Πολιτισμός

Σε ορεινό καταφύγιο θα μετατραπεί το εγκαταλελειμμένο κτίσμα «χιονοδρομικού» με σκοπό την αξιοποίηση του φυσικού περιβάλλοντος και την προώθηση του φυσιολατρικού τουρισμού και την προσέλκυση επισκεπτών. Με απόφαση του ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ κ. Σταύρος Αρναουτάκης ενέταξε το έργο που είχε υποβάλει ο Δήμος Ανωγείων “ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ “ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΚΟΥ” ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΣΕ ΟΡΕΙΝΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΑΝΩΓΕΙΩΝ” στον Άξονα Προτεραιότητας “07 – Αειφόρος Ανάπτυξη & Ποιότητα Ζωής στην Περιφ. Κρήτης” του Ε.Π. “Κρήτη & Νήσοι Αιγαίου”. Η Πράξη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και είναι συνολικού Προϋπολογισμού 738.481,00€. 

Συγκεκριμένα στο συνολικό εμβαδόν οικοπέδου 1.163,93 τ.μ. θα πραγματοποιηθούν τα παρακάτω 2 υποέργα:

Α. οικοδομικές εργασίες

• αναβάθμιση ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων
• τοποθέτηση θερμομονωτικών κουφωμάτων αλουμινίου
• επικάλυψη δώματος με την αναγκαία ενεργειακή αναβάθμιση.
• ανακατασκευή χώρων υγιεινής
• εσωτερικά κουφώματα – ερμάρια και λοιπές ξυλουργικές εργασίες
• διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου

Β. εξοπλισμός
• απαραίτητος λειτουργικός μηχανολογικός εξοπλισμός
• έπιπλα και εξοπλισμός διημέρευσης.
Το κέλυφος του κτηρίου παραμένει ως έχει και εσωτερικά γίνονται οι ελάχιστες αναγκαίες αλλαγές και διαρρυθμίσεις για να φιλοξενήσουν τις προτεινόμενες χρήσεις.
Εξωτερικά θα γίνουν οι αναγκαίες προσαρμογές για την διευκόλυνση της κίνησης των επισκεπτών. Προβλέπεται η δυνατότητα πρόσβασης ΑΜΕΑ.

Λειτουργικά το κτήριο θα περιλαμβάνει τους παρακάτω χώρους:

1. ΣΤΑΘΜΗ +0.00
• Ξενώνας Α = 29.64τμ – Wc  Ξενώνα Α = 8.27τ.μ.
• Ξενώνας Β = 21.07τμ – Wc  Ξενώνα Β = 3.24τ.μ.
• Ξενώνας Γ = 21.16τμ – Wc  Ξενώνα Γ = 3.24τ.μ.
• Παρασκευαστήριο = 26.97τ.μ.
• Ενιαίος Χώρος Καθιστικού  =  99.60 τ.μ.
• WC γυναικών= 11,31 τ.μ.  –  WC ανδρών= 11,31 τ.μ.
• Διάδρομος =23,42τ.μ

2. ΣΤΑΘΜΗ -0.60
• Πρώτες βοήθειες = 12,92τ.μ. – Wc Πρώτων Βοηθειών = 2,40τμ
• Χώρος Εξοπλισμού = 30.19τ.μ.
• Εξώστης 1 = 5.43τ.μ.
• Εξώστης 2 = 8.09τ.μ.

3. ΣΤΑΘΜΗ -1.50
• Ενιαίος χώρος = 61.66τ.μ
• Bar = 8,65τ.μ.
• Διάδρομος wc = 3.77τ.μ.
• Χώρος εισόδου = 7.81τ.μ.

4. ΣΤΑΘΜΗ  +1.30
• Καθιστικός χώρος = 51.11 τ.μ.

5. ΣΤΑΘΜΗ  +2.20
• Ξενώνας = 36.32τ.μ. – Wc ξενώνα = 7.74 τμ
• Ξενώνας = 16.39τ.μ. – Wc ξενώνα = 3.04 τμ

Ο Δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης δήλωσε σχετικά με την ένταξη του έργου: 
«Με το προτεινόμενο έργο θα ολοκληρωθούν οι εγκαταλελειμμένες σήμερα κτηριακές υποδομές που βρίσκονται στη θέση του παλιού χιονοδρομικού και θα γίνει προμήθεια του απαραίτητου εξοπλισμού ώστε ο χώρος να λειτουργήσει ως ορεινό καταφύγιο το οποίο θα αποτελεί χώρο στάσης και ενημέρωσης επισκεπτών του ορεινού όγκου Ψηλορείτη θα παρέχει τη δυνατότητα άσκησης ψυχαγωγικών φυσιολατρικών δραστηριοτήτων και την εφαρμογή προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σε συνδυασμό με άσκηση δραστηριοτήτων βουνού σε ομάδες επισκεπτών και μαθητών από όλη την Κρήτη.
Το ιδιαίτερα σημαντικό απόθεμα των φυσικών και ανθρωπογενών μνημείων του Ψηλορείτη σε συνδυασμό με τα κοινωνικά και παραγωγικά χαρακτηριστικά του τον καθιστούν ένα πλεονεκτικό χώρο για την εφαρμογή μιας ήπιας – αειφόρου ανάπτυξης.
Παράλληλα με το κτήριο του Χιονοδρομικού, στην ευρύτερη περιοχή και ειδικά στην περιοχή του οροπεδίου της Νίδας και της Ζωμίνθου, υπάρχουν εγκαταλελειμμένες κτιριακές εγκαταστάσεις οι οποίες είναι προγραμματισμένο να συμπληρωθούν, να αποκατασταθούν και αφού εξοπλιστούν ανάλογα να συμβάλουν σημαντικά στην ολοκλήρωση ενός ενιαίου Δικτύου εναλλακτικών – φιλοπεριβαλλοντικών δραστηριοτήτων που θα στηρίζεται  στην άρρηκτη σχέση των φυσικών και πολιτισμικών στοιχείων της περιοχής.
Η ανάπτυξη ήπιων μορφών τουρισμού, ιδιαίτερα του φυσιολατρικού τουρισμού και του οικοτουρισμού, δημιουργεί σημαντικές προοπτικές σύνδεσης των στόχων και επιδιώξεών μας για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της τοπικής μας κοινωνίας».

Μετά από πολλά χρόνια τα Ανώγεια θα τιμήσουν την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940 στην πλατεία Ηρώων στο Μετόχι και όχι στην πλατεία Αρμί λόγω των έργων που συνεχίζονται τις τελευταίες εβδομάδες στον κεντρικό δρόμο από το Δημαρχείο έως και το Αχλαδάκι. Έτσι  και η παρέλαση της μαθητιώσας νεολαίας θα πραγματοποιηθεί στον κεντρικό δρόμο στο Μετόχι. Το Δελτίο Τύπου  για τις εκδηλώσεις είναι το κάτωθι:

Π  Ρ  Ο  Γ  Ρ  Α  Μ  Μ  Α

Εορτασμού Εθνικής Επετείου 28ης Οκτωβρίου 2013

Η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Ηρώο της Κεντρικής Πλατείας Μετοχίου

 ·      Γενικός σημαιοστολισμός από της 8ης πρωινής ώρας της 26ης  Οκτωβρίου μέχρι και της δύσης του ηλίου της 28ηςΟκτωβρίου 2013.

·      Φωταγώγηση όλων των Δημοσίων και Δημοτικών Καταστημάτων, καθώς και των Καταστημάτων των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου και Υποκαταστημάτων των Τραπεζών, κατά τις βραδινές ώρες της  27ης και 28ηςΟκτωβρίου.

Δευτέρα  28 Οκτωβρίου 2013

 –                      11.00 π.μ. Τέλεση επίσημης δοξολογίας στον Ιερό Ενοριακό Ναό του Αγίου Δημητρίου στο Μετόχι.

–                      Ανάπτυξη του ιστορικού της επετείου της Εθνικής Εορτής, από την κ. Μοσχούρη Βασιλική , Φιλόλογο του Σταυράκειου Γενικού Λυκείου Ανωγείων, στην Πλατεία Ηρώου στο Μετόχι

            Κατάθεση στεφάνων:

 1.    Εκ μέρους του Δήμου Ανωγείων

2.       >>     του Αστυνομικού Τμήματος Ανωγείων

3.       >>     της Εθνικής Αντίστασης

4.       >>     του Λυκείου Ανωγείων

    5.        >>     του  Γυμνασίου Ανωγείων

    6.        >>     του  Δημοτικού Σχολείου Ανωγείων

     –      Ενός λεπτού σιγή

     –      Εθνικός Ύμνος

–   Θα ακολουθήσει παρέλαση μαθητιώσας  νεολαίας στον Κεντρικό Δρόμο στο Μετόχι

       *   Στις παραπάνω εορταστικές εκδηλώσεις, καλούνται να παραβρεθούν όλοι οι δημότες.              

“Η μακραίωνη παράδοση των Ανωγείων βρίσκει και σήμερα την συνέχειά της στην παραδοσιακή υφαντική, που αποτελεί μια από τις βασικές παραγωγικές δραστηριότητες της περιοχής. Τα ξομπλιαστά και πλουμιστά υφαντά των Ανωγείων γίνονται με τη χρήση μαλλιού, λιναριού, βαμβακιού και μεταξιού στους παραδοσιακούς αργαλειούς που διαθέτουν τα περισσότερα σπίτια. Τα διακοσμητικά μοτίβα εκτός από τα διάφορα γεωμετρικά σχήματα, δανείζονται εικόνες από τη φύση αλλά και από ανθρώπινες δραστηριότητες.Τα μάλλινα κιλίμια, οι πατανίες, οι “βούργιες”, πολύχρωμα σακίδια που χρησιμοποιούνταν στις κοινωνικές εκδηλώσεις αλλά και από τους κτηνοτρόφους ως χώροι για τη μεταφορά των τροφίμων, τα βαμβακερά ή λινά σεντόνια, πετσέτες και τα μεταξωτά φορέματα και είδη ρουχισμού είναι από τα συνηθέστερα προϊόντα της κρητικής υφαντικής τέχνης.
Τα Ανωγειανά κεντητά φημίζονται για τις πολύχρωμες παραστάσεις τους με θέματα τόσο από τη φύση και την καθημερινή ζωή όσο και από μοτίβα δανεισμένα από την μινωική και βυζαντινή παράδοση του νησιού. Τα κεντητά και τα υφαντά σε πολλές περιπτώσεις συνοδεύονται από πλεκτές δαντέλες σε υπέροχα σχέδια και μοτίβα.”

Με δεδομένα τον σπάνιο αυτό πλούτο ο Δήμος Ανωγείων ωρίμασε τις μελέτες μετατροπής του χώρου στο παλιό περαχωριανό σχολείο για την ανάδειξη αυτής της σπάνιας κληρονομιάς. Οι μελέτες και αδειοδοτήσεις είναι πλήρεις και με την πρώτη ευκαιρία θα επιχειρηθεί η ένταξη του σε χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαική Ένωση πρόγραμμα.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ
Το προτεινόμενο έργο αφορά:
Διαμόρφωση περιβάλλοντα χώρου τμήματος υφιστάμενης περιφραγμένης αυλής.
Πρόκειται να γίνει διευθέτηση του υφιστάμενου αύλειου χώρου με δημιουργία θέσεων στάθμευσης και υπαίθριων καθιστικών.
Προσθήκη ισογείου χώρου υποδοχής εμβαδού 139,00 τ.μ.
Για τις ανάγκες δημιουργίας λειτουργικής εισόδου και χώρου υποδοχής θα κατασκευαστεί ισόγειο κτίσμα σε επαφή με το υφιστάμενο.
Μετατροπή τμήματος ισογείου του υφιστάμενο κτηρίου σε εκθεσιακό χώρο εμβαδού 137,50 τ.μ
Τμήμα του υφιστάμενου ισογείου θα διαμορφωθεί κατάλληλα για να υποδεχτεί τους εκθεσιακούς χώρους με τα παραδοσιακά υφαντά. Θα γίνουν μικρές λειτουργικές και αισθητικές παρεμβάσεις στα υφιστάμενα wc και θα κατασκευαστεί ανελκυστήρας με προδιαγραφές για ΑΜΕΑ για την επικοινωνία με τον Ά όροφο.
Δημιουργία εργαστηρίων στο Ά Όροφο του υφιστάμενου κτηρίου εμβαδού 241,00 τ.μ.
Οι τρείς μεγάλες αίθουσες του Ά ορόφου φιλοξενήσουν τους παραδοσιακούς αργαλιούς, θα γίνουν μικρές λειτουργικές και αισθητικές παρεμβάσεις στα υφιστάμενα wc, θα διαμορφωθεί χώρος γραφείου, θα δημιουργηθεί χώρος αποδυτηρίων και ανάπαυσης και θα δημιουργηθεί χώρος αποθήκης πρώτων υλών.

Το παρακάτω ποίημα έστειλε για τους αναγνώστες της ”Α” ο Βασίλης Σμπώκος (του Ατζαρομάνωλα). Ο ”Έντιμος Θάνατος” είναι ένα κείμενο που μας προτρέπει να μην δειλιάζουμε αλλά να ορθώνουμε το ανάστημα μας απέναντι σε κάθε δυσκολία της ζωής.

”Έντιμος Θάνατος”

Φοβάσαι,

τα μάτια κλείνεις.

Δόντια σφιγμένα

Καρδιά άναντρη.

Ψυχή θλιμμένη,

δειλό κορμί στάσου!

Ορθώσου αντρίστικα,

σαν το βουνό στο χιόνι.

Μη κιοτεύεις στις μπόρες,

δέξου τις σφαίρες κατάστηθα,

όχι πισώπλατα.

Έντιμος Θάνατος

Δεν είναι Θάνατος…

Υπογράφει: Άρης Αναγνωστόπουλος Πηγή: www.ogdoo.gr

Τα πρώτα χρόνια της ζωής μου στην Κρήτη, οι παιδικές μου μνήμες έχουν χαραχτεί βαθειά, με όλα εκείνα τα στοιχεία, που καθόριζαν την… καθημερινότητα της κρητικής υπαίθρου, σε μια δεκαετία, που θαρρώ πως περίσσευε ο ενθουσιασμός, η αισιοδοξία και το συναίσθημα στους κρητικούς… Όμορφα χρόνια, έντονα, γεμάτα με χαμόγελο κι εξωστρέφεια… Η ζωή στον Άγιο Νικόλαο και στα χωριά του βορείου Μεραμπέλλου, απ’ όπου κατάγεται η μητέρα μου, κυλούσε με τους ρυθμούς μιας ακμάζουσας παραθαλάσσιας περιφέρειας, συντεταγμένη στην αγροτική και την τουριστική παραγωγή… Το Λασίθι, είχε πάντοτε το όνομα της ήρεμης δύναμης και της διαφορετικότητάς του από τους άλλους νομούς της Κρήτης, εξαιτίας της γαλήνης, του αξεπέραστου σε ποιότητα τουρισμού, που προσέφερε η Ελούντα και της ελιτίστικης πολιτικής κουλτούρας που εξέπεμπε ολόκληρος ο νομός, από τους έντονους δεσμούς, που είχε αναπτύξει με τον Ανδρέα Παπανδρέου… Το όνομα του Ανδρέα είχε γίνει σχεδόν βίωμα μου, μιας και η αγάπη, που του εξέτρεφε η συντριπτική πλειονότητα του Λασιθιώτικου, μα και γενικότερα του κρητικού λαού, ήταν σφοδρή κι αδοκίμαστη… Έτσι μοιραία αγάπησα την πολιτική «γραμμή και στάση» αυτού του τόπου, κρατώντας ένα ιδεολογικό συναίσθημα, το οποίο φύλαξα γερά μέσα μου, σαν αξία αναλλοίωτη στο χρόνο, παρ’ όλες τις παρακμές και τα ξοφλήματα της ιστορίας, των προσώπων και των κοινωνικών συνθηκών… Δίπλα στην πολιτική, αγάπησα έντονα και τη μουσική… Ακόμα «παίζουν» μέσα μου οι μελωδίες του «Προσκυνώ τη χάρη σου λαέ μου», του «Ομπρός βοηθάτε να σηκώσουμε τον ήλιο», του «Καλημέρα ήλιε», του «Πότε θα κάνει ξαστεριά» και νιώθω ρίγος… Το ρίγος έγινε συγκίνηση πια, για τα χαμένα λόγια και τα χρόνια, για τα ανεκπλήρωτα οράματα και για το χρόνο που σε απώλειες και αλλαγές είναι αμείλικτος… Πλάι σε ετούτα τα νοήματα και τις εικόνες, ακόμα αντηχεί μέσα μου, η χροιά της φωνής ενός ανθρώπου, που από μικρός σαν τον άκουγα στα κρητικά γλέντια, τη θεωρούσα θρυλική για την παράδοση και την ιστορία της κρητικής μουσικής… «Μαδάρες μου χανιώτικες κορφή του Ψηλορείτη και Λασιθιώτικα βουνά, γεια σου παντέρμη Κρήτη»… Η φωνή του Βασίλη Σκουλά, η στεντόρεια και αγέρωχη φωνή ολάκερης της Κρήτης, που κλείνει μέσα της το πέλαγος, τα όρη, τις ελιές, τις χαράδρες, τους αετούς, τη γη και τα οζά, τους θύμους, τους πρίνους, την αγάπη και τον έρωτα, τη λεβεντιά, τη ντομπροσύνη, την εντιμότητα… Το άδολο συναίσθημα που ένιωσα, αγάπησα κι ακόμη αγαπώ, ακούγοντας το Βασίλη Σκουλά να τραγουδά τις κρητικές Μαδάρες τότε, τον «Ήλιο Θεό», τις Φωθιές στις Γωνιές και στα Ανώγεια και τη μελωδική Δροσοσταλίδα… Κι είναι μεγάλη η τιμή και η χαρά ετούτο το ζωντανό θρύλο της αγαπημένης μου Κρήτης να τον έχω μετά από τόσα χρόνια δίπλα μου, να μας μιλά για τους αναγνώστες του ogdoo.gr και να νιώθω ασίγαστο το συναίσθημα, πως παραμένει στην οπισθοφυλακή, στις επάλξεις των πραμάτων, να διαφυλάττει την ανθρωπιά, την τιμή και την αξιοπρέπεια της κρητικής μουσικής…

 

Είναι τιμή μας καταρχάς κ. Βασίλη, που σας έχουμε μαζί μας, να μας μιλήσετε για τους αναγνώστες του Ogdoo.gr! Να κουβεντιάσουμε για τις παραστάσεις σας, που θα λάβουν χώρα, εδώ στο Γυάλινο Μουσικό Θέατρο, αλλά και να «περπατήσουμε» μαζί στη μακρόχρονη αυτή διαδρομή σας στο τραγούδι! Καταρχάς η πορεία σας αυτή ξεκινά από πολύ νωρίς, μιας και ασχολείστε με τη λύρα από μικρό κοπέλι, έτσι;

 

Πράγματι, πάνω από μισό αιώνα!

 

Τί σας κέντρισε το ενδιαφέρον, τί σας παρακίνησε να ασχοληθείτε τόσο «στενά» με τη μουσική;

 

Όταν πρωτόπιασα τη λύρα στα χέρια μου, ήμουν πάρα πολύ μικρός, ήμουν 7 χρονών, οπότε δεν μπορούσα να συνειδητοποιήσω «τί είναι αυτό που με παρακίνησε»! Ήταν μεράκι, ήταν αγάπη γι’ αυτό που έκανα, βλέποντας τους παλαιότερους λυράρηδες, που κάνανε παρέες και γλεντούσανε στο καφενείο, που είχε ο πατέρας μου στα Ανώγεια, όπου άλλωστε μεγάλωσα. Όλη αυτή η «συνθήκη» με επηρέασε από πάρα πολύ μικρό και πιάνοντας στα χέρια μου τη λύρα τη θεωρούσα και σαν παιδικό παιχνίδι, αλλά και παράλληλα όπως προείπα και σα μεράκι, που δεν μπορούσα να καταλάβω τότε τί ήταν για μένα… Κι έτσι σιγά-σιγά μέχρι 12 ετών είχα πλέον ολοκληρωθεί, για να μπορώ να διευθετώ, να βγάζω εις πέρας μια κοινωνική εκδήλωση. Στα 12 μου λοιπόν επρωτόπαιξα σε γάμο! Πιο μπροστά βέβαια 10-11 χρονών έπαιζα σε παρέες! Δημιουργούσαν δηλαδή στο καφενείο μια παρέα, με φώναζαν να πιάσω τη λύρα και γλεντούσαμε ώρες ατέλειωτες!

 

Υπήρχε λοιπόν το «Ανωγειανό μικρόβιο», η κουλτούρα δηλαδή του τόπου σας, που σας επηρέασε!

 

Σίγουρα έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο, αλλά περισσότερο σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε σε μένα η κληρονομικότητα, το γονίδιο! Ο παππούς μου ήταν ένας μεγάλος λυράρης της εποχής του, έφυγε από τη ζωή το 1935 και δεν τον γνώρισα… Ήταν καταξιωμένος όχι μόνο στα Ανώγεια, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, σε μια εποχή που είχε κανείς περιορισμένα μέσα για να μπορέσει να βγει έξω από την περιφέρεια του, μιας και οι μετακινήσεις γίνονταν τότε με τα άλογα, με τα γαϊδουράκια! Ο αδερφός του παππού μου ήταν κι αυτός λυράρης, ο προπάππους μου κι εκείνος λυράρης! Ο αδερφός του παππού μου, που ήταν επίσης καταξιωμένος λυράρης, ήταν ο αντίστοιχος παππούς του Ξυλούρη, από τη μεριά της μάνας του – της μάνας του δηλαδή ο πατέρας! Ο πατέρας μου δε, ανακάλυψε το ταλέντο του στα 70 του χρόνια, ως μεγάλος πραγματικά ζωγράφος, ένας λαϊκός ζωγράφος, με αξιόλογη και μεγάλη παρουσία σε εκθέσεις! Τον παρουσίασε δύο φορές ο Φρέντυ Γερμανός, τον χαρακτήριζαν μάλιστα ως το νέο Θεόφιλο! Έχει παραχωρήσει στο δήμο Ανωγείων ένα πολύ αξιόλογο μουσείο με τα έργα, τα οποία τα έχουν πάρει απ’ όλα τα μήκη και πλάτη της γης! Ο αδερφός δε του πατέρα μου, ήταν μεγάλος ποιητής! Καταλαβαίνεις λοιπόν Άρη, πως όλα αυτά αποτελούσαν ένα «προζύμι» για μένα πολύ ουσιαστικό…

 

 Θυμάστε τότε, σμίγατε και μ’ άλλους λυράρηδες και τραγουδοποιούς της εποχής και παίζατε; Είχατε χαρακτηριστικές κοινές στιγμές με τον Ξυλούρη, με τον Κλάδο, με το Σκορδαλό;

 

Κοίταξε να δεις, αυτοί ήταν μεγαλύτεροι μου και δεν είχαμε τότε επαφή! Ο Ξυλούρης είχε φύγει από το χωριό όταν εγώ ξεκινούσα! Μετά τα 12 μου χρόνια ήμουν στο Ηράκλειο, πήγαινα κι εγώ στα πανηγύρια, αλλά δε συμπράτταμε μαζί, ο καθένας είχε τις δικές του εκδηλώσεις, στις οποίες ήταν καλεσμένος! Κι έτσι συνέβαινε με όλους τους καλλιτέχνες, μιας και ο κάθε λυράρης διευθετούσε ένα γλέντι, ένα συγκεκριμένο γεγονός και κοινωνική εκδήλωση.

 

Από τα έργα σας, τις πρώτες σας δισκογραφικές δουλειές στην πορεία, ποιά ξεχωρίζετε, ποιά θεωρείτε πιο σημαντική;

 

Καταρχάς η καθεμιά χαρακτηρίζει μια περίοδο μου, μια χρονική στιγμή, η οποία έχει την αξία της, γιατί τότε, το καθετί ήταν πάρα πολύ σημαντικό και μετά ακολουθούσε το επόμενο και το επόμενο… Η κάθε φορά, ήταν μια καινούρια φορά! Σε όλες τις δουλειές, έχει καθεμιά τους την ιδιαιτερότητά της, το μεγαλείο της!

 

Αντίστοιχα, από τις παραστάσεις που δώσατε, ποιά σας έχει μείνει στη μνήμη;

 

Πάμπολλες παραστάσεις έδωσα, τόσο στο εσωτερικό της χώρας, όσο και στο εξωτερικό και καθεμιά τους πάλι έχει τις ανάλογες εμπειρίες. Άλλο πράγμα είναι ο γάμος στο χωριό και άλλο είναι στην πόλη μέσα, με τα ίδια πρόσωπα! Είναι άλλη η ψυχολογία, άλλο το στήσιμο… Μια μουσική σκηνή επίσης είναι κάτι διαφορετικό, το θέατρο επίσης άλλο, ομοίως και το πανηγύρι, το καθένα τους έχει τα δικά του χαρακτηριστικά!

 

Πάνω σε αυτό, ο Βασίλης Σκουλάς είχε κι έχει κάποιο «πρόσωπο» που το προτιμά περισσότερο, μεταξύ πανηγυριού, θεάτρου, συναυλίας, γάμου;

 

Όλα έχουν το μεγαλείο τους! Αλίμονο αν απαρνηθείς το πανηγύρι, όπου θα ξυπνήσουν οι μνήμες και θα λειτουργήσεις πραγματικά από εκεί που ξεκίνησες κι εκεί είναι πιο ουσιαστικά και πιο αληθινά! Στα υπόλοιπα είναι πιο «θεματοποιημένη» η παρουσία, στους άλλους χώρους παίζεις με δικές σου επιλογές. Στα πανηγύρια, στις παραδοσιακές εκδηλώσεις, έρχεσαι να παίξεις μαζί με το λαό, ο λαός καθορίζει και σε κατευθύνει κι εσύ συμπράττεις μαζί του κι ακολουθείς!

 

Εσείς άλλωστε προέρχεστε και από μια γενιά που την παράδοση τη σεβάστηκε, την τίμησε δεόντως και δεν την παράτησε ποτέ στην μπάντα! Τουναντίον άλλοι νεότεροι σας έχουν κάνει κάποιες… περίεργες προσμίξεις στην κρητική μουσική!

 

Χαίρομαι γιατί εσείς οι νεότεροι τα διαχωρίζετε όλα αυτά, δείχνοντας το στις συζητήσεις και στις παρέες, που κάνετε με τους μεγαλύτερους σας, όπου τοποθετείτε τα πράγματα εκεί που εσείς τα αισθάνεστε και τα νιώθετε! Με ευχαριστεί που εσείς οι νέοι τα κατατάσσετε και τα ταξινομείτε! Νομίζω ότι και οι τελευταίοι που αναφέρατε θα βρούνε το δρόμο τους! Κάθε γενιά έρχεται να προσθέσει κάποια πράγματα, καλό είναι βέβαια να το πράττει με μεγάλη προσοχή, ώστε να γίνονται λιγότερα λάθη. Η βιασύνη καμιά φορά κι ο επηρεασμός, από τους γρήγορους ρυθμούς, που μπήκανε στη ζωή μας, είναι φυσιολογικό να μας κάνουν να ταλαντευτούμε και να κάνουμε και λάθη! Ο χρόνος είναι εκείνος που θα απορρίψει ό,τι δεν έχει σχέση με την αντοχή, ώστε η γενιά, που θα ακολουθήσει να μη την εκφράζει οτιδήποτε είναι απορριπτέο. Επομένως πιστεύω πως δε χρειάζεται να μπούμε στη διαδικασία, να κατακρίνουμε πρόσωπα, πράγματα κοκ. Έτσι άλλωστε συνέβαινε και παλαιότερα και θα συνεχίζει να συμβαίνει.

 

Εγώ το εξειδικεύω λιγάκι στην κρητική, ή στην ευρύτερη παραδοσιακή μουσική, όπου υπάρχουν κάποιοι που τραγουδούν την παράδοση μ’ ένα… δικό τους τρόπο. Στην Κρήτη για παράδειγμα υπάρχουν κάποιοι που τραγουδούν με θεματολογία τα όπλα, τα ΕΚΑΜ, την καψούρα κοκ…

 

Αυτό το βλέπετε εσείς και το κατατάσσετε εκεί που εσείς εκτιμάτε και το κρίνετε. Δε μπορούμε να βάλουμε φραγμούς! Εγώ απλώς συζητώ πολλές φορές και λέω, ότι οποιοσδήποτε εκφραστής κι αν είναι αυτός, πρέπει να τον κρίνουμε όχι με την προφορά του, το ηχόχρωμά του, την τεχνική ή το ταλέντο που έχει, μα να τον κρίνουμε με την επιλογή στο στίχο που κάνει! Ο στίχος έχει φιλοσοφία, έχει ουσία, έχει δυναμική, έχει μια καλλιέργεια μέσα του και μια αισθητική κι ο χρόνος θα τα κατατάξει όλα αυτά, εκεί που πραγματικά τους αξίζει!

 

Η δική σας φωνή «πατούσε» σε πολλά μονοπάτια, δε μπορούσε να την κατατάξει θεωρώ κανείς σε ένα μόνο είδος, δεν αφορούσε αμιγώς και μόνο την κρητική μουσική!

 

Ο χρόνος είναι εκείνος που το έδειξε, μιας και ήταν εκείνος που περνούσε μέσα μου μια σειρά από πράγματα που ήθελα να εκφράσω και τα εξέφρασα. Αυτό δεν το έκανα επιταυτού! Ό,τι μου έβγαινε από μέσα μου έκανα! Δεν έκατσα να πω, «θα κάνω αυτό το μάθημα», όχι! Η πείρα, ο χρόνος και οι συγκυρίες που έτυχαν στη διαδρομή, έφεραν τα πράγματα να κατατεθούν με αυτό τον τρόπο. Και τώρα τα συζητάμε και κατατάσσετε το καθετί εκεί που εσείς νομίζετε!

 

Εγώ θεωρώ πως έχετε ξεφύγει από τα όρια της Κρήτης κι είστε «εθνικός καλλιτέχνης»!

 

Δε μπορώ να αισθανθώ ποτέ ότι είμαι κάποιος άλλος απ’ ό,τι είμαι! Ήμουν αυτός που είμαι, είμαι ο εαυτός μου, είμαι ο ίδιος, δεν έχω αλλάξει! Τώρα αν ο καθένας με θεωρεί με κάποιον θαυμασμό, δε μπορώ να του πω μη με κατατάσσεις εκεί!

 

Πείτε μου τώρα τί γίνεται εδώ στο Γυάλινο! Τι θα επακολουθήσει με τις εμφανίσεις σας!

 

Στην Αθήνα που έχω έρθει τώρα, βρίσκομαι για αυτό το συγκεκριμένο λόγο, όπου θα υπάρξουν δυο διήμερα παραστάσεων. Έχω τη χαρά και την ευχαρίστηση να είναι μαζί μου και να με τιμούν φιλοξενώντας τους, τον καλό μου φίλο, τον αγαπητό σε όλους τον Παντελή Θαλασσινό, έναν από τους πιο αξιόλογους πάνω απ’ όλα ανθρώπους, ένα μεγάλο καλλιτέχνη, τον οποίον εκτιμώ αφάνταστα και παράλληλα τη Γιώτα Νέγκα, την οποία θεωρώ αρχόντισσα, καλή μου φίλη, που έχει πάρα πολλά να δώσει… Και φυσικά θα έχω μαζί μου και τους υπόλοιπους μου συνεργάτες, οι οποίοι φυσικά είναι κι εκείνοι πολύ αξιόλογοι!

 

Πριν από λίγες μέρες σας είδαμε στο Θέατρο Βράχων μαζί με το Μιχάλη Τζουγανάκη, ο οποίος σε τωρινή συζήτηση που κάναμε για το ogdoo.gr σας χαρακτήρισε «μεγάλο κεφάλαιο για την κρητική μουσική, στην οποία έχετε το δικό σας χρώμα, χρώμα Σκουλά»!

 

Το Μιχάλη τον εκτιμώ αφάνταστα, γιατί είναι ένας άνθρωπος πολύ μερακλής, το όργανο που παίζει το κατέχει άριστα, είναι ένας βιρτουόζος στο λαούτο κι έχει τα στοιχεία αυτά που πραγματικά με συγκινούν και με εκφράζουν απόλυτα! Ο Μιχάλης έχει πάρα πολύ μέλλον ακόμα, έχει να δώσει πάρα πολλά!

 

Από την κρητική μουσική, κάποιους άλλους οργανοπαίχτες, μουσικούς που ξεχωρίζετε;

 

Κοιτάξτε, εγώ δε θα ξεχωρίσω κάποιον, για μένα είναι όλοι αξιόλογοι, γιατί όσο πιο πολλοί είναι, αυτό δείχνει ότι η Κρήτη υπάρχει και είναι ζωντανή! Αποτελούν μια πολυχρωμία, μια πολυφωνία και ο χρόνος και ο κόσμος κατατάσσει τον καθένα εκεί που θέλει να τον κατατάξει.

 

Είχαμε τη χαρά να σας δούμε πέρυσι το Σεπτέμβρη στο μεγάλο αφιέρωμα για εσάς, στο Ηρώδειο! Στο ρεπορτάζ μάλιστα που είχα κάνει τότε για το ogdoo, είχα χαρακτηρίσει τη βραδιά με τον τίτλο, «Προσκυνώ τη χάρη σου Σκουλά μου»!

 

Να ‘σαι καλά! Ήταν δυο βραδιές αξέχαστες! Ο χώρος του Ηρωδείου είναι επιβλητικός, με ευλάβεια, πρέπει να μπαίνει κανείς μέσα και σου δίνει ένα πολύ μεγάλο βάρος, κάνοντας σε να προσπαθείς να καταθέσεις ό,τι καλύτερο έχεις μέσα σου.

 

Με έκανε να νιώσω ρίγος η στιγμή στην αρχή της παράστασης που χόρευαν τα κρητικά συγκροτήματα και άνοιξαν χώρο στη μέση, για να εισέρθετε εσείς, ενώ οι χορευτές συνέχιζαν να χορεύουν γύρω σας…

 

Ναι! Αυτό βέβαια το είδατε εσείς, καθώς εγώ δεν μπορούσα να το δω!

 

Ήταν ξεχωριστή η αίγλη και το κύρος που ενέπνεε αυτό το «ρίγος» που νιώσαμε για το Βασίλη Σκουλά!

 

Δεν είναι μόνο ότι σα Βασίλης Σκουλάς βρέθηκα τότε σ’ αυτόν τον χώρο! Μέσω της διαχρονικότητας, της μακρόχρονης παρουσίας μου στο καλλιτεχνικό στερέωμα, ήρθε το πλήρωμα του χρόνου ο κόσμος να με δεχτεί και να με βάλει σ’ αυτό το χώρο του Ηρωδείου, γεγονός το οποίο τιμά τον εαυτό μου, το χωριό μου και την Κρήτη γενικότερα, γιατί εκεί μέσα μπήκε η Κρήτη! Όχι γιατί εγώ είμαι η Κρήτη, προς Θεού! Είμαι κι εγώ ένας από όλους, εκφραστής της Κρήτης.

 

Σας λείπει η Κρήτη όταν ανεβαίνετε στην Αθήνα;

 

Η έδρα μου Άρη, είναι εκεί! Και αν φεύγω, φεύγω για ελάχιστα. Μένω στα Ανώγεια, ψηλά, πάνω στον Ψηλορείτη, στα 900 μέτρα υψόμετρα, έχω εκεί φτιάξει μια οικογενειακή υποδομή, δεν ξέρω αν έχετε έρθει;

 

Έχουμε έρθει!

 

Ε, γνωρίζετε το χώρο! Έχει ησυχία, παρκάρω όπου θέλω! Έχει ωραίο κλίμα και μπορείς να ξεφύγεις από τη βαβούρα της πόλης! Χαίρομαι, γιατί όποιος έρχεται εκεί, χαίρεται κι ευχαριστιέται!

 

Υπάρχουν και οι καλοκαιρινές εκδηλώσεις στα Ανώγεια!

 

Όχι μόνο εκεί, γενικά σ’ όλη την Κρήτη! Δε σταματάω καθόλου! Υπάρχουν πολλές κοινωνικές εκδηλώσεις και η αγάπη του κόσμου δε σ’ αφήνει ν’ αποστασιοποιηθείς! Έτσι αισθάνομαι κι εγώ την ανάγκη, παίρνοντας δυνάμεις και ενέργεια συνέχεια απ’ όλο αυτό, γι’ αυτό άλλωστε βρίσκομαι και σήμερα εδώ κι αύριο, μπορεί να βρεθώ αλλού!

 

Μιας που αναφέραμε το «σήμερα», να μας πείτε τη γνώμη σας για το… παραστράτημα της κοινωνίας των τελευταίων ημερών, με τη δολοφονία του μουσικού στο Κερατσίνι;

 

Αυτά είναι φαινόμενα που έχουν βάθος χρόνου πίσω και κρύβονται κάποια στιγμή… Είναι ό,τι χειρότερο. Κι ας είναι ο τελευταίος, που θα γραφτεί στην ιστορία, γιατί το παιδί αυτό, ο Φύσσας, θα το γράψει η ιστορία, όπως έγραψε το Λαμπράκη και τον Τσαρούχα… Αυτές οι εποχές είναι οι πιο σκληρές, δυστυχώς… Και επαναλαμβάνω ας είναι το τελευταίο θύμα, αυτής της ακρότητας… Να συνετιστεί ο κόσμος, αλλά πρέπει να συνετιστούν οι «από πάνω» πρώτα… Αυτοί που δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για να έχουν ύπαρξη αυτά τα φαινόμενα…

 

Θεωρείτε πως έχουν πέσει τα αναχώματα των ιδεολογιών, πως έχουν γίνει όλα ένα; Όπως λέμε στην Κρήτη, έχουν γίνει «τα όρη σόπατο»;

 

Δε ξέρω αν έχουν γενεί «σόπατο», αλλά υπάρχει μια κοινωνική κρίση, την οποία τη ζούμε και την εισπράττουμε όλοι μας, σε καθημερινή βάση, που για μένα αυτή είναι πιο μεγάλη κρίση από την οικονομική… Στην περίοδο που διανύουμε υπάρχουν ακόμα κίνδυνοι, δεν έχουμε ξεφύγει από τους κινδύνους… Θα έρθουν πιο δύσκολες οικονομικές καταστάσεις και απεύχομαι μια γενίκευση εκρήξεων, συγκρούσεων και επανάληψη άλλων εποχών… Ο κόσμος έχει αγανακτήσει, επιθυμεί δικαίωση, τιμωρία των υπευθύνων, βλέπει ότι χρόνια κοροϊδεύεται… Βέβαια ευθύνεται κι ο κόσμος, ο λαός… Ο Έλληνας έχει φιλότιμο! Αν είχε σωστά πρότυπα, αν αυτοί που κυβερνούσαν τόσα χρόνια ήταν σωστοί, αληθινοί δεν εμπαίζανε το λαό, ο κόσμος θα δεχόταν να υποστεί ακόμα περισσότερο την κρίση, θα στερούνταν ακόμα και το ψωμί του! Αρκεί να βλέπανε όμως τους μπροστάρηδες, να είναι ειλικρινείς κι αληθινοί… Αυτό το πιστεύω απόλυτα!

 

Στην Κρήτη που ζήσαμε κατά κάποιο τρόπο πιο έντονα τη μεταπολιτευτική ιδεολογία, θεωρείτε ότι υπήρχαν και δείγματα καθαρής και ειλικρινούς έκφρασης και επικοινωνίας του λαού με τους ηγέτες ;

 

Χρόνια πίσω δεν υπήρχαν τέτοια δείγματα, υπήρχε μια «λυκοφιλία», να τη χαρακτηρίσω έτσι! Γιατί είχε μάθει ο κόσμος «άντε να τακτοποιηθώ εγώ και δε με ενδιαφέρει ο διπλανός μου»… Και ήρθε το πλήρωμα του χρόνου, να την πληρώσουμε όλοι… Ήταν τρομερά τα λάθη! Θα αναφερθώ εδώ στο πόσο προνοητικός ήμουν, το 1987, έχοντας αφήσει να περάσει κάποιο χρονικό περιθώριο, για να ηχογραφήσω δίσκο-που υπάρχει και σήμερα κι έχει γίνει μάλιστα και σουξέ! – όπου κατέγραψα τέσσερις μαντινάδες κι εκεί μέσα τα λένε όλα… Έχουν περάσει 26 χρόνια! Το πρώτο τραγούδι είναι μελωδία δική μου και οι στίχοι του Μιχάλη Σταυρακάκη και η άλλη του Καράτζη: «Χέρια που δεν αρπάξανε ξένο ψωμί να φάνε, αυτά κρατούνε την τιμή, όσο βαριά και να ‘ναι» Η δεύτερη λέει: «Στο μετερίζι τα’ ανθρωπιάς και στση τιμής το χρέος, έκεια θα στέκω να παντώ* κι ας είμαι ο τελευταίος» Σε μελωδία πάλι δικιά μου και στίχους του Καράτζη, λέει: «Άχι πως φεύγουν οι καιροί και καταλυούνται οι χρόνοι, δίχως ν’ αλλάζει τίποτα βραδιάζει ξημερώνει Τραυματισμένα όνειρα νεκρές ελπίδες πάλι κι ο δρόμος κακοδιάβατος, όφου και που θα βγάλει» Πού μας έβγαλε μετά από 26 χρόνια; Έβλεπα τα πρόσωπα πως λειτουργούσαν και πως συμπεριφέρονταν… Είχαμε το σύνδρομο της κατοχής, της στέρησης και θέλαμε όλοι να τ’ αρπάξουμε… Από την εξουσία μέχρι τον κατώτερο.

 

Το μέλλον για το Βασίλη Σκουλά τί περιλαμβάνει;

 

Το μέλλον είστε εσείς! Βλέπω τα νέα παιδιά και αισιοδοξώ, από τη φύση μου είμαι αισιόδοξος. Βλέπω εσάς τους νέους που προβληματίζεστε, που συζητάτε και αντιστέκεστε, χωρίς βέβαια επιθετικότητα και τούτο με κάνει να αισιοδοξώ! Ο Έλληνας έχει περάσει πολλές κακουχίες, επαναστάσεις… εκατοντάδες… και όπως λέει ο μεγάλος ποιητής ο Οδυσσέας Ελύτης, παρομοιάζοντας τον Έλληνα με το καράβι: «Βαπόρι στολισμένο βγαίνει στα βουνά…»

 Το τρελοβάπορο!

 

Έτσι! «Χίλιους καπετανέους τους αλλάξαμε, αλλά ποτέ δε βουλιάξαμε»… Την ώρα που φθάνουμε στο χείλος του γκρεμού ταρακουνιόμαστε, επανερχόμαστε και ξαναβρίσκουμε το ζάλο μας… Αλλά δεν είναι ανάγκη τώρα να ξαναπάμε στο χείλος του γκρεμού, ήδη ζυγώνουμε στο χείλος κοντά-κοντά… Τον Έλληνα δεν τον φοβάμαι, αλλά δεν πρέπει, δε θα έπρεπε να έχει αυτή τη μοίρα, πρέπει να έχει καλύτερη τύχη…

 

Μουσικά, δισκογραφικά, ετοιμάζετε κάτι καινούριο;

 

Υπάρχουν ήδη ηχογραφημένα πάρα πολλά! Τρεις – τέσσερις – πέντε δίσκοι! Δε θέλω να τους ανακοινώσω, γιατί είναι θέμα των δισκογραφικών εταιρειών, το πότε θα κυκλοφορήσουν! Δεν είναι δικά μου τραγούδια, είναι τραγούδια άλλων, που έχω ερμηνεύσει, ενώ υπάρχουν και κάμποσα στα οποία συμμετέχω. Πολύ αξιόλογα μάλιστα, τα οποία κάποια από αυτά μπορεί να τα έχετε δει ήδη στο Youtube! Τραγούδια του Καζαντζάκη και άλλα. – See more at: http://www.ogdoo.gr/portal/index.php?option=ozo_content&perform=view&id=8193&Itemid=144#sthash.iboVbAOt.dpuf Πηγή: www.ogdoo.gr

«Το Δημοτικό Κέντρο Διά Βίου Μάθησης (Κ.Δ.Β.Μ.) Ανωγείων, του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, ενημερώνει τους κατοίκους του Δήμου Ανωγείων για τη διαδικασία συμπλήρωσης ηλεκτρονικών ερωτηματολογίων μέσα σε χρονικό διάστημα τριών εβδομάδων (μέχρι 11/11/2013) στο ακόλουθο link:
http://anixneusi-kdvm.inedivim.gr/default.aspx?page=home
Τα ερωτηματολόγια ανίχνευσης τοπικών εκπαιδευτικών αναγκών, που φέρουν άνω δεξιά την ένδειξη «ΤΥΠΟΥ Α», συμπληρώνονται εθελοντικά από ενήλικες κατοίκους του Δήμου που επιθυμούν να βελτιώσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους για προσωπικούς, κοινωνικούς ή και επαγγελματικούς λόγους.
Το ερωτηματολόγιο συμπληρώνεται εύκολα και αποστέλλεται στο Ίδρυμα Νεολαίας και Διά Βίου Μάθησης (Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ.) με τους τρόπους που περιγράφονται στην πρώτη σελίδα του. Ακολουθήστε τις παρούσες οδηγίες λαμβάνοντας υπόψη τα ακόλουθα:

• Αν δεν σκοπεύετε να παρακολουθήσετε κάποιο πρόγραμμα εθνικής και δεν προτείνετε κάποιο τοπικής εμβέλειας, μην συμπληρώσετε το ερωτηματολόγιο,
• Αν δεν σκοπεύετε να παρακολουθήσετε κάποιο πρόγραμμα αλλά διαθέτετε διαμορφωμένη άποψη για τις τοπικές ανάγκες αναβάθμισης του ανθρώπινου δυναμικού, ως ενεργός πολίτης ή ως εκπρόσωπος φορέα που εμπλέκεται με την τοπική ανάπτυξη, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και την ενίσχυση του τοπικού εισοδήματος, τότε συμπληρώστε το Ερωτηματολόγιο τύπου Β,
• Μην συμπληρώσετε περισσότερα από ένα ερωτηματολόγια.
• Η συμπλήρωση του Ερωτηματολογίου δεν δημιουργεί οποιαδήποτε δέσμευση συμμετοχής στο Πρόγραμμα ΚΔΒΜ για σας και το Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ.,
• Η εγγραφή, τα εκπαιδευτικά βοηθήματα και παρακολούθηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων στα ΚΔΒΜ παρέχονται δωρεάν,
• Το Πρόγραμμα ΚΔΒΜ συγχρηματοδοτείται από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους.

Το ερωτηματολόγιο ανίχνευσης τοπικών εκπαιδευτικών αναγκών που φέρει άνω δεξιά την ένδειξη «ΤΥΠΟΥ Β», συμπληρώνεται εθελοντικά από:
• εκπροσώπους συλλογικών φορέων και κοινωνικών εταίρων του Δήμου που βάσει του καταστατικού τους δραστηριοποιούνται στους τομείς της τοπικής ανάπτυξης, της απασχόλησης, της εκπαίδευσης / κατάρτισης, της αναζωογόνησης του αστικού περιβάλλοντος και της αναβάθμισης της ποιότητας ζωής των δημοτών,
• επαγγελματίες του ιδιωτικού ή του δημόσιου τομέα που δραστηριοποιούνται στους τομείς της τυπικής ή/και μη τυπικής εκπαίδευσης και επιθυμούν να καταθέσουν την προσωπική τους άποψη για τις τοπικές εκπαιδευτικές ανάγκες, σε σχέση με τις ευκαιρίες απασχόλησης που προσφέρει το επιχειρηματικό περιβάλλον και η αναπτυξιακή προοπτική της γεωγραφικής περιοχής διοικητικής αρμοδιότητας του Δήμου.
Το ερωτηματολόγιο συμπληρώνεται εύκολα και αποστέλλεται στο Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. με τους τρόπους που περιγράφονται στην πρώτη σελίδα του. Ακολουθήστε τις παρούσες οδηγίες λαμβάνοντας υπόψη τα ακόλουθα:
• Αν σκοπεύετε να παρακολουθήσετε κάποιο πρόγραμμα εθνικής ή τοπικής εμβέλειας, συμπληρώστε μόνο το Ερωτηματολόγιο τύπου Α,
• Μην συμπληρώσετε περισσότερα από ένα ερωτηματολόγια,
• Η συμπλήρωση του Ερωτηματολογίου δεν δημιουργεί οποιαδήποτε δέσμευσή σας.»

Υπεύθυνη Εκπαίδευσης, Ανάπτυξης
και Διασφάλισης Ποιότητας Κ.Δ.Β.Μ.
Ανωγείων
Καλομοίρη Ελευθερία

-->