«Το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων, οι ελληνικές διεκδικήσεις και ό,τι αφορά σε επανορθώσεις που μπορεί να απαιτήσει από τη Γερμανία το ελληνικό κράτος, δεν έχει τελειώσει».

Αυτό επισημάνθηκε την Κυριακή, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών της Ελλάδας, στα ορεινά Ανώγεια, με αφορμή την ανάληψη της προεδρίας του Δικτύου από τον δήμο Ανωγείων και την 68η επέτειο του Ολοκαυτώματος του χωριού από τις κατοχικές δυνάμεις, το 1944.

Σε αρκετά ζωηρό αλλά και συγκινησιακά φορτισμένο κλίμα, παρουσία δημάρχων και εκπροσώπων από μαρτυρικές πόλεις οι οποίες υπέστησαν την αγριότητα των γερμανικών κατοχικών δυνάμεων, τονίστηκε η ανάγκη να διατηρηθεί ζωντανή η μνήμη να μεταλαμπαδευτεί η γνώση της ιστορίας στις νέες γενιές, κυρίως όμως να υπάρξει πλήρης καταγραφή και αποτύπωση όλων όσων συνέβησαν στις ενενήντα μαρτυρικές πόλεις σε όλη την Ελλάδα.

Ήδη, εκτός από τον δήμο Καλαβρύτων, όπου υπάρχει το μουσείο του Ολοκαυτώματος, ο δήμος Ανωγείων έχει δημιουργήσει πλήρες ιστορικό αρχείο της περιόδου εκείνης, έχει βιντεοσκοπήσει 200 προσωπικές συνεντεύξεις από επιζήσαντες του ολοκαυτώματος και έχει δημιουργήσει τέσσερις ταινίες που αφορούν τη μάχη στο Σφακάκι, το σαμποτάζ στη Δαμαστό, αλλά και τα φιλόξενα χωριά που υποδέχτηκαν τους 4.000 πρόσφυγες από τα Ανώγεια.

Στη συνεδρίαση του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών της Ελλάδας παραβρέθηκαν οι νομικοί Ντανιέλα Μαρούδα και Στέλιος Περράκης (καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο) οι οποίοι παρουσίασαν πτυχές του ζητήματος και τις εμπειρίες τους από την παρουσία τους στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, όπου εκδικαζόταν η αίτηση της Γερμανίας για το θέμα των αποζημιώσεων.

Σύμφωνα με τις παράλληλες τοποθετήσεις των δύο επιστημόνων, «παρά την απόφαση του δικαστηρίου της Χάγης, η οποία στο ένα μέρος της είναι αρνητική, δεδομένου ότι δεν επιτρέπει την προσφυγή ιδιωτών που να αφορούν σε αποζημιώσεις της Γερμανίας προς μεμονωμένες περιπτώσεις, υπάρχει μία διάσταση την οποία η ελληνική πολιτεία και η κυβέρνηση πρέπει να την εκμεταλλευτούν. Η νομική υποχρέωση για επανορθώσεις από την πλευρά κρατών που λειτουργούν κατοχικά έναντι άλλων, υφίσταται από τα τέλη του 17ου αιώνα και η αποκατάσταση θυμάτων, η καταβολή αποζημιώσεων και οι επανορθώσεις είναι διεκδικήσιμα, μιας και τα εγκλήματα πολέμου δεν υπόκεινται σε παραγραφή».

Σημαντικό επίσης είναι ότι η Ενωμένη Ευρώπη, διατηρεί ανοιχτό το κεφάλαιο των αποκαταστάσεων, δεδομένου ότι πολλοί λαοί έχουν αντιμετωπίσει κατάφωρες αδικίες και παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους. Αυτός είναι και ο λόγος που έως και σήμερα το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο δικάζει και καταδικάζει εγκληματίες πολέμου.

Από όλα όσα διατυπώθηκαν στη συνεδρίαση, βγαίνει το συμπέρασμα πως η ελληνική πολιτεία, δεν λειτούργησε οργανωμένα και συντονισμένα με αποτέλεσμα σύμφωνα και με τον κ. Περράκη, να χαθεί πολύτιμος χρόνος. «Είναι αξιοσημείωτο πως εν έτει 2012, οι κοινοβουλευτικοί μας δεν γνωρίζουν το θέμα των αποζημιώσεων», είπε χαρακτηριστικά ο καθηγητής, ο οποίος κάλεσε το Δίκτυο να οργανώσει κοινή δράση και κοινή στρατηγική όλων των μαρτυρικών πόλεων. «Το ζήτημα των αποζημιώσεων μετά από μία κατοχή, ένα ολοκαύτωμα, έχει μία οικουμενικότητα δεδομένης και της νέας εποχής που ζούμε, γεμάτη από εικόνες πολέμων, βίας φρίκης και καταστροφών σε υποδομές σε διάφορα κράτη», τόνισε ο δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης. «Πρέπει να συντονιστούμε στη νέα αυτή εποχή και να συμβαδίσουμε με τη διεθνή κοινότητα, η οποία προσπαθεί να εξανθρωπίσει το διεθνές δίκαιο, να κάνει πιο αντιληπτή τη θέση του ατόμου σε σχέση με το κράτος, αλλά και να αντιληφθούμε πως μαρτυρικές πόλεις υπήρχαν πριν και υπάρχουν και μετά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, οπότε αξίζει να εξετασθεί το ενδεχόμενο κοινών δράσεων και πέρα από τα ελληνικά σύνορα», είπε χαρακτηριστικά.

«Ήδη η Ευρώπη ενδιαφέρεται για τη δημιουργία προγραμμάτων μέσω των οποίων να διαπιστωθεί το μέγεθος των εγκλημάτων και να αναζητηθούν στοιχεία σε βάθος για όλα όσα υπέστησαν ευρωπαϊκοί λαοί από τους Ναζί, το Γ΄ Ράιχ και τον Στάλιν», ανέφερε η κ. Μαρούδα. Είναι εντυπωσιακό -σύμφωνα με τη νομικό- πως μέχρι και σήμερα δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία ούτε από το ελληνικό κράτος για τις καταστροφές των ολοκαυτωμάτων, ούτε αποτίμηση για όσα άφησαν πίσω τους οι Γερμανοί, καμία επίσης αναφορά ζημιών και καταστροφών από τον εφοπλιστικό κόσμο αλλά δεν υπάρχουν και όλα τα στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος για το κατοχικό δάνειο που έλαβε από την Ελλάδα η κατοχική δύναμη.

Όπως τονίστηκε στη συνεδρίαση του Δικτύου, οι 90 πόλεις των ολοκαυτωμάτων θα συνεχίσουν τον αγώνα τους ώστε η κυβέρνηση και το ελληνικό Κοινοβούλιο να πάρουν στα χέρια τους τη συγκεκριμένη υπόθεση, να λάβουν στιβαρή και ουσιαστική θέση επί του θέματος, να ξεκινήσει η αναζήτηση των σχετικών ευρωπαϊκών προγραμμάτων, ώστε να δημιουργηθούν Μουσεία, να υπάρξουν εκδόσεις και ψηφιακή καταγραφή όλων όσων αποτυπώνουν την απόλυτη καταστροφή μετά από ένα ολοκαύτωμα.

Παράλληλα αποφασίστηκε η εγγραφή του δήμου Μόρφου της Κύπρου στο μητρώο των Μαρτυρικών Πόλεων του Δικτύου και η σύνταξη ψηφίσματος μέσω του οποίου θα καταγγέλλεται κάθε πόλεμος που συμβαίνει αυτή την ώρα στον πλανήτη καθώς και κάθε πράξη βίας ή κατοχής σε έναν λαό.

Τέλος, οι συμμετέχοντες στη συνεδρίαση του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών της Ελλάδας, καλούν την κυβέρνηση να ανακηρύξει ως πυρόπληκτη την περιοχή του δήμου Βιάννου στο Ηράκλειο, ο οποίος επλήγη από τις πρόσφατες φωτιές με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζει τεράστιο πρόβλημα ο κοινωνικός και αγροτοκτηνοτροφικός ιστός της περιοχής.