Πηγή: https://www.zarpanews.gr

Σε κλίμα ιδιαίτερης συγκίνησης πραγματοποιήθηκαν το απόγευμα της Δευτέρας στο πάρκο Άλκηστις Αγοραστάκη στο κέντρο των Χανίων τα αποκαλυπτήρια της προτομής του «Αρχάγγελου της Κρήτης» Νίκου Ξυλούρη, ως τιμή στον μεγάλο Κρητικό καλλιτέχνη, που άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στην Κρητική παράδοση και όχι μόνο και συνεχίζει να υπάρχει έντονα στις μνήμες των κρητικών, ακόμα και 46 χρόνια μετά τον θάνατό του.

Το πάρκο όπου είχε στηθεί η προτομή, ήταν γεμάτο από κόσμο κάθε ηλικίας, που θέλησε να αποτίσει φόρο τιμής στον σπουδαίο Κρητικό καλλιτέχνη, η προτομή του οποίου θα στέκει αγέρωχη, σ ένα σημείο – ορόσημο της πόλης, απέναντι μάλιστα από το Βενιζέλειο Ωδείο Χανίων.

https://www.youtube.com/watch?v=wmkzyGvN-54&t=3s

Η Λακκιώτικη Παρέα κατά την έναρξη της εκδήλωσης, τραγούδησε το ριζίτικο «Σε ψηλό Βουνό», καθώς ο Νίκος Ξυλούρης ήταν λάτρης της ριζίτικης παράδοσης και είχε μάλιστα βραβευθεί, λόγω ενός δίσκου που είχε κυκλοφορήσει.

Η σύζυγος του αείμνηστου Νίκου Ξυλούρη, Ουρανία, φανερά συγκινημένη, αναφέρθηκε στη βράβευση αυτή, καθώς ο «Ψαρονίκος», είχε τιμηθεί με το βραβείo Grand Prix Du Disk, στη Γαλλία , για τον δίσκο του αυτόν.

https://www.youtube.com/watch?v=3S1OsROGg1c

Ακόμα η κυρία Ουρανία, αναφέρθηκε στην αγάπη που είχε ο Νίκος Ξυλούρης στα Χανιά, διηγήθηκε την ιστορία για το πώς γνώρισε τον γλύπτη της προτομής, ενώ όταν ρώτησε ποιος έδωσε τα χρήματα για την κατασκευή της, η απάντηση που έλαβε ήταν «οι Χανιώτες».

Μάλιστα η ίδια, μαζί με την κόρη της Ρηνιώ, άφησαν από ένα κόκκινο τριαντάφυλλο μπροστά από την προτομή του Νίκου Ξυλούρη, κατά τα αποκαλυπτήρια, που έγιναν από τον Δήμαρχο Χανίων.

Η στιγμή ήταν συγκινησιακά φορτισμένη, ενώ χαρακτηριστικό ήταν πως την ώρα των αποκαλυπτηρίων υπήρχε σιγή, την οποία «έσπασαν» τα χειροκροτήματα των παρευρισκομένων.

«Σήμερα τα Χανιά κάνουν το χρέος τους, σε έναν σπουδαίο, μοναδικό καλλιτέχνη που άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στη χώρα. Θα βρίσκεται στο πάρκο απέναντι από το ωδείο Χανίων, για να μας υπενθυμίζει τις μεγάλες του στιγμές που ανύψωσαν την Κρήτη», είπε ο Δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης.

«H μορφή του Ξυλούρη είναι επιβλητική, όχι μόνο για την Κρήτη αλλά και για όλους τους Έλληνες. Ήταν ο κύριος εκφραστής, της άδολης Κρητικής ψυχής», σχολίασε ο Αντιπεριφερειάρχης Χανίων Νικος Καλογερής.

Για τη «γνωριμία» τους με τον Νίκο Ξυλούρη, κάτω από το πρίσμα της τέχνης του θεάτρου, μέσα από την παράσταση «Νίκος Ξυλούρης, ο Αρχάγγελος της Κρήτης», που ανεβαίνει στο θέατρο ΗΒΗ στην Αθήνα, μίλησαν ο  Καλλιτεχνικός Διευθυντής του ΔΗΠΕΘΕΚ, Νικορέστης Χανιωτάκης, ο οποίος μάλιστα σκηνοθετεί την παράσταση, και ο ηθοποιός Αιμιλιανός Σταματάκης, ο οποίος ενσαρκώνει στο θεατρικό σανίδι, τον Νίκο Ξυλούρη.

«Είχαμε την ευτυχία να μας ανοίξουν την αγκαλιά τους η γυναίκα και η κόρη του και μεγάλωσε και η δική μας οικογένεια. Ο Νίκος Ξυλούρης είναι το φως, είναι η ένωση», σημείωσε ο κ Χανιωτάκης. Μάλιστα, όπως ανέφερε, η παράσταση το καλοκαίρι θα πραγματοποιήσει μια μεγάλη περιοδεία στην Κρήτη.

«Ειναι τιμή μας που μας δίνεται αυτή η ευκαιρία, γιατί είναι ένας καλλιτέχνης – σύβολο», σημείωσε ο κ. Αιμιλιανός Σταματάκης.

Με συγκινητικά λόγια μίλησαν βέβαια και οι συγγενείς των δύο ανθρώπων, που ο καθένας από τη δική του μεριά φρόντισαν ώστε να γίνει πράξη η προτομή του Νίκου Ξυλούρη, του δωρητή Σπύρου Λιονάκη αλλά και του γλύπτη Γιάννη Μαρκαντωνάκη.

H OMIΛΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΛΙΟΝΑΚΗ

https://www.youtube.com/watch?v=QwkxzHWfcgE&t=3s

Ο γιός του Σπύρου Λιονάκη, Γιάννης, μίλησε για τη γνωριμία του πατέρα του με τον Νίκο Ξυλούρη. «Πολλές φορές θυμάμαι τον πατέρα μου να μου λέει για τις παρέες που έκαναν στις μπουάτ της δεκαετίας του 70. Με τη δωρεά αυτή, ήθελε να αφήσει στις νεότερες γενιές, ένα σύμβολο μνήμης και πολιτισμού».

«Συγκεντρωθήκαμε σήμερα με συγκίνηση και βαθύ σεβασμό για να αποκαλύψουμε την προτομή ενός ανθρώπου που δεν ανήκει μόνο στην Κρήτη, αλλά σε ολόκληρη την Ελλάδα: του Νίκου Ξυλούρη.

Ο Νίκος Ξυλούρης υπήρξε κάτι πολύ περισσότερο από ένας μεγάλος καλλιτέχνης. Με τη φωνή του έδωσε ψυχή στην κρητική παράδοση, έγινε σύμβολο λεβεντιάς, αξιοπρέπειας και αγώνα για δημοκρατία σε χαλεπούς καιρούς. Τα τραγούδια του συνόδευσαν στιγμές χαράς, αλλά και δύσκολες περιόδους της πατρίδας μας, και συνεχίζουν μέχρι σήμερα να συγκινούν και να εμπνέουν τις νεότερες γενιές.

Η προτομή που αποκαλύπτουμε σήμερα δεν είναι απλώς ένα έργο τέχνης. Είναι μια πράξη μνήμης και τιμής προς έναν άνθρωπο που κράτησε ζωντανή την ταυτότητα και την ψυχή του τόπου μας.

Για τον δωρητή του έργου, τον Σπύρο Λιονάκη, τον πατέρα μου δεν θα αναφερθώ εκτενώς, γιατί τα λόγια μου θα προσέκρουαν στη σεμνότητά του. Η πρωτοβουλία του δεν ήταν μόνο μια πράξη προσφοράς προς την κοινωνία των Χανίων. Πηγάζει και από έναν βαθύ, προσωπικό δεσμό: τη στενή φιλία που τον συνέδεε με τον Νίκο Ξυλούρη. Μια φιλία που γεννήθηκε μέσα από την κοινή αγάπη για την Κρήτη, τον πολιτισμό, την παράδοση και τις αξίες του τόπου μας. Πολλές φορές θυμάμαι τον πατέρα μου να μου διηγείται ιστορίες του με τον Νίκο Ξυλούρη, τότε στις μπουάτ της δεκαετίας του 1970, τότε που μαζί αγωνίστηκαν, ο καθένας με τον τρόπο του για καλύτερες μέρες. Με τη δωρεά αυτή θέλησε να τιμήσει τη μνήμη ενός φίλου, αλλά και να αφήσει στις επόμενες γενιές ένα σύμβολο μνήμης και πολιτισμού.

Τιμούμε επίσης σήμερα και τη μνήμη του καλλιτέχνη, Γιάννη Μακραντωνάκη, ο οποίος με το ταλέντο και την ευαισθησία του απέδωσε με σεβασμό τη μορφή και το πνεύμα του Νίκου Ξυλούρη. Δυστυχώς, τόσο ο δωρητής όσο και ο καλλιτέχνης δεν βρίσκονται σήμερα ανάμεσά μας. Η απουσία τους μας θυμίζει ότι τα έργα των ανθρώπων μένουν και συνεχίζουν να μιλούν για αυτούς. Ας αποτελέσει η προτομή αυτή ένα διαρκές σημείο μνήμης, όπου οι νεότεροι θα μαθαίνουν και οι μεγαλύτεροι θα θυμούνται. Σας ευχαριστώ»

-Ο ξάδελφος του Γιάννη Μαρκαντωνάκη, αναφέρθηκε στον τρόπο με τον οποίο έγινε η κατασκευή της προτομής, το οποίο είναι παγκόσμια μοναδικό. «Διάλεξε έναν ιδιαίτερο τρόπο να φτιάξει την προτομή, από πριονίδι κόλλα και ακρυλικά χρώματα, με 1000 δια στρωματικές επιφάνειες».

Μάλιστα, όπως είπε για να ολοκληρωθεί το πρόπλασμα, το χρονικό διάστημα που ξόδεψε ο καλλιτέχνης, ήταν ενάμιση χρόνος.