Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ (Ελευθεροτυπία)

«Ο χειμώνας του 1983 ήταν βαρύτατος στον Ψηλορείτη και το 1984 αναγκαστήκαμε να σπάμε τον πάγο μέσα στη σπηλιά για να ανασκάψουμε τα υγρά χώματα».

Ετσι, απλά, κουβεντιαστά, σαν να κάθεται στο πέτρινο πεζούλι πατώντας στο φρεσκοανασκαμμένο χώμα αρχίζει την αφήγησή του ο Γιάννης Σακελλαράκης για το «Ιδαίο Αντρο, το Σπήλαιο του Δία και οι Θησαυροί του», ένα βιβλίο που γράφτηκε από τον ίδιο και την σύντροφό του Εφη Σαπουνά-Σακελλαράκη, αλλά εκδόθηκε χωρίς αυτόν από τις εκδόσεις «Μίλητος».

Στα 1.538 μ.

Τη χρωστούσε αυτή τη δημοσίευση ο Γιάννης Σακελλαράκης στην αρχαιολογική κοινότητα και βιαζόταν να την προσφέρει «στους Ανωγειανούς που πέρασαν, ζουν κι έρχονται», αλλά και σε όλους τους αλαφροΐσκιωτους που δεν έπαψαν να ονειρεύονται πως στα βάθη της σκοτεινής σπηλιάς του Ψηλορείτη βρήκε καταφύγιο η Ρέα για να γεννήσει τον Δία, φοβούμενη τον Κρόνο που κατάπινε τα παιδιά του.

Το Ιδαίο Αντρο είναι το σπήλαιο της Ιδης (αρχαία ονομασία του Ψηλορείτη) και βρίσκεται σε ύψος 1.538 μ. του κρητικού Ολύμπου. Δεν είναι τυχαίο ότι ο λαός το αποκαλούσε Σπηλιάρα ή Σπηλιάρα τση Βοσκοπούλας, συνδέοντάς το με έναν άλλο μύθο, που σχετίζεται με τον Ερωτόκριτο και τον τάφο της Βοσκοπούλας.

Εχει ένα τεράστιο άνοιγμα (πλάτους 26,50 μ. και ύψους 9,30 μ.) και βλέπει στην Ανατολή «με ό,τι αυτό σημαίνει για την κατοίκησή του ήδη από τα νεολιθικά χρόνια, αλλά και τη μυστηριακή λατρεία αργότερα».

Το εσωτερικό του δεν είναι μεγάλο. Εχει μια ορθογώνια κεντρική αίθουσα (μήκους 36 μ. και πλάτους 34 μ.) και δύο μυχούς, τον βόρειο και νότιο.

Για τον επισκέπτη τα ενδιαφέροντα αρχαιολογικά σημεία είναι τρία: η ανασκαφική τομή στον νότιο μυχό, ένας τοίχος στο δυτικό τμήμα της κεντρικής αίθουσας και ο βωμός της τέφρας.

Ο Γιάννης και η Εφη Σακελλαράκη δεν αποκλείουν να υπάρχουν και κάποιοι χώροι τελετουργιών, κάποια χάσματα, όπως στα Ελευσίνια Μυστήρια, όπου σε βάθος εφτά μέτρων έριχναν, μαζί με ειδικά αγγεία, γουρουνάκια που σφάζονταν και δεν τρώγονταν «ως άγευστο θυσία».

Ο βοσκός

Στα τέλη του 19ου αιώνα, πριν από τις επίσημες ανασκαφές, είχε «ανακαλυφθεί» από αρχαιοκάπηλους. «Πρώτος ήταν ο Ανωγειανός βοσκός Γιάννης Πασπαράκης, ο λεγόμενος Μουσάς. Φαίνεται ότι ανακάλυψε το 1884 τυχαία, στη μοναξιά του, κάποια αρχαία αντικείμενα στη λεγόμενη πλατεία, εξωτερικά του σπηλαίου, όπου βόσκευε, κι όπου έγινε και η πρώτη ανασκαφή και παρακινούμενος από το μύθο για τον τάφο της Βοσκοπούλας έσκαψε περισσότερο. Ετσι, αποκτήθηκε η πρώτη, ιδιωτική ακόμη, συλλογή αρχαίων του Ιδαίου Αντρου».

Ο βοσκός, ο ψαράς εμπιστεύονται το μυστικό τους στον έμπορο της κοντινής πόλης χρυσοχόο ή χαλκουργό, για να λιώσουν τα χρυσά και χάλκινα αντικείμενα. «Στο κοντινό στα Ανώγεια Ηράκλειο, χρυσοχόος ήταν το 1884 ο Χανιώτης Ιωάννης Μητσοτάκης, κι αυτός ήταν αποδέκτης των αρχαίων του Ιδαίου Αντρου». Από τη στιγμή που μαθεύτηκε ο τόπος εξόρυξης του θησαυρού, πλήθος Ανωγειανών επιδόθηκαν ομαδικά στη σύληση των αρχαίων. «Σημαντικά χρυσά, χάλκινα ελεφαντοστέινα κ.λπ. ευρήματα που βρίσκονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ως δωρεά της Αρχαιολογικής Εταιρείας πουλήθηκαν από τη χήρα του Ιωάννη Μητσοτάκη».

Η πρώτη ανασκαφή ανατέθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα από τον πρόεδρο του Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου Ιωσήφ Χατζιδάκη σ’ έναν Ιταλό αρχαιολόγο, τον νεαρό Federico Halbherr. Σε βάθος μόλις 1-1,50 μέτρου βρήκε το αρχαίο στρώμα και μια σειρά από χαλκά αντικείμενα και γύρω από το βωμό διάφορα αναθήματα, λύχνους, χρυσά κοσμήματα, πόδια τριπόδων σε μαύρο χώμα μαζί με αποτεφρωμένα κόκαλα. Εμπρός στην πλατεία ήταν βάσεις αγαλμάτων και τριπόδων. Η ανασκαφή συνεχίστηκε από τον Στέφανο Ξανθουδίδη. Ως σημαντικότερη αναφέρεται του Σπυρίδωνος Μαρινάτου, που ακολούθησε, γιατί επισημάνθηκε για πρώτη φορά ο βωμός της τέφρας και η μυκηναϊκή λατρεία.

Κοσκίνισμα

Ο Γιάννης Σακελλαράκης έσκαψε στα μαύρα χώματα του βωμού και κάτω από σωρούς λίθων ή κοσκινίζοντας τα χώματα της ανασκαφής Μαρινάτου όπου έβγαλε πραγματικούς θησαυρούς. Μελετώντας την κεραμική διαπίστωσε ότι το σπήλαιο κατοικούνταν εποχικά από βοσκούς ή κυνηγούς από την Τελική Νεολιθική περίοδο (3300-3000 π.Χ.) έως και τη Μετανακτορική περίοδο (1450-1100 π.Χ.). Τα όστρακα της Πρωτογεωμετρικής και Αρχαϊκής περιόδου (1050-500 π.Χ.) ήταν λιγοστά. Αντίθετα υπάρχει πλήθος ανθρωπόμορφων και ζωόμορφων ειδωλίων προανακτορικής και παλαιονανακτορικής περιόδου.

8ος αιώνας π.Χ.

Τα χρυσά ευρήματα (κοσμήματα, μικρογραφικά αγγεία, ελάσματα από επενδύσεις σκευών ίσως και επίπλων) χρονολογούνται από τα Γεωμετρικά (8ος αι. π.Χ.) μέχρι τα Ρωμαϊκά χρόνια. Λίγο παλαιότερα (9ου-6ου αι. π.Χ.) είναι τα περίπου 300 χάλκινα αγγεία ή θραύσματα αγγείων από την Εγγύς Ανατολή και την Κύπρο. Από τις νεότερες ανασκαφές μετρήθηκαν περίπου 2.000 θραύσματα χάλκινων ασπίδων. Το Ιδαίο Αντρο έκρυβε επίσης πολύτιμα ελεφαντοστέινα έργα τέχνης (1.034 σήμερα), αλλά και αρκετές λίθινες μινωικές σφραγίδες, νομίσματα έως και δαχτυλίδια της Ελληνιστικής και των αρχών της Ρωμαϊκής περιόδου.

Ο αείμνηστος αρχαιολόγος θεωρούσε ότι το Ιδαίο Αντρο περικλείει ολόκληρη την κρητική ιστορία, από την Υστερη Νεολιθική εποχή, το 3000 π.Χ., μέχρι σήμερα. Πέντε χιλιάδες χρόνια. Γι’ αυτόν η μεγάλη εποχή του ανάγεται στα Γεωμετρικά χρόνια και η τελευταία μεγάλη του άνθησή του στα Ελληνιστικά και κυρίως στα πρώιμα Ρωμαϊκά χρόνια, «όταν λειτουργούν φιλοσοφικά εργαστήρια και το επισκέπτονται προσωπικότητες της περιόδου». *

Όπως αναφέρει το flashnews.gr το ατύχημα συνέβη όταν κάποιος από τους καλεσμένους, άρχισε να πυροβολεί στον αέρα με πυροβόλο όπλο. Τα πυρά βρήκαν τον άτυχο νεαρό ο οποίος τραυματίστηκε σοβαρά στο δεξί γόνατο. Ο 20χρονος μεταφέρθηκε αρχικά στο Κέντρο Υγείας Περάματος και στην συνέχεια, στο Γενικό Νοσοκομείο Ρεθύμνου όπου νοσηλεύτηκε με διαμπερές τραύμα στο δεξί γόνατο και στην συνέχεια πήρε εξιτήριο.

Ο δράστης μετά το συμβάν εξαφανίστηκε ενώ για τον εντοπισμό και τη σύλληψή του προανάκριση ενεργεί το Τμήμα Ασφαλείας Γεροποτάμου σε συνεργασία με την Υποδιεύθυνση Ασφαλείας Ρεθύμνο.

«Έφυγε» από τη ζωή σε ηλικία 51 ετών ο Κώστας Φασουλάς του Χαραλάμπους, αφήνοντας πίσω του ένα γιο. Η εξόδιος ακολουθία θα ψαλεί την Παρασκευή στις 3 μ.μ. από τον ιερό ναό του Αγίου Δημητρίου. Η ΑΝΩΓΗ, εκφράζει τα θερμά συλλυπητήρια της στους οικείους της. Ας είναι ελαφρύ το ανωγειανό  χώμα που θα τον σκεπάσει.

Η αφίσα του συνεδρίου

Το ΚΠΕ Aνωγείων σε συνεργασία με το Φυσικό Πάρκο Ψηλορείτη και τους Υπευθύνους Π.Ε. των Νομών της Κρήτης, στο πλαίσιο των υποχρεώσεών του που απορρέουν από το Τεχνικό Δελτίο Υποέργου του στην Πράξη «Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία – Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για τους Ενήλικες» που συγχρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ (2007-2013) με τελικό δικαιούχο το Εθνικό Ίδρυμα Νεότητας (Ε.Ι.Ν.), διοργανώνει διήμερο  επιμορφωτικό σεμινάριο για την επαγγελματική ομάδα των εκπαιδευτικών  στα Ανώγεια, την Παρασκευή(απόγευμα) 27 και Σάββατο(πρωί) 28 Μαΐου 2011.

Το θέμα του σεμιναρίου είναι «Ποικιλία Ζωής-Ενότητα Ζωής: Σχεδιάζοντας προγράμματα Π.Ε. με θέμα τη Bιοποικιλότητα και την Πολιτισμική Ποικιλότητα».

Το Σεμινάριο θα είναι διάρκειας 12 διδακτικών ωρών και απευθύνεται σε εξήντα (60) εκπαιδευτικούς Α/θμιας Εκπ/σης των νομών εμβέλειας της Κρήτης και οι οποίοι υλοποιούν ή έχουν σκοπό να υλοποιήσουν παρόμοιο πρόγραμμα στο νέο σχολικό έτος.

[pdf anogi.gr/wp-content/uploads/2011/05/seminario.pdf 700 980]

Του π. Ανδρέα Κεφαλογιάννη

Η Μάχη της Κρήτης 1941, ανέβασε σε διεθνή δοξασμό την κρητική αγωνιστική ψυχή ως ύψιστη αντίσταση ενός αφοπλισμένου ιστορικού λαού ,απέναντι σε επέλαση μέγιστης βαρβαρότητας και υπερεξοπλισμού.

Το γερμανικό ναζιστικό τέρας εκείνων των δραματικών καιρών για την Ευρώπη, την Ελλάδα και την Κρήτη ιδιαίτερα, επέδρασε καταλυτικά.

Ναι, την Κρήτη των αδιάκοπων στη ροή των αιώνων αγώνων, για άμυνα κατά των επιδρομέων και κατακτητών της Κρητικής γης , με μακροχρόνιες αντιστάσεις, για ανάκτηση ελευθερίας και ανεξαρτησίας του Κρητικού χώρου, ο οποίος σε τελευταία ανάλυση αποτέλεσε το λίκνο του Ευρωπαϊκού πολιτισμού. Όμως όλοι αυτοί οι ασταμάτητοι αγώνες του κρητικού λαού δημιούργησαν την διεθνή πεποίθηση για τη δύναμη της αδάμαστης κρητικής ψυχής. Αυτής της υπερούσιας  δύναμης η οποία αναδείχτηκε μέγιστη στην παγκόσμια λάμψης, Μάχης της Κρήτης. Όμως αυτή η γενναία ψυχή που τόσο θαυμάστηκε και υμνήθηκε παγκόσμια, έχει περιαχθεί μετά από 70 χρόνια στην κατάσταση μιας απομάχησης της πλειοψηφίας Κρητών Κρησσών από το ύψιστο χρέος της συνεχούς απομάχησης. Για να γίνει η Κρήτη η «Ήπειρος», όπως έγραφε ο Όμηρος, να γίνει η Κρήτη η γη της ελευθερίας, με κάθε θυσία. Γιατί χωρίς ελευθερία , με συνταγματική πάντα ευταξία δεν λειτουργεί τελικά η δημοκρατία, η ειρήνη, η δικαιοσύνη και η κοινωνική αλληλεγγύη και η πρόοδος.

Καταστάσεις που σήμερα βρίσκονται σε ιδιαίτερη κρίση με εφιαλτικές προοπτικές για το ελληνικό μας μέλλον. Και ιδιαίτερα για την προοπτική της Κρήτης, η οποία ήδη από χρόνια κατέχετε από υπερεξουσιαστικές και νατοϊκές δυνάμεις. Ενώ η Κρήτη, ως τόπος σύμβολο του μεγάλου Μινωικού και Ευρωπαϊκού πολιτισμού, έπρεπε και πρέπει ,να γίνει ξανά το σύμβολο της ειρήνης στον ιδιαίτερα κρίσιμο 21ο αιώνα.

Ένα αιώνα ο οποίος καθορίζεται από συνεχείς αναστατώσεις, συγκρούσεις, πολέμους και μέγιστους κινδύνους πυρηνικών ατυχημάτων, όπως το πρόσφατο της Ιαπωνίας, που έχει δημιουργήσει εκτεταμένη πυρηνική μόλυνση σε ολόκληρη την Άπω Ανατολή με μερική προέκταση της σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Τώρα το πρόβλημα του καθολικού πυρηνικού κινδύνου προβληματίζει όλους τους λαούς , παράλληλα με τον μεγάλο προγραμματισμό όλων για αδιέξοδη οικονομική κρίση που έχει πλήξει τη χώρα μας. Εξ αιτίας όλων των σύγχρονων πολιτικών μας ηγεσιών αλλά και ημών των ιδίων. Οι οποίοι συνευθυνόμαστε γιατί δεν αντιστεκόμαστε ως πραγματικοί χριστιανοί απέναντι σε όλους τους μηχανισμούς, πνευματικού και κοινωνικού αποπροσανατολισμού μας.  Όμως δεν είναι δυνατόν ο λεγόμενος πολιτισμός της σύγχρονής προόδου να αποτελεί και το αδιέξοδο βάραθρο μιας εφιαλτικής καταβαράθρωσης των ελπίδων μας για ένα καλύτερο κόσμο.

Από το τραγικό αδιέξοδο για την ανθρωπότητα, για την Ελλάδα και για την Κρήτη, επιθυμώ με όλη μου την ελληνική, κρητική και εκκλησιαστική ευθύνη να επισημάνω τώρα, με τη λήξη των επίσημων εορτασμών για την 70η επέτειο από την μέγιστης παγκόσμιας σημασίας Μάχη της Κρήτης του 1941. Τότε που ο κρητικός λαός  σύψυχος έδωσε την ψυχή και το αίμα του για την αληθινή ελευθερία. Όμως τώρα μετά από 70 χρόνια, αυτή η ελευθερία δεν υπάρχει, χάθηκε μέσα στους νέους «ολοκληρωμένους φασισμούς» της ληστρικής και υπερεκμεταλλευτικής παγκοσμιοποίησης των πλανηταρχικών και παραπλανηταρχικών ευρωκρατικών συμφερόντων που μας καταπνίγουν. Με αποτέλεσμα τώρα η Γερμανία της απαράδεκτης, ασύγγνωστης και επικίνδυνης κυρίας Μέρκελ να μας καταπνίγει ως χώρα και να μας εκδικείται ως Κρήτη, γιατί εμείς συντρίψαμε το τότε  υπερόπλο του εγκληματικού χιτλερισμού , το όπλο της από αέρος κατάκτησης της ιεροτάτης νήσου Κρήτης.

Της Κρήτης του Δία , του Κρηταγενή, εδώ στον Ψηλορείτη, και μετέπειτα  της Κρήτης του Χριστού και της μεγάλης εκκλησιαστικής παράδοσης της βυζαντινής ορθοδοξίας. Όμως εμείς δεν είναι δυνατόν να αποδεχτούμε τη νέα γερμανική κατάκτηση, αρκούμενοι μόνο σε συμβολικούς εορτασμούς μνήμης, εορτασμούς τους οποίους πρέπει να τους ενισχύσουμε με νέο νόημα πνευματικής συνέγερσης και ψυχικής αντίστασης κατά των νεοβάρβαρων μηχανισμών που αποπειρώνται ολοκληρωτική άλωση και διάλυση της Κρητικής ψυχής και του Ελληνικού μας κόσμου .

Εμείς όμως δεν την αποδεχόμαστε, την καταγγέλλουμε διεθνώς και συγκαλούμε σύναξη εδώ στα Ανώγεια που ισοπεδώθηκαν 3 φορές όπως και άλλοι τόποι της Κρήτης και της Ελλάδας για να συντάξουμε μια ιστορική διακήρυξη εναντίωσης κατά της άλωσης των ψυχών μας αλλά και κατά της επικυριαρχίας των τόπων όλου του κόσμου.

Οι στιγμές που ζούμε είναι εξαιρετικά εγκληματικές και εμείς εδώ, από την ιστορική κοιτίδα του πολιτισμού, έχουμε ύψιστο χρέος να τις αποδοκιμάσουμε.

Ο Διευθυντής και το προσωπικό του Κ.Υ. Ανωγείων ευχαριστεί την οικογένεια της εκλειπούσης Καλλέργη Όλγας για την προσφορά στην  μνήμην της  δυο  ( 2 ) ωτοσκοπίων  ( αξίας   200 € ) για τις ανάγκες του Κ.Υ Ανωγείων.

Ο ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ  ΤΣΑΦΑΝΤΑΚΗΣ ΕΜ.

-->