«Κόσμο γροικώ, κόσμο πατώ και κόσμο δε γνωρίζω,

  Ω! την παντέρμη τη ζωή και πως την νταγιαντίζω.»

Το ερχόμενο Σάββατο 13 Σεπτεμβρίου στις 6.30 μ.μ θα στηθεί στα Ανώγεια το άγαλμα του μεγάλου Ανωγειανού τυφλού λυράρη, Μανώλη Πασπαράκη γνωστού σε όλους μας ως ο ”Στραβός”.

Επτά χρόνια μετά την 29 Ιουλίου 2007 όπου έγιναν τα αποκαλυπτήρια του αγάλματος στα Υακίνθεια , ο Στραβός που γλέντησε γενιές και γενιές Ανωγειανών, βρίσκει την θέση του στον κεντρικό δρόμο των Ανωγείων , κάτω από τον χώρο του Πολύκεντρου ,όπου στο μέλλον θα δημιουργηθεί και η Μουσική Ακαδημία Ανωγείων.

Την εκδήλωση για τον μεγάλο λυράρη έχουν υπό την αιγίδα τους ο Δήμος Ανωγείων, ο Πολιτιστικός σύλλογος Ανωγείων και οι φίλοι των Υακινθείων,καθώς το άγαλμα φιλοτεχνήθηκε με πρωτοβουλία του Λουδοβίκου  των Ανωγείων.

Η εκδήλωση θα συνεχιστεί μετά τον χώρο που θα στηθεί στο άγαλμα στην πλατεία του Αγίου Γεωργίου ”Μειντάνι”, τον τόπο που ο Στραβός μεγαλούργησε και τραγούδησε τις χαρές και τις πίκρες των Ανωγειανών στις δύσκολες δεκαετίες μετά την Κατοχή.

Στο πρόσωπο του θα τιμηθούν ουσιαστικά όλοι οι μεγάλοι μερακλήδες εκείνης της εποχής ,ο Νεοκλής Σαλούστρος και ο Μυρομανώλης που έπαιζαν μαζί του καθώς και ο κόσμος που έκανε μαντινάδα τον ήχο της λύρας του,ο Μερτζάνης,ο Χουμάς ,ο Καφατσής,ο Λαμπρινός και τόσες άλλες εμβληματικές μορφές του τόπου μας.

Στην εκδήλωση έχουν προσκληθεί για να παίξουν την λύρα του Στραβού ο Ψαραντώνης,ο Νικηφόρος Αεράκης,ο Δημήτρης Πασπαράκης και ο Άρης Πρεβεζάνος.

27 χρόνια μετά τον θάνατο του στις 10 Απριλίου 1987 ο Μανώλης Πασπαράκης και η εμβληματική μορφή του θα βρίσκεται για πάντα στους δρόμους του χωριού που περπάτησε σπιθαμή προς σπιθαμή στις μαγικές καντάδες της πιο αγνής εποχής.

Όσοι παλιότεροι είναι ακόμα εν ζωή θα βρεθούν στην εκδήλωση για να τιμήσουν τον άνθρωπο που απάλυνε με τις κοντυλιές του την δύσκολη καθημερινότητα τους και για να πουν στους νεότερους τη σημασία που έχει να τιμάς και να σέβεσαι το παρελθόν σου.

Με αφορμή μια ταινία μικρού μήκους, που παρουσιάζει σε ζωντανή εκτέλεση κρητικό συρτό από το λαουτάρη Γιώργο Ξυλούρη και τον Αυστραλό ντράμερ Τζιμ Γουάιτ, αμερικανικά ΜΜΕ, όπως το περιοδικό «Νιου Γιόρκερ», αναφέρονται στους δυο σπουδαίους καλλιτέχνες, οι οποίοι θα κυκλοφορήσουν το πρώτο τους άλμπουμ τον Οκτώβριο.

Aν και οι μουσικές καταβολές του Γιώργου Ξυλούρη και του Τζιμ Γουάιτ αποκλίνουν, η μοναδική και ιδιαίτερη μουσική χημεία που αναπτύσσουν είναι προφανής από την πρώτη νότα στο ντεμπούτο του άλμπουμ «Goats», που ηχογράφησαν στην Κρήτη και στη Νέα Υόρκη, όπως σημειώνεται.

Μεταξύ άλλων, στα δημοσιεύματα επισημαίνεται ότι ο Ξυλούρης είναι «μουσική φυσιογνωμία» που εδώ και καιρό έχει γίνει ένας «ζωντανός μύθος», τόσο στην ιδιαίτερή του πατρίδα την Κρήτη όσο και έξω απ’ αυτήν, ενώ ο Γουάιτ αποτελεί μια «πολύ ιδιαίτερη και ξεχωριστή προσωπικότητα» της underground post-rock μουσικής σκηνής και μαζί καταφέρνουν να δημιουργούν μουσική με δυναμική και ήχο που τους κάνει ένα πολύ σπάνιο και πρωτοποριακό ντουέτο.

Παραγωγός του άλμπουμ είναι ο Guy Picciotto των Fugazi, που συμπορεύεται μαζί τους και τους βοηθά να δημιουργήσουν κάτι «αναμφισβήτητα σημαντικό και νέο ως άκουσμα».

Ο Γιώργος Ξυλούρης (Ψαρογιώργης) είναι ερμηνευτής της κρητικής παραδοσιακής μουσικής και δεξιοτέχνης στο λαούτο. Κατάγεται από μια μουσική οικογένεια των Ανωγείων της Κρήτης με μεγάλη ιστορία. Ο θείος του ήταν ο Νίκος Ξυλούρης και πατέρας του είναι ο λυράρης Ψαραντώνης.

Ο Τζιμ Γουάιτ προέρχεται από την αυστραλιανή post-punk σκηνή και έχει καταφέρει μέσα από το παίξιμό του να γίνει ένας από τους πιο αγαπημένους και άμεσα αναγνωρίσιμους ντράμερ στον κόσμο. Ευρύτερα γνωστός έγινε από τους Dirty Three, ένα απ’ τα πιο σημαντικά συγκροτήματα της post-rock σκηνής και έχει συνεργαστεί σε περιοδείες και ηχογραφήσεις με ένα ευρύ φάσμα καλλιτεχνών.

Μέσα από μια σειρά ζωντανών παραστάσεων και ηχογραφήσεων σε Ελλάδα, Αυστραλία και Νέα Υόρκη, το ντουέτο Ξυλούρης-Γουάιτ δημιούργησε ένα νέο ήχο που χτίστηκε πάνω στις ενδιαφέρουσες ιστορίες και των δύο, ωθώντας τους εαυτούς τους σε καινούριες και απροσδόκητες μουσικές κατευθύνσεις.

” Την ομορφιά τσ’ αγάπης μου χρόνε να μην τη σβήσεις…

μα έχεις χιλιάδες πράγματα, άλλα να καταλύσεις…”

Κυκλοφόρησε πριν λίγες μέρες η δισκογραφική δουλειά του Ανωγειανού Γιώργη Ρούλιο ή Κουρούβελο σε συνεργασία με τον Μιχάλη Φραγκιαδάκη με τίτλο ΄΄Την ομορφιά τσ’ αγάπης μου”, από το Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι ”Αεράκης”  και τις Μουσικές Εκδόσεις  ”Σείστρον”.

Ο Γιώργης Ρούλιος είναι ένας από τους πιο αγαπητούς Ανωγειανούς με φίλους παντού, που ζει και δρα επαγγελματικά στην Ρόδο. Μεγάλωσε στα Ανώγεια με όλα τα ακούσματα και τα βιώματα των μεγάλων της Μουσικής μας και πάνω στα ίδια ζάλα πατάει τιμώντας την παράδοση  του τόπου μας.Η συνεργασία του με τον εξαιρετικό καλλιτέχνη Μιχάλη Φραγκιαδάκη είναι αρμονική και το αποτέλεσμα της δουλειάς τους είναι ένα αυθεντικό Κρητικό άκουσμα .

Στον δίσκο συνεργάζονται με μαντινάδες τους ο Αριστείδης Χαιρέτης ή Γιαλάφτης και ο Γιάννης Αεράκης ή Πολογιάννης.

Σε αυτόν θα βρούμε μεταξύ άλλων το συρτό του στραβού, του Ψαρονίκο και του Σκορδαλού καθώς και τις παραδοσιακές ανωγειανές  κοντυλιές και τον ανωγειανό πηδηχτό.

Ευχόμαστε να είναι καλοτάξιδος!

“Δεν διάλεξαν να απλώσουνε στον κάμπο,
δεν θέλησαν να ανταμώσουνε τη θάλασσα,
η κάτω γη ανώφελη κι αδιάφορη τους μένει.
Την Άνω είδαν και τη ρέχτηκαν, την Άνω είδαν και φωλέψανε στα πλάγια του πανάρχαιου βουνού,
να αιωρείται ο αετός στο ανέφαλο του κόσμου,
να κρέμουνται τα σήμαντρα από τα λευκά καμπαναριά καθώς σημαίνουν το τέλος του καλοκαιριού.

Πανάρχαια κι η γλώσσα, πισωκλεισμένη στα στόματα με τα δασωμένα χείλια,
πανάρχαια και καθαρή η ανάσα που βγαίνει από στήθη με τις πληγές του χρόνου καλυμμένα.

Μαύρα τα ρούχα,
μα η καρδιά λαμπερή, ωσάν το φως της μέρας που αναγεννιέται από το πέτρινο προσκέφαλό της.

Πέτρας ανθρώποι,
μα η καρδιά απαλή και λευκή, ωσάν το χιόνι το απάτητο στις μυτερές βουνοκορφές.

Ανθρώποι απλοί,
μα κι άρχοντες, στης λεφτεριάς τα χνάρια  βαριοπατώντας
κι από πάνω μόνο ο Θεός χιλιάδες τώρα χρόνια.
Σ\\\’Αυτόν που απίθωσαν τα θάρρη τους
και γύρισαν και γύρισαν και γύρισαν,
να ξανανθίσουν τα κυκλάμινα στα όρη
κι η γη η καμένη να καρπίσει.”

(Το έγραψα μετά από μια επίσκεψη μου στ’ Ανώγεια. Το στέλνω ανώνυμο, επιθυμώ να παραμείνω ανώνυμος, μα με αγάπη για αυτόν το μοναδικό τόπο. )

Ένα ποίημα για το χωριό μας τα Ανώγεια μαζί με μια μαντινάδα στέλνει στην ΑνωΓη ο καλός φίλος Βασίλης Σμπώκος (Λουκάς του Ατζαρομάνωλα) και το αφιερώνει σε όλους τους Ανωγειανούς όπου γης και τους φίλους του τόπου μας.

Τον ευχαριστούμε ιδιαίτερα.

Η μαντινάδα είναι η εξής:

”Σαν  τον αετό  ψηλά πετάς με μπόρες και μ’ απόγια..

Και ας σε κάψαν τρεις φορές περήφανα Ανώγεια…”.

Το ποίημα:

”ΑΝΩΓΕΙΑ”

Γεννήθηκα σε ένα χωριό ψηλά στον Ψηλορείτη,

με ιστορία ξακουστή σ’ ολόκληρη την Κρήτη.

Ανώγεια τ’ ονομάσανε εδώ και χίλια χρόνια,

και το χτυπούνε από παντού οι τσίκνες και τα χιόνια.

Τόπος σκληρός και άγονος,με πέτρες κι ασπαλάθους,

αδάμαστος,φιλόξενος,με πέτρες και δαμάκους.

Ανθρώποι που εμάθανε ελεύθεροι να ζούνε,

σαν τσ’ αετούς στον  ουρανό απάνω να πετούνε.

Κι όποτε χρειάστηκε να παν να πολεμήσουν ,

για τη πατρίδα το αίμα τους δε τσι  ‘γνοιάζε να χύσουν.

Μα είχενε κόστος ακριβό και τίμημα μεγάλο,

που σαν κι αυτό δεν πλήρωσε ποτέ κανένα άλλο,

γιατί το ‘κάψαν τρεις φορές μα μέσα από τσι φλόγες,

αρχίσανε απ’ την αρχή τσι λευτεριάς αγώνες.

Σπίθια εξεκληρίστηκαν απάνω στο βωμό τζη,

μα η ψυχή αλύγιστη έστεκε στο πλευρό τζη.

Έτσα και δα περήφανο στέκει και δε λυγίζει,

κόντρα στη μπόρα του καιρού χωρίς να υπολογίζει.