Τελευταία Νέα
Έψαχνα για μέρες θείε να γράψω δυο λόγια για σένα στην ΑνωΓη και πάντα έβρισκα μια δικαιολογία και το γραπτό μου έπαιρνε αναβολή.
Σήμερα σαράντα μέρες από το φευγιό σου το έγραψα το κείμενο και δεν το έσβησα όπως τις προηγούμενες φορές που το αποπειράθηκα.
Δε σου άρεσαν τα λόγια και τα φτιασίδια και ελπίζω να μου το συγχωρέσεις.
Αυθεντικός και γνήσιος Ανωγειανός, καλός συγγενής και γείτονας… Άνθρωπος.
Αυτές τις λέξεις φέρνω στο νου σαν φέρνω τη μορφή σου στο μυαλό μου.
Μαύρα ρούχα, μαύρα στιβάνια,ο μαντιλές ο μαύρος πάντα όμορφα δεμένος στο κεφάλι σου, ήσουνα στα παιδικά μου μάτια αλλά και αργότερα στα εφηβικά και τώρα ως ενήλικας αυτό που λέμε η προσωποποίηση του χωριού που γεννήθηκα και μεγάλωσα.
Η μπάσα και βαριά φωνή σου με την γνήσια Ανωγειανή προφορά με έκανε να αγαπήσω αυτό τον τόπο περισσότερο και ο τρόπος ζωής σου και οι σχέσεις σου με τους ανθρώπους με έκαναν να καταλάβω ότι ο άνθρωπος θέλει λίγα για να είναι ευτυχισμένος. Φτάνει μόνο να έχει αξιοπρέπεια, να είναι κοινωνικός και να είναι δίκαιος μπάρμπα.
Όταν έσφιγγες το χέρι του άλλου και του έλεγες με δύναμη ”Ηντα μπρε κάνεις;” ;το έκανες με την ψυχή σου.
Δεν υπήρξες ”δήθεν” ποτέ, δεν έκανες κάτι γιατί το πρόσταζε η κοινωνία.
Στα γλέντια της οικογένειας αλλά και του χωριού ήσουν μοναδικός.
Ποιος αλήθεια σε είδε να χορεύεις και δεν ένιωσε τον ηλεκτρισμό της ενέργειας που μας διοχέτευες;
Έτρεμε σύγκορμο το κορμί σου στον Ανωγειανό πηδηχτό και έδειχνες σε εμάς τους νεότερους πως ο χορός είναι έκφραση ψυχής και όχι εφέ με δύσκολες φιγούρες μαθημένες από δασκάλους. Δεν μαθαίνεται ο χορός της ζωής…Ζεις και ανάλογα τον χορεύεις… Όσα πιο πολλά τα βάσανα και οι κακουχίες τόσο πιο έντονα και παθιασμένα κάνεις τα βήματα και τα ζάλα του χορού.
Φεύγεις με την χαραυγή του 2014 νωρίς έχοντας ακόμα πολλά να μας δώσεις… Αλλά εγώ πιστεύω ότι μας τα έδωσες όλα… Τι σημασία έχει ο χρόνος, σημασία έχει ότι υπήρξες..
Ότι υπήρξε μια φορά δε γίνεται να πάψει να έχει υπάρξει μπάρμπα..
Να πας στο καλό..Σα να μας είπες στις 2 του Γενάρη ”ξα σας εδά μρε”.
Ξα μας μπάρμπα.Τα μισά να κάμουμε από όσα μας δίδαξες καλά θα ‘μαστε.
Να πας να βρεις το πατέρα σου που έχασες μόλις στα πέντε σου χρόνια.
Να πας να βρεις και την αγαπημένη σου αδερφή τη Φερενίκη,που μας άφησε τόσο νωρίς πριν δέκα χρόνια.
Να μου χαιρετάς τη γιαγιά μου τη Λυράρενα που σε υπέρ-αγαπούσε και εσένα και τον αδερφό σου το Γιώργη.
Τον θείο τον Ορέστη και τόσους άλλους που έφυγαν νωρίς σαν εσένα..
Σ’ αφήνω με το αγαπημένο σου τραγούδι που αντηχεί στη γειτονιά μας το Λαγκό που πραγματικά άδειασε ξαφνικά. Έφυγες και εσύ και ο Λεοχάρης και ο Μασαούτης και η Γιαννούλα , βαρύ το χρέος για εμάς τους παραμένοντες.
”Σε ψηλό βουνό σε ριζιμιό χαράκι ,κάθεται έν’ αητός.
Βρεγμένος ,χιονισμένος ο καημένος και παρακαλεί..
Τον ήλιο να ανατείλει..
Ήλιε λάμψε και δώσε για να λιώσουνε τα χιόνια από τα φτερα μου.
Και τα κρούσταλλα από τα ακράνυχα μου…
Ήλιε ανάτειλε”.
Σ’ αφήνω με τέσσερις μαντινάδες οι δυο πρώτες από τον Αριστείδη Χαιρέτη ή Γιαλάφτη:
”Πενθεί σε η παράδοση, τα μερακλίκια κλαίνε,
Σε κάθε γάμο με ρωτούν ο μερακλής που ένε..”
”Τη σκέψη μου στο τάφο σου έβαλα αντις στεφάνι..
Η Λαγκιανή παράδοση έχει φτωχύνει Γιάννη…”
Η τρίτη μαντινάδα από τον Λευτέρη Μπέρκη ή Κατσούγκρη:
”Όλες τσ’ αξίες της ζωής τσ ‘χες προσκέφαλο σου..
Στα κρούσα που στολίζανε Γιάννη το πρόσωπο σου…”
Και η τέταρτη από το Σταύρο Βιτώρο ή Αγκούτσακα:
”Χόρευε μερακλίδικα οι πάντες σταματούσαν..
Τον μερακλή που χόρευε με δέος και κοιτούσαν…”
Καλοστραθιά θείε…
Γιώργης Μπαγκέρης
Δημοσιεύθηκε σε: Πατήστε εδώ για να δείτε το βίντεο από το τρισάγιο στη μνήμη του Ψαρονίκου
https://www.youtube.com/watch?v=f18Zpy5Ey4E&feature=youtube_gdata_player
Το τρισάγιο στην μνήμη του Νίκου Ξυλούρη τέλεσε το μεσημέρι έξω από το Θέατρο που έχει το όνομα του, στον χώρο του αγάλματος ο π. Ανδρέας Κεφαλογιάννης.
Αρκετοί νέοι του χωριού με πρωτοβουλία του ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΝΩΓΕΙΩΝ βρέθηκαν εκεί για να τιμήσουν τον άνθρωπο που τίμησε με την παρουσία του και τη ζωή του τα Ανώγεια, την Κρήτη και την Ελλάδα γενικότερα.
Για 20 λεπτά μετά το τρισάγιο τραγούδησαν τραγούδια του αείμνηστου Ψαρονίκο με σεμνότητα και συγκίνηση.
Στη λύρα ο Δημήτρης Ξυλούρης, στο μαντολίνο και στο τραγούδι οι Κώστας Βρέντζος και Βασίλης Δραμουντάνης.
Στην συνέχεια όλοι μαζί κατηφόρισαν και βρέθηκαν στην οικία του Νίκου Ξυλούρη όπου τους κέρασε και τους υποδέχτηκε η αδερφή του Ζουμπουλιά.
Λόγω του πένθους που επικρατεί και στο Περαχώρι από τον πρόσφατο θάνατο νέων ανθρώπων οι νέοι δεν έπαιξαν μουσική στο σπίτι του Ξυλούρη τιμώντας και σεβόμενοι τους κανόνες της τοπικής μας κοινωνίας.
Το βίντεο και οι φωτογραφίες από την εκδήλωση μνήμης και τιμής είναι από την Αγγέλα Σκουλά.
Την Ασή Γωνιά υποδέχεται την Κυριακή στις 3.30 μ.μ ο Αετός Ανωγείων για την αγωνιστική του πρωταθλήματος με στόχο την νίκη που θα τον εδραιώσει πάνω από την επικίνδυνη ζώνη, μετά το μεγάλο διπλό της προηγούμενης αγωνιστικής με το Γαράζο.
Απόντες από την αναμέτρηση θα είναι οι τιμωρημένοι Ξυλούρης και Παπαδάκης και ο τραυματίας Αλέξης Φασουλάς.
Η Διοίκηση καλεί τον κόσμο του χωριού να βοηθήσει στην επίτευξη της νίκης ώστε η ομάδα να πάει με καλύτερη ψυχολογία στον μεγάλο πρώτο ημιτελικό του Κυπέλλου στο Γεράνι την ερχόμενη Τετάρτη 12 Φεβρουαρίου.
Το πλήρες πρόγραμμα έχει ως εξής:
ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ (18η)
Σάββατο 8 Φεβρουαρίου (15.30)
Αστέρας Ρεθύμνου – Τάλως Γαράζου (Ρεθύμνου).
ΟΦ Αρμένων – Ψηλορείτης (Αρμένων).
Τάλως Μελιδονίου – Σπήλι (Περάματος).
Λιβάδια – Άρης Ρεθύμνου (Λιβαδίων).
Κυριακή 9 Φεβρουαρίου (11.00)
Παναρκαδικός – Ρεθυμνιακός (Μισιρίων).
Κυριακή 9 Φεβρουαρίου (15.30)
Ποσειδώνας Γερανίου – Επισκοπή Β’ (Γερανίου).
Αετός Ανωγείων – Ασή Γωνιά (Ανωγείων).
Δόξα Πλατανέ – Αστέρας Περάματος (Μισιρίων).
Η ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ (σε 17 αγώνες)
1. Άρης Ρεθύμνου 48
2. Ρεθυμνιακός 42
3. Αστέρας Περάματος 33
4. ΟΦ Αρμένων 30
5. Σπήλι 29
6. Δόξα Πλατανέ 27
7. Τάλως Μελιδονίου 26
8. Ψηλορείτης 24
9. Αστέρας Ρεθύμνου 23
10. Λιβάδια 23
11. Ποσειδώνας Γερανίου 22
12. Ασή Γωνιά 16
13. Αετός Ανωγείων 16
14. Τάλως Γαράζου 11
15. Επισκοπή Β’ 6
16. Παναρκαδικός 1
* Αστέρας Περάματος, Αετός Ανωγείων και Λιβάδια ξεκίνησαν το πρωτάθλημα με -2 βαθμούς.
http://www.youtube.com/watch?v=HHydMZWvCM4#t=1756
Πατήστε εδώ να δείτε την εμπομπή του Γιώργου Παπαστεφάνου στην ΕΡΤ
Ο δικός μας «Ψαρονίκος»…
08/02/2014
Του Γιώργη Μπαγκέρη
Τριάντα τέσσερα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την 8η Φεβρουαρίου του 1980 που ο Νίκος Ξυλούρης πέρασε στην αιωνιότητα. Η φωνή του Αρχάγγελου της Κρήτης σίγησε, με τα τραγούδια του όμως και την στάση ζωής του, να μένουν για πάντα και να γίνονται σύμβολα ολόκληρων γενιών.
Ο δικός μας ”Ψαρονίκος” αποτελεί έναν φάρο των Ανωγείων που έκανε το χωριό μας γνωστό ανά τον πλανήτη με την φωνή και την δύναμη της αλύγιστης ψυχής του.
”Έφυγε” μόλις στα 44 χρόνια του μια κρύα Παρασκευή σαν σήμερα στο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο του Πειραιά χτυπημένος από την επάρατη νόσο. Ο ίδιος μερικά χρόνια πριν το είχε τραγουδήσει:
”Μια μέρα μια Παρασκευή θα πέσω να πεθάνω,
Και μια Λαμπρή θα αναστηθώ από το χώμα απάνω…”.
Παραπονιόταν συχνά στους ανθρώπους που συνεργαζόταν, συνθέτες και στιχουργούς λέγοντας τους πάντα χαμογελαστός: ”Όλο με το Χάρο με κάνετε να τα βάζω και να τονε προκαλώ”.
Και αλήθεια. Τον προκάλεσε το Χάρο ο Νίκος. Και τον κέρδισε. Έμεινε αθάνατος στις καρδιές όλων των Ελλήνων και όλων εκείνων που τραγούδησαν τα τραγούδια του, γοητεύτηκαν από την μορφή του, εμπνεύστηκαν από τους αγώνες του.
Γεννήθηκε το 1936 στις 7 Ιουλίου, στα Ανώγεια και έζησε σαν μικρό παιδί τα χρόνια του πολέμου και το ολοκαύτωμα του χωριού. Γυρίζοντας στο χωριό ο πατέρας του ο Γιώργης,ο Ψαράκης όπως τον ήξεραν οι Ανωγειανοί, άνοιξε το καφενείο του στο Περαχώρι και εκεί μέσα μάζεψε τις πίκρες, τις στερήσεις και τους αγώνες των χωριανών που πάλευαν να σταθούν στα πόδια τους και να ζήσουν τις οικογένειες τους. Ο Νίκος από μικρός δείχνει την κλίση του στην λύρα και κάνει το όνειρο του πραγματικότητα παρά τις αντιδράσεις τότε του πατέρα του. Ο δάσκαλος του μάλιστα Μενέλαος Δραμουντάνης ήταν αυτός που έπεισε και τον πατέρα του να του πάρει μια λύρα στα 12 χρόνια του. Κοπέλι έπαιρνε 2 ξύλα και έκανε πως έπαιζε λύρα. Το ποτάμι πλέον δεν κυλούσε πίσω. Ο Ψαρονίκος άρχισε να παίζει σε γάμους και πανηγύρια. Το πρώτο του κομμάτι ήταν και το πλέον αντιπροσωπευτικό του:
”Δεν κλαίνε οι δυνατές καρδιές η μοίρα όταν τσι δέρνει,
γιατί πιστεύουν με καιρό πως κάθε πόνος γιένει…”.
Το 1953 φεύγει από τα Ανώγεια και δουλεύει στο Ηράκλειο στο κέντρο ”Κάστρο”. Το 1958 παντρεύεται την Ουρανία Μελαμπιανάκη που είχε γνωρίσει μερικά χρόνια πριν σε ένα πανηγύρι στο Βενεράτο και την έκλεψε καθώς οι δικοί της δεν τον ήθελαν.Παντρεύτηκαν στις 22 Μαίου και απέκτησαν δυο παιδιά τον Γιώργη και την Ρηνιώ. Το 1958 βγαίνει και ο πρώτος του δίσκος με τίτλο ”Μια μαυροφόρα περνά”.
Δύο χρόνια αργότερα, ηχογραφεί με μεγάλη επιτυχία τον δίσκο «Ανυφαντού» και, όταν ο κόσμος αρχίζει να τον υποστηρίζει περισσότερο, μετακομίζει στην Αθήνα, όπου αρχίζει τις εμφανίσεις στο κέντρο «Κονάκι».Στην Αθήνα θα γνωρίσει και τον ποιητή και σκηνοθέτη Ερρίκο Θαλασσινό, ο οποίος αποφασίζει να τον συστήσει στον Γιάννη Μαρκόπουλο. Μαζί ξεκινούν μια λαμπρή συνεργασία με τον δίσκο «Χρονικό» και τα «Ριζίτικα»
Στα χρόνια της Χούντας ο Νίκος περνάει στην ιστορία με τη συμμετοχή του το 1973 στην παράσταση ”Το μεγάλο μας τσίρκο” με την Τζένη Καρέζη και τον Κώστα Καζάκο. Λίγους μήνες αργότερα τις ημέρες του Νοέμβρη του 1973 ο Ψαρονίκος θα βρεθεί μέσα στο Πολυτεχνείο και θα τραγουδήσει μαζί με τους φοιτητές κατά της δικτατορίας:
”Πότε θα κάνει ξαστεριά πότε θα φλεβαρίσει..Να πάρω το τουφέκι μου..”.
Βαθύτατα δημοκράτης μέχρι το τέλος της ζωής του ο Νίκος δεν έμπαινε σε καλούπια, δεν ήθελε τον ζυγό και πάλευε με το δικό του μοναδικό τρόπο για τις ελευθερίες του ανθρώπου. Με την φωνή του σημάδεψε τα χρόνια της χούντας και την αντίσταση προς αυτήν αλλά και τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης.
Τα μεταπολιτευτικά χρόνια τραγουδά κάποια ακόμα τραγούδια του Χρήστου Λεοντή, του Σταύρου Ξαρχάκου και του Γιάννη Μαρκόπουλου. Παράλληλα, ηχογραφεί τα «Αντιπολεμικά» τραγούδια του Λίνου Κόκοτου και του Δημήτρη Χριστοδούλου και κάποια μελοποιημένα από τον Ηλία Ανδριόπουλο ποιήματα του Γιώργου Σεφέρη. Επανέρχεται όμως και στα παραδοσιακά τραγούδια της Κρήτης, ενώ λέει και κάποια λαϊκά τραγούδια του Στέλιου Βαμβακάρη. Με τον «Αργαλειό», το «Φιλεντέμ», τον «Πραματευτή», αλλά και το «Μεσοπέλαγα αρμενίζω», η φωνή του ακούγεται και πάλι έντονα. Τώρα λέει και πάλι «τραγούδια ζωής»Αυτή όμως του επιφυλλάσει μια δυσάρεστη έκπληξη.
Το 1979 είναι μια δύσκολη χρονιά για τον Νίκο Ξυλούρη. Αν και η καριέρα του βρίσκεται στο απόγειό της, ο ίδιος υποφέρει από έντονους πόνους στο κεφάλι και στο θώρακα. Ταξιδεύει στη Νέα Υόρκη και εισάγεται για εξετάσεις στο Memorial Hospital, όπου διαπιστώνεται ότι πάσχει από καρκίνο. Έπειτα από πολλαπλές εγχειρήσεις επιστρέφει στο σπίτι ενός φίλου του στο Πόρτο Ράφτη και προσπαθεί να νικήσει την επάρατο νόσο.
”Φεύγει” για πάντα στις 8 Φεβρουαρίου 1980 και κηδεύεται στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών βυθίζοντας στο πένθος τα Ανώγεια,την Κρήτη και την Ελλάδα γενικότερα.
”Έβαλε ο Θεός σημάδι,π αλικάρι στα Σφακιά
κι ο πατέρας του στον Άδη,άκουσε μια τουφεκιά…
Της γενιάς μου βασιλιά,μην κατέβεις τα σκαλιά.
Πιές αθάνατο νερόνα νικήσεις τον καιρό..”.
Στα Ανώγεια τον τίμησαν δίνοντας το όνομα του στο θέατρο του χωριού το οποίο τα τελευταία τρία χρόνια κοσμεί και το άγαλμα του Ψαρονίκο. Εκεί με το μικρόφωνο στο χέρι υποδέχεται τους ανθρώπους που επισκέπτονται τον τόπο μας.Ανθρώπους που έμαθαν για την ιστορία και τον πολιτισμό των Ανωγείων και μέσα από τον μεγάλο Ψαρονίκο. Σήμερα θα ακούγονται τα αξέχαστα τραγούδια του μέσα από τα μεγάφωνα του Δήμου ως ελάχιστο φόρο τιμής σε ένα άνθρωπο που τίμησε αυτό τον τόπο με τη ζωή και τη δράση του.
”Ήταν ο τόπος μου βράχος και χώματα ήλιος και μαύρο κρασί
Όργωνα θέριζα και με τον Όμηρο σε τραγουδούσα, λαέ μου ..
Πάνω στα κύματα
νύχτες ολόκληρες.
σε ονειρεύτηκα…
Ήταν τα σπίτια μου άσπρα γαρίφαλα και τα κορίτσια σεμνά.
Είχαν αρμύρα στα χείλη στα μάτια τους καίγανε την οικουμένη
και τα παιδιά μου
με μια φυσαρμόνικα
τα ξελογιάζανε…
Ήταν ο τόπος μου σαν το χαμόγελο, όνειρο καθημερνό.
Κάποιος τον πούλησε, κάποιος τον ρήμαξε σαν δανεισμένη πραμάτεια.
Τώρα τ’ αγόρια μου
παίζουν το θάνατο
στα χαρακώματα.”.
Το Σάββατο από το πρωί ο ραδιοφωνικός σταθμός του Δήμου Ανωγείων θα παίζει τραγούδια του Νίκου Ξυλούρη για όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Επίσης από τα μεγάφωνα του Δήμου τόσο στα Ανώγεια όσο και στα Σείσαρχα θα ακούγεται η φωνή που ενώνει όλους τους Έλληνες και τα αξέχαστα τραγούδια του.
Τα Ανώγεια 34 χρόνια μετά δεν ξεχνούν ποτέ το δικό τους Ψαρονίκο που στη διάρκεια του σύντομου αλλά δραστήριου βίου του εξύψωσε το όνομα και τον Πολιτισμό του τόπου μας.
Ο Δήμαρχος Ανωγείων προέβη στην παρακάτω δήλωση για την αυριανή επέτειο:
“Τ’ Ανώγεια θυμούνται και τιμούν το μεγάλο μουσικό και τραγουδιστή.
Η Ρωμιοσύνη δεν ξεχνά τον αρχάγγελο του πάθους της.”
Ο Νίκος Ξυλούρης, Υπήρξε άξιος του σογιού του, της οικογενείας, των φίλων του. Υπήρξε άνδρας δίκαιος, ανιδιοτελής, αλληλέγγυος, γενναιόδωρος. Υπήρξε υπερήφανος, φιλειρηνιστής και συνεπής μαχητής των ιδεών της δημοκρατίας, της ελευθερίας και της ζωής. Υπήρξε δηλαδή ένας άξιος πολίτης. Είναι μια ζώσα, ακατάλυτη διαχρονική πολιτισμική άξια του σύγχρονου ελληνισμού. Είναι παράδειγμα και υπόδειγμα
Το Πανελλήνιο τον αναγόρευε Αρχάγγελο της Ρωμιοσύνης.
Τ’ Ανώγεια αισθάνονται τιμή και περηφάνια που γέννησαν έναν τέτοιο καλλιτέχνη, έναν τέτοιο άνθρωπο. Τ’ Ανώγεια νοιώθουν ευγνωμοσύνη για τον Ψαρονίκο τους γιατί πρόβαλλε τις πολιτισμικές – ανθρωπιστικές αξίες τους/ στον κόσμο.
Γι’ αυτό όλοι, οι απανταχού Ανωγειανοί, τιμούν πάντα αυτή την εμβληματική προσωπικότητα.
Για μας τους Ανωγειανούς και τους Κρητικούς ο Ψαρονίκος με τη ζωή και το έργο του δεν μας κάνει μόνο υπερήφανους αλλά μας θέτει μπροστά στις ευθύνες μας.»
Σωκράτης Σ. Κεφαλογιάννης
Δήμαρχος Ανωγείων