Σε μια σεμνή και συγκινητική τελετή τιμήθηκε  την Κυριακή στα Σίσαρχα , η μνήμη των Σαρχιανών που έπεσαν στην κατοχή από τους Ναζί. Η εκδήλωση έγινε με πρωτοβουλία της ενορίας του Σάρχου και των Πολιτιστικών συλλόγων Σάρχου και Σισάρχων.

Αρχικά τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση στον ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής στα Σίσαρχα από τον παπά Στέλιο της ενορίας του Σάρχου και τον π.Ανδρέα Κεφαλογιάννη και π.Ανδρέα Δραμουντάνη και ακολούθησε κατάθεση στεφάνων στο μνημείο των πεσόντων από φορείς αλλά και εκπροσώπους των οικογενειών των θυμάτων.

Παρόντες μεταξύ άλλων και ο απερχόμενος Δήμαρχος Ανωγείων κ.Σωκράτης Κεφαλογιάννης και ο νεοεκλεγείς Δήμαρχος κ.Μανόλης Καλλέργης.

Η πρόεδρος του Πολιτιστικού συλλόγου Σάρχου κ.Σταυρούλα Περβολαράκη εκφώνησε την ομιλία για τους ήρωες πεσόντες από τους κατακτητές Στον λόγο της  ανέφερε τα εξής:

”Βρισκόμαστε εδώ σήμερα για να τιμήσουμε αλλά και να θυμηθούμε, την μνήμη την ιστορική αλλά συνάμα και προσωπική για τους συγχωριανούς, τους συγγενείς ,τους προγόνους μας. Είναι σαν δέντρο, όσο περνάει ο καιρός τόσο η μνήμη μεγαλώνει και ριζώνει μέσα μας. Οι ρίζες μπαίνουν όλο και βαθύτερα στα μυαλά και στις καρδιές μας. Δεν μπορούμε να ξεχάσουμε. Οι θυσίες των προηγούμενων γενεών δίνουν ηθική πνοή στις δικές μας σκέψεις και πράξεις.

Αν λησμονήσουμε αυτές τις θυσίες αν τις αφήσουμε πίσω μας ,τότε είμαστε κενοί, σώματα δίχως ψυχή και συνείδηση. Αυτό δεν το επιθυμούμε, για αυτό και επιλέγουμε να είμαστε εδώ σήμερα.

Τιμάμε και θυμόμαστε τους 15 Σαρχιανούς που εκτελέστηκαν εδώ στα Σίσαρχα στις 22 Αυγούστου 1944 εβδομήντα χρόνια πριν.

Τιμάμε και θυμόμαστε όσους έπεσαν θύματα των θηριωδιών των Ναζιστών. Πρόσωπα αγαπημένα χάθηκαν βίαια, ειρηνικές ψυχές θυσιάστηκαν. Όσοι δολοφονήθηκαν από τον Φασισμό παραμένουν ζωντανοί μέσα μας και μας καλούν να παίρνουμε θέση για την Ειρήνη, όπου και όποτε βλέπουμε να πλήττεται η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η βια σε οποιαδήποτε μορφή της να παίρνει τον πρώτο λόγο.

Ας είναι η θυσία σας τιμημένη και το μήνυμα σας ζωντανό στην καρδιά μας. Αθάνατοι!”.

Στην συνέχεια μίλησε ο πρόεδρος του Πολιτιστικού συλλόγου Σισάρχων κ. Λευτέρης Χαρωνίτης ο οποίος από μικροφώνου έκανε ουσιαστικά μια συζήτηση με δυο μεγάλους σε ηλικία Σισαρχιανούς που έζησαν από πρώτο χέρι τις θηριωδίες των Φασιστών.

Ο Μανόλης Μαυρόκωστας και ο Τηλέμαχος Κουβίδης ανέτρεξαν στην μνήμη τους τις φρικτές εκείνες μέρες και στιγμές και τις εκτελέσεις των ηρώων.

” Οι Γερμανοί ήρθανε στις 12 Αυγούστου στις 12 τα μεσάνυχτα. Το πρωί στις 13 είχαν καταλάβει όλοι την περιοχή. Οι 32 που εκτελέστηκαν εδώ ήταν από πολλές περιοχές από τη Σάρχο και από αλλού,ο Μύρος ο Πασπαράκης για παράδειγμα ήταν από το Πενταμόδι και ήταν αρραβωνιασμένος από τα Λιβάδια. Πήρε ένα φίλο του να πάει στην κοπελιά του και τσι πιάσανε οι Γερμανοί στου Ζωνού το μύλο και τσι φέρανε εδώ. Από τον Αίμονα ήταν δυο, από τσι Δαμαβόλους τέσσερις,από τον Καμαριώτη ένας, δεκαπέντε από του Σάρχου και επτά Ανωγειανοί,” θυμάται με συγκίνηση ο Μανόλης Μαυρόκωστας.

”Αυτούς τους είχανε και κουβαλούσανε τα πράγματα που λεηλατούσανε από τα σπίτια που θελά κάψουνε .Πρώτα τα παίρνανε όλα και μετά του δίδανε φωθιά του σπιτιού” συνεχίζει ο κ.Μαυρόκωστας και τονίζει:” το βράδυ τους είχανε και μένανε όλους στην εκκλησία, δεν μπορούσαν να φύγουνε τους φρουρούσαν συνεχώς” καταλήγει.

Έτσι πέρασε ο Αύγουστος και στις αρχές Σεπτεμβρίου οι Γερμανοί κατακτητές εκτέλεσαν τους ανθρώπους αυτούς αφού πρώτα έκαναν τη δουλειά τους λεηλατώντας τα πάντα.

Ο Τηλέμαχος Κουβίδης αναφέρει:

”Δεν ξέραμε ότι είχανε σκοπό να τους σκοτώσουνε μετά.Πιθανόν να τους έβαλαν να το κάνουν οι Έλληνες γκεσταμπίτες αυτό.Προφανώς τους γνωρίσανε τους Έλληνες προδότες και για να μην τους μαρτυρήσουν τους σκοτώσανε όλους.Την θυμάμαι την εκτέλεση αλλά δε βλέπαμε στο ρέμα ποιοι επυροβολούσανε,αλλά μάλλον οι προδότες φταίνε,αλλιώς μπορεί οι Γερμανοί να τσι αφήνανε ελεύθερους”.

Ανατριχιαστικές πραγματικά οι λεπτομέρειες για τις τελευταίες στιγμές των 32 Κρητικών λίγο πριν την εκτέλεση .Δεν γνωρίζουμε αν Έλληνες δωσίλογοι ή Γερμανοί  πάτησαν την σκανδάλη αλλά η αφήγηση συγκλονίζει. Αναφέρει ο κ.Μαυρόκωστας μαζί με τον κ.Κουβίδη   χαρακτηριστικά:

” Εμείς βλέπαμε από τα παραθύρια των σπιτιών μας. Έναν έναν τον βγάνανε έξω από την εκκλησία και στην πόρτα ένας έστεκε και του ζητούσε ταυτότητα. Ίντα δα την ήθελε την ταυτότητα δε γατέχω. Μετά τον έπαιρνε ένας άλλος και τον επήγαινε στο ρέμα. Έκεια  τσι σκοτώνανε έναν-έναν εκεί αλλά δε μπορούσαμε εμείς από τα σπίθια μας να δούμε ποιοι πυροβολούσαν…”.

Μετά την εκδήλωση ακολούθησε παραδοσιακό κέρασμα στα Σίσαρχα στην μνήμη όλων των ηρώων που έπεσαν για το Ύψιστο αγαθό, την Ελευθερία.