Πασπαράκης Ιωάννης του Κωνσταντίνου (Γιαχνής)-17 Μαΐου 1918-Σκρα

Πασπαράκης Νικόλαος του Ιωάννη (Λυραρογιάννη)-17 Μαΐου 1918-Σκρα

Πασπαράκης Εμμανουήλ του Γεωργίου -27 Δεκεμβρίου 1918-Σκρα

Σκουλάς Χαράλαμπος του Ανδρέα-17 Μαΐου 1918-Σκρα

Δακανάλης Μιχαήλ του Νικολάου-21 Ιανουαρίου 1918-Χαράδρα Λουμνίστης

Οι πλάκες στο μνημείο-Οι διορθώσεις με τα ονόματα των Ανωγειανών

Οι πέντε Ανωγειανοί ήρωες που έπεσαν ηρωικά μαχόμενοι  το 1918,υπερασπιζόμενοι τη  Μακεδονία, βρήκαν την θέση που τους αξίζει στο μεγάλο μνημείο που υπάρχει με τα ονόματα τους να τοποθετούνται εκεί 100 χρόνια μετά, μετά από μια εξαιρετική πρωτοβουλία και εργασία μηνών του Ανωγειανού Μανόλη Νικ.Πασπαράκη ή Μούγερη που εκτέλεσε με επιτυχία την προσωπική του ειδική αποστολή με κωδικό “Το χρέος” όπως χαρακτηριστικά την ονόμασε ώστε να τιμήσει τους προγόνους του. Κάθε τόπος είναι η ιστορία και τα χώματα του, αλλά είναι και το αίμα που έχυσαν οι άνθρωποι του όχι μόνο στα πατρογονικά εδάφη, αλλά και σε οποιοδήποτε άλλο σημείο της Ελλάδας, σε κάθε χώμα που η Πατρίδα τους κάλεσε να υπερασπιστούν.

Η πέτρα από τα Ανώγεια που κρατούσε μαζί του ο Μανόλης Πασπαράκης (Μούγερης) και τοποθετήθηκε από το Δήμο Παιονίας τιμής ένεκεν πάνω στο μνημείο

Η Μάχη του Σκρα πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες του Α’Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία έκρινε την τύχη της Ελληνικής Μακεδονίας. Σε αυτή πολέμησαν οι μεραρχίες Κρήτης, Αρχιπελάγους και Σερρών και είχαν αληθινή εκατόμβη θυμάτων.Οι απώλειες  υπήρξαν βαρύτατες. Ο συνολικός αριθμός των απωλειών του ελληνικού στρατού ήταν νεκροί: 31 Αξιωματικοί και 574 οπλίτες, και τραυματίες: 69 Αξιωματικοί και 2135 οπλίτες κατά τον Μάιο του 1918.

Ο Ιωάννης Πασπαράκης ή Γιαχνής που έπεσε στο Σκρα στις 17 Μαΐου 1918

Ανάμεσα τους οι πέντε Ανωγειανοί. Οι δυο από αυτούς, ο Χαράλαμπος Σκουλάς και ο Μιχαήλ  Δακανάλης (που σκοτώθηκε στις 21 Ιανουαρίου 1918 στην χαράδρα Λουμνίστης), ,υπήρχαν στο μνημείο του Σκρα, όπως και ένας Πασπαράκης με το όνομα του όμως να είναι λάθος γραμμένο. Ο Μανόλης Πασπαράκης η Μούγερης με κόπο μηνών, καθώς έφτασε μέχρι τη Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού και άντλησε στοιχεία και αποδείξεις, τα οποία και προσκόμισε στον Δήμο Παιονίας του Νομού Κιλκίς και μετά το προσωπικό του ταξίδι στις 28 Απριλίου στον χώρο της μάχης εκτέλεσε το χρέος του και τοποθέτησε τα ονόματα των Ανωγειανών στο μνημείο, το οποίο θα τιμήσει και με την παρουσία του ο πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος στις εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια την Κυριακή 13 Μαΐου.

Από αριστερά Ματθαίος Καπνοπουλος διευθυντής Δήμου Παιονιας. Εμμανουήλ Πασπαράκης (Μουγερης), Νικόλαος Παπαδακης, διευθυντής Εθνικού Ιδρυματος μελετών και ερευνών “Ελευθέριος Βενιζέλος”, Αλεξαντρα Πετσιναρ, ιστορικός φιλόλογος δρ διπλωματικής ιστορίας Πανεπιστήμιο Βελιγραδίου και Στεφανος Εππας Τοπάρχης Σκρα

Ο Μανόλης Νικ.Πασπαράκης ή Μούγερης όχι μόνο εκτέλεσε το δικό του “χρέος” αλλά συγκλόνισε και τους ανθρώπους στον Δήμο Παιονίας με τη στάση και το σεβασμό του απέναντι στους νεκρούς ήρωες, στους οποίους κατέθεσε δάφνες συγκινημένος. Μάλιστα ήταν τόση η δύναμη των στιγμών εκείνων στις 28 Απριλίου που οι υπεύθυνοι του Μνημείου και του Μουσείου εκεί, αποφάσισαν, πέραν της αναγραφής των ονομάτων εκεί, να τοποθετήσουν στο μνημείο μια πέτρα που έφερε ο Μούγερης από τα Ανώγεια, κάτι που έγινε άμεσα, όπως και μια κορνίζα με τις μαντινάδες που αφιέρωσε στους ήρωες θα βρίσκεται εντός του Μουσείου ως ελάχιστος φόρος τιμής στους πεσόντες.

Ο Μανόλης Πασπαράκης με τον Νικόλαο Παπαδάκη έξω από το Μουσείο, για τη Μάχη του Σκρα

Οι εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια θα είναι λαμπρές με την παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, ενώ τις διοργανώνει ο Δήμος Παιονίας και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και μελετών “Ελευθέριος Βενιζέλος”. Θα υπάρξει δοξολογία, κατάθεση στεφάνων στο μνημείο και παρέλαση τμημάτων του στρατού καθώς και παραδοσιακών συλλόγων της Λέσβου, της Κρήτης των Σερρών και του Σκρα. Παράλληλα θα γίνει απονομή βραβείων στους τρεις μαθητές που πρώτευσαν στο διαγωνισμό γραπτού λόγου για την μάχη του Σκρα! Για πρώτη φορά φέτος, στην εκφώνηση των ονομάτων των πεσόντων της Μάχης του Σκρα, θα ακουστούν τα ονόματα όλων των Ανωγειανών ηρώων που έπεσαν μαχόμενοι στα Μακεδονικά χώματα.

Ολοκληρώνοντας, παράλληλα με τα συγχαρητήρια μας προς τον Μανόλη Πασπαράκη, για την εργασία μηνών που έκανε για να αποκαταστήσει τους προγόνους του, αλλά και την συγκλονιστική παρουσία του στην περιοχή του Σκρα που τίμησε τα Ανώγεια, παραθέτουμε τις μαντινάδες του που θα κοσμούν πλέον και τον χώρο του Μουσείου της μάχης, μαντινάδες που περιγράφουν ανάγλυφα τα δικά του συναισθήματα, για το χρέος που τέλεψε. Παράλληλα ο ίδιος ο Μανόλης θα ήθελε μέσω της ΑΝΩΓΗ να ευχαριστήσει θερμά  τους εξής: Την Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού. Τον Δήμο Παιονίας, Νομού Κιλκίς και τον δήμαρχο της Χρήστο Γκουντενούδη, Τον Διευθυντή Διοικητικών και Οικονομικών υπηρεσιών του Δήμου .Ματθαίο Καπνόπουλο.

Τον πρόεδρο του τοπικού συμβουλίου του Σκρα Στέφανο Έππα. Τέλος θα ήθελε ιδιαίτερα να ευχαριστήσει τον συνοδοιπόρο του στο ταξίδι της 28ης Απριλίου Μιχάλη Σκουλά του Γιωργιό.

Οι μαντινάδες είναι:

Ωραίο για τη Λευτεριά, το αίμα σου να χύνεις,

και στσι ερχόμενες γενιές, παράδειγμα να δίνεις

————————————————————–

Άντρες η τσι παλιάς κοπής, για μάχες γεννημένοι,

όρθιοι εσκοτωθήκετε, για αυτό ‘στε δοξασμένοι.

—————————————————————–

Ηρωικώς μαχόμενοι πέσατε και γροικάται.

κι όποιος χαθεί για Λευτεριά, μέγα τιμή λογάται.

——————————————————————-

Μακεδονία είναι μια, φωνιάζουνε οι νεκροί μας,

αυτοί που με το αίμα τους ποτίσανε τη γη μας.

——————————————————————-

Όνειρο εκατό χρονώ σήμερω ξεδιλιένει,

τιμή και δόξα στσι ήρωες που φεύγουν τιμημένοι.

———————————————————————-

Ήρθαμε να τιμήσουμε τσι άντρες του πολέμου,

μετά από χρόνια εκατό, σε ευχαριστώ Θεέ μου.