Τις ευχές για καλό Πάσχα και καλή Ανάσταση σε όλους τους Δημότες στέλνει μέσω της ΑνωΓης ο Δήμαρχος Ανωγείων Μανόλης Καλλέργης με την ευχετήρια κάρτα του. Αναλυτικά αναφέρει:

”Ο Δήμαρχος  Μανόλης Καλλέργης,το Δημοτικό συμβούλιο και οι υπάλληλοι του Δήμου Ανωγείων  εύχονται σε όλους τους Ανωγειανούς Χρόνια πολλά! ”.

http://www.anogeia.gr/municipality/profil.html

Στον ”αέρα” είναι εδώ και μερικές ημέρες η  ανανεωμένη και καλαίσθητη ιστοσελίδα του Δήμου Ανωγείων,στην διεύθυνση Δήμος Ανωγείων – Municipality of Anogeia

Η νέα σελίδα του Δήμου χρηματοδοτήθηκε από Ευρωπαϊκό πρόγραμμα ενώ βοήθησε στην κατασκευή της και το Πανεπιστήμιο Κρήτης.

Όλη την επιμέλεια και τον συντονισμό έχει ο άξιος συγχωριανός μας Γιάννης Σαλούστρος του Χατζηβαγγέλη.

Πρόκειται ουσιαστικά για ένα τουριστικό σάιτ που αναδεικνύει την παράδοση και τα ήθη των Ανωγείων και δίνει πληροφορίες για τον επισκέπτη σε θέματα διαμονής,εστίασης και ξενάγησης στην ευρύτερη περιοχή.

Μάλιστα υπάρχουν και δια δραστικοί χάρτες που αναλύουν τα μονοπάτια στο βουνό και την ευκολότερη πρόσβαση προς τη Νίδα,τη Ζώμινθο και άλλες περιοχές.Επίσης υπάρχουν πληροφορίες για την ιστορία του χωριού,τις παραδόσεις,τα ήθη και τα έθιμα του.

Όπως αναφέρει και ο Δήμαρχος Ανωγείων κ.Μανόλης Καλλέργης στο καλωσόρισμα του:

”Μια προσπάθεια να δώσουμε καλύτερη  πληροφόρηση στον επισκέπτη  για τον τόπο μας και ένα ακόμα βήμα  επικοινωνίας με τους δημότες μας. Επιδιώκουμε στη συνεργασία και την συμμετοχή των δημοτών στα κοινά και θέλουμε και μέσα απ’ αυτή τη σελίδα να ακούσουμε τη γνώμη ,τις προτάσεις αλλά και την κριτική όλων, των δημοτών, των Ανωγειανών της διασποράς, των επισκεπτών μας, για να οδηγούμαστε σε  όσο το δυνατόν καλύτερες αποφάσεις…”.

Η Μεγάλη Εβδομάδα πλησιάζει, ο καιρός φαίνεται να προσπαθεί να γίνει επιτέλους ανοιξιάτικος με τους ανθρώπους του χωριού σιγά-σιγά να βγαίνουν και έξω από τα καφενεία για να απολαύσουν τον καφέ τους στον ήλιο.

Οι πλατείες του χωριού παίρνουν ξανά ζωή μετά από ένα δύσκολο χειμώνα και όλοι ευελπιστούν να μην έχουμε βροχερό Πάσχα σύμφωνα με τις προβλέψεις. Η μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης και τα έθιμα των Ανωγείων τα ζει κάποιος πιο έντονα με καλό καιρό.

Η ακολουθία των Επιτάφιων, το άναμμα των αρφανών σε όλες τις ενορίες την ώρα της Ανάστασης του Χριστού, το ψήσιμο των αρνιών στις αυλές του χωριού την Κυριακή του Πάσχα τα ζει κάποιος εντονότερα όταν δεν τον εμποδίζουν οι καιρικές συνθήκες.

Οι κρατήσεις στα ξενοδοχεία του χωριού συνεχίζονται για τις Άγιες μέρες και όλα δείχνουν ότι για ένα ακόμα Πάσχα θα υπάρχει πληρότητα που θα αγγίξει το 100%.

Ταβέρνες,ξενοδοχεία,καταστήματα και όλες οι υπόλοιπες υποδομές του χωριού είναι έτοιμες να ικανοποιήσουν το πλήθος των επισκεπτών που θα επιλέξουν  τα Ανώγεια για μια εμπειρία ζωής .

Ο Δήμος Ανωγείων και οι φιλόξενοι εκ φύσεως Ανωγειανοί σας υπόσχονται έντονες εμπειρίες, παρέα ,διασκέδαση και καλό φαγητό τις επόμενες ημέρες. Αρκεί να το επιλέξετε..

Κυριακή 5 Απριλίου στις 8 μ.μ στο Αμφιθέατρο του Δημοτικού σχολείου θα γίνει η δεύτερη προβολή του Ντοκιμαντέρ ”Το Πάσχα στα Ανώγεια”, μια εντυπωσιακή παραγωγή του Πολιτιστικού συλλόγου Ανωγείων σε συνεργασία με τον εξαίρετο σκηνοθέτη Αριστοτέλη Δασκαλάκη.

Διάρκειας 25 λεπτών το ντοκιμαντέρ αποθεώθηκε πριν από δυο εβδομάδες στην πρεμιέρα του στο Ηράκλειο, από πλήθος κόσμου και έλαβε άριστες κριτικές για την ποιότητα, την αρτιότητα και τη σκηνοθεσία του.

Λίγες μέρες πριν την έναρξη της Μεγάλης Εβδομάδας και την κορύφωση των Παθών του Χριστού ο Πολιτιστικός προβάλλει την παραγωγή στα Ανώγεια, με ελεύθερη είσοδο για να την απολαύσουν όσοι δεν κατάφεραν να βρεθούν στο Ηράκλειο.

Μια παραγωγή που δεδομένα προσθέτει στα Ανώγεια και στα ήθη και έθιμα μας εν όψει του Πάσχα και του πλήθους των επισκεπτών που θα επισκεφθούν το χωριό μας.

Μια φωτογραφία από ένα γάμο στα Ανώγεια το 1966 αλιεύσαμε από το ίντερνετ με τη βοήθεια της Ζαχαρένιας Σκουλά , μέσα από τη σελίδα ”Ιχνηλατώντας τις ρίζες της ελληνικής παράδοσης”.

Ο γαμπρός οδηγείτε από τον πατέρα του και τους υπόλοιπους συγγενείς του στην εκκλησία ντυμένος με μια κρητική παραδοσιακή στολή. Δυστυχώς παρά τις προσπάθειες δεν καταφέραμε να αναγνωρίσουμε τους εικονιζόμενους, ίσως αυτό το καταφέρουν οι αναγνώστες της ”Α” με τη σημερινή δημοσίευση. Οι περισσότερες απόψεις πάντως συγκλίνουν σε γάμο της οικογένειας Μανουρά στο Μετόχι.

Στην ιστοσελίδα  που δημοσιεύτηκε αναφέρονται τα εξής:

«Ο γαμπρός οδηγείται στην εκκλησία.
Ανώγεια Κρήτης 1966
Φωτογραφικό Αρχείο Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών.
Τα ψωμιά του γάμου είχαν ιδιαίτερη σημασία για την ευτυχία των μελλόνυμφων «…για ένα καλορίζικο γάμο» και η προετοιμασία τους ήταν τελετουργική. Σε πολλές περιοχές τα προσκλητήρια του γάμου, το δώρο του κουμπάρου, του παπά, τα κεράσματα των
προσκεκλημένων και οι μπομπονιέρες ήταν ψωμιά. Σε άλλες περιοχές ο γαμπρός έδινε ένα ψωμί για να πάρει τη νύφη από την οικογένειά της, ψωμί κρεμούσαν στο φλάμπουρο (τη σημαία) του γάμου και ένα ψωμί έσπαγε η νύφη στο καινούργιο της σπίτι για να ευτυχίσει το ζευγάρι.
Πολλά είναι τα δίστιχα που τραγουδούν οι γυναίκες στη χρονοβόρα προετοιμασία των ζυμωτών του γάμου, που μπορεί να διαρκέσει τρεις ολόκληρες μέρες, όπως στην Κάρπαθο:
…Νύμφη μου καλονύμφη μου το πρώτο ζυμωτό σου,
ζάχαρη να τ’αλεύρια σου τσαι μέλι το νερό σου…
….Πλάστε κοπέλες όμορφα τω κουλουργιώ τις κλώνους
Και (δ)ώτε εθκές στ’αντρό(γ)υνο,να ζήσει χίλιους χρόνους…
Τα ψωμιά του γάμου έχουν ειδικό διάκοσμο με σύμβολα που διώχνουν το κακό και φέρνουν τύχη στο ζευγάρι, όπως ρόδια, φίδια, κυπαρίσσια, σταφύλια, σταυρούς, πουλιά, στεφάνια με λουλούδια…»

Πηγή: Λουϊζα Καραπιδάκη
Από την έκδοση της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας για τη Βιώσιμη Αγροτική Ανάπτυξη

Ο Βασίλης Γ.Χαρωνίτης είναι λογοτέχνης και εκπαιδευτικός με καταγωγή από τα Σίσαρχα και έγραψε ένα πολύ όμορφο άρθρο για την πρόσφατη έκδοση των τριών νέων βιβλίων του πρώην Δημάρχου Ανωγείων κ. Γιώργη Σμπώκου.

”Οποιος εγκύψει σ’ αυτούς τους τόμους που η  φιλέρευνη καρδιά του συγγραφέα αποτύπωσε στο χαρτί θα μείνει έκπληκτος όχι μόνο από το πλήθος των στοιχείων που έχει αποθησαυρίσει από τη συγκεκριμένη περιοχή της Κρήτης, αλλά και από τον τρόπο που παρουσιάζονται” αναφέρει χαρακτηριστικά.

Το άρθρο του που δημοσιεύεται και στα Χανιώτικα Νέα μας εστάλη στην ΑνωΓη και αναφέρει τα εξής:
«Ο Γεώργιος Σμπώκος ένας υπεύθυνος ενεργός πολίτης, γεννημένος στην ιστορική αετοφωλιά του Ψηλορείτη, τα Ανώγεια, έχει κάμει βίωμά του το γραφικό «ο ζήλος του οίκου σου κατέφαγέ  με».
Εζησε τις φωτεινές και τις σκοτεινές ιστορικές στιγμές του τόπου του, από τη δεκαετία του 1930 και εξής και αξιώθηκε να τον υπηρετήσει ως δάσκαλος και ως δήμαρχος. Στάθηκε με σεβασμό στους ανθρώπους και στο ιερό βουνό που τους τρέφει, υλικά και πνευματικά, κάνοντάς τους υπερήφανους και δημιουργικούς.
Ο Ψηλορείτης και τα Ανώγεια… Τα Ανώγεια και ο Ψηλορείτης… Δύο τόποι αξεδιάλυτα ενωμένοι που για αιώνες συμπορεύονται, συνομιλούν και δημιουργούν πολιτισμό, παράδοση και ιστορία. Αυτά τα πολύτιμα στοιχεία (την ιστορία, την παράδοση και τον πολιτισμό) έζησε από τα παιδικά του χρόνια ο Γεώργιος Σμπώκος τα μελέτησε σε βάθος, κατανόησε τη δύναμη και την αξία και κάποιες φορές τη μοναδικότητά τους και αποφάσισε να τα καταγράψει και να τα διασώσει από τη λήθη και την φθοροποιό δύναμη του χρόνου. Αν και είναι φυσικό ν’ αγαπά κανείς τον τόπο του δεν συνηθίζεται, ιδιαίτερα στην εποχή μας, να καταδαπανάται για τη διάσωση του προσώπου αυτού του τόπου, να το κωδικοποιεί και να το παραδίδει για χρήση και αξιοποίηση από τις επόμενες γενιές. Ομως όταν έχεις καθημερινά μπροστά σου την έντονη πρόκληση του συγκεκριμένου βουνού και των ανθρώπων του και όταν έχεις χρηματίσει δάσκαλός τους -μια ιδιότητα που δεν αποβάλλεται ποτέ – δεν γίνεται να μην δώσεις τον καλύτερο εαυτό σου και να μη διαθέσεις κάθε σωματική και πνευματική σου δύναμη να διασώσεις και να προβάλλεις το ήθος και τη μορφή του. Αυτό έκαμε και ο Γιώργης ο Σμπώκος.
Αγωνίστηκε και μας έδωσε την εικόνα ενός λαού και ενός τόπου και αξιώθηκε να καταλάβει διακεκριμένη θέση μεταξύ των σκαπανέων του πολιτισμού και της ιστορίας και του Ψηλορείτη και των Ανωγείων.
Το 1992 δημοσίευσε έναν πυκνογραμμένο τόμο με τίτλο  “Ανώγεια: Η ιστορία μέσα από τα τραγούδια τους” και στη συνέχεια έδωσε στη δημοσιότητα άλλους 5 τόμους με το γενικό τίτλο “Τα Ανωγειανά”. Σ’ αυτούς τους τόμους  έχει αποθησαυρίσει το ήθος, το χαρακτήρα, τη σπιρτάδα, τη γλώσσα, τις παραδόσεις και μέρος από την πολυαίωνη και πολυκύμαντη ζωή του χωριού του.
Παραθέτω τους τίτλους τους:
1. Ο Ανωγειανός, απόγονος των Κουρητών και Ιδαίων Δακτύλων.
2. Η Ανωγειανή Μαντινάδα.
3. Το Γλωσσικό Ιδίωμα των Ανωγείων.
4. Στοιχεία από την υλική και πνευματική ζωή των Ανωγειανών.
5. Η Γέννηση, οι “Χαρές” και ο Θάνατος του Ανωγειανού.
Πριν από λίγες ημέρες έλαβα τρεις ακόμη πολυσέλιδους τόμους από την πολύχρονη εργασία του με τους τίτλους:
Α) Πρωταγωνιστές της Λευτεριάς- Χαΐνηδες του Ψηλορείτη, Ανώγεια 2010.
Β) Πολύτιμα πετράδια του Ανωγειανού γλωσσικού ιδιώματος, Ανώγεια 2013 και
Γ) Μια φορά ένας Ανωγειανός (Ανωγειανές Αθιβολές- Ανέκδοτα) Ανώγεια 2013.
Οποιος εγκύψει σ’ αυτούς τους τόμους που η  φιλέρευνη καρδιά του συγγραφέα αποτύπωσε στο χαρτί θα μείνει έκπληκτος όχι μόνο από το πλήθος των στοιχείων που έχει αποθησαυρίσει από τη συγκεκριμένη περιοχή της Κρήτης, αλλά και από τον τρόπο που παρουσιάζονται.
Το συγγραφικό έργο του Σμπώκου είναι σημαντικό τόσο στον πλούτο των πληροφοριών, όσο και στις τοποθετήσεις και αξιολογήσεις προσώπων και πραγμάτων, μόχθος βαρύτατος και προσφορά πραγματική, όχι μόνο στο γενέθλιο τόπο του, αλλά και στην Κρήτη και τα γράμματα γενικότερα. Δίκαια το Ανώτατο Πνευματικό Ιδρυμα της χώρας, η Ακαδημία Αθηνών τον βράβευσε.
Είχα την εξαιρετική τιμή να γίνω αποδέκτης των χειρογράφων του 1ου από τους τρεις τόμους δηλαδή τους «Πρωταγωνιστές της Λευτεριάς…» και είχα διαπιστώσει ότι είναι ένα ζωντανό κείμενο, με θαυμάσιες, συγκλονιστικές κάποτε, περιγραφές και πάρα πολλά άγνωστα στοιχεία που ίσως για πρώτη φορά παρουσιάζονται.
Ο τόμος με το γλωσσικό ιδίωμα των Ανωγείων αποτελεί το αναγκαίο συμπλήρωμα του πρώτου ομότιτλου τόμου. Ετσι μ’ αυτή την καταγραφή διασώζονται τα πολύτιμα γλωσσικά πετράδια, «τα περισσότερα πανάρχαια και ακατάλυτα στο πέρασμα των αιώνων», όπως έχει δηλώσει ο ίδιος.
Τέλος ο τόμος «Μια φορά ένας Ανωγειανός -Ανωγειανές Αθιβολές» με τα πασίγνωστα ανωγειανά ανέκδοτα μας παρουσιάζει τον αληθινό Ανωγειανό στην καθημερινότητά του με την ετοιμολογία, τη σπιρτάδα και το φιλοσοφημένο πνεύμα του.
Παραθέτω δύο απ’ αυτά, που φανερώνουν την ευστροφία μικρών και μεγάλων:
Α) Κάποτε μια Ανωγειανή έστελνε το παιδί της στην εκκλησία:
– Άμε, παιδί μου, στην εκκλησά!
– Δε μπάω, μάνα!
– Άμε, παιδί μου!
– Δε μπάω, μάνα, γιατί οι Αγίοι είναι ξυπόλυτοι και θα μου πάρουνε τα στιβάνια μου!
Β) Ενας Ανωγειανός βρίσκεται στο δικαστήριο κι ο δικαστής αμφιβάλλοντας για την ειλικρίνειά του, του λέει:
– Ξέρεις τι παθαίνει όποιος παίρνει ψεύτικο όρκο;
Κι ο Ανωγειανός:
– Κι αμέ δε γατέχω; Τη δίκη ντου κερδίζει!!!