Archive for Μαΐου 2019

Το ερχόμενο Σάββατο 11 Μαΐου, στις 6 μ.μ θα γίνει η πρώτη συνάντηση ενημέρωσης και διαβούλευσης για την πολιτιστική πρόταση : “Οι άγραφοι θεσμοί και τα εθιμικά γνωρίσματα της κοινωνίας των βοσκών του Ψηλορείτη.(IDAology Project)”, η οποία βρίσκεται ήδη στη Β’ Φάση Εγγραφής στο Εθνικό Μητρώο Άυλης Πολιτιστική Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού. Η Συνάντηση θα γίνει στο Κέντρο Ενημέρωσης Φυσικού Πάρκου/Γεωπάρκου Ψηλορείτη (Κτήριο ΑΚΟΜΜ- Ψηλορείτης ΑΑΕ ΟΤΑ στην αίθουσα “Γιώργης Κλάδος”.
Θα προβληθεί μέρος της έρευνας που έχει διεξαχθεί με πρωταγωνιστές τους βοσκούς του Ψηλορείτη, η οποία συγκεκριμένα ξεκίνησε με τους 6 βοσκούς των Ανωγείων, ενώ θα παρουσιαστούν συνοπτικά οι θεματικοί άξονες και οι προοπτικές της πρότασης η οποία έχει ξεκινήσει με πρωτοβουλία και σε συνεργασία με τον Δήμο Ανωγείων. Στόχος της έρευνας είναι σε συνεργασία με το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας καθώς και το Πανεπιστήμιο Κρήτης να αποκτήσουμε μια ολοκληρωμένη μελέτη περίπτωσης για το σύνολο του Ψηλορείτη αναδεικνύοντας τα κοινά πολιτιστικά μας χαρακτηριστικά μέσα από τη διαχρονική ιστορία του βουνού που μας ενώνει.
“Πως εγυρίσαν οι χαρές σε πίκρες μιαν ημέρα,
και τα καλά σκορπίσανε σα σκόνη στον αέρα..”
Ήταν 7 Μαΐου 1992, όταν ένας ξεχωριστός άνθρωπος τον Ανωγείων, ο Διονύσης Φρυσάλης έχανε τη ζωή του σε τροχαίο δυστύχημα στην Αθήνα, σε ένα τραγικό νέο που είχε τότε συγκλονίσει την τοπική κοινωνία του χωριού.27 χρόνια πριν με πάνδημη συμμετοχή γινόταν η κηδεία του στα Ανώγεια και ο αποχαιρετισμός σε ένα τέκνο του τόπου γεμάτο ήθος, αξιοπρέπεια, ομορφιά και ενός ιδιαίτερου και ξεχωριστού μερακλή των καντάδων και των μουσικών παρεών των Ανωγείων και ιδιαίτερα στο αγαπημένο του Μεϊντάνι.
Με την μαντινάδα αυτή τον είχε αποχαιρετήσει συγκλονισμένος ο πατέρας του Λάμαχος που είδε το μοναχοπαίδι του να σκοτώνεται τόσο άδικα. Λίγα χρόνια μετά ο Λάμαχος και η χαροκαμένη μάνα η Ζαχαρένια Φρυσάλη (Λαμάχενα) έφευγαν από τη ζωή γεμάτοι με την πίκρα της απώλειας του μοναδικού παιδιού τους. Η πόρτα του σπιτιού τους έκλεινε οριστικά στο χωριό με το φευγιό τους, αλλά η παρακαταθήκη που άφησαν στον τόπο μεγάλη και ξεχωριστή μέχρι και σήμερα. Είναι ο αξονικός τομογράφος που κοσμεί το Κέντρο Υγείας Ανωγείων και τον οποίο αγόρασε η μάνα του Διονύση ,Ζαχαρένια για να τιμήσει τη μνήμη του. Με 35 εκατομμύρια δραχμές, τεράστιο ποσό για την εποχή τα Ανώγεια έγιναν τότε το πρώτο Κέντρο Υγείας με αξονικό τομογράφο. Από τότε ο χώρος που υπάρχει εκεί με την επιγραφή “Αίθουσα Διονύση Φρυσάλη” μας θυμίζει τόσο το τραγικό της απώλειας ενός νέου ανθρώπου, όσο και το μεγαλείο της προσφοράς της Μάνας μετά από αυτήν.Τον αξονικό τομογράφο που συνεχίζει να δίνει ζωή και να μοιράζει χαμόγελα μέσω του ξεχωριστού γιατρού της καρδιάς μας Κωνσταντίνου Μερκούρη.
Με συγκλονιστικό τρόπο τον αποχαιρετάει με ανάρτηση του σήμερα και ο Βασίλης Δραμουντάνης του Λιαμή, που βρέθηκε στο στάδιο του στίβου στην Πανεπιστημιούπολη Αθηνών, όπου ο Διονύσης περνούσε εκεί αρκετές από τις ώρες του. Όπως αναφέρει η ανάρτηση:
“Μνημόσυνο στο στίβο.
Τα πρωινά των Σαββάτων, ερχόταν εδώ με τους φίλους του και στροβιλίζονταν στο στίβο αριστερόστροφα. Ύστερα στο πέταλο του σταδίου, στη σκιά της λεύκας, έκαναν τις διατάσεις αποθεραπείας, ανάμεσα σε κουβέντες γεμάτες από την ευδαιμονία της προοπτικής του Σαββατόβραδου και των οπιούχων ενδορφινών.
Στο μοναχικό του σπίτι, ώρα πολύ κάτω απ` το νερό μέχρι να μουλιάσει. Μετά το λιτό μεσημεριανό, ξεφύλλιζε τα αγαπημένα του βιβλία και με ένα τσιγάρο ανάμεσα στα πεντακάθαρα δάχτυλα και νύχια του, ρουφούσε τον καπνό συνειδητά και αργά, με τον τρόπο που πίνει ο αθλητής το στυμμένο χυμό του πορτοκαλιού.
Στη νύστα του απογεύματος, με αγνάντι τη φασαρία της λεωφόρου, λίγα σεμνά στιχάκια στα χαρτιά του, για την εφηβεία, το χρόνο, το τέλος και τον έρωτα.
Στο τελείωμα μιας τέλειας μέρας, ντυμένος με τα ωραιότερα ρούχα, σάτυρος και ποιητής μαζί, αποθέωνε τη ζωή όπου κι αν την έβρισκε• στο σπίτι ενός φίλου, σε μια ταβέρνα, σε ένα κρεβάτι.
Τρέχω σε αυτόν το στίβο σήμερα μέχρι να λιώσω. Μέχρι να μην μπορώ άλλο να κρατηθώ στα πόδια μου. Και στον ίσκιο της λεύκας, ονειρεύομαι να χαρώ όσο ποτέ, την κούραση, το Μάη και την ανάμνηση του αγέραστου Διονύση, που ποτέ δεν σκέφτηκα, σε αυτά τα 27 χρόνια από τότε που έφυγε, ότι από τον ελάχιστο κύκλο της ζωής του, υπάρχει έστω και ένα μικρό, κενό, ανεκπλήρωτο τόξο..”καταλήγει.
Η Ζαχαρένια στη διάρκεια της παραμονής της κηδείας του και της αγρύπνιας πάνω από τη σορό του είχε συγκλονίσει τους πάντες αναφέροντας:”Δε θέλω κόλλυβα, ούτε κεριά στο σπίτι. Λευκές λαμπάδες στολισμένες δυο. Έχουμε γάμο. Ο γάμος έχει δάκρυα. Δε θέλω μοιρολόγια και φωνές. Ήρεμα να το πάμε πέρα. Μη χάσω το μυαλό μου. Του γιου μου τον καημό να ζήσω. Έχουμε γάμο. Κρασί, τσιγάρα να κεράσετε. Όμως το φως που μου ’φεγγε έσβησε. Φίλοι του Διονύση να μη με ξεχάσετε…”
Ας είναι ελαφρύ το χώμα των Ανωγείων που σε σκεπάζει αιώνια Διονύση. Η μνήμη σου για όσους σε γνωρίσαμε είτε λίγο είτε περισσότερο θα μένει πάντα ζωντανή..
Γ.Μπ

H συγκρότηση και η στήριξη της πολιτιστικής ταυτότητας του τόπου μας αποτέλεσε από την πρώτη στιγμή δομικό στοιχείο του μοντέλου ανάπτυξης που οραματιστήκαμε για τα Ανώγεια. Η έννοια του πολιτισμού είναι συνυφασμένη με την κουλτούρα των Ανωγείων και στόχος της δημοτικής μας αρχής είναι η συνεχής προσπάθεια στήριξης πολιτιστικών πρωτοβουλιών καθ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Αυτό όμως δεν αρκεί, τα Ανώγεια υπό το βάρος της διαχρονικής πρωτοπορίας οφείλουν να αναπτύξουν ένα ολοκληρωμένο πολιτιστικό σχέδιο βασισμένο στην κοινωνική συμμετοχή, τις συνεργασίες και τον πολιτισμό ως μόνιμο κάτοικο του τόπου μας.
Οι μεγάλες αναπτυξιακές μεταβολές σε επίπεδο έργων και υποδομών με αιχμή του δόρατος τον δρόμο Ανώγεια – Ηράκλειο που έχει μπει πρώτη φορά σε ρεαλιστική φάση υλοποίησης απαιτούν ένα συνολικό σχέδιο δράσης με θεμέλιο λίθο τον πολιτισμό της καθημερινότητας. Ο Πολιτισμός για τα Ανώγεια είναι το αναγκαίο φίλτρο ώστε να δομήσουμε το δικό μας τουριστικό μοντέλο βασισμένο στα κριτήρια της αυθεντικότητας, της ποιοτικής παροχής υπηρεσιών και προϊόντων κυρίως όμως της εμπειρίας η οποία παρασύρει τον επισκέπτη να βιώσει την κουλτούρα του τόπου μας στον χώρο, το χρόνο και την καθημερινή ζωή καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Στοχεύουμε ακόμα:
- Στη δημιουργία ενός Ιστορικού και Λαογραφικού Μουσείου, την κατασκευή και οργάνωση του παλιού Ανωγειανού Σπιτιού βασισμένου στη δωρεά του πρώην Δημάρχου Γεωργίου Σμπώκου. Αποτελεί προμετωπίδα δράσεων να διασώσουμε και να διαδώσουμε την πολιτιστική μας κληρονομιά και να αντιμετωπίσουμε τις καθυστερήσεις και παραβλέψεις όλων των προηγούμενων ετών. Η πολιτιστική ανασυγκρότηση που επιχειρούμε ήδη με τα Μουσεία Γρυλιού, οικογένειας Ξυλούρη (Ψαρονίκος – Ψαραντώνης – Ψαρογιάννης), τα κέντρα ενημέρωσης: Αρχαιολογικής Πληροφόρησης «Γιάννης Σακελλαράκης και Έφη Σαπουνά – Σακελλαράκη», Φυσικού Πάρκου Ψηλορείτη, Βιοπικοιλότητας και Κτηνοτροφίας, κινείται προς την κατεύθυνση δημιουργίας ενός δυναμικού πολιτιστικού/μουσειακού δικτύου με διπλό στόχο την ενεργοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού στη διαχείριση τους καθώς και την ανάδειξη της πολιτιστικής μας ταυτότητας με όρους εξωστρέφειας και ποιοτικού τουριστικού προϊόντος.
- Να αναδείξουμε την λαϊκή-καλλιτεχνική δημιουργία των δημοτών με την εξεύρεση κατάλληλων χώρων στέγασης και φιλοξενίας των εκθέσεων τους (Τέχνες, ξυλογλυπτική, ζωγραφική, γλυπτική κ.α.)
- Σε συνεννόηση με την οικογένεια των Ξυλούρηδων (Ψαρονίκος, Ψαραντώνης, Ψαρογιάννης), στην αξιοποίηση της οικείας τους στο Περαχώρι, μέσω του Δήμου, ώστε να αναδειχθεί η πορεία όλης της οικογένειας στο πολιτιστικό γίγνεσθαι της χώρας και όχι μόνο.
- Στην περαιτέρω χαρτογράφηση, προώθηση και ανάδειξη των πολιτιστικών διαδρομών του Ψηλορείτη, την ανάδειξη των αρχαίων δρόμων που οδηγούν στη Νίδα και την εξέλιξη τους σε σύγχρονους περιηγητικούς δρόμους που ενώνουν τους πρόποδες με το βουνό, τις κοινότητες μεταξύ τους και τους αρχαιολογικούς χώρους. Το Ιδαίο Άντρο και ο αρχαιολογικός πλούτος του βουνού μας είναι το διαχρονικό πολιτιστικό κύτταρο που οφείλει να δικτυωθεί ξανά περιμετρικά του ορεινού όγκου και οικουμενικά με το πολιτισμικό γίγνεσθαι μέσα από την εύρεση ενός αποτελεσματικού και βιώσιμου μοντέλου διαχείρισης.
- Στην πολιτιστική χαρτογράφηση φυσικών και πολιτιστικών μνημείων του Ψηλορείτη με την χρήση ψηφιακών μέσων και στόχο τη διεθνή προβολή ως εναλλακτικά τουριστικά πακέτα εμπειρίας
- Προώθηση και κίνητρα στην δημιουργία ομάδων τοπικής δράσης από νέους Ανωγειανούς πάνω στην οικονομία του πολιτισμού μέσα από τη διαχείριση των μονοπατιών του Ψηλορείτη, του τουρισμού της εμπειρίας της διοργάνωσης θεματικών περιηγήσεων και διαχείρισης του ευρύτερου πολιτιστικού αποθέματος του Ψηλορείτη.
- Να συντηρήσουμε και να προωθήσουμε περαιτέρω την ανάδειξη των Μιτάτων του Ψηλορείτη ως μνημεία νεότερης πολιτιστικής κληρονομιάς όπως έχουν ήδη αναγνωριστεί και να στηρίξουμε ένα ετήσιο σεμινάριο εκμάθησης της τέχνης της ξερολιθιάς για νέους Ανωγειανούς τεχνίτες.
- Να καταφέρουμε σε συνεργασία με τις σχολές του ΟΑΕ τη διεύθυνση αρχαιολογίας Ρεθύμνου να καθιερώσουμε ένα σύστημα – σεμινάριο πιστοποίησης ειδικευμένων εργατών και τεχνιτών για ανασκαφές (ΥΕ).Στόχος είναι να ανοιχτεί ένας νέος ορίζοντας εποχικής εργασίας μέσα στον πλούσιο ανασκαφικό πλούτο της Κρήτης με αρχή το μεγάλο σχολείο της Ζωμίνθου που έχει προσφέρει πολύτιμη εμπειρία και εξειδίκευση σε γενιές Ανωγειανών.
- Να προωθήσουμε τις συνεργασίες με μουσικά σχολεία της Κρήτης και της Ελλάδας, αξιοποιώντας τις υποδομές και προβάλλοντας την πολιτιστική μας παράδοση.
- Την καθιέρωση επιστημονικών συνεδρίων (διαφορετικής θεματικής) στα Ανώγεια και συνεργασία με ομάδες τοπικής δράσης για τη διαχείριση του βασισμένο σε ολοκληρωμένα προγράμματα που προάγουν την κουλτούρα του τόπου μας.

Με ενδιαφέρον παρακολούθησαν χθες το βράδυ τα Ανώγεια την πρώτη “τηλεμαχία” των τριών υποψηφίων δημάρχων Ανωγείων, στον τηλεοπτικό σταθμό της ΚΡΗΤΗ TV και την εκπομπή “Ψηφί-Ζω Κρήτη” με τον δημοσιογράφο Νίκο Παναγιωτόπουλο. Στο τραπέζι του διαλόγου έπεσαν σημαντικά θέματα των Ανωγείων και της ευρύτερης περιοχής και για περίπου μια ώρα οι τρεις άντρες εξέφραζαν τις θέσεις και τις απόψεις τους για την ανάπτυξη της περιοχής.Θέματα όπως ο δρόμος Ανώγεια-Ηράκλειο, τα αποθέματα του νερού, η αξιοποίηση του Ψηλορείτη, τα έσοδα και τα οικονομικά του Δήμου Ανωγείων, καθώς και οι υποδομές του, έπεσαν στο τραπέζι και αναλύθηκαν από τον Εμμανουήλ Καλλέργη, τον Σωκράτη Κεφαλογιάννη και τον Στέλιο Σταυρακάκη.
Σε μια πολιτισμένη και υψηλού επιπέδου συζήτηση οι τρεις άντρες απευθύνθηκαν στον λαό των Ανωγείων και ζήτησαν την ψήφο τους για την υλοποίηση του σχεδίου δράσης τους, Ένα εξαιρετικό κλίμα μεταξύ των υποψηφίων που εκθείασε και ο ίδιος ο δημοσιογράφος του κρητικού καναλιού.
Παρακολουθήστε στο βίντεο που επιμελήθηκε ο συνεργάτης μας Μανόλης Σαμόλης ολόκληρη την εκπομπή με τους τρεις υποψηφίους δημάρχους Ανωγείων:

Την Παρασκευή 10 Μαΐου στις 8.30 μ.μ θα γίνουν τα εγκαίνια του εκλογικού κέντρου και η παρουσίαση του συνδυασμού “Ενωτική Δημοτική Κίνηση-Τα Ανώγεια του Μέλλοντος” του υποψήφιου δημάρχου Ανωγείων Σωκράτη Κεφαλογιάννη. Τα γραφεία βρίσκονται στον κεντρικό δρόμο των Ανωγείων στο ισόγειο της οικείας του Μανώλη Ανδρεαδάκη. “Η παρουσία σας θα μας τιμήσει ιδιαίτερα..” αναφέρει στην πρόσκληση του προς όλους τους Ανωγειανούς και φίλους του ο Σωκράτης Κεφαλογιάννης.
Το πρώτο τηλεοπτικό debate με τους τρεις “μονομάχους” για τον Δήμο Ανωγείων θα έχουμε την Τρίτη 7 Μαΐου στις 10.30 μ.μ στην ΚΡΗΤΗ TV και την εκπομπή της “Ψηφί-Ζω Κρήτη”. Συντονιστής της εκπομπής θα είναι ο δημοσιογράφος Νίκος Παναγιωτόπουλος.
Ο Εμμανουήλ Καλλέργης, ο Σωκράτης Κεφαλογιάννης και ο Στέλιος Σταυρακάκης θα βρεθούν στα πλατό του κρητικού καναλιού και θα διατυπώσουν τις σκέψεις και το όραμα τους για τον δήμο Ανωγείων. Την εκπομπή μπορούν να παρακολουθήσουν και Ανωγειανοί στην υπόλοιπη Ελλάδα καθώς το ΚΡΗΤΗ TV βρίσκεται στην πλατφόρμα του COSMOTE TV, ενώ υπάρχει και η διαδικτυακή επιλογή (http://www.cretetv.gr/live-stream/)
