Φωτο-ρεπορτάζ:Γιώργης Μπαγκέρης

Αυτοί που στον κατακτητή, εστήσανε καρτέρι,

πίστευαν η Αντίσταση, τη Λευτεριά θα φέρει..

———————————————————-

Άντρες σεμνοί και αθόρυβοι, μα με ψυχή μεγάλη,

μια ιστορία γράψανε σε τούτο το μασκάλι…(Μ.Δραμουντάνης)

Πλήθος κόσμου βρέθηκε και φέτος στην αγροτική τοποθεσία των Ανωγείων “Σφακάκι” και στη θέση “Ποριά” για να τιμήσουν με την παρουσία τους, την θρυλική Μάχη που έλαβε χώρα εκεί στις 7 Αυγούστου του 1944, όπου οι Ανωγειανοί αντάρτες απελευθέρωσαν 98 γυναίκες και παιδιά από τα χέρια των Ναζί. Μια από τις αρτιότερες επιχειρήσεις του Β ‘Παγκοσμίου πολέμου που εμπνεύστηκε και εκτέλεσε ο ΕΛ.ΑΣ Ανωγείων και στην οποία δεν τραυματίστηκε κανένας αντάρτης ή άμαχος.

Στην θέση “Σφακάκι” βρίσκεται μια επιγραφή του Δήμου Ανωγείων όπου αναγράφεται “Στη θέση αυτή στις 7 Αυγούστου 1944 ο εφεδρικός ΕΛ.ΑΣ Ανωγείων απελευθέρωσε 98 γυναίκες ομήρους των Γερμανών” και είναι εκεί για να μας θυμίζει ότι οι μόνες μάχες που χάθηκαν είναι αυτές που δεν δόθηκαν ποτέ!

Το παρόν στη σεμνή εκδήλωση έδωσαν μέλη του Κ.Κ.Ε Ανωγείων, ο εκλεγμένος δημοτικός σύμβουλος Στέλιος Σταυρακάκης , ο νυν δημοτικός σύμβουλος Αντώνης Ρούλιος, αλλά και πλήθος απλού κόσμου και φυσικά απογόνων των μαχητών του ΕΛ.ΑΣ. 75 χρόνια μετά η μνήμη μένει άσβεστη για την Μάχη στο Σφακάκι, το δεύτερο από τα πέντε “Επειδή” της Γερμανικής απόφασης για το Ολοκαύτωμα των Ανωγείων στις 13 Αυγούστου του 1944!

Στεφάνια κατέθεσαν η εγγονή της Ζωνογιάννενας που είχε ενεργή συμμετοχή στην εξέλιξη της Μάχης, Ειρήνη Μανουρά και ο εκπρόσωπος της ΠΕΑΕΑ Ρεθύμνου Γιάννης Ανδρουλιδάκης..

Ο Αντώνης Ρούλιος ανέφερε το ιστορικό την Μάχης στο Σφακάκι και τόνισε χαρακτηριστικά:

“Αγαπητοί συγχωριανοί, συγκεντρωθήκαμε και φέτος εδώ για να τιμήσουμε σε αυτόν εδώ τον τόπο τους ήρωες που πριν 75 χρόνια έδωσαν μια ιστορική μάχη και απελευθέρωσαν 98 γυναίκες και παιδιά που οδηγούσαν οι Γερμανοί ομήρους στο Γενί Γκαβέ. Ήταν μια συλλογική απόφαση του ΕΑΜ εναντίον του λοχία “Σήφη” που προσέβαλε συχνά τα Ανώγεια και προέβαινε σε ωμότητες που κάποια στιγμή έπρεπε να σταματήσει. Για να γίνει αυτή η Μάχη είχε προηγηθεί η αρπαγή των όπλων στο σταθμό χωροφυλακής που είχαν φυλαχθεί στην τοποθεσία του “φορτωμένου του δέτη” και έγινε εφικτή η επιχείρηση στο Σφακάκι αργότερα.

Για ιστορικούς λόγους θέλω να αναφέρω και τα ονόματα αυτών των ηρώων.

Επικεφαλής ήταν ο Εμμανουήλ Μανουράς Σμαίλης.

Ο Λευτέρης Αεράκης, Νταρολευτέρης.

Ο Εμμανουήλ Νταγιαντάς, Λαμπρινομανώλης.

Ο Εμμανουήλ Νταγιαντάς, Παπουριανός.

Ο Κώστας Καφατσής, Καφατσόκωστας.

Ο Γιάννης Πασπαράκης, Γιαννιός.

Ο Δημοσθένης Πασπαράκης.

Ο Πέτρος Πασπαράκης, Θοδωροπέτρος.

Ο Χαραλάμπης Φρυσάλης, Φρυσαλοχαραλάμπης.

Ο Γιώργης Ξημέρης, Ξημερογιώργης.

Ο Γιώργης Μανουράς, Γύπαρης. Συνεισφορά μεγάλη είχε και η ΕΠΟΝίτισσα Ειρήνη Μανουρά Ζωνογιάννενα, όπως και ο Γιώργης Νταγιαντάς, Περβολιός που έτρεξε να πάει στη θέση Τσουνιά να ειδοποιήσει, αλλά και άλλοι Ανωγειανοί που είχαν τη δική τους προσφορά εκείνη την ημέρα.

Η Μάχη στο Σφακάκι είναι ένα παράδειγμα προς όλους μας, ότι οι μόνες μάχες που χάνονται είναι αυτές που δεν δίνονται.Ο λαός πρέπει να καταλάβει ότι ο αγώνας πρέπει να είναι στην πρώτη γραμμή και να μην έχει αισθήματα μοιρολατρίας που είναι η αιτία για τα όσα δεινά τραβάει ο κόσμος τα τελευταία χρόνια.Ο αγώνας όσο άνισος και αν είναι πρέπει να δίνεται. Και ας χαθεί..” ολοκλήρωσε ο Αντώνης Ρούλιος.

Μετά την επίσκεψη στο χώρο του μνημείου όλοι βρέθηκαν στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, όπου για μια ακόμα χρονιά πραγματοποιήθηκε μνημόσυνο για τους ήρωες της Μάχης στο Σφακάκι. Αργότερα βρέθηκαν στην πλατεία Αρμί όπου κορυφώνονται οι σημερινές εκδηλώσεις. Στο Αρμί ο Μιχάλης Σφακιανάκης ανέγνωσε την μαρτυρία ντοκουμέντο του επικεφαλής της Μάχης Εμμανουήλ Μανουρά ή Σμαιλομανώλη. Ομιλία πραγματοποίησε ο Στέλιος Ορφανός μέλος της επιτροπής Κρήτης του Κ.Κ.Ε ενώ προβλήθηκε και το ντοκιμαντέρ του Λευτέρη Χαρωνίτη από το “3ο Ολοκαύτωμα” που αναφέρεται στη Μάχη. Την μουσική επένδυση της βραδιάς ανέλαβε ο Χάρης Φασουλάς με το συγκρότημα του.