Κατάμεστο από κόσμο ήταν το προαύλιο του Δημοτικού σχολείου Ανωγείων, που παρακολούθησε μια υπέροχη γιορτή που είχαν ετοιμάσει οι μικροί μαθητές και οι δάσκαλοι τους, για την λήξη του σχολικού έτους. Τα παιδιά παρουσίασαν μια σειρά από αθλητικά και θεατρικά δρώμενα, με χορούς και παιχνίδια και χειροκροτήθηκαν με θέρμη από γονείς φίλους και συγχωριανούς που βρέθηκαν εκεί. Παράλληλα ο δήμαρχος Ανωγείων Μανόλης Καλλέργης απένειμε το βραβείο του καλύτερου μαθητή της Έκτης τάξης, στον Κωνσταντίνο Σαλούστρο, με τη συνοδεία χρηματικού επάθλου, ένας έπαινος που έχει καθιερωθεί από το 1999 και είναι προσφορά του πρώην δημάρχου Ανωγείων Ελευθερίου Σκουλά, στην μνήμη τότε της συζύγου του Αργυρής Κακουδάκη και που συνεχίζει μέχρι σήμερα να προσφέρει ο εγγονός τους Αλέξανδρος Καλλέργης.

Στην ομιλία της η διευθύντρια του δημοτικού σχολείου κα Έφη Χατζάκη έκανε ένα απολογισμό της φετινής επιτυχημένης χρονιάς για το σχολείο, αναλύοντας τους διαγωνισμούς στους οποίους συμμετείχαν τα παιδιά, τις εκπαιδευτικές εκδρομές και τα μέρη που επισκέφθηκαν, ενώ αποχαιρέτησε με ζεστά λόγια τα παιδιά της Έκτης που από την επόμενη σχολική χρονιά θα βρίσκονται στο Γυμνάσιο. Αναλυτικά η ομιλία της κας Χατζάκη είχε ως εξής:

Αιδεσιμότατοι, κ.Δήμαρχε, αγαπητοί γονείς

Άλλη μια σχολική χρονιά, έφτασε στο τέλος της, άλλος ένας κύκλος σπουδών ολοκληρώθηκε επιτυχώς, άλλος ένας κρίκος της αλυσίδας αποσπάται από εμάς απόψε, αλλά ευτυχώς, ένας άλλος κρίκος το Σεπτέμβριο, θα έρθει να συμπληρώσει την εξάχρονη αλυσίδα του Δημοτικού Σχολείου και να διασφαλίσει τη συνέχεια.

Όπως κάθε χρόνο θα κάνουμε, ένα σύντομο απολογισμό των προσπαθειών και των επιτευγμάτων  μας και θα περάσουμε στη γιορτή μας για να διασκεδάσουμε και να ξεφαντώσουμε.

Ήταν η πρώτη χρονιά του νέου Σχολείου ενιαίου τύπου για όλα τα ελληνόπουλα. Το σχολείο αυτό των πολλών ειδικοτήτων, οι οποίες  κατέλαβαν θέση κυρίως στο πρωινό ωράριο, εμπλούτισαν το ωρολόγιο πρόγραμμα με ποικίλα αντικείμενα και  πρόσφεραν  στους μαθητές ευκαιρίες για πολύπλευρη μάθηση και μόρφωση.

Τη χρονιά λοιπόν που πέρασε, έγιναν πολλές επιπλέον δραστηριότητες στα πλαίσια προγραμμάτων αλλά και στα πλαίσια της ύλης των μαθημάτων. Συμμετείχαμε σε διαγωνισμούς Μαθηματικών, Φυσικών και Παραμυθιού καθώς και σε ράλλυ ανάγνωσης για το έτος Νίκου  Καζαντζάκη, και λειτουργήσαμε τη δανειστική βιβλιοθήκη συστηματικά. Εκτιμάται ότι κινήθηκαν πάνω από τριακόσια βιβλία ολόκληρη τη χρονιά. Κατά την πρώτη περίοδο σούπερ βιβλιοφάγος αναδείχθηκε η μαθήτρια της Β΄τάξης, Μαρία Σφακιανάκη ενώ κατά τη δεύτερη η Πολύζου Δανάη, επίσης μαθήτρια της Β΄τάξης.

Επίσης οι μαθητές του σχολείου έγραψαν σημαντικές επιτυχίες στο σκάκι, συμμετέχοντας στο παγκρήτιο πρωτάθλημα  χάρη στη σταθερή και σοβαρή προσπάθεια του σκακιστικού συλλόγου Ανωγείων, όπου έχουν βρει διέξοδο πολλοί μαθητές αλλά και στους σχολικούς αγώνες ποδοσφαίρου, διακρίθηκε το Σχολείο μας με υψηλές επιδόσεις.

Ακόμα κατακτήσαμε το βραβείο καλύτερης ιστορίας στο φεστιβάλ Αγγλικής Γλώσσας που έγινε στο Ρέθυμνο και το καλύτερο, χθες ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα του πανελλήνιου διαγωνισμού παραμυθιού, με θέμα “γιατί κλαις Ειρήνη;” όπου το 1ο Δημοτικό Σχολείο Ανωγείων κατέλαβε την πρώτη θέση με τη συμμετοχή των μαθητών της Στ΄τάξης. Το παραμύθι εικονογραφημένο και πλαστικοποιημένο μπορείτε να το καμαρώσετε εδώ στο ταμπλό στην είσοδο του Σχολείου.

Συγχαρητήρια  στους εκπαιδευτικούς που προώθησαν τη συμμετοχή των μαθητών και του Σχολείου σε όλες αυτές τις διοργανώσεις οι οποίες εμπλούτισαν το ωρολόγιο πρόγραμμα και έδωσαν τόση χαρά στους μαθητές μας.

Στο χώρο του Σχολείου δόθηκαν πολύ ωραίες παραστάσεις στα πλαίσιο σχολικών εορτών, που τις πλαισίωσαν αξιόλογοι καλλιτέχνες του τόπου μας.

Εκτός Σχολείου πραγματοποιήσαμε αξιολογότατες επισκέψεις σε Μουσεία  όπως της Ελεύθερνας, στο  Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, στο Μουσείο Λαικής τέχνης στον Αρόλιθο, στον αρχαιολογικό χώρο της Κνωσού, στο Δικταίο Άνδρο στο Λασίθι καθώς και  σε άλλα σημεία εκπαιδευτικού ενδιαφέροντος.

Συνεργαστήκαμε με διάφορους φορείς και καλέσαμε ειδικούς για ομιλίες πάνω σε  σοβαρά θέματα υγείας και ασφάλειας των μαθητών μας.

Τέλος αξιοποιήσαμε στο έπακρο τις νέες τεχνολογίες κατά τη διδασκαλία των μαθημάτων, αφού καταφέραμε και αποκτήσαμε ακόμα δύο διαδραστικούς προτζέκτορες και έτσι καλύφθηκαν όλες οι τάξεις.

Πιστεύουμε ότι η σχολική χρονιά απέδωσε τα μέγιστα, γιατί  το κυριότερο, όλοι οι συνάδελφοι εργάστηκαν σκληρά σε ένα άριστο κλίμα συνεργασίας και αλληλοσεβασμού. Επιπλέον καθένας προώθησε τις δικές του καινοτομίες για ένα σχολείο ευχάριστο και δημιουργικό.

Ευχαριστούμε θερμά όλους και τους 18 συναδέλφους που προσέφεραν τα μέγιστα στην αγωγή των παιδιών μας, καθώς και το βοηθητικό προσωπικό του Σχολείου που ήταν  πάντα δίπλα μας στην ολοκλήρωση του σκοπού.

Ευχαριστούμε εσάς αγαπητοί γονείς, θερμοί και άξιοι συμπαραστάτες στο έργο μας.

Ευχαριστούμε και όλους τους φορείς και δωρητές που συνέτειναν καθένας με τον τρόπο του στην επιτυχία του σκοπού,

Και τώρα ήρθε η ώρα να αποχαιρετήσουμε τον τελευταίο μας κρίκο, τους μαθητές της Στ΄τάξης στους οποίους είναι αφιερωμένη και η αποψινή γιορτή.

Αγαπητά μας παιδιά!!!

Ήσασταν για έξι χρόνια ένα μεγάλο και ήρεμο ποταμάκι που ποτέ δεν αγρίεψε για να  μας φέρει δυσκολίες. Ώριμοι και συνεργάσιμοι, υπάκουοι και καλοί, αγωνιστήκατε με όλες σας τις δυνάμεις να κατακτήσετε γνώσεις και στάσεις ζωής. Δίνατε όλα τα χρόνια το καλό παράδειγμα στους μικρότερους αλλά και στους μεγαλύτερούς σας.

Πιστεύω ότι πήρατε αρκετά εφόδια από το Δημοτικό Σχολείο για να μπορέσετε να συνεχίσετε το δρόμο της  γνώσης και της προόδου, στην επόμενη βαθμίδα. Θα έχετε κι εκεί τη βοήθεια και τη στήριξη των νέων σας εκπ/κών, που θα σας φανούν πολύτιμοι συμπαραστάτες στις προκλήσεις της εφηβικής σας ηλικίας. Να τους αγαπάτε και να τους εμπιστεύεστε τα προβλήματα και τις δυσκολίες σας. Να θυμάστε αγαπημένα μου παιδιά, ότι η ουσία της ζωής είναι στην απλότητα, στις ανθρώπινες σχέσεις, στην καλή επικοινωνία με τους γύρω σας, στην αγάπη και το σεβασμό στον εαυτό σας και όλο τον κόσμο.

Θα σας προσφέρουμε ένα αναμνηστικό δωράκι, μαζί με τις καλύτερες ευχές μας για υγεία, πρόοδο και καλή συνέχεια στις σπουδές σας.

Επίσης ο Σύλλογος γονέων και κηδεμόνων θα σας χαρίσει ένα υπέροχο άλμπουμ για να θυμάστε υπέροχες στιγμές από το Δημοτικό Σχολείο.

Οι τελευταίες του φωτογραφίες είναι από την εκδρομή σας στην Αθήνα, η οποία πραγματοποιήθηκε με τις φιλότιμες προσπάθειες του Συλλόγου Γονέων και των δασκάλων σας, τους οποίους το Σχολείο ευχαριστεί θερμά. Θα πούμε εδώ μπροστά σε όλο το χωριό, αυτό που μας μεταφέρθηκε από τις δασκάλες- συνοδούς τους. Ότι καταπλήξατε το προσωπικό της Βουλής με τις γνώσεις και τη συμπεριφορά σας, ώστε σας αποκάλεσαν το καλύτερο σχολείο που πέρασε από τη Βουλή των Ελλήνων. Μπράβο σας παιδιά μου, που κάνατε το Σχολείο και το χωριό μας περήφανο! Σας ευχαριστούμε πολύ!!!

Τέλος θα σας απονείμουμε το καθιερωμένο χρηματικό βραβείο των τριακοσίων (300,00) ευρώ που προσφέρεται για δέκατη ένατη χρονιά  στον καλύτερο μαθητή της έκτης.

Το βραβείο αυτό  καθιερώθηκε το 1999 , από  τον τέως Δήμαρχο Ανωγείων Ελευθέριο Σκουλά , στη μνήμη  της συζύγου του Αργυρής Κακουδάκη,  που διετέλεσε δασκάλα του Δημοτικού Σχολείου Ανωγείων για 35 χρόνια. Και τους δύο  διέκρινε ιδιαίτερη αγάπη για τα Ανώγεια.

Μετά το θάνατο του Ελευθερίου Σκουλά το βραβείο  συνέχισε  να προσφέρει  η οικογένεια των παιδιών του,  Γεωργίου και Νίκης Καλλέργη – Σκουλά  ανελλιπώς και τα τελευταία χρόνια ο εγγονός τους, Αλέξανδρος Καλλέργης. Το Σχολείο εκφράζει βαθύτατες ευχαριστίες για  την επιβράβευση αυτή του καλύτερου μαθητή, που πάντα αποτελεί και ένα κίνητρο προς το “αριστεύειν.

Οι  μαθητές που αρίστευσαν και διεκδίκησαν το βραβείο είναι τρεις:

η Μανουρά Δημοκρατία

η Πασπαράκη Θωμαίς και

ο Σαλούστρος Κωνσταντίνος

Μετά από κλήρωση τυχερός αναδείχθηκε ο  Κωνσταντίνος Σαλούστρος. Το βραβείο θα απονείμει ο δήμαρχός μας κ. Μανώλης Καλλέργης.

Επίσης με άριστα αναδείχθηκαν ακόμη δεκαεπτά μεθητές οι οποίοι όμως είχαν κάποια εννιάρια στα τρίμηνα.

Θερμά συγχαρητήρια στους μαθητές,  στους γονείς  και στους δασκάλους τους.

Νιώθουμε περήφανοι που στέλνουμε μια ολόκληρη τάξη αριστούχων στην επόμενη βαθμίδα. Μακάρι να συνεχίσουν με την ίδια θέρμη.

Και τώρα ολοταχώς στο πρόγραμμά μας, που περιλαμβάνει στο πρώτο μέρος το καλλιτεχνικό, δρώμενα και  χορευτικά και  στο δεύτερο αθλητικές δραστηριότητες και παιχνίδια. Να πούμε ότι τη γιορτή επιμελήθηκε, ο γυμναστής του Σχολείου μας κ. Παύλος Δασκαλάκης, με  τη συνεργασία και τη συμπαράσταση όλων των συναδέλφων.

Ευχαριστούμε θερμά όλους, όσους συνέβαλαν στην πραγματοποίηση της, καθώς και στον κ.  Γιώργο Νταγιαντά που έχει τη μουσική επιμέλεια.

Καλή διασκέδαση και…

Καλό καλοκαίρι σε όλους!!!

Ολοκληρώνεται σήμερα Τετάρτη 14 Ιουνίου, η σχολική χρονιά για τους μαθητές του Δημοτικού σχολείου και μια κίνηση των παιδιών της Έκτης Τάξης του σχολείου μας, μαζί με την δασκάλα τους Χριστίνα Τσιγγελίδου, συγκινεί και δείχνει τον δρόμο της αγάπης και της προσφοράς σε όλους μας. Συγκεκριμένα με την λήξη του έτους τα παιδιά θέλησαν να προωθήσουν προς την κοινωνία του χωριού ένα υπόλοιπο σε χρηματικό ποσό που είχε απομείνει στα ταμεία της τάξης. Απευθύνθηκαν στον π.Ανδρέα Κεφαλογιάννη που τα προέτρεψε να συνεισφέρουν αυτό το ποσό στο Κέντρο Υγείας Ανωγείων, το οποίο βοηθάει εδώ και καιρό η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, τονίζοντας τους ότι η ύπαρξη του στα Ανώγεια είναι ζωτικής σημασίας τόσο για το χωριό μας, όσο και για την ευρύτερη περιοχή. Οι μικροί μαθητές και η δασκάλα τους συμφώνησαν και δέχτηκαν με χαρά να προσφέρουν αυτό το συμβολικό ποσό στο Κ.Υ. Ανωγείων, ενώ ζήτησαν και μια επίσκεψη στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου μαζί με τον π.Ανδρέα, ώστε να προσκυνήσουν αλλά και να συνομιλήσουν μαζί του.

Όλη λοιπόν η τάξη βρέθηκε εκεί σήμερα και παρέδωσε τον φάκελο με τα χρήματα στον π.Ανδρέα για να προωθηθούν για τις ανάγκες του Κέντρου Υγείας. Στη συνέχεια ο π.Ανδρέας τους μίλησε εντός της εκκλησίας για τις αξίες της αλληλεγγύης και της προσφοράς, ενώ αργότερα όλοι μαζί αναφέρθηκαν σε ιστορίες και μνήμες για το χωριό μας, τα Ανώγεια και την ιστορία τους. Στη συνέχεια μετά από ένα μικρό κέρασμα στην πλατεία στο Μεϊντάνι, τα παιδιά αναχώρησαν γιατί υπάρχουν και οι προετοιμασίες για την γιορτή λήξης του σχολικού έτους, με τις ευχές όλων να είναι γερά και δυνατά για την επερχόμενη μετάβαση τους στην Πρώτη Γυμνασίου από τον Σεπτέμβριο.

Οι μικροί μαθητές της Έκτης συγκινούν, όχι τόσο για την προσφορά των χρημάτων, αλλά και μόνο για την σκέψη αυτής. Μας δείχνουν ότι οι νέοι όταν ζουν σε περιβάλλον αγάπης, θα αγαπήσουν όταν ζουν σε περιβάλλον αλληλεγγύης θα γίνουν αλληλέγγυα, όπως και θα μισήσουν αν το περιβάλλον τα ωθεί στον σκοταδισμό και το φασισμό. Συγχαρητήρια σε όλους, καλό καλοκαίρι και να συνεχίσουν να κάνουν κινήσεις που μας κάνουν όλους περήφανους.

Την πρώτη θέση κατέκτησε το Δημοτικό σχολείο Ανωγείων, στην κατηγορία της Πέμπτης και της Έκτης Δημοτικού, στον  1ο Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό Συγγραφής Παραμυθιού με θέμα: «Μην κλαις Ειρήνη…», μετά τα αποτελέσματα που κοινοποίησε  η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Θεσσαλονίκης. Συνολικά οι κατηγορίες ήταν τέσσερις και αφορούσε η πρώτη τους μαθητές Νηπιαγωγείου, η δεύτερη την πρώτη και Δευτέρα Δημοτικού, η τρίτη την Τρίτη και Τετάρτη δημοτικού και η τελευταία την Πέμπτη και Έκτη Δημοτικού!Τα παιδιά του Δημοτικού σχολείου Ανωγείων, της Πέμπτης και της Έκτης τάξης, συμμετείχαν και κατέκτησαν την πρώτη θέση, ενώ στη δεύτερη θέση βρίσκουμε το 17ο Δημοτικό σχολείο Καλαμαριάς σε ισοβαθμία με το 2ο Δημοτικό σχολείο Ξάνθης, ενώ στην τρίτη θέση ισοβάθμησαν επίσης το 2ο δημοτικό σχολείο Μουδανιών Θεσσαλονίκης και το Δημοτικό σχολείο Μικρού Ευμοίρου Ξάνθης.

Ο Μαθητικός διαγωνισμός συγγραφής παραμυθιού έγινε Πανελλήνιος φέτος καθώς προηγήθηκαν από το 2012 ως και το 2016 τέσσερις τοπικοί μαθητικοί διαγωνισμοί συγγραφής παραμυθιού που έτυχαν μεγάλης αποδοχής και ανταπόκρισης από παιδιά και εκπαιδευτικούς της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Θεσσαλονίκης.Ο 1ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Συγγραφής Παραμυθιού απευθύνθηκε σε μαθητικές ομάδες των Νηπιαγωγείων και των Δημοτικών Σχολείων της χώρας και σκοπός του ήταν να εμπνεύσει τα παιδιά να στοχαστούν, να ονειρευτούν και να μιλήσουν για την Ειρήνη είτε ως πανανθρώπινη διαχρονική αξία ή ως επίκαιρο ζητούμενο ή ακόμα και ως φυσικό πρόσωπο, δημιουργώντας τις δικές τους παραμυθιακές ιστορίες.

Τα παραμύθια που διακρίθηκαν θα εκδοθούν σε μορφή e-book από τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Θεσσαλονίκης.Η αξιολόγηση των παραμυθιών έγινε με διαδικασία ανώνυμης κρίσης από κριτική επιτροπή που στελεχώνουν Σχολικοί Σύμβουλοι, η αφηγήτρια παραμυθιών κα Ανθή Θάνου και συγγραφείς παιδικής λογοτεχνίας.

Η Ανωγή συγχαίρει ιδιαίτερα τους μικρούς..συγγραφείς μας, της Πέμπτης και Έκτης Τάξης καθώς και τους δασκάλους και τις δασκάλες τους που τα προτρέπουν να λαμβάνουν μέρος σε διαγωνισμούς που εξάπτουν την φαντασία και τη δημιουργία. Είμαστε βέβαιοι ότι πέτυχαν τον σκοπό τους που ήταν κοινός με τους κανόνες του μαθητικού διαγωνισμού και ο οποίος ήταν όπως προαναφέραμε να εμπνεύσει τα παιδιά να στοχαστούν, να ονειρευτούν και να μιλήσουν για την Ειρήνη είτε ως πανανθρώπινη διαχρονική αξία ή ως επίκαιρο ζητούμενο ή ακόμα και ως φυσικό πρόσωπο, δημιουργώντας τις δικές τους παραμυθιακές ιστορίες.

Ένα αφιέρωμα στον “θρυλικό” Ανωγειανό τυφλό λυράρη, Μανόλη Πασπαράκη ή “Στραβό”, ετοίμασαν οι υπεύθυνοι του Συνεταιριστικού καφενείου παντοπωλείου “Πλουμί” που βρίσκεται στις Αρχάνες, στα πλαίσια της μουσικής θεματικής φόρμας “Κεραζώζα: η αθέατη όψη της μουσικής της Κρήτης”. Το αφιέρωμα μοιράστηκε ως έντυπο κατά την διάρκεια μουσικής βραδιάς στον χώρο “Πλουμί” στις Αρχάνες, όπου έπαιξε ο λυράρης Άρης Πρεβεζάνος, ένας από τους λάτρεις και συνεχιστές της μουσικής του Στραβού, έχοντας μαζί του στο λαγούτο τον Στέλιο Μυλωνάκη. Όπως αναφέρουν οι υπεύθυνοι του Συνεταιριστικού καφενείου, τα αφιερώματα αυτά μαζί με άλλες θεματικές και μουσικές δραστηριότητες, καθώς και άλλες που αφορούν την τέχνη, την αυτάρκεια και την γνώση, ανοίγουν και υπενθυμίζουν έναν άλλο δρόμο για τον ίδιο τον άνθρωπο, την φύση του, την ανάγκη να δίνει, να μαθαίνει αλλά και να μοιράζεται. Παρακάτω σας παραθέτουμε αναλυτικά το αφιέρωμα στον Μανόλη Πασπαράκη, αυτούσιο όπως εκδόθηκε στο έντυπο τους, με τίτλο “Μια αναφορά στο Στραβό:Η ιστορία ενός τυφλού λυράρη”:

Εισαγωγή

Το ταξίδι στην αθέατη όψη της μουσικής της Κρήτης, ξεκινά πάνω σε σκοπούς πολύ διαδεδομένους, όχι μόνο από την ίδια την αξία τους, αλλά και από τη συνήθεια των φορέων τους, να ξεκινούν από την αφετηρία όπου χωροταξικά γεννήθηκαν, ένα ορεινό χωριό περίπου στο κέντρο της νήσου και να απλώνονται σε μια ευρύτερη περιοχή, τόσο λόγω του τρόπου ζωής, όσο και μιας έμφυτης ανάγκης να διασώσουν και να μεταφέρουν τα παραπάνω, τόσο στην Κρήτη, όσο και σε όλο τον πλανήτη. Το ορεινό χωριό είναι φυσικά τα Ανώγεια. Όσο αφορά στους σκοπούς, μιλάμε φυσικά για τα συρτά, τις κοντυλιές και όχι μόνο, του λυράρη, Μανόλη Πασπαράκη, που έμεινε γνωστός ως “Στραβός”.

Η ιστορία αυτών των σκοπών και της μουσικής των Ανωγείων γενικότερα, μπορεί να είναι σήμερα αρκετά γνωστή, τόσο στην Κρήτη και πιο πέρα από αυτή, πολλές φορές μάλιστα μπορεί επιφανειακά να ταυτίζονται, όμως τόσο ιστορίες κρυμμένες πίσω από αυτούς τους σκοπούς, καθώς και η ζωή του δημιουργού τους, προσθέτουν περισσότερη γοητεία στη μουσική δημιουργία της νήσου και επιβεβαιώνουν τον έντονα βιωματικό και δεμένο με τον ίδιο χαρακτήρα της φόρμας της. Ωστόσο δεν είναι η μόνη. Υπάρχουν αναρίθμητες τέτοιες ιστορίες, περισσότερο ή λιγότερο φανερές. Αυτό ίσως είναι και το βασικό κίνητρο για να ασχοληθεί κανείς μαζί τους.

Πριν την αρχή της συγκεκριμένης ιστορίας, οφείλει να διευκρινιστεί και κάτι τελευταίο. Σκοπός της παρακάτω αφήγησης, δεν είναι να αναλύσει μουσικά, στιχουργικά ή επιστημονικά τα όσα πραγματεύεται, παρά μόνο να επεξεργαστεί, ίσως πολλές φορές όχι όσο βαθιά θα έπρεπε και να καταγράψει στο χαρτί, χωρίς ιδιαίτερες επικλήσεις αυθεντίας, που σαφώς έχουν την δική τους αξία, για όσους είναι σε θέση τόσο να τις πραγματοποιήσουν με σεβασμό και σοβαρότητα, κυρίως δε για όσους είναι σε θέση να τις πάρουν υπόψη και να τις συνδυάσουν με τα όσα γεννιούνται στην ψυχή τους όταν έρχονται σε επαφή με όλο αυτόν τον πλούτο.

Πράξη πρώτη:η οστρακιά

Η οστρακιά είναι μια ασθένεια επιδημική, εξανθηματική, με πολλές μορφές, καλοήθεις και κακοήθεις, με επιπτώσεις στο νευρικό και αναπνευστικό σύστημα, καθώς φυσικά και στο δέρμα του ασθενούς που μπορεί να τον οδηγήσει μέχρι και στον θάνατο. Προκαλείται από ένα είδος στρεπτόκοκκου που μπορεί να τη μεταδώσει σε όλα του τα στάδια και σε μεγάλες αποστάσεις. Η οστρακιά γνωστή και ως σκαρλατίνα, προσβάλλει συνήθως παιδιά, σπανιότερα ενήλικες και μαζί με τις υπόλοιπες επιδημίες, προϋπήρξε της ανακάλυψης της πενικιλίνης και των εμβολίων, αναφέρεται ιστορικά σε λογοτεχνικά και μουσικά έργα, θερίζοντας πρωταγωνιστές και δημιουργούς και όπως συνέβαινε με όλες αυτές τις περιπτώσεις θεωρούνταν μεγάλη συμφορά, μιας και ήταν λίγα τα μέσα για να αντιμετωπιστούν.

Πράξη δεύτερη:τα Ανώγεια

Τα Ανώγεια βρίσκονται περίπου στο κέντρο της Κρήτης και πέρα από όσα μπορεί να πει κανείς για αυτά και την ιστορία τους, θα αρκεστούμε εδώ σε κάποια από αυτά:Στη γεωγραφία, με την ορεινή και κτηνοτροφική ζωή να κυριαρχεί, τόσο στις ορεινές περιοχές γύρω τους, όσο και στις γύρω πεδινές, τόσο προς τον Νομό Ρεθύμνης, όσο και προς τον Νομό Ηρακλείου, την έντονη σχέση των ανθρώπων με τον τόπο τους, την εκμετάλλευση με την καλή έννοια όσων αυτός δίνει και τη δημιουργία μιας τέτοιου τύπου αυτάρκειας. Η γεωγραφία αυτή, όπως ήταν φυσικό έφερνε τους ανθρώπους κοντά και μέσα στους πρόδρομους της μουσικής της Κρήτης, όπως σήμερα τη γνωρίζουμε και αυτός ίσως είναι και ο λόγος που εκεί, όπως και σε όλη τη περιφέρεια της, η κρητική μουσική αναπτύχθηκε έντονα και απέκτησε τη δική της μακραίωνη ιστορία. Ήταν και είναι λοιπόν αρκετοί οι παίχτες, οι συνθέτες και οι δημιουργοί και από τα Ανώγεια, με μια ευρεία γκάμα οικογενειών και οικογενειακών παραδόσεων, που δεν είναι της ώρας, κυρίως δε με τα γλέντια, τους γλεντιστάδες και τους χορευτές, καθώς και την ανάπτυξη του παντρέματος της μουσικής με τη στιχουργική, την περιβόητη μαντινάδα, με πολλούς από τους πιο σημαντικούς μελετητές και επινοητές μαντινάδας, να προέρχονται από εκεί, σε μια Κρήτη, όπου το να μιλά κανείς με μαντινάδες είναι τρόπος ζωής. Με λίγα λόγια τα Ανώγεια αποτέλεσαν μια από τις πολλές επιτομές όσων γενικά συνέβαιναν και συμβαίνουν στην Κρήτη διαχρονικά:άνθρωποι που δένονται με τον τόπο τους, τον γνωρίζουν πολύ καλά, τον ζουν απ’άκρη σ’άκρη, όσο κοντά ή μακριά και αν βρίσκονται, ζουν μαζί του κάθε στιγμή, τον τραγουδούν και τον υμνούν με όλους τους τρόπους.

Πράξη τρίτη:Η ιστορία ενός παιδιού που το χτύπησε η οστρακιά

Ο Μανόλης Πασπαράκης γεννήθηκε λοιπόν στα Ανώγεια στα 1911 και τρία μόλις χρόνια μετά, χτυπήθηκε από την οστρακιά, ένα χτύπημα που τον σημάδεψε, στερώντας του την όραση. Αυτό δεν τον εμπόδισε επτά χρόνια μετά, να πιάσει τη λύρα με δάσκαλο τον Αντώνη Σκουλά. Με την υποστήριξη αυτή, καθώς και με τα πλούσια ερεθίσματα, μουσικά και μη, όπου η καθημερινή ζωή έδινε και φυσικά με τη δική του λαχτάρα να ακούσει και να συνεχίσει, μόλις πέντε χρόνια μετά έπαιξε στο πρώτο του γλέντι, ενώ δεκαπέντε χρόνια μετά ο Μανόλης Πασπαράκης, θεωρούνταν φτασμένος λυράρης, σε μια εποχή όπου το πρόσφατο επεισόδιο της κρητικής μουσικής και στιχουργικής δημιουργίας, οι λεγόμενοι πρωτομάστορες, βρίσκονταν σε πλήρη άνθηση, αλλά και σε εποχές όπου ταυτόχρονα, η ζωή σημαδευόταν από έντονα κοινωνικά και ιστορικά γεγονότα. Όπως όλοι οι λαϊκοί καλλιτέχνες, ο “Στραβός”,όπως ήταν το παρατσούκλι που οι συγχωριανοί κατά τη συνήθεια τους του είχαν δώσει, όχι μόνο συνέχισε την πορεία του, αλλά εμπνεύστηκε, πήρε και έδωσε από τα όσα συνέβαιναν γύρω του και ανέπτυξε τις συνθέσεις, τις μαντινάδες και το ταλέντο του, όντας πάντα τυφλός, κάτι που δεν τον εμπόδισε, ίσα ίσα του έδωσε τη δυνατότητα να ψάχνει, να μαθαίνει, να δίνει και να παίρνει, πάνω από όλα να εμπνέεται και να μοιράζει απλόχερα τα δημιουργήματα του, συνθέσεις και στίχους στημένους πάνω στην κάθε περίπτωση, στην κάθε περίσταση και στην κάθε στιγμή, κάτι που αντίστοιχα περιγράφουν και για το ίδιο του το παίξιμο, όσοι τον άκουγαν.

Πράξη τέταρτη:Οι μαντινάδες του τυφλού λυράρη

Σε ένα περιβάλλον και σε μια εποχή όπου οι μαντινάδες έδιναν και έπαιρναν, έμειναν στην ιστορία και ήταν ξεχωριστές, αυτές που αποδίδονται στον ίδιο το Μανόλη Πασπαράκη, μαντινάδες που όπως είναι φυσικό, δε θα μπορούσε παρά να είναι έντονα βιωματικές. Θα αναφέρουμε εδώ δυο από αυτές και την ιστορία τους, ενώ χάρη στην επιμονή και τη μέριμνα του δασκάλου και πρώην δημάρχου Ανωγείων Γ.Σμπώκου, οι ζωντανές ηχογραφήσεις με τον “Στραβό” που διασώζονται μέχρι σήμερα, περιλαμβάνουν και άλλες μαντινάδες, γνωστές σε μας και από άλλες περιπτώσεις και περιοχές της Κρήτης. Η πρώτη από αυτές είναι θα λέγαμε αυτό-προσδιοριστική, ένα είδος αυτόγραφου.

“Κόσμο πατώ κόσμο γροικώ και κόσμο δε γνωρίζω, 

ω! την παντέρμη τη ζωή και πως τη νταγιαντίζω”.

Η παραπάνω μαντινάδα, όσο οικεία και αν ακούγεται σήμερα, μιας και μας θυμίζει αρκετά, αποκτά ιδιαίτερη αξία, όταν γεννιέται και εκφέρεται από ένα τυφλό δημιουργό, με την ιστορία, το ταλέντο και τη θέληση του “Στραβού”, όχι ως έκφραση απελπισίας, παρά έχοντας απαντήσει ήδη στο ερώτημα που ο ίδιος θέτει με τη δική του στάση ζωής. Η δεύτερη, όπως γράφει ο Γιώργης Καράτζης, είναι εξίσου ιδιαίτερη και θα παραθέσουμε το απόσπασμα του χωρίς άλλα σχόλια:

“Ο πατέρας του ήταν ο πρώτος σύντροφος και οδηγός στο σκοτάδι του. Οι σχέσεις πατέρα και γιου ήταν πολύ δυνατές. Έτσι ο θάνατος του πατέρα του τον συγκλόνισε. Ζήτησε να τον πάνε στον τάφο του. Πήρε τη λύρα του και είπε μια μαντινάδα που δεν θα την ξεχάσω όσο ζω:

Φεύγεις ψυχή μου τση ψυχής, γλυκιά παρηγοριά μου,

που με τα μάτια σου τα δυο φέγγαν και τα δικά μου..”

Πράξη πέμπτη:Οι σκοποί του Στραβού

Το μέρος αυτό θα το χωρίσουμε σε δυο μέρη. Το πρώτο είναι οι σκοποί που αποδίδονται στον τυφλό λυράρη, με το συρτό, τις κοντυλιές και τον πεντοζάλη του Στραβού, σκοπούς που αποτελούν ένα μεγάλο κεφάλαιο της μουσικής που παίζεται στα Ανώγεια και όχι μόνο μέχρι και σήμερα, ειδικά όταν αναφέρεται κανείς στην εποχή προ Ξυλούρηδων. Ειδικά οι κοντυλιές, αποτελούν γνώριμο μουσικό μοτίβο για διαλόγους μαντινάδας σε παρέες των απανταχού Ανωγειανών και αποτέλεσαν εύφορο και φιλόξενο έδαφος για αμέτρητα στιχουργικά αριστουργήματα, άλλα από τα οποία καταγράφηκαν, τα περισσότερα από τα οποία όχι και εκφέρονται ακόμη και τη στιγμή που διαβάζει κανείς αυτές τις γραμμές. Οι σκοποί του Στραβού και το ότι διασώζονται μέχρι και σήμερα, έρχεται για να επιβεβαιώσει κάτι που και προηγουμένως αναφέρθηκε, ότι αποτέλεσε δηλαδή αυτός μέρος της μουσικής ιστορίας τόσο του τόπου του όσο και της Κρήτης ολόκληρης.

Το δεύτερο μέρος που είναι ακόμα πιο ενδιαφέρον, αφορά στον τρόπο με τον οποίο ο Μανόλης Πασπαράκης,έπαιζε τόσο τους δικούς του σκοπούς, όσο και τη λύρα γενικότερα, ένα τρόπο ιδιαίτερο, που όπως μπορεί κανείς εύκολα να καταλάβει, επηρέασε τόσο τους μεταγενέστερους Ανωγειανούς παίχτες, όσο και τους συνεχιστές, μαθητές και γενικά εμπνεόμενους από αυτόν παίκτες.Ο τρόπος αυτός, θα μπορούσε κανείς να πει ότι είναι ιδιαίτερος για τρεις συνοπτικά λόγους.

Ο πρώτος είναι ο προφανής. Είναι αξιοσημείωτο το ταλέντο που ανέπτυξε στην απόδοση των πλούσιων σκοπών και ενός οργάνου χωρίς υποδιαιρέσεις, όπως η κρητική λύρα, ένας άνθρωπος που δεν είχε την όραση του και αυτό τον κάνει ξεχωριστό. Είναι επίσης αξιοσημείωτο το γεγονός, ότι δεν επρόκειτο απλά για αυτό, αλλά για ένα μουσικό που ξεδιπλώθηκε με όλους τους τρόπους για περίπου 30 χρόνια, σε γλέντια, παρέες και άλλες αφορμές, από τις πολλές που προσφέρει σε μουσικούς και μη, η ζωή στην Κρήτη. Είναι ακόμα πιο σπουδαίο το γεγονός, ότι όλα τα παραπάνω, αφορούσαν μια διαδικασία που πέρα από τις απαιτήσεις ταλέντου και τεχνικής, είναι έντονα διαδραστική, τόσο με τους παρευρισκόμενους όσο και με τους χορευτές και δεν είναι λίγες οι περιγραφές των τελευταίων που “απογειώνονταν” όταν ο Στραβός έπαιζε. Είναι τέλος και πάνω από όλα αξιοσημείωτη η εκφραστικότητα και ο ιδιαίτερος τρόπος με τον οποίο οι φθόγγοι του φτάνουν στα αυτιά μας μέχρι και σήμερα, ένας τρόπος πολύ μακριά από τις σημερινές φλύαρες συχνά επιδείξεις υπέρ-δεξιοτεχνίας (ευτυχώς δεν είναι οι μόνες υπάρχουσες), πολύ ποιοτικός ωστόσο από πολλές απόψεις και κυρίως πολύ κοντά στις ρίζες της μουσικής αυτής, αυτές που βγαίνουν από το δέσιμο με τον τόπο, τη φύση και τη ζωή. Ο εκφραστικός τρόπος του Στραβού, μένει στο αυτί μας, ακριβώς για αυτό και είναι αυτό το σημαντικότερο λιθαράκι στο πολυποίκιλο μωσαϊκό της μουσικής της Κρήτης.

Πράξη έκτη και τελευταία:ο επίλογος

Ο Μανόλης Πασπαράκης έζησε μέχρι τα 76 του χρόνια, παρέμεινε ενεργός λυράρης τουλάχιστον μέχρι τα 60 του, χωρίς ποτέ σχεδόν να σταματήσει να παίζει. Δυστυχώς δεν υπάρχει δισκογραφία του, καθώς η κατάσταση του δεν έκανε εύκολη τη μετακίνηση στην Αθήνα για να ηχογραφήσει. Όπως είπαμε προηγουμένως διασώζονται κάποιες ζωντανές ηχογραφήσεις. Έρχεται λοιπόν και αυτός να προστεθεί σε ένα πραγματικά μεγάλο αριθμό περιπτώσεων σε όλη την Κρήτη, που ενώ η συμβολή τους είναι σημαντική, καταγεγραμμένη ή όχι από μεταγενέστερους, δεν είμαστε σε θέση σήμερα να μελετήσουμε σε όλη τη διάσταση της δημιουργίας τους, μέσα από πρωτότυπες ηχογραφήσεις. Αυτό δεν εμπόδισε ώστε να φτάσει το έργο τους μέχρι και σήμερα, μέσα από την ολοζώντανη διεργασία, που ευτυχώς μέχρι και σήμερα υπάρχει, περισσότερο ή λιγότερο φανερή γύρω μας.

Την ερχόμενη Πέμπτη 15 Ιουνίου στις 2 μ.μ , στα πλαίσια της διεξαγωγής της 2ης διακρατικής συνάντησης των εταίρων του COMPOSEστο Ρέθυμνο(14-16 Ιουνίου) , στην οποία συμμετέχει το Εργαστήριο Ανανεώσιμων και Βιώσιμων Ενεργειακών συστημάτων του Πολυτεχνείου Κρήτης , 25 εταίροι από 11 συνολικά χώρες θα επισκεφθούν τα Ανώγεια,για να διερευνηθεί η περιοχή στο κατά πόσο είναι εφικτό ο Δήμος Ανωγείων να συμμετέχει στη πιλοτική δράση με στόχο την ενεργειακή αξιοποίηση του δυναμικού βιομάζας ξυλείας. Ο Δήμος Ανωγείων στο παρελθόν με επιστολή του είχε υποστηρίξει την πρόταση και υπάρχει η θέληση να συμμετέχει στις πιλοτικές δράσεις του COMPOSE για την αναβάθμιση των συστημάτων θέρμανσης και την ενεργειακή αξιοποίηση των υπολειμμάτων βιομάζας της ευρύτερης περιοχής. Με επιστολή του στον Δήμο Ανωγείων ο διευθυντής του Εργαστηρίου Ανανεώσιμων και βιώσιμων Ενεργειακών συστημάτων, καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης κ.Θεοχάρης Τσούτσος, ενημερώνει για την επερχόμενη επίσκεψη κατά την οποία όπως αναφέρει επιθυμεί συνάντηση και συζήτηση τόσο με τον δήμο όσο και με λοιπούς φορείς της περιοχής, όπως το ΑΚΟΜΜ-Ψηλορείτης, τον Εμπορικό και Πολιτιστικό σύλλογο ,το ΚΠΕ Ανωγείων και άλλους. Αναλυτικά η επιστολή έχει ως εξής:

“Αξιότιμε κε Δήμαρχε,

Όπως ήδη γνωρίζετε το Εργαστήριο Ανανεώσιμων και Βιώσιμων Ενεργειακών Συστημάτων του Πολυτεχνείου Κρήτης (www.resel.tuc.gr) συμμετέχει στην Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία“COMPOSE – Rural Communities engaged with positive energy”, η οποία στοχεύει στην προώθηση μικρών εφαρμογών ΑΠΕ στις αγροτικές και νησιωτικές περιοχές της Μεσογείου.Στην δράση, η οποία συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης στο πλαίσιο του προγράμματος INTERREG MED συμμετέχουν ινστιτούτα, ερευνητικά κέντρα, δημόσιες αρχές και οργανισμοί από 11 χώρες της Μεσογείου (Σλοβενία, Ελλάδα, Ιταλία, Κύπρος, Πορτογαλία, Κροατία, Αλβανία, Ισπανία, Βοσνία & Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Γαλλία). Ο Δήμος Ανωγείων μπορεί να συμμετέχει στις πιλοτικές δράσεις του COMPOSE ως συνεργαζόμενος φορέας, και να ωφεληθεί από τις καλές πρακτικές, την εμπειρία και τεχνογνωσία που θα αποκτηθεί από την διακρατική συνεργασία.

Θα θέλαμε και προσωπικά να σας ευχαριστήσουμε, καθώς όπως γνωρίζετε – ο Δήμος Ανωγείων – είχε υποστηρίξει την πρόταση κατά την υποβολή της με σχετική επιστολή γεγονός για το οποίο σας ευχαριστούμε και πάλι.

Έτσι, στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται να υλοποιηθεί στα Ανώγεια πιλοτική δράση με στόχο την Ενεργειακή αξιοποίηση του δυναμικού βιομάζας ξυλείας.  Κύριοι στόχοι της πιλοτικής δράσης είναι:

• Η διερεύνηση για την δημιουργία μονάδας παραγωγής μικροτεμαχιδίων ξύλου (π.χ. Pellet, wood chips) στην ευρύτερη περιοχή των Ανωγείων.
• Η μελέτη των υφιστάμενων πρακτικών για θέρμανση, μέσω της διεξαγωγής επιτόπιων μετρήσεων της ποιότητας του αέρα σε εσωτερικούς χώρους και το εξωτερικό περιβάλλον των κατοικιών που χρησιμοποιούν βιομάζα ξυλείας και της  παροχής κατάλληλων τεχνικών συμβουλών για την αναβάθμιση των συστημάτων θέρμανσης και την ενεργειακή αξιοποίηση των υπολειμμάτων βιομάζας της ευρύτερης περιοχής.

Με αφορμή την διεξαγωγή της 2^ης διακρατικής συνάντησης των εταίρων του COMPOSE στο Ρέθυμνο από 14-16 Ιουνίου, και όπως συζητήσαμε και τηλεφωνικά, προγραμματίζεται επίσκεψη μας (25 εταίροι από 11 χώρες), στα Ανώγεια, στις 15 Ιουνίου (άφιξη στα Ανώγεια 14.00). Το πρόγραμμα της επίσκεψης περιλαμβάνει γεύμα σε τοπικό εστιατόριο (θα θέλαμε να μας τιμήστε με την παρουσία σας) και περιήγηση στη περιοχή.

Κατά την διάρκεια της επίσκεψης στον Δήμο σας, προτείνουμε τη διοργάνωση σύντομης συνάντησης, με τοπικούς φορείς και συνεργάτες σας, ως μια ευκαιρία γνωριμίας με τους εταίρους μας στο COMPOSE και κοινό τόπο ανταλλαγής ιδεών και εμπειριών για τις προοπτικές βιώσιμης ανάπτυξης των αγροτικών και νησιωτικών περιοχών της Μεσογείου. Παράλληλα θα δοθεί η ευκαιρία να παρουσιάσουμε και να συζητήσουμε αναλυτικότερα την πιλοτική δράση για τα Ανώγεια και πιθανές συνέργειες με άλλους δήμους.

Ως εκ τούτου, θα ήταν τιμή μας να έχουμε τη συμμετοχή και την συμβολή σας στην διοργάνωση της σύντομης συνάντησης  με τους τοπικούς φορείς (π.χ. Δήμος  Ανωγείων, ΚΠΕ Ανωγείων, ΑΚΟΜΜ, Πολιτιστικός Σύλλογος, Εμπορικός Σύλλογος.

Θα επικοινωνήσουμε άμεσα, και τηλεφωνικά, μαζί σας για τη διερεύνηση της προοπτικής αυτής και τον καλύτερο συντονισμό της

Δεδομένου ότι η υλοποίηση των δράσεων και τα αναμενόμενα αποτελέσματα της πρωτοβουλίας COMPOSE μπορούν να προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου σας, ευελπιστούμε για την υποστήριξή σας και παραμένουμε στη διάθεσή σας για περαιτέρω πληροφορίες και συνεργασία προκειμένου να έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα προς όφελος της τοπικής κοινωνίας  και των επιχειρήσεων και της περιοχής.

Με εκτίμηση,Θεοχάρης Τσούτσος, διευθυντής του Εργαστηρίου Ανανεώσιμων και βιώσιμων Ενεργειακών συστημάτων.