Άρθρο της Αντωνίας Βογιατζάκη-Μπαγκέρη

– Διδάσκουσα στο Εργαστήριο Δενδροκομίας του Α. ΤΕΙ Κρήτης

Οι άνθρωποι τον καιρό του πολέμου,καχεκτικοί από τη στέρηση τροφής, αναζητούσαν να φάνε ένα πρασινάδι,ένα κατιτίς, να τους στέσει στη ζωή στα ορεινά χωριά, σε εδάφη στείρα, λόγω συνθηκών κρύου και παρατεταμένου χιονιά .Η στέρηση, πυροδοτούσε την ανάγκη της επιβίωσης και αυτή με τη σειρά της γιγάντωνε το βλέμμα της πείνας προς κάθε κατεύθυνση. Στο χώμα γύρευαν οι άνθρωποι τη τροφή ,εκεί γονατιστοί την έβρισκαν. Χόρτα γλυκά και πρικιά ,βρούβες, αβλαστούς, ασκουρδουλάκους και αγκάθες λογιώ λογιώ, ξεπρόβαιναν, εδώ κι’εκεί κι’όποιος προλάβαινε να τους βρει. Οι άνθρωποι έπρεπε να ζήσουν. Έψαχναν τρόπους. Έβρισκαν λύσεις.
Οι γούλες για τους Ανωγειανούς ή ασκόλυμπροι για τους υπόλοιπους Κρήτες είναι ένα αγκάθι πολυτελείας στις μέρες μας,που αποτέλεσε γνώση και βρώση τα δύσκολα χρόνια
Αυτοί οι στερημένοι άνθρωποι,δίδαξαν τις επόμενες γενιές πως γύρω απ’το χωριό υπάρχουν τόποι που τους γεννά.Το φυτό φανερεύει έξω από το χώμα τα ακανθώδη φύλλα του και μέσα στη γη αναπτύσσει ένα σαρκώδες και πεντανόστιμο ρίζωμα. Αλήθεια ποιοι από μας και πόσοι από τις επόμενες γενεές θα βάζουν τα χέρια τους σ’αυτό το φυτό, ώστε να απομακρύνουν τα ακανθώδη ελάσματα και να γεύονται τους παχιούς, ψαχνάτους μίσχους τους μαγειρεμένους;
Η ρίζα του ασκόλυμπρου επεκτείνεται σε βάθος 15-25 εκατοστά στο χώμα και δυστυχώς στα Ανώγεια οι γυρευτές δεν την έβγαζαν σχεδόν ποτέ απ’ τη γη. Μα η ρίζα αυτή είναι μοναδική .Κάποιοι πιστεύουν πως κατά τη συγκομιδή η ρίζα δεν πρέπει να εκριζώνεται αλλά να παραμένει στο χώμα για να ξεπροβάλλουν νέα φυτά από αυτήν.Πράγματι βλαστάνουν από ριζίτες οφθαλμούς ,κοντά στην επιφάνεια του εδάφους δυο τρεις μικρές κυρίως γούλες ανά ρίζα ,αλλά μετά παρέλευση 2-3 χρόνων η ρίζα αυτή φελοποιείται και καταστρέφεται. Άρα λοιπόν γιατί να χάνονται ρίζες ,όταν τα φυτά ανθίζουν ετησίως και ο σπόρος τους που εκτινάσσεται αποτελεί τον καλύτερο τρόπο πολλαπλασιασμού;
Από το τέλος του χειμώνα που η φύση σπαρταρά και το χώμα έχει τελειώσει τις μυστικές αλχημείες του με τους σπόρους, ο ήλιος και η γη ωθούν τη βλάστηση της γούλας.
Τι κι’αν είναι η ζωή τους μικρή; Είναι απίστευτα σοφή. Οι ασκολύμπροι ή γούλες θα είναι διαθέσιμοι για τον άνθρωπο για όλη σχεδόν την Άνοιξη.Στη συνέχεια η βλαστική φάση θα επεκταθεί σε διακλαδιζόμενους ανθικούς ακανθώδεις βλαστούς, γεμάτους από κίτρινα λουλούδια που θα γίνουν σπόροι και θα πέσουν χάμω. Εκεί η γη,σαν μάννα στοργική και τρυφερή θα τους κρύβει στα βαθιά της ως τη νέα βλάστηση, ξανά και ξανά, στο διηνεκές.

Στα πλαίσια του μαθήματος των Φυσικών, οι μαθητές της Ε΄τάξης του Δημοτικού Σχολείου Ανωγείων, συνοδευόμενοι από τους δασκάλους τους, Δραμουντάνη Ζαφειρένια και Βρέντζο Βαγγέλη,επισκέφθηκαν το εργαστήρι Φυσητού γυαλιού TARRHA CLASS στα Ανώγεια. Η επίσκεψη αποτέλεσε μια μοναδική εμπειρία για τους μαθητές του Σχολείου μας.

Οι υπεύθυνοι του εργαστηρίου Μάριος και Νατάσα Χαλκιαδάκη, ξεδίπλωσαν το ταλέντο τους μπροστά στα έκπληκτα μάτια των μαθητών,εξηγώντας παράλληλα πώς με κόκκους άμμου μπορεί να κάνει κανείς θαύματα! Η τέχνη του φυσητού γυαλιού αποδείχθηκε μαγική και μοναδική όπως και τα έργα τους. Οι μαθητές έφυγαν κατενθουσιασμένοι, παίρνοντας μαζί τους και ως δώρα τις δημιουργίες τους.Το Δημοτικό Σχολείο θέλει να ευχαριστήσει θερμά το Μάριο και τη Νατάσα που με μεγάλη προθυμία ,κάθε χρόνο δέχονται τους μαθητές του και τους ταξιδεύουν στο μαγικό κόσμο του φυσητού γυαλιού.

Το Υαλοτεχνείον Tarrha είναι πρότυπη μονάδα κατασκευής χειροποίητου κρυστάλλου (φυσητό γυαλί) και βρίσκεται στα Ανώγεια από το 1995.Η εργασία αρχίζει από τον σχεδιασμό των προϊόντων και συνεχίζεται με την διαδικασία κατασκευής, δηλαδή το λιώσιμο της πρώτης ύλης και της μεταβολής της από άμορφη μάζα σε αντικείμενο τέχνης.Πηγή έμπνευσής  είναι τα στοιχεία της φύσης όπως η πέτρα, το ξύλο, το νερό και τα κοχύλια τα οποία δανείζουν ποιότητες τους στο κρύσταλλο δίνοντάς του ιδιαίτερο χαρακτήρα. Οι απλές γραμμές, οι υφές και τα ζωντανά χρώματα είναι χαρακτηριστικά των προϊόντων  τα οποία φέρουν χαραγμένο το όνομα του εργαστηρίου και την χρονολογία κατασκευής τους.

Του Δημήτρη Καλαντζή

Από το postmodern.gr

Η Μαρία Χρονιάρη, γεννήθηκε στην Αθήνα και κατάγεται από τα Ανώγεια της Κρήτης. Σπούδασε τηλεόραση, έκανε σεμινάρια σκηνοθεσίας κι εργάστηκε ως οπερατέρ. Στον χώρο της λογοτεχνίας, εμφανίζεται το 2010 με την πρώτη της ποιητική συλλογή «Εκεί που αλλάζω ζωές»από τις Εκδ. Απόπειρα. Ένα ιδιαίτερο βιβλίο, μιας και τα ποιήματα της συλλογής είναι σε πεζότροπη φόρμα, χωρισμένα σε αριθμούς και χωρίς να έχουν τίτλους.

Το 2012, εκδίδεται το μοναδικό ως τώρα βιβλίο της με πεζά κείμενα, πάλι σε συνεργασία με τις Εκδ. Απόπειρα, με τίτλο «Επειδή Μαζί». Μέσα στα κείμενα ωστόσο, μπορεί κάποιος να διακρίνει την ποιητική της φλέβα, καθώς είναι έντονα κυρίαρχο το στοιχείο του λυρισμού. Ένα βιβλίο, που αν προσπαθήσεις να το χωρίσεις, απομονώνοντας κάποιες φράσεις του κι ενώνοντάς τες με άλλες, μπορεί εύκολα να διαβαστεί και ως ποιητικό.

Συνεχίζοντας την πορεία της, μιας και η γραφή είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής της, το 2014 μας παρουσιάζει το «Η σκιά μου κι εγώ», ξανά ποίηση, στον ίδιο εκδοτικό οίκο με τα προηγούμενα. Το 2015, συμμετέχει σε μια συλλογική ποιητική έκδοση και εμφανίζεται μετά από δύο χρόνια ξανά, με το καινούριο της βιβλίο.

Η νέα ποιητική της κατάθεση, τιτλοφορείται «Αγέννητη Γη»  – το πέμπτο κατά σειρά βιβλίο της – και κυκλοφορεί από τον Νοέμβριο του 2017, από τις Εκδ. Σοκόλη. Αποτελείται από «58 ποιήματα, 58 πράξεις πληγής στα περιθώρια του χρόνου», όπως αναφέρεται και στο Δελτίο Τύπου. Ένα βιβλίο, που διαβάζεται απνευστί και δίνει το στίγμα του από το εξώφυλλο. Μια πολύ προσεγμένη έκδοση, με μια φωτογραφία πραγματικό κόσμημα από τον φωτογράφο Χάρη Τσιλόπουλο. Έτσι από εκεί ακόμη, η Μαρία Χρονιάρη, μας προϊδεάζει για όλα όσα θα συμβούν, ανάμεσα στις λέξεις των ποιημάτων της.

Η Μαρία γράφει, αναπαράγοντας τον εαυτό της και προσπαθώντας να εξηγήσει τόσο τον κόσμο μέσα της, όσο και να μεταφράσει το πώς αντιλαμβάνεται τα εξωτερικά ερεθίσματα. Απευθύνεται στους εν δυνάμει πολλούς εαυτούς της, που υπάρχουν ερήμην της, ως αναγνώστες. Για την ποιήτρια, έμπνευση είναι το κάθετί που μπορεί να αγγίξει τις χορδές της ψυχής της, οτιδήποτε δεν είναι ορατό στα μάτια των πολλών, όλα εκείνα που οι άνθρωποι προσπερνούν ακόμη και στον ίδιο τον εαυτό τους.

Έχοντας από παιδί μια ιδιαίτερη σχέση με τις λέξεις, την εικόνα και τη μουσική, χρησιμοποιεί και τα τρία για να εκφράσει τον εσωτερικό της κόσμο. Και το κάνει καλά. Μέσα στην εσωτερικότητα των ποιημάτων της, μπορεί κανείς εύκολα να διακρίνει πως δεν φοβάται να καταδυθεί στο βάθος της ψυχής και των συναισθημάτων της. Την αγωνία της για τη ζωή, για την αγάπη αλλά κυρίως για τον άνθρωπο.

Την Τρίτη 20 Φεβρουαρίου στις 8 το απόγευμα, στο Αίθριο της Στοάς του Βιβλίου στο Polis Art Cafe (Πεσματζόγλου 5),  θα παρουσιάσει το καινούριο βιβλίο της, «Αγέννητη Γη», Εκδ. Σοκόλη.  Στο πάνελ ομιλητές θα είναι ο ποιητής Γιώργος Ρούσκας και ο συγγραφέας – ηθοποιός Τσιμάρας Τζανάτος.  Ποιήματα από το βιβλίο, θα διαβάσει η ηθοποιός Αθηνά Μαξίμου.