν δάκρυ/ τα μάτια που συνήθισαν να βλέπουνε φωτιές/δε σκύβουν το κεφάλι οι μαχητές» Κι ο τραγικός πατέρας , αποκαρδιωμένος,  έκρυψε στα σφιγμένα χείλη τον ανείπωτο πόνο, έχοντας  επιπλέον την αγωνία μήπως το ανεξέλεγκτο μίσος στραφεί  ακόμη και εναντίον των υπόλοιπων παιδιών, όπως έδειξε η απόπειρα πυρπόλησης  του σπιτιού του..

Στιγμές τρόμου, στιγμές αγωνίας.Μια ζωή κλεισμένη μέσα στις σιωπή του πόνου, του θυμού, της πίκρας, της ανησυχίας, της αδικίας.

Λιγοστές οι χαρές ανοίγουν  την πόρτα του χαροκαμένου σπιτιού: ο γάμος   πρώτα  του Γιάννη  και  η  γέννηση της κόρης του Χαράς –που στάθηκε πράγματι ένα παράθυρο χαράς στο πικραμένο σπίτι, φέροντας επάξια και με σεβασμό το όνομα και την  ηρωϊκή κληρονομιά του αδικοχαμένου θείου-αλλά και στη συνέχεια,  ο γάμος  γάμος και τα παιδιά της Ρηνιώς,  γεγονότα  που  δημιούργησαν   ένα ισχυρό αντίβαρο στην πικρή μνήμη, «γιατί είναι αθάνατοι οι νόμοι της ζωής/της αλλαγής .»

Γιατί οι νεκροί αγωνιστές που τιμάμε σήμερα και οι χιλιάδες άλλοι που δεν είναι δυνατόν να αναφερθούν ονομαστικά, «σκαρφάλωσαν στη ράχη του χάρου/κουρντίζοντας με γρήγορο χέρι το ρολόι του ήλιου», για «να φύγει το μαύρο  από τα μάτια μας./Να φύγει τα’ άδικο από τον κόσμο»

Σ΄ αυτήν την πάλη απέναντι στο άδικο, απέναντι στην πολιτική της  φτώχειας και  της  λαϊκής εξαθλίωσης που επιβάλλουν  οι  σύγχρονες αντιλαϊκές κυβερνήσεις–συνεχίζοντας το ιστορικό νήμα της αντιλαϊκής επίθεσης  των αντιδραστικών  κατοχικών και πολύχρωμων μετακατοχικών κυβερνήσεων  και έχοντας την  υποστήριξη ξανά των  σύγχρονων ιμπεριαλιστών κηδεμόνων τους-  καλούν οι τιμώμενοι σήμερα αγωνιστές  και όλοι οι μάρτυρες/ήρωες .Γιατί μόνο , μέσα από αυτή την ανυποχώρητη, ενωτική λαϊκή πάλη μπορούν να βρουν δικαίωση οι αιματηρές θυσίες   τους,  μπορεί « ν’ ανατείλει ο σταρένιος ήλιος του ψωμιού/σε κάθε τραπέζι, ν’ ανατείλει το τραγούδι/μες  στ’ ανθισμένα χείλη των ανθρώπων..”

Του Γιώργη Μπαγκέρη

Η οικογένεια των Καλομοίρηδων σας προσκαλεί στα αποκαλυπτήρια της προτομής του αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης και αείμνηστου προγόνου της Μπάμπη Καλομοίρη. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο Περαχώρι, στα Καλομοιριανά, την Κυριακή 1 Οκτωβρίου στις 10.45 π.μ . Θα γίνει επιμνημόσυνος δέηση ενώ η φιλόλογος Αρετή Σπαχή θα μιλήσει για τη ζωή και το έργο του Μπάμπη Καλομοίρη. Μετά την εκδήλωση η οικογένεια θα προσφέρει κέρασμα στην παραδοσιακή ταβέρνα “Γκαγκάρης”.

Ο Μπάμπης Καλομοίρης με έντονη δράση στην περίοδο της Ναζιστικής Κατοχής σκοτώθηκε στις 29 Ιουνίου του 1947 ως μέλος του Δημοκρατικού στρατού σε ηλικία 29 ετών στην Μάχη της Λοχριάς στον Ψηλορείτη. Στην ίδια μάχη και την ίδια ημέρα σκοτώθηκε και ο αδερφός του Απόστολος Καλομοίρης 17 ετών. Η ΑΝΩΓΗ συνομίλησε με τον αδερφό τους Γιάννη Καλομοίρη ή Τσίκης 13 ετών τότε που με μια συγκλονιστική περιγραφή και με ιδιαίτερη συγκίνηση μιλάει για εκείνη την ημέρα που έχασε τα δυο του αδέρφια, αλλά και για τη περηφάνια που νιώθει σήμερα, 70 χρόνια μετά με τα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του Μπάμπη Καλομοίρη.

 Η αφήγηση του έχει ως εξής:

“Στην Κατοχή ήμασταν μια φτωχή και πολυμελή οικογένεια. Ο Μπάμπης έφυγε και πήγε στη Θεσσαλονίκη, όπου ήταν εκεί ο σάντολος μου ο Δασκαλομανώλης. Ο Μπάμπης ύστερα πήγε και κατατάχθηκε ως εθελοντής στην Αεροπορία. Ήταν λίγο πριν την Κατοχή, περίπου το 1940. Με το που κηρύχθηκε ο πόλεμος ο Μπάμπης μπήκε στην παρανομία ντελόγο. Είχε ενταχθεί στο Κ.Κ.Ε Με την κατάρρευση της Ελλάδος από τους Γερμανούς κατέβηκε στην Αθήνα και εντάχθηκε στο εκεί Κ.Κ.Ε. Ήτανε στην ομάδα την ΟΠΛΑ. Αυτός, ο Μανόλης ο Βρέντζος (Γιαγκομανώλης), ο Μανόλης ο Μανουράς ο Ζωνομανόλης ο δάσκαλος, ο Μιχάλης ο Κουτεντάκης και ο Μένιος Μανουράς. Η αποστολή τους ήταν να καθαρίζουν το έδαφος, να σκοτώνουν τους γκεσταμπίτες. Μια μέρα τον επιάσανε οι Γερμανοί και τον επηγαίνανε για τα κάτεργα στη Γερμανία να τον εκάμουνε σαπούνι. Αλλά στη Λάρισα κατάφερε να δραπετεύσει.

Μπήκε στον εφεδρικό ΕΛΑΣ, στο βουνό. Από το βουνό εσυνδέθηκε με τον Πέτρο τον Κόκκαλη που ήταν Υπουργός Υγείας στο βουνό. Μετά γύρισε στην Αθήνα και πήγε ως νοσοκόμος στο 401 Νοσοκομείο. Η δράση του ήταν βέβαια στην Καισαριανή και τη Καλλιθέα, μαζί με το Μένιο Μανουρά. Ήταν άνθρωπος που πρωτοστάτησε στο μεγάλο συλλαλητήριο στην Αθήνα για να μη γενεί επιστράτευση να πάρουν τσι ανθρώπους να τσι πάνε στη Γερμανία για εργάτες. Ήτανε ο άνθρωπος που όταν εμπήκε η φοιτήτρια μπροστά στο τανκ και σήκωσε τα χέρια για να μη περάσει να σκοτώσει τσι ανθρώπους και τη πάτησε, έπαιξε δυο σάλτους ο Μπάμπης και βγαίνει απάνω στο τανκ και σηκώνει το καπάκι και έριξε χειροβομβίδα και τσι σκοτώνει. Αυτός ο άνθρωπος όπως μου είπανε και οι σύντροφοι του που  προανέφερα δεν εγνώριζε τι θα πει φόβος. Δεν είχε όρια για αυτό που πίστευε.

Μετά την απελευθέρωση κατέβηκε εδώ κάτω στη Κρήτη. Τονε επιάσανε και επήγανε να τονε δικάσουνε να τονε σκοτώσουνε. Στο δικαστήριο μέσα επήγε ο Κουντομανώλης ο Κεφαλογιάννης ο Μανόλης που έγινε μετά υπουργός. Και μπαίνει μέσα στο δικαστήριο και τονε λέει -“Βρε άτιμοι, αυτόν πάτε να δικάσετε;Εδώ ρε είναι όλη η Αντίσταση τσι Ελλάδας, εσείς οντέν εχώνουστε αυτός επολεμούσε!”.

Έτσι γλίτωσε. Σταμάτησε η δίκη. Και ήταν πάλι στη Κρήτη. Κυνηγημένος όμως. Και βγήκανε στο βουνό, απάνω εδώ. Το αποτέλεσμα ήτονε ότι βγήκανε 2000 ανθρώποι, μπορεί και παραπάνω και κυνηγούσανε 60 ανθρώπους. Όταν γυρίσανε στη Μαύρη κορφή από πίσω, στα “Κόλλητα” δυο τρεις μέρες χωρίς φαΐ, χωρίς νερό ήτανε όλοι ξεραμένοι τσι δίψας. Αλλά τσι κυνήγουσανε 2000 άτομα. Και λέει ο Μπάμπης εγώ θα πάω για το νερό που γατέχω. Και παίρνει τα παγούρια και πάει. Ήτανε σκοτεινά. Εγέμισε το νερό αλλά όταν έφευγε σκόνταψε στα όπλα που είχαν στέσει οι άλλοι που τα στέναν σαν πυραμίδες στο χώμα. Σκόνταψε και τον αντιληφθήκανε και άρχισαν να πυροβολούν, αλλά στον αέρα γιατί ήταν νύχτα και φοβήθηκαν μη σκοτωθούν μεταξύ τους. Κάποιος τονε γνώρισε με τα φώτα που εδίδανε οι σφαίρες. Και λέει αυτός είναι από τσι Κομμουνιστές. Ένας από τη Λοχριά που τόνε γνώρισε εγύρισε και του παίξε. Την ώρα που έπεφτε ο Μπάμπης γύρισε και αυτός το ταχυβόλο και του παίξε και τονε σκότωσε κι αυτόν.

Ο Αποστόλης είδε ότι σκοτώθηκε ο Μπάμπης. Και πήραν αυτοί απάνω να φύγουνε και εγενίκανε δυο ομάδες. Ο Αποστόλης ακολούθησε την ομάδα που ήτανε ο Πατραμάνης. Ήτανε 11 άτομα. Βγήκανε όπως μου έλεγε ο Θεόφιλος ο Τρουλινός, σε ένα μέρος που είναι Μύλοι. Πιστεύω ή στον Άρδαχτο ή στη Νίθαυρο, κάπου εκεί. Σε ένα σώπατο που είναι Μύλοι.Μπήκανε σε ένα Μύλο μέσα γιατί πια είχε αρχίσει να φέγγει, να ξημερώνει. Κατά τσι 9 με 10 το πρωί επήγε εκεί ένας πιτσιρικάς 16-17 χρονών να πάει στα ζα να τα βλέπει. Δεν ήξερε ότι μέσα ήτανε οι αντάρτες. Την ώρα που τσι δε πάει να φύγει αλλά τονε πιάσανε. Οι αντάρτες σκεφτόντουσαν ίντα να κάμουνε με το κοπέλι που τσι δε. Αυτό τον έλεγε ότι ο πατέρας του ήτονε Κομμουνιστής μονό να το αφήσουνε να φύγει μα δε θα τσι πρόδιδε. Ο Πατραμάνης έκαμε ψηφοφορία. Και επήγε 6 με 5. Οι έξι να το μολάρουνε και οι 5 να το κρατήσουνε εκεί μέχρι το βράδυ. Και εφήκα ντο.

Την ώρα που επήγε λέει το κοπέλι 500 μέτρα απόσταση αρχινά και εφώνιαζε “Οι Κομμμουνιστές μέσα στο μύλο”. Και πορίζουνε όξω. Την ώρα που εκατεβαίνανε ανάμεσα σε πολλά κλαδιά για να φτάσουν σε ένα ξεροπόταμο να περάσουνε απέναντι στο κέδρος, τραυματίστηκε ο Πατραμάνης. Τονε επιδέσανε και τονε κρύψανε σε ένα γύρο εκεί. Οι άλλοι φύγανε . Τελικά τον Πατραμάνη δε τονε βρήκανε και γλίτωσε. Μέχρι να κατεβούνε στο ποταμό σκοτώνει η μια μπάντα την άλλη. Αυτή είναι η κατάρα του Εμφυλίου. Την ώρα που κατεβήκανε στον ποταμό είχε πομείνει μόνο ο Αποστόλης με το Θεόφιλο τον Τρουλινό, όλοι οι άλλοι σκοτωμένοι.Και έλεγε ο γης του αλλού να περάσει πρώτος τον ποταμό. Σφαίρες παντού. Τελικά επέρασε ο Θεόφιλος. Έρποντας λέει επεράσανε. Την ώρα που ήταν στην άκρη του ποταμού του λέει ο Αποστόλης -φύγε μα εμένα με σκοτώσανε. Είχε φάει μια σφαίρα. Δε σε αφήνω εγώ Αποστόλη θα σε επιδέσω και θα φύγουμε, μόνο παίζε που και μπαλωθιά να παίζω και εγώ όπως θα έρχομαι να σε βάλω στη πλάτη μου να σε πάρω του είπε ο Θεόφιλος.

Όπως και έγινε τον επήρε στη πλάτη του και επεράσανε τον ποταμό. Την ώρα εκείνη του φώναζε ο Θεόφιλος -“Αποστόλη εγλιτώσαμε!”. Δε μιλεί ο Αποστόλης.. Και γυρίζει και πέφτει. Έχει πάρει άλλη μια σφαίρα επαέ στη πλάτη. Και πιάσανε και το Θεόφιλο. Τσι βάλανε όλους σε μουλάρια και εφύγανε. Ο Θεόφιλος λέει ότι μέχρι το Τυμπάκι ήτανε μαζί μετά δε γατέχει ίντα τσι κάμανε τσι σκοτωμένους. Και πραγματικά δε βρέθηκε ποτέ του Αποστόλη το πτώμα.Αυτά πως τα έμαθα; Είχε μια εκπομπή στο ραδιόφωνο τότε η ΕΡΤ και έλεγε όσοι έχουνε αγνοούμενους ανθρώπους και θένε να μάθουνε να στείλουνε. Για τη μαύρη τη μάνα μου το κάμα που είχε πάντα την ελπίδα πως μπορεί και να ζει. Και έστειλα στο ραδιόφωνο για το αν γνωρίζει κάποιος για τον Αποστόλη τον Καλομοίρη.

Μου έστειλαν μια επιστολή από την Αθήνα από την ΕΔΑ το κόμμα και μου λένε αν θες να μάθεις έλα στην Αθήνα και βρες τον Παπαδομιχελάκη από το Μάραθος.Πήγα και τονε βρήκα και με πήγε νομίζω στη Καισαριανή και βρίνω το Θεόφιλο που εγλίτωσε. Μου είπε για τα βασανιστήρια που πέρασε μετά. Τον Αποστόλη δεν τόνε εβρήκαμε ποτέ, 17 χρονών ήτονε.

Του Μπάμπη τη κεφαλή τη κόψανε να τη πάνε στο Ρέθυμνο.Προλαβαίνει λέει ο Κατσιάς ο Αντώνης, πρέπει να τόνε πολύ καλός και του λέει:” ξέρεις μρε ποιος είναι αυτός; Μέχρι οψές επολεμούσαμε μαζί, δε θα φτάσουμε μέχρι αυτό το σημείο..” Και κάνει λέει και μια αμαθιά του Μίχαλου του Βρέντζου και τη κρύψανε τη κεφαλή σε μια σχίστρα. Για πολλές μέρες δεν ετολμούσανε να τόνε θάψουνε. Ήτανε εκειά στο λακκί, χωρίς κεφαλή βέβαια. Και περνούσε ο Καράγιωργας, άλλη καλή φυσιογνωμία του χωριού και του λένε για τον άταφο νεκρό. Και έβαλε μπέτη και σιμώσανε και τόνε θάψανε. Εβάλανε και πέτρες απάνω γιατί είχε χοίρους εκεί κοντά και φοβούνταν μη το ξεθάψουν. Όπως τον εθάψανε εκεί έτσι τόνε βρήκαμε. Αλλά το κεφάλι δε μπορέσαμε να το βρούμε ποτέ.

Είναι τόσο μεγάλη η συγκίνηση μου που θα γίνει αυτή η τιμή στα αδέρφια μου με αυτό το άγαλμα που φοβούμαι ότι μπορεί και να μη το φτάξω να το δω. Σας ευχαριστώ όλους και εσένα και τον πατέρα Ανδρέα αλλά και όλους τσι ανθρώπους που συμβάλλουνε να μαθευτεί αυτή η ιστορία. Μετά από τόσους κατατρεγμούς και διώξεις που περάσανε αυτοί οι ανθρώποι έχουνε μια τιμή που τόνε αξίζει..”

O επικήδειος λόγος που εκφώνησε ο παπα- Ανδρέας Κεφαλογιάννης:

«Αγαπητοί εν Χριστώ Αδελφοί,

Βρισκόμαστε σήμερα εδώ για να πούμε το τελευταίο αντίο σε έναν από τους σύγχρονους «300» που πήραν μέρος στην επιχείρηση «ΝΙΚΗ» το μαύρο 1974.

Αξιομακάριστε Κώστα Γαλανάκη, το μήνυμα της μεγάλης προσφοράς σου στην πατρίδα, ειδικά τα τελευταία 7 χρόνια που ζει η Ελλάδα, είναι πέρα για πέρα επίκαιρο. Μόνο με αγώνες και θυσίες θα μπορέσουμε να σηκώσουμε τον ήλιο λίγο ψηλότερα. Μόνο με διαρκή παρουσία στα χαρακώματα θα αποτινάξουμε τον σύγχρονο ζυγό.

Και συ πριν από 43 χρόνια έδειξες το δρόμο, έχοντας απέναντι σου μαζί με τους συμπολεμιστές σου, τις ορδές του «Αττίλα». Δείξατε με τη στάση σας και την αντίσταση σας ότι όλα είναι εφικτά , κάνοντας δυνατά τα αδύνατα. Κατορθώσατε το αεροδρόμιο της Λευκωσίας, με την καθοδήγηση του ταγματάρχη Μανουρά και του Παπαμελετίου να μην πέσει στα χέρια των Τούρκων.

Παλέψατε απέναντι στην πιο μεγάλη προδοσία για τον ελληνισμό. Χαλάσατε μέρος των σχεδίων της προαποφασισμένης, προσχεδιασμένης και αμερικανο-υποστηριζόμενης εισβολής στην Κύπρο. Κι αν είχατε πάει λίγες ώρες νωρίτερα,  ίσως η ιστορία σήμερα να έχει γραφτεί διαφορετικά.

Μέλος μιας αποστολής αυτοκτονίας, καταφέρατε να κρατήσετε ψηλά τη ελληνική σημαία, αλλά πάνω από όλα την τιμή αυτή της χώρας και την τιμή της Κρήτης.

Πρέπει να είναι υπερήφανοι οι δικοί σου, οι συγγενείς σου, οι φίλοι σου, οι χωριανοί σου, για την ηρωϊκή σου συνεισφορά στον αγώνα, για μια Κύπρο λεύτερη, για μια Κύπρο ενωμένη.

Δυστυχώς το τείχος της προδοσίας παραμένει ακόμα όρθιο στη Λευκωσία. Και μόνο όταν πέσει θα ηρεμήσει και η δική σου η ψυχή όπως και των δεκάδων άλλων που πολέμησαν στην Μεγαλόνησο.

Όμως, εκεί στον κάτω κόσμο που θα πας σε περιμένει γλέντι και καλή παρέα.  Θα σμίξεις δικούς σου ανθρώπους. Πρώτος και καλύτερος ο γιος σου, που τον έχασες τόσο άδικα και τόσο πρόωρα. Εκεί, στην είσοδο του ΑΔΗ θα σε αναμένει και μαζί με τον Καβροχωριανό από την Μονή Μαλεβιζίου, το Γιαννακάκη από τα Χανιά, τον Πρινιανάκη από τους Στόλους και όλα τα άλλα παλικάρια που  θυσιάστηκαν,  να σύρετε το χορό, να χορέψετε το δικό σας πεντοζάλι. Παρέα όλοι οι ήρωες θα έχετε πολλά να πείτε.

Καλό σου ταξίδι Κώστα και να είσαι βέβαιος ότι η λεβεντογέννα Κρήτη, η μάνα Ελλάδα  και η θυγατέρα Κύπρος θα σε τιμούν στους αιώνες των αιώνων. ΑΘΑΝΑΤΟΣ!

HPΩAΣ HΣOYNE ΓI’ AYTO KAI ME TIMH MEΓAΛH…

ΓIA TOY OYPANOY EMIΣEΨEΣ TH MYPIΣMENH AΓKAΛH..

————————————————————————–

ΔE BANEI O TOΠOΣ THN ANTPIA KAI TH ΠAΛIKAPIA ΣOY…

ΓI’  AYTO AHTE KAI T΄ ANOIΞEΣ ΣHMEPO TA ΦTEPA ΣOY..

—————————————————————————–

ΣTON AΛΛO KOΣMO ΠOY ΘA ΠAΣ ΣE ΠEPIMENEI O ΓIOΣ ΣOΥ

…KAI ΔA ΘA EINAI MΙA ZΩH ΠANTOTINA ΔIKOΣ ΣOY

Νέες εντυπωσιακές εισόδους, αλλά και πλήθος σημαντικότατων ευρημάτων, που υποδηλώνουν τη σπουδαιότητα του τεράστιου, λαβυρινθώδους μινωικού ανακτόρου της Ζωμίνθου στον Ψηλορείτη, αποκάλυψε η φετινή ανασκαφή, που διεξήχθη επί έξι εβδομάδες (Ιούλιο-Αύγουστο) από την επίτιμη διευθύντρια Αρχαιοτήτων Δρ Έφη Σαπουνά-Σακελλαράκη.

Όπως ενημερώνει με ανακοίνωσή του το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, «νέα στοιχεία προέκυψαν και για την εσωτερική διαρρύθμιση του συγκροτήματος και την αρχιτεκτονική του (κλίμακες, πλούσιος διάκοσμος), ενώ πλήθος ήταν και τα ευρήματα από την έρευνα στο εσωτερικό του και στα δωμάτιά του, όπου μεταξύ άλλων εντοπίσθηκε ένα ιδιαίτερα σπάνιο νόμισμα Μάρκου Αυρηλίου (161- 180 μ.Χ.). Όλα, στοιχεία που υποδηλώνουν τη σπουδαιότητα αυτού του τεράστιου, λαβυρινθώδους κτιρίου, εδραιώνοντας τις απόψεις για τον χαρακτήρα του σε υψόμετρο 1.200 μέτρων», συμπληρώνει το ΥΠΠΟΑ.

Υπενθυμίζεται ότι το ανάκτορο της Ζωμίνθου εντοπίσθηκε και ανασκάφηκε ένα τμήμα του από τον Γιάννη Σακελλαράκη στη δεκαετία του ’80. Η τελευταία περίοδος των συστηματικών ανασκαφών άρχισε το 2004 και συνεχίζεται.

Ως προς τα νέα στοιχεία που δίνει το ΥΠΠΟΑ, ξεχωρίζουν τα εξής:

-Δύο είναι οι νέες είσοδοι, εκ των οποίων η πρώτη στη βορειοανατολική γωνία του ανακτόρου είναι ιδιαίτερα προσεγμένη διαθέτοντας και προθάλαμο με θρανία στις δύο πλευρές του. H είσοδος αυτή οδηγεί μέσω ενός μεγάλου διαδρόμου στο σπουδαίο ιερό της ανατολικής πτέρυγας στο οποίο έχουν αποκαλυφθεί ήδη βαθμιδωτός βωμός και βόθρος.

-Εντοπίσθηκε επίσης η είσοδος της νοτιοανατολικής γωνίας, η οποία όμως δεν σώζεται σε καλή κατάσταση, καθώς υπέστη πολλές μετασκευές στα Μυκηναϊκά και Ρωμαϊκά χρόνια, αλλά και μεγάλη καταστροφή λόγω των αρχαιοκαπηλικών δράσεων της δεκαετίας του ’60. Φαίνεται ωστόσο πως ήταν μεγαλοπρεπέστατη, οδηγώντας με κλίμακες, που ξεκινούσαν από το κατώτερο επίπεδο του λόφου, όπου είναι κτισμένο το ανάκτορο, στην κεντρική αυλή του.

-Μία ακόμη εσωτερική σκάλα αποκαλύφθηκε κατά την ανασκαφή, ενώ οι τοίχοι, μερικοί από τους οποίους σώζονται σε ύψος έως και τριών μέτρων, αποδεικνύουν ότι το κτήριο ήταν πολυώροφο. Τα δάπεδα, που ήρθαν και φέτος στο φως, άλλα από λαμπερό ασβεστόλιθο κι άλλα βοτσαλωτά υποδηλώνουν την πολυτέλεια που επικρατούσε στο εσωτερικό του, το ίδιο και τα τοιχογραφημένα κονιάματα που κοσμούσαν τα δωμάτια, δείγμα εκλέπτυνσης της εποχής και των κατοίκων του.

-Σε πολυτελή χώρο, που βρίσκεται πάνω από το μεταλλουργικό εργαστήριο, ήρθαν στο φως σφραγίδες (η μία από τις οποίες με παράσταση ιερού κόμβου είχε πέσει από τον άνω όροφο), περίαπτα όπως αυτό σε σχήμα αχιβάδας, ρυτό (λατρευτικό αγγείο) με διακόσμηση σπειρών και τμήμα αγγείου με ανάγλυφη διακόσμηση μικρού χοίρου.

-Επίσης, βρέθηκαν λίθινες θήκες οι οποίες θα περιείχαν πολύτιμα αντικείμενα, τα οποία ασφαλώς πήραν μαζί τους οι ένοικοι αφήνοντας πίσω τους ελάχιστα λείψανα, όπως έναν μικρό χάλκινο σκαραβαίο, τοπική μίμηση των αιγυπτιακών, μία σφραγίδα και πολλά θαλάσσια όστρεα μη βρώσιμα, που δείχνουν ότι στην περιοχή λατρευόταν θεότητα στην θαλάσσια εκδοχή της, όπως γνωρίζουμε και από την Κνωσό.

-Αποκαλύφθηκαν επίσης χάλκινα αντικείμενα (π.χ. εγχειρίδια), λίθινα αγγεία, σφραγίδες, ένα οστέινο πλακίδιο το οποίο μοιάζει με αυτά που κοσμούν το περίφημο ζατρίκιο της Κνωσού, τμήματα μεγάλων πίθων και πήλινων αγγείων, κεραμεικοί τροχοί, καθώς και λείψανα κυψελών, ένδειξη της ενασχόλησης των κατοίκων και με τη μελισσοκομία, εκτός βέβαια από την εκμετάλλευση της πλούσιας πανίδας και χλωρίδας του Ψηλορείτη.

-Αποδεικνύεται έτσι το εύρος και ο χαρακτήρας των δραστηριοτήτων των ενοίκων του ανακτόρου πάνω στο βουνό, που ήταν βεβαίως οικονομικός, πολιτικός και θρησκευτικός. Η σύνδεσή του αφενός με την Κνωσό -η πρώτη εγκατάσταση στη Ζώμινθο στα 1900 π.Χ. σχεδόν ταυτίζεται χρονολογικά με αυτήν της Κνωσού- και αφετέρου με το Ιδαίο ‘Αντρο, που υπήρξε το σπουδαιότερο και ίσως παλαιότερο ιερό της Κρήτης δείχνει τη μεγάλη σημασία του. Ο κύριος λόγος ασφαλώς που και οι κατακτητές του νησιού, οι Μυκηναίοι καταρχάς και οι Ρωμαίοι αργότερα, θέλησαν να το εκμεταλλευτούν στο έπακρο.

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης βρίσκεται στη δυσάρεστη θέση να επιβεβαιώσει το γεγονός ότι άγνωστοι προκάλεσαν φθορές και αφαίρεσαν τμήματα των αποτυπωμάτων προγόνου του ανθρώπου από το Καστέλι Κισσάμου. Σε συνέχεια πληροφοριών που λάβαμε, το μέλος της ερευνητικής ομάδας κος Χαρ. Φασουλάς μετέβη εχθές στην Κίσσαμο και πραγματοποίησε σχετική αυτοψία. Όντως διαπιστώθηκε ότι άγνωστοι, ασυνείδητοι και ιδιοτελείς προέβησαν, μάλλον στην αρχή της προηγούμενης εβδομάδας, σε καταστροφή και αφαίρεση, μέσα από τον αρχαιολογικό χώρο στον οποίο βρίσκεται η θέση, τμημάτων πετρωμάτων που περιελάμβαναν 10 πατημασιές, από το σύνολο των 40 περίπου που μελετήθηκαν. Ο κος Φασουλάς μετέβη στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής και προέβη σε σχετική καταγγελία παρέχοντας κάθε δυνατή πληροφόρηση.

Το σύνολο της θέσης και συνεπώς των απολιθωμάτων έχει πλήρως αποτυπωθεί από την ερευνητική ομάδα με χρήση λέιζερ και κάθε τμήμα της είναι άμεσα ταυτοποιήσιμο και αναγνωρίσιμο, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη η διακίνηση τους χωρίς να επισημανθεί άμεσα. Συνεπώς εάν κάποιοι θεώρησαν ότι θα μπορούσαν να έχουν κέρδος από την πράξη τους αυτή μάλλον ατύχησαν.

Το ΜΦΙΚ καταδικάζει απερίφραστα την πράξη αυτή, που αποτελεί ντροπή για τον τόπο και όλους μας. Αναλαμβάνοντας το μερίδιο της ευθύνης που πιθανά του αναλογεί καλεί όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και υπηρεσίες να δράσουν άμεσα, σήμερα για την προστασία του χώρου και των απολιθωμάτων από πιθανές αντίστοιχες καταστροφικές πράξεις και την ανάληψη των απαραίτητων δράσεων για την επιτόπια ανάδειξή τους, που ήταν και η σχετική βούληση όλης της ερευνητικής ομάδας.