Ο βαρύτατος χειμώνας που έπληξε φέτος τα Ανώγεια και ολόκληρη την ορεινή Κρήτη σε συνδυασμό με τις πενιχρές οικονομικές δυνατότητες των Δήμων και των δημοτών τους για την αγορά πετρελαίου θέρμανσης, οδήγησαν τον πρώην Δήμαρχο Ανωγείων και νυν δημοτικό σύμβουλο κ. Σωκράτη Κεφαλογιάννη να στείλει επιστολή προς τον Πρόεδρο της Κ.Ε.Δ.Ε κ Γιώργο Πατούλη και τον Πρόεδρο της Π.Ε.Δ κ.Βασίλη Λαμπρινό ζητώντας την καταβολή έκτακτου επιδόματος θέρμανσης και εξίσωση συντελεστή του επιδόματος της Ορεινής Κρήτης με τη ζώνη Α που ισχύει στην Βόρεια Ελλάδα.
Αναλυτικά η επιστολή του κ. Κεφαλογιάννη έχει ως εξής:
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ανωγείων, σε συνεργασία με την Concept Films, με υπερηφάνεια παρουσιάζουν το ντοκιμαντέρ με τίτλο << το Πάσχα στ’ Ανώγεια». Πρόκειται για το αποτέλεσμα μιας διετούς προσπάθειας επιμελούς συλλογής του απαραίτητου οπτικοακουστικού υλικού, που αποτυπώνει με τον πλέον γλαφυρό τρόπο ένα σπάνιο έθιμο, που συνδέεται με το Άγιο Πάσχα και αναβιώνει κάθε χρόνο στ’ Ανώγεια, το έθιμο της καύσης του Αρφανού, η προετοιμασία του οποίου εκτυλίσσεται καθ’ όλη τη διάρκεια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, με κορύφωση το Μεγάλο Σάββατο, τη στιγμή που συντελείται η Ανάσταση του Κυρίου.
Πρόκειται για ένα έθιμο, οι απαρχές του οποίου τοποθετούνται στα πρώτα χρόνια διάδοσης του χριστιανισμού, όταν μεγάλες φωτιές χρησιμοποιούνταν – ελλείψει άλλων πρόσφορων μέσων μετάδοσης μηνυμάτων σε μεγάλες αποστάσεις – ως μέσο για τη μετάδοση του χαρμόσυνου μηνύματος της Ανάστασης του Κυρίου. Η ίδια άλλωστε η ετυμολογία της λέξης «Αρφανός» (πρόθεμα αρ – και – φανός (φαίνω, φαίνομαι) φέρεται να παραπέμπει στη φωτιά που φαίνεται από μακριά…
Το σπάνιο αυτό έθιμο του Αρφανού αναβιώνει απαρέγκλιτα κάθε χρόνο κατά τις ημέρες του Πάσχα στ’ Ανώγεια, με τις 5 ενορίες του χωριού να ερίζουν για την πιο μεγάλη φωτιά.
Τα νεότερα μέλη κάθε ενορίας, υπό την καθοδήγηση και εποπτεία των μεγαλύτερων και εμπειρότερων, επιδίδονται με ζήλο, καθ’ όλη τη διάρκεια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής στη συλλογή των αρφανόξυλων (εύλεκτων φυτών όπως οι ασπαλάθοι, τα αχινοπόδια, οι σπάρτοι), με την ελπίδα, τη στιγμή της Ανάστασης, τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου, η δική τους φωτιά να είναι η μεγαλύτερη. Είναι δε τέτοια η επιμέλεια και ο ζήλος των παιδιών, που δε διστάζουν να φυλάνε σκοπιές, τις λεγόμενες «ξομονές», στο χώρο που φυλλάσσονται τα αρφανόξυλα, για την αποφυγή τυχόν κλοπής από μέλη των «αντίπαλων» ενοριών.
Και είναι πράγματι ιδιαίτερα εντυπωσιακό το θέαμα από τις 5 φωτιές, που ανάβουν στις 5 ενορίες του χωριού τη στιγμή που ψάλλεται το «Χριστός Ανέστη», προσδίδοντας μεγαλύτερη μεγαλοπρέπεια στην ήδη μεγαλειώδη στιγμή της Ανάστασης του Θεανθρώπου!
Η μέσω του ντοκιμαντέρ «το Πάσχα στ’ Ανώγεια» προσπάθεια για την όσο το δυνατόν πιο αντιπροσωπευτική απόδοση του εθίμου του Αρφανού, πέρα από μια σημαντική για την προβολή της τοπικής παράδοσης των Ανωγείων, αλλά και τη διατήρηση της ευρύτερης πολιτιστικής μας κληρονομιάς, δουλειά, αποτελεί την πλέον χειροπιαστή απόδειξη του πόσο ξεχωριστή για τον επισκέπτη εμπειρία μπορεί να είναι η διαμονή στ’ Ανώγεια, κατά τις άγιες μέρες του Πάσχα, όπου μετά την κατάνυξη της Μεγάλης Εβδομάδας, της Εβδομάδας των παθών του Κυρίου, η Ανάστασή του γιορτάζεται με τον πλέον μεγαλειώδη τρόπο, με την κορύφωση του εθίμου του Αρφανού.
Το ντοκιμαντέρ «το Πάσχα στ’ Ανώγεια» είναι μια συμπαραγωγή του Πολιτιστικού Συλλόγου Ανωγείων και της Concept Films, σε σκηνοθεσία Αριστοτέλη Δασκαλάκη. Η α’ προβολή του ντοκιμαντέρ, διάρκειας 25’, θα γίνει την 22α Μαρτίου 2015 στην αίθουσα 1 του Κινηματογράφου «ODEON» στο Talos Plaza και ώρα 17:00, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.
Σας περιμένουμε όλους!
Με μεγάλη συμμετοχή και ενδιαφέρον ξεκίνησε τη Δευτέρα 16 Μαρτίου στο Γερακάρι Αμαρίου το πρώτο βιωματικό εργαστήριο για όλους τους Κτηνοτρόφους με θέμα ”Διδακτικές Κτηνοτροφικές Φάρμες” και το οποίο θα ολοκληρωθεί στις 18 Μαρτίου.
Το παρών μεταξύ άλλων έδωσαν ο Δήμαρχος Ανωγείων Μανόλης Καλλέργης και ο Αντιδήμαρχος Βασίλης Σμπώκος που κάθισαν μαζί με τον νέο Δήμαρχο Αμαρίου Φίλιππο Μουρτζανό λίγες μέρες μετά την ορκωμοσία του.
Το βιωματικό αυτό εργαστήριο μπορεί να δώσει ιδέες και προτάσεις στη Δημοτική Αρχή και για το πρόγραμμα του Δήμου ”Το σπίτι του Βοσκού” τα έργα για το οποίο συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς στον χώρο της παλιάς ανεμογεννήτριας. Μητάτα και χώροι που θα φτιάχνεται το τυρί όπου ο επισκέπτης θα μπορεί να παρακολουθεί όλη τη διαδικασία αιώνων τώρα της παραγωγής τυριού, μυζήθρας και άλλων κτηνοτροφικών προϊόντων.
Όπως αναφέρθηκε και σήμερα στόχος είναι ”οι διδακτικές φάρμες να γίνουν το μέσο μεταφοράς και διάδοσης της κτηνοτροφικής παράδοσης, του τοπικού πολιτισμού της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και των μνημείων της Πολιτιστικής κληρονομιάς. Μέσα από το σχέδιο να δημιουργηθεί η κρίσιμη μάζα διαδρομών κρητικών επισκέψιμων μητάτων και διδακτικών αγροκτημάτων”.
Φωτογραφίες : Βασίλης Σμπώκος


