Ο δικός μας «Ψαρονίκος»…
08/02/2014
Του Γιώργη Μπαγκέρη
Τριάντα τέσσερα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την 8η Φεβρουαρίου του 1980 που ο Νίκος Ξυλούρης πέρασε στην αιωνιότητα. Η φωνή του Αρχάγγελου της Κρήτης σίγησε, με τα τραγούδια του όμως και την στάση ζωής του, να μένουν για πάντα και να γίνονται σύμβολα ολόκληρων γενιών.
Ο δικός μας ”Ψαρονίκος” αποτελεί έναν φάρο των Ανωγείων που έκανε το χωριό μας γνωστό ανά τον πλανήτη με την φωνή και την δύναμη της αλύγιστης ψυχής του.
”Έφυγε” μόλις στα 44 χρόνια του μια κρύα Παρασκευή σαν σήμερα στο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο του Πειραιά χτυπημένος από την επάρατη νόσο. Ο ίδιος μερικά χρόνια πριν το είχε τραγουδήσει:
”Μια μέρα μια Παρασκευή θα πέσω να πεθάνω,
Και μια Λαμπρή θα αναστηθώ από το χώμα απάνω…”.
Παραπονιόταν συχνά στους ανθρώπους που συνεργαζόταν, συνθέτες και στιχουργούς λέγοντας τους πάντα χαμογελαστός: ”Όλο με το Χάρο με κάνετε να τα βάζω και να τονε προκαλώ”.
Και αλήθεια. Τον προκάλεσε το Χάρο ο Νίκος. Και τον κέρδισε. Έμεινε αθάνατος στις καρδιές όλων των Ελλήνων και όλων εκείνων που τραγούδησαν τα τραγούδια του, γοητεύτηκαν από την μορφή του, εμπνεύστηκαν από τους αγώνες του.
Γεννήθηκε το 1936 στις 7 Ιουλίου, στα Ανώγεια και έζησε σαν μικρό παιδί τα χρόνια του πολέμου και το ολοκαύτωμα του χωριού. Γυρίζοντας στο χωριό ο πατέρας του ο Γιώργης,ο Ψαράκης όπως τον ήξεραν οι Ανωγειανοί, άνοιξε το καφενείο του στο Περαχώρι και εκεί μέσα μάζεψε τις πίκρες, τις στερήσεις και τους αγώνες των χωριανών που πάλευαν να σταθούν στα πόδια τους και να ζήσουν τις οικογένειες τους. Ο Νίκος από μικρός δείχνει την κλίση του στην λύρα και κάνει το όνειρο του πραγματικότητα παρά τις αντιδράσεις τότε του πατέρα του. Ο δάσκαλος του μάλιστα Μενέλαος Δραμουντάνης ήταν αυτός που έπεισε και τον πατέρα του να του πάρει μια λύρα στα 12 χρόνια του. Κοπέλι έπαιρνε 2 ξύλα και έκανε πως έπαιζε λύρα. Το ποτάμι πλέον δεν κυλούσε πίσω. Ο Ψαρονίκος άρχισε να παίζει σε γάμους και πανηγύρια. Το πρώτο του κομμάτι ήταν και το πλέον αντιπροσωπευτικό του:
”Δεν κλαίνε οι δυνατές καρδιές η μοίρα όταν τσι δέρνει,
γιατί πιστεύουν με καιρό πως κάθε πόνος γιένει…”.
Το 1953 φεύγει από τα Ανώγεια και δουλεύει στο Ηράκλειο στο κέντρο ”Κάστρο”. Το 1958 παντρεύεται την Ουρανία Μελαμπιανάκη που είχε γνωρίσει μερικά χρόνια πριν σε ένα πανηγύρι στο Βενεράτο και την έκλεψε καθώς οι δικοί της δεν τον ήθελαν.Παντρεύτηκαν στις 22 Μαίου και απέκτησαν δυο παιδιά τον Γιώργη και την Ρηνιώ. Το 1958 βγαίνει και ο πρώτος του δίσκος με τίτλο ”Μια μαυροφόρα περνά”.
Δύο χρόνια αργότερα, ηχογραφεί με μεγάλη επιτυχία τον δίσκο «Ανυφαντού» και, όταν ο κόσμος αρχίζει να τον υποστηρίζει περισσότερο, μετακομίζει στην Αθήνα, όπου αρχίζει τις εμφανίσεις στο κέντρο «Κονάκι».Στην Αθήνα θα γνωρίσει και τον ποιητή και σκηνοθέτη Ερρίκο Θαλασσινό, ο οποίος αποφασίζει να τον συστήσει στον Γιάννη Μαρκόπουλο. Μαζί ξεκινούν μια λαμπρή συνεργασία με τον δίσκο «Χρονικό» και τα «Ριζίτικα»
Στα χρόνια της Χούντας ο Νίκος περνάει στην ιστορία με τη συμμετοχή του το 1973 στην παράσταση ”Το μεγάλο μας τσίρκο” με την Τζένη Καρέζη και τον Κώστα Καζάκο. Λίγους μήνες αργότερα τις ημέρες του Νοέμβρη του 1973 ο Ψαρονίκος θα βρεθεί μέσα στο Πολυτεχνείο και θα τραγουδήσει μαζί με τους φοιτητές κατά της δικτατορίας:
”Πότε θα κάνει ξαστεριά πότε θα φλεβαρίσει..Να πάρω το τουφέκι μου..”.
Βαθύτατα δημοκράτης μέχρι το τέλος της ζωής του ο Νίκος δεν έμπαινε σε καλούπια, δεν ήθελε τον ζυγό και πάλευε με το δικό του μοναδικό τρόπο για τις ελευθερίες του ανθρώπου. Με την φωνή του σημάδεψε τα χρόνια της χούντας και την αντίσταση προς αυτήν αλλά και τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης.
Τα μεταπολιτευτικά χρόνια τραγουδά κάποια ακόμα τραγούδια του Χρήστου Λεοντή, του Σταύρου Ξαρχάκου και του Γιάννη Μαρκόπουλου. Παράλληλα, ηχογραφεί τα «Αντιπολεμικά» τραγούδια του Λίνου Κόκοτου και του Δημήτρη Χριστοδούλου και κάποια μελοποιημένα από τον Ηλία Ανδριόπουλο ποιήματα του Γιώργου Σεφέρη. Επανέρχεται όμως και στα παραδοσιακά τραγούδια της Κρήτης, ενώ λέει και κάποια λαϊκά τραγούδια του Στέλιου Βαμβακάρη. Με τον «Αργαλειό», το «Φιλεντέμ», τον «Πραματευτή», αλλά και το «Μεσοπέλαγα αρμενίζω», η φωνή του ακούγεται και πάλι έντονα. Τώρα λέει και πάλι «τραγούδια ζωής»Αυτή όμως του επιφυλλάσει μια δυσάρεστη έκπληξη.
Το 1979 είναι μια δύσκολη χρονιά για τον Νίκο Ξυλούρη. Αν και η καριέρα του βρίσκεται στο απόγειό της, ο ίδιος υποφέρει από έντονους πόνους στο κεφάλι και στο θώρακα. Ταξιδεύει στη Νέα Υόρκη και εισάγεται για εξετάσεις στο Memorial Hospital, όπου διαπιστώνεται ότι πάσχει από καρκίνο. Έπειτα από πολλαπλές εγχειρήσεις επιστρέφει στο σπίτι ενός φίλου του στο Πόρτο Ράφτη και προσπαθεί να νικήσει την επάρατο νόσο.
”Φεύγει” για πάντα στις 8 Φεβρουαρίου 1980 και κηδεύεται στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών βυθίζοντας στο πένθος τα Ανώγεια,την Κρήτη και την Ελλάδα γενικότερα.
”Έβαλε ο Θεός σημάδι,π αλικάρι στα Σφακιά
κι ο πατέρας του στον Άδη,άκουσε μια τουφεκιά…
Της γενιάς μου βασιλιά,μην κατέβεις τα σκαλιά.
Πιές αθάνατο νερόνα νικήσεις τον καιρό..”.
Στα Ανώγεια τον τίμησαν δίνοντας το όνομα του στο θέατρο του χωριού το οποίο τα τελευταία τρία χρόνια κοσμεί και το άγαλμα του Ψαρονίκο. Εκεί με το μικρόφωνο στο χέρι υποδέχεται τους ανθρώπους που επισκέπτονται τον τόπο μας.Ανθρώπους που έμαθαν για την ιστορία και τον πολιτισμό των Ανωγείων και μέσα από τον μεγάλο Ψαρονίκο. Σήμερα θα ακούγονται τα αξέχαστα τραγούδια του μέσα από τα μεγάφωνα του Δήμου ως ελάχιστο φόρο τιμής σε ένα άνθρωπο που τίμησε αυτό τον τόπο με τη ζωή και τη δράση του.
”Ήταν ο τόπος μου βράχος και χώματα ήλιος και μαύρο κρασί
Όργωνα θέριζα και με τον Όμηρο σε τραγουδούσα, λαέ μου ..
Πάνω στα κύματα
νύχτες ολόκληρες.
σε ονειρεύτηκα…
Ήταν τα σπίτια μου άσπρα γαρίφαλα και τα κορίτσια σεμνά.
Είχαν αρμύρα στα χείλη στα μάτια τους καίγανε την οικουμένη
και τα παιδιά μου
με μια φυσαρμόνικα
τα ξελογιάζανε…
Ήταν ο τόπος μου σαν το χαμόγελο, όνειρο καθημερνό.
Κάποιος τον πούλησε, κάποιος τον ρήμαξε σαν δανεισμένη πραμάτεια.
Τώρα τ’ αγόρια μου
παίζουν το θάνατο
στα χαρακώματα.”.
Δημοσιεύθηκε σε: Το Σάββατο από το πρωί ο ραδιοφωνικός σταθμός του Δήμου Ανωγείων θα παίζει τραγούδια του Νίκου Ξυλούρη για όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Επίσης από τα μεγάφωνα του Δήμου τόσο στα Ανώγεια όσο και στα Σείσαρχα θα ακούγεται η φωνή που ενώνει όλους τους Έλληνες και τα αξέχαστα τραγούδια του.
Τα Ανώγεια 34 χρόνια μετά δεν ξεχνούν ποτέ το δικό τους Ψαρονίκο που στη διάρκεια του σύντομου αλλά δραστήριου βίου του εξύψωσε το όνομα και τον Πολιτισμό του τόπου μας.
Ο Δήμαρχος Ανωγείων προέβη στην παρακάτω δήλωση για την αυριανή επέτειο:
“Τ’ Ανώγεια θυμούνται και τιμούν το μεγάλο μουσικό και τραγουδιστή.
Η Ρωμιοσύνη δεν ξεχνά τον αρχάγγελο του πάθους της.”
Ο Νίκος Ξυλούρης, Υπήρξε άξιος του σογιού του, της οικογενείας, των φίλων του. Υπήρξε άνδρας δίκαιος, ανιδιοτελής, αλληλέγγυος, γενναιόδωρος. Υπήρξε υπερήφανος, φιλειρηνιστής και συνεπής μαχητής των ιδεών της δημοκρατίας, της ελευθερίας και της ζωής. Υπήρξε δηλαδή ένας άξιος πολίτης. Είναι μια ζώσα, ακατάλυτη διαχρονική πολιτισμική άξια του σύγχρονου ελληνισμού. Είναι παράδειγμα και υπόδειγμα
Το Πανελλήνιο τον αναγόρευε Αρχάγγελο της Ρωμιοσύνης.
Τ’ Ανώγεια αισθάνονται τιμή και περηφάνια που γέννησαν έναν τέτοιο καλλιτέχνη, έναν τέτοιο άνθρωπο. Τ’ Ανώγεια νοιώθουν ευγνωμοσύνη για τον Ψαρονίκο τους γιατί πρόβαλλε τις πολιτισμικές – ανθρωπιστικές αξίες τους/ στον κόσμο.
Γι’ αυτό όλοι, οι απανταχού Ανωγειανοί, τιμούν πάντα αυτή την εμβληματική προσωπικότητα.
Για μας τους Ανωγειανούς και τους Κρητικούς ο Ψαρονίκος με τη ζωή και το έργο του δεν μας κάνει μόνο υπερήφανους αλλά μας θέτει μπροστά στις ευθύνες μας.»
Σωκράτης Σ. Κεφαλογιάννης
Δήμαρχος Ανωγείων
Πέθανε η Ελευθερία Μπαράκου
07/02/2014
«Έφυγε» από τη ζωή η Ελευθερία Μπαράκου του Δημητρίου σε ηλικία 84 ετών. Η εξόδιος ακολουθία θα ψαλεί το Σάββατο 12πμ στον Άγιο Δημήτριο , στο Μετόχι. Η ΑΝΩΓΗ εκφράζει τα θερμά συλλυπητήρια στους οικείους της.
Τ’ Ανώγεια τιμούν τον αθάνατο Ψαρονίκο
07/02/2014
Μια σπάνια φωτογραφία με το Νίκο Ξυλούρη και το μόνιμο λαγουτιέρη του Ζαχαρία Φασουλά στα πρώτα του βήματα
Τον μεγάλο Νίκο Ξυλούρη θα τιμήσει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ανωγείων το ερχόμενο Σάββατο 8 Φεβρουαρίου 34 χρόνια μετά το θάνατο του Αρχάγγελου της Κρήτης.
Η εκδήλωση θα ξεκινήσει στις 2 μ.μ στο Θέατρο ”Νίκος Ξυλούρης” στον χώρο του αγάλματος του μεγάλου Ανωγειανού καλλιτέχνη με τρισάγιο που θα τελεστεί από τον πάτερ Ανδρέα Κεφαλογιάννη.
Στη συνέχεια με τη συμμετοχή νέων καλλιτεχνών του χωριού θα υπάρξουν για λίγο τραγούδι και χορός μέχρι όλοι μαζί σαν καντάδα να κατέβουν μέχρι το Περαχώρι,στην οικία του Ψαρονίκο.
Η συγκεκριμένη εκδήλωση μνήμης και τιμής λαμβάνει χώρα για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά και αποτελεί τον ελάχιστο φόρο τιμής των νέων του τόπου προς τον άνθρωπο που ανέβασε το όνομα του χωριού και την παράδοση του ψηλά στα αστέρια της Κρήτης.
Η ανακοίνωση του Πολιτιστικού συλλόγου αναφέρει χαρακτηριστικά:
”Το Σάββατο 8 Φεβρουαρίου 2014, 34 χρόνια από το θάνατο του Νίκου Ξυλούρη, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ανωγείων θα τελέσει τρισάγιο εις μνήμην του, στο άγαλμα , στο προαύλιο χώρο του Θεάτρου Νίκος Ξυλούρης και ώρα 14:00 το μεσημέρι.
Θα ακολουθήσει , ένα 15λεπτο μουσικοχορευτικό πρόγραμμα στον ίδιο χώρο από νέους καλλιτέχνες του χωριού και από τα μέλη του Συλλόγου.
Στη συνέχεια, θα πραγματοποιηθεί επίσκεψη στο σπίτι του Νίκου Ξυλούρη στο Περαχώρι.
Καλούμε όλο το χωριό να παρευρεθεί για να τιμήσουμε όλοι μαζί τη μνήμη του Αρχάγγελου της Κρήτης…
Στο Φεστιβάλ Ορειβατικού Σκι στο Καρπενήσι, έγινε μια παρουσίαση για το ορειβατικό σκι στην Κρήτη και παρουσιάστηκε επίσημα ο αγώνας. Η ανταπόκριση δείχνει ότι θα υπάρξουν οι περισσότερες συμμετοχές από οποιαδήποτε άλλο γεγονός ορειβατικού σκι στην Ελλάδα. Επίσης ήδη έχει τραβήξει το ενδιαφέρον ανθρώπων του εξωτερικού.Θα έρθουν ο υπεύθυνος προγράμματος εκπαίδευσης της Γαλλικής Εθνικής Σχολής Σκι & Αλπινισμού, ο διευθυντής του Σπίτι του βουνού της Γκρενόμπλ και ο Ελληνοαμερικανός σκηνοθέτης CP Constantine Papanicolaou. Ο Pierra Creta είναι ο πρώτος αγώνας ορειβατικού σκι, στα βουνά της Κρήτης. Θα διεξαχθεί στις 16 Μαρτίου στον ορεινό όγκο του Ψηλορείτη, στην τοποθεσία Λάκκος Μυγερού στα Λιβάδια και φιλοδοξεί να κερδίσει τους συμμετέχοντες, όχι μόνο με το λευκό του τοπίο, αλλά και με το κέφι και την φιλοξενία των ανθρώπων που κατοικούν στην ρίζα του. Σας περιμένουμε…
Προσπαθούμε να διατηρήσουμε χαμηλά τα έξοδα συμμετοχής σας στον αγώνα, με συγκεκριμένες ενέργειες. Ενημερωθείτε μέσα από την ιστοσελίδα μας : www.pierracreta.gr
Πρόγραμμα Αγώνα
Σαββάτο 15 Μαρτίου
Γνωριμία με τα χωριά και το βουνό του Ψηλορείτη, για όσους έχουν αφιχθεί νωρίς.
Άφιξη τελευταίων αθλητών μέχρι νωρίς το απόγευμα.
Ενημέρωση αγώνα αργά το απόγευμα στο αμφιθέατρο των Ανωγείων.
Μετάβαση στα Λιβάδια για την τελετή έναρξης και παράθεση προ αγωνιστικού δείπνου.
Κυριακή 16 Μαρτίου
Νωρίς το πρωί – Μετάβαση στην τοποθεσία Λάκκος Μυγερού
10:00 – Εκκίνηση αγώνα
15:00 – Λήξη αγώνα
15:30 – Έναρξη Σύντομων Ομαδικών Αγωνισμάτων
17:00 – Λήξη Σύντομων Ομαδικών Αγωνισμάτων
– Αναχώρηση για τους χώρους διαμονής και κενός χρόνος για τους συμμετέχοντες.
20:00 – Απονομές στο αμφιθέατρο Ανωγείων
– Τελετή λήξης και γλέντι μετά το πέρας απονομών.
(Αν είναι δυνατό διαμορφώστε το πρόγραμμα σας για να παραμείνετε στα Ανώγεια και την Κυριακή, ώστε να μην χάσετε την γιορτή της λήξης)
Υποχρεωτικός εξοπλισμός:
1.Πέδιλα Σκι με δέστρες ορειβατικού σκι
2.Μπότες
3.Φώκιες
4.Μπαστούνια
5.Κράνος (U.I.A.A.)
6.Κραμπόν
7.Ενδυμασία κάτω (2 μακριά)
8.Ενδυμασία επάνω (3 μακριά)
9.Γάντια
10.Σκούφος ή κορδέλα Κεφαλής
11.Γυαλιά Ηλίου ή Μάσκα
12.Σακίδιο Πλάτης
13.Αλουμινοκουβέρτα
14.Φτυάρι με βραχίονα
15.Σφυρίχτρα
16.Πομποδέκτης Εντοπισμού Θύματος Χιονοστιβάδας
17.Ράβδος Ανεύρεσης Θύματος Χιονοστιβάδας
Οι βροχοπτώσεις στ΄ Ανώγεια
06/02/2014
Οι βροχοπτώσεις του Γενάρη δεν ήταν οι αναμενόμενες, έτσι μετά τις πρώτες βροχές στις αρχές του μήνα επικράτησε γλυκός, νότιος και ζεστός καιρός, με θερμοκρασίες έως και 20ο C (β. Κελσίου), που θύμιζε περισσότερο Μάιο παρά Γενάρη. Έτσι μέχρι τέλος του μήνα είχαμε 63 χιλ/στά (6,3 εκ.) βροχής.
Ο Φλεβάρης στο διάστημα από της Υπαπαντής, 02 του μήνα έως σήμερα 06, είχαμε αξιόλογες βροχές γύρω στα 72 χιλ/στα (7,2 εκ.), έτσι το ύψος της βροχόπτωσης το διάστημα από Γενάρη έως σήμερα 06 Φλεβάρη έφτασε τα 135 χιλ/στά (13,5 εκ.).
Γενικά από τον Σεπτέμβρη του 2013 έως σήμερα το ύψος της βροχόπτωσης φτάνει τα 640 χιλ/στα (64 εκ.).
ΑΝΩΓΕΙΑ 06-02-2014
Πασπ./Δασκ.