Του Γιώργου Καλογεράκη
υπ. Δρ. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
δ/ντής Δημοτικού Σχολείου Καστελλίου Πεδιάδος
Στις 25 Αυγούστου 1898 διαδραματίζεται στην πόλη του Ηρακλείου η τελευταία πράξη της κρητικής τραγωδίας. Η σφαγή των Ηρακλειωτών και ορισμένων Άγγλων στρατιωτών ήταν η αιτία που οι Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής επέβαλαν το καθεστώς της Κρητικής αυτονομίας στο νησί μας. Η χρονική περίοδος 1898 – 1913 ορίζεται από τους ιστορικούς ως περίοδος της Κρητικής Πολιτείας. Ύπατος Αρμοστής έφτασε στα Χανιά στις 9 Δεκεμβρίου 1898 ο πρίγκιπας Γεώργιος, γιος του βασιλιά της Ελλάδας Γεωργίου. Το Σεπτέμβριο του 1906 φτάνει στην Κρήτη ως δεύτερος ύπατος Αρμοστής στη θέση του πρίγκιπα Γεωργίου ο Ανδρέας Ζαΐμης. Ο πόθος όμως των Κρητών για την ΕΝΩΣΗ της Κρήτης με την Ελλάδα ήταν διαρκής και ακατάλυτος. Την αυτονομία οι Κρήτες την προσλάμβαναν ως ένα μεταβατικό καθεστώς πριν την πολυπόθητη ΕΝΩΣΗ.
Το Σεπτέμβριο του 1908 ορισμένα γεγονότα συμβαίνουν στην Ευρώπη τα οποία επηρεάζουν το Κρητικό ζήτημα. Η Αυστροουγγαρία προσαρτά τη Βοσνία Ερζεγοβίνη. Ο Ηγεμόνας της Βουλγαρίας την ίδια χρονική στιγμή ανακηρύσσει τη χώρα του ως ανεξάρτητο βασίλειο και προσαρτά σ’αυτό την Ανατολική Ρωμυλία. Στις 24 Σεπτεμβρίου 1908 καλούνται οι Κρητικοί σε παγκρήτια συγκέντρωση στα Χανιά, η Κρητική Βουλή κηρύσσει την ΕΝΩΣΗ της Κρήτης με την Ελλάδα και καλεί το Βασιλιά των Ελλήνων να αναλάβει τη διακυβέρνηση του νησιού. Τις επόμενες ημέρες σε ολόκληρη την Κρήτη οργανώνονται παλλαϊκές συγκεντρώσεις και όλοι οι Δήμοι εκδίδουν ψηφίσματα.
Τα ψηφίσματα αυτά δημοσιεύτηκαν στην επίσημη εφημερίδα της Κρητικής Πολιτείας η οποία ονομάστηκε «Παράρτημα της εφημερίδος της Κυβερνήσεως εν Κρήτη». Το ψήφισμα του Δήμου Ανωγείων έχει ημερομηνία 26 Σεπτεμβρίου 1908 :
Δ Η Μ Ο Ψ Η Φ Ι Σ Μ Α
Το Δημοτικόν Συμβούλιον του Δήμου Ανωγείων Μυλοποτάμου
Συνελθόν εν πλήρει αυτού απαρτία σήμερον την 26 Σεπτεμβρίου 1908 εν τη έδρα του Δήμου
Α π ο φ α σ ί ζ ε ι π α μ ψ η φ ε ί
Κηρύσσει
Εν Ονόματι της Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος
Την Ανεξαρτησίαν της Κρήτης και την Ένωσιν αυτής μετά της μητρός Ελλάδος, όπως μετά ταύτης αποτελέση εν αναπόσπαστον και Αδιαίρετον Βασίλειον.
Προσκαλεί τον Βασιλέα των Ελλήνων Γεώργιον τον Α΄ να αναλάβη την διακυβέρνησιν του τόπου.
Επιδοκιμάζει τας Εθνικάς ενεργείας της κυβερνήσεως του τόπου και προσκαλεί αυτήν να διοική την Νήσον εν Ονόματι του Βασιλέως των Ελλήνων μέχρις ου ονομάση Αντιπρόσωπόν Του.
Συνιστά δε επιτροπήν αποτελουμένην από τους Σπυρ. Ανδρεαδάκη, Γεώρ. Καλλέργη, Γεώργ. Κεφαλογιάννη, Εμμ. Ξυλούρη και Βασ. Δραμουντάνη ίνα επιδώση αντίγραφον του παρόντος προς τους εν Ρεθύμνη αξιοτίμους Αντιπροσώπους των Μεγάλων Δυνάμεων και προς την Κυβέρνησιν ίνα το διαβιβάση προς την Α. Μεγαλειότητα τον Βασιλέα των Ελλήνων και την Κυβέρνησίν Του.
Εν Ανωγείοις τη 26 Σεπτεμβρίου 1908
Ο Πρόεδρος Ο Αντιπρόεδρος
Ν. Διακούλης Β. Σπαχής
Τα μέλη
Κ. Β. Παπαδάκης, Θεόδ. Λιναρίτης, Βασίλειος Πατελάρος, Βασίλ. Απλαδάς και Γεώρ. Κ. Πετάσης.
…………………………………………………………………………………………
Παρά τη διακήρυξη της ΕΝΩΣΗΣ το 1908, δεν υπήρξε αποτέλεσμα. Το 1909 αναχώρησαν από την Κρήτη οι στρατιώτες των προστάτιδων δυνάμεων. Το 1913 με τη συμφωνία του Λονδίνου άνοιξε ο δρόμος της ΕΝΩΣΗΣ ο οποίος εδραιώθηκε τον Αύγουστο του 1913 με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου. Έτσι την 1η Δεκεμβρίου 1913 επίσημα η Κρήτη ενώνεται με την Ελλάδα και στο φρούριο Φιρκά των Χανίων υψώνεται η Ελληνική σημαία παρουσία του οραματιστή και θεμελιωτή της ΕΝΩΣΗΣ Ελευθερίου Βενιζέλου.
Δημοσιεύθηκε σε: Κατόπιν των προβλεπόμενων αρχαιρεσιών στις 26/5/2013, το νέο Δ.Σ. του Συλλόγου των Ανωγειανών της Αθήνας «Το Ιδαίον Άντρο» είναι γεγονός.
Το Διοικητικό Συμβούλιο, ήδη συγκροτήθηκε σε σώμα και η σύνθεσή του έχει ως εξής:
Πρόεδρος: Ζαχαρίας Σαλούστρος-Λαγός
Αντιπρόεδρος: Μανώλης Σκανδάλης
Γραμματέας: Νικόλαος Καράτζης
Ταμίας:Βασίλης Κονιός
Αν. Γραμματέας: Άννα Πασπαράκη
Έφορος: Ιωάννης Μανουράς
Κοσμήτορας:Ειρήνη Σκουλά
Την εξελεγκτική επιτροπή συνθέτουν οι:
Γεώργιος Φασουλάς
Βασίλης Τουπής και
Κώστας Μπέρκης
Μετά από την συγκρότηση του νέου Διοικητικού Συμβουλίου, ο επί 6ετία, θητεύσας στη θέση του προέδρου του Δ.Σ, Ιωάννης Μανουράς, χαιρέτησε τη νέα σύνθεση και τα μέλη το Διοικητικού Συμβουλίου που προέκυψε για τα επόμενα δύο χρόνια και ευχαρίστησε όλους για την συμβολή στην προσπάθεια που έγινε όλα τα προηγούμενα χρόνια, ώστε ο Σύλλογος να παράξει έργο και να προσφέρει στο πολιτιστικό ανωγειανό κίνημα της Αθήνας, αναβαθμίζοντάς το. Υποσχέθηκε δε να συνεχίσει να εργάζεται και να συμβάλει στη σύνταξη, την έκδοση και την κυκλοφορία της ιστορικής εφημερίδας των Ανωγειανών, της «Φωνής των Ανωγείων»
Στη συνέχεια, το λόγο έλαβε ο νέος πρόεδρος Ζαχαρίας Σαλούστρος-Λαγός, ο οποίος υποσχέθηκε να συμβάλει τα μέγιστα για την ενίσχυση του έργου και του ρόλου του Συλλόγου των Ανωγειανών της Αθήνας με απώτερο στόχο την σύσφιγξη των σχέσεων μεταξύ των μελών του Συλλόγου και τη ενεργή συμμετοχή των στις δραστηριότητες του Συλλόγου.
Μετά την επιτυχημένη ολοκλήρωση των πέντε εβδομαδιαίων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και λόγω της αυξημένης ζήτησης το ΜΦΙΚ διοργανώνει δύο ακόμα θεματικές εβδομάδες για παιδιά:
- «Οι Δεινόσαυροι της Παταγονίας» στηρίζεται στην ομότιτλη περιοδική έκθεση που φιλοξενείται στο χώρο του Μουσείου μέχρι και το τέλος Αυγούστου, 2013.
- «Πουλιά, οι απόγονοι των Δεινοσαύρων». Τα παιδιά θα γίνουν ορνιθολόγοι και θα παρατηρήσουν τα πουλιά της έκθεσης, τις προσαρμογές, τα αυγά και τα ράμφη τους. Στη συνέχεια θα μελετήσουν την εξέλιξή τους από τους Δεινόσαυρους και τον ιδιαίτερο ρόλο τους στη φύση με έμφαση στα αρπακτικά πουλιά.
Τα προγράμματα απευθύνονται σε παιδιά από 8 έως 12 ετών (δηλαδή της Γ΄- ΣΤ΄ τάξης του Δημοτικού σχολείου). Θα υλοποιηθούν στη διάρκεια δύο εβδομάδων, την τελευταία του Αυγούστου και την πρώτη του Σεπτέμβρη, στον εκθεσιακό χώρο του ΜΦΙΚ στο Ηράκλειο της Κρήτης (Λεωφόρος Σοφοκλή Βενιζέλου).
Πιο συγκεκριμένα τα προγράμματα θα υλοποιηθούν τις παρακάτω εβδομάδες:
«Οι Δεινόσαυροι της Παταγονίας»: 26-30 Αυγούστου 2013
και
«Πουλιά, οι απόγονοι των Δεινοσαύρων»: 2-6 Σεπτεμβρίου 2013
Κατά τη διάρκεια των εβδομαδιαίων εκπαιδευτικών προγραμμάτων, τα παιδιά θα έχουν τη δυνατότητα να εργαστούν σαν μικροί επιστήμονες, ακολουθώντας τη μεθοδολογία της διερευνητικής μάθησης. Μέσα από την παρατήρηση, την εξερεύνηση, το παιχνίδι, την κατασκευή, τις διαδραστικές δραστηριότητες και την έρευνα στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, θα συλλέξουν πληροφορίες, θα παρατηρήσουν και θα ανακαλύψουν μόνα τους την εξέλιξη, τα χαρακτηριστικά, τις συνήθειες και το ρόλο των Δεινοσαύρων και των πουλιών.
Τα προγράμματα θα υλοποιούνται καθημερινά από τις 9.00 το πρωί έως τις 14.00 το μεσημέρι υπό την καθοδήγηση των μουσειοπαιδαγωγών του ΜΦΙΚ και σε συνεργασία με τους ειδικούς επιστήμονες του Μουσείου. Την τελευταία ημέρα της κάθε εβδομάδας θα πραγματοποιείται παρουσίαση των δραστηριοτήτων των παιδιών σε γονείς και φίλους.
Για πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής μπορείτε να επικοινωνείτε με τη γραμματεία του ΜΦΙΚ στα τηλέφωνα 2810 – 282740 και 2810 – 393630
(κα. Χατζηνικολάκη) από Δευτέρα έως Παρασκευή 9:00 – 15:00.
Λόγω του περιορισμένου αριθμού θέσεων, παρακαλούμε τους ενδιαφερόμενους γονείς να δηλώσουν εγκαίρως συμμετοχή. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.
Ισχύουν μειωμένες τιμές σε υπαλλήλους του Πανεπιστημίου Κρήτης, μέλη του συλλόγου Φίλων του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης και άνεργους με την επίδειξη κάρτας ανεργίας.
«Έφυγε» από τη ζωή ο Χαραλάμπης Κεφαλογιάννης ή Αστρινοχαραλάμπης (πατέρας του παπα-Ανδρέα) σε ηλικία 87 ετών. Η εξόδιος ακολουθία θα ψαλεί τη Δευτέρα 12 Αυγούστου και ώρα 11 π.μ. από τον ιερό ναό της Παναγίας στο Περαχώρι. Η ΑΝΩΓΗ εκφράζει τα θερμά συλλυπητήρια της στους οικείους του. Ας είναι ελαφρύ το ανωγειανό χώμα που θα τον σκεπάσει. Παράκληση της οικογένειας αντί για στέφανα τα χρήματα να διατεθούν για κοινωνικούς σκοπούς.
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ανωγείων καλεί όλο το χωριό να συμμετάσχει στη μεγάλη γιορτή για τα 100 χρόνια από την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα.
Στις 4 το απόγευμα της Κυριακής θα ξεκινήσει η 1η Παγκρήτια καντάδα και η πορεία της από το Περαχώρι, όπου θα συγκεντρωθούν τα συγκροτήματα από Χανιά και Ρέθυμνο, ακολουθώντας την εξής διαδρομή: Περαχώρι-Τσουρολιό-Παιδικός Σταθμός-Αρμί.
Κι από το Μετόχι, όπου θα συγκεντρωθούν τα συγκροτήματα από Ηράκλειο και Λασίθι η διαδρομή θα είναι: Μετόχι- Κέντρο Υγείας-Άγιος Γεώργιος-Αρμί .
Παρακαλούνται οι γυναίκες από τις γειτονιές, από όπου θα περάσει η καντάδα να κάνουν το πρεπό τους, κερνώντας μια ρακή στους φιλοξενούμενους του χωριού μας. Ζητάμε, οι νέοι καλλιτέχνες του χωριού να συμμετέχουν στη καντάδα.
Ενημερώνουμε, ότι από τις 3:30(το μεσημέρι) έως τις 9 το βράδυ οι κεντρικοί δρόμοι θα παραμείνουν κλειστοί. Η πρόσβαση θα γίνεται από το περιφερειακό γι’ αυτό παρακαλούμε τους οδηγούς να σταθμεύσουν τα αυτοκίνητα τους εκτός κεντρικού δρόμου.
Η μεγάλη εκδήλωση θα ολοκληρωθεί το βράδυ στο εθνικό στάδιο Ανωγείων.
Ο Γιαλάφτης καλωσορίζει με δυο μαντινάδες τους κανταδόρους της Κρήτης που σμίγουν στ΄Ανώγεια
10/08/2013
Ο Αριστείδης Χαιρέτης, ο ξεχωριστός Ανωγειανός μαντιναδολόγος στέλνει στην ΑνωΓη δυο μαντινάδες αφιερωμένες στην μεγάλη αυριανή εκδήλωση του Πολιτιστικού συλλόγου θέλοντας με αυτό τον τρόπο να καλωσορίσει στο χωριό μας τους πολυάριθμους επισκέπτες που αναμένονται στην μεγάλη Κρητική Καντάδα :
Η παράδοση των Ανωγειώ δεντρό ‘ναι που ανθίζει,
κι έχει στα φύλλα γράμματα και σας καλωσορίζει.
——————————————————————–
Παράδοση, Πολιτισμός όταν τα κάμεις ένα,
είναι δεντρά σε μια κορφή πουν’ και τα δυο ανθισμένα.
Παράλληλα ο Γιαλαύτης μας έστειλε και μια μαντινάδα για να τιμήσει τους ήρωες της Μάχης στο Σφακάκι αναφέροντας:
Δώρο τιμής ενός λεπτού η σιωπή χαλάλι,
για τσ’ άντρες που την είχανε η τη ψυχή μεγάλη..
Τέλος για το Αντιφασιστικό Φεστιβάλ που θα γίνει από 12 έως 14 Αυγούστου ο Αριστείδης λέει:
Δε ‘φήνω η το φασισμό τα χέρια να μου δέσει,
η σκέψη μου είναι ελεύθερη και κάνω ότι μ’ αρέσει…