Άρθρο του Μανώλη Ανδρεαδάκη,

Ιατρός- Διοικητής μονάδων υγείας Λασιθίου  

Αναμφισβήτητα, το πιο ξακουστό χωριό του Ρεθύμνου και ένα από τα πιο γνωστά της Κρήτης. Χωριό που έχει μάθει να προσφέρει στον πολιτισμό, στην παράδοση και στην επιστήμη με ανθρώπους  που ξεχώρισαν όχι μόνο για το ταλέντο τους αλλά και για το ήθος τους. Ένα ήθος σμιλευμένο από πέτρα χιόνι και αέρα, ένα ήθος που πηγάζει από την αρχαιότητα και φτάνει να επιβιώνει μέχρι και σήμερα, πηγαίνοντας πεισματικά κόντρα στις σειρήνες του σύγχρονου πολιτισμού.

Τα Ανώγεια της μουσικής, των  γραμμάτων, του πολιτισμού και της αντίστασης δοκιμάζονται τον τελευταίο καιρό. Αιτία; τρεις άνθρωποι χάθηκαν τα τελευταία τρία χρόνια και μια κοινωνία κυριολεκτικά συντετριμμένη. Ευκαιρία για τους επικριτές του χωριού (οι περισσότεροι ανώνυμοι) να υποβαθμίσουν το σύνολο των αξιών του τόπου μας. Ως Ανωγειανοί οφείλουμε να στηρίξουμε την αξιοπρέπεια του χωριού και να σταθούμε άξιοι μπροστά στο άγαλμα της ιστορίας μας, να συμπαρασταθούμε στις οικογένειες των τριών αδικοχαμένων συγχωριανών μας και να προστατέψουμε την κοινωνική συνοχή , έτσι ώστε  να συνεχίσουμε τον δρόμο της ανόδου προσφέροντας στον πολιτισμό χωρίς να περιμένουμε αντάλλαγμα.

Αποδεδειγμένο, ότι ο Aνωγειανός όρια  δεν έχει. Αντιμετώπισε διαχρονικά τις προκλήσεις των καιρών χωρίς να χάνει τις ηθικές του αξίες  με ένα τρόπο αξιοζήλευτο. Τώρα είναι ώρα να αντιμετωπίσουμε τους ίδιους μας τους εαυτούς, να επιστρατεύσουμε όλες τις γνώσεις που έχουμε κληρονομήσει από τους παλιούς και να τις θέσουμε ως λάβαρο. Μόνο έτσι θα επουλωθούν οι πληγές των τριών τελευταίων χρόνων. Ας αξιοποιήσουμε την ιστορία μας προς όφελος μας για να στέκει το χωριό περήφανο όχι μόνο για το παρελθόν του αλλά και για τον παρόν και το μέλλον του. 

“ίντα κοντό γυρεύουνε μ’ έτσα φονιά την όψη,τάξε πως είναι ο χάροντας κι ήρθε ζωή να κόψει.
Πείτε μανάδες μιάν ευχή τσι γιούς να συντροφεύει,αφήτε γέροι τσ’ αρμηνιές μα η λογική μισεύει.
Αφήτε νιές το πέταλο και του σεβντά τη στράτα,τη γή μου μαυροντύνουνε των Γερμανών φουσάτα,
κι εσείς οι γριές αφήσετε τση ρόκας το μεράκι κι οι νιές μανάδες των παιδιών το τρυφερό κανάκι.
Άστε βοσκοί την αρμεγά, γραμματικοί την πένα κι εσείς αρχοντοπούλες μου τη διαμαντένια χτένα.
Όλοι ζωστείτε τ’ άρματα γέροι μικροί μεγάλοι, μπείτε μπροστάρηδες εσείς κι ο Θιός να δώσει πάλι,
καίνε μωρέ το Μάλεμε κι εμπήκανε στο Κάστρο,πατήσανε το Ρέθεμνος, τσ΄αρχοντοσύνης τ’ άστρο.
Μην το δεχτείτε Ανωγειανοί κι όλα τα θάρρητά μου απάνω σας τ’ απόθεκα λιοντόκορμα παιδιά μου.
Ρεθεμνιανοί που τ’ Αρκαδιού η φλόγα σας ε φτάνει,να παραδειγματίζεστε, θεριά να σας ε κάνει.
Πιάστε μπαρούτι Σφακιανοί, Χανιώτες τα μαχαίρια,Λασσιθιανοί και Καστρινοί μονιάσετε τα χέρια,
κείνο τον όρκο τον βαρύ δώσετε πάλι γιοί μου γή λευτεριά γή θάνατο μέσα στη μαύρη γή μου.
Κι ανε παντήξετε σκλαβιά και ‘ ρθούνε μαύροι χρόνοι εσείς με το ριζίτικο την πίστη και το βόλι
αντάρτες πάνω στσι κορφές τα μετερίζα βρείτε πότε να κάμει ξαστεριά πάλι να καρτερείτε.”

-8 το πρωί, 20 Μαΐου 1941. Η ώρα που οι Ναζί εξαπολύουν επίθεση σε δυο μέτωπα με ρίψη αλεξιπτωτιστών. Πρώτο μέτωπο στο  αεροδρόμιο  Μάλεμε και δεύτερο στην ευρύτερη περιοχή των Χανίων. Στις 4 το απόγευμα ένα νέο κύμα αλεξιπτωτιστών έπεσε στο Ρέθυμνο και μετά από μια ώρα στο Ηράκλειο, δημιουργώντας τέσσερα ανοιχτά μέτωπα, στην πρώτη από τις 12 ημέρες που είχε διάρκεια η Μάχη της Κρήτης, η επονομαζόμενη και “νεκροταφείο των Γερμανών αλεξιπτωτιστών”(οι απώλειες των ναζιστών ξεπέρασαν τις 16.000).

Η  αεραπόβαση των Γερμανών είχε το συνθηματικό όνομα «Unternehmen Merkur» (Επιχείρηση Ερμής). Επικεφαλής των γερμανικών δυνάμεων ήταν ο πτέραρχος Κουρτ Στούντεντ, 51 ετών, βετεράνος πιλότος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου με 1.190 αεροπλάνα στη διάθεσή του και 29.000 αλεξιπτωτιστές και πεζικάριους. Οι Ιταλοί προσέφεραν 3.000 στρατιώτες στο σχέδιο. Όσοι Έλληνες, Βρετανοί, Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί στρατιωτικοί βρισκόταν στο νησί ήταν υπό το γενικό πρόσταγμα του 52χρονου Νεοζηλανδού στρατηγού Μπέρναρντ Φράιμπεργκ, επίσης βετεράνου του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι ελλιπώς εξοπλισμένοι υπερασπιστές της Κρήτης ήταν περίπου 40.000 – μα στο πλευρό τους βρέθηκαν χιλιάδες ακόμα άμαχοι κάτοικοι του νησιού, κάτι που δεν είχαν προβλέψει οι επικεφαλής των ναζιστικών δυνάμεων.

Μετά την κατάληψη της Κρήτης στις 1 Ιουνίου 1941,  στον Νομό Λασιθίου αποβιβάστηκε ένα Σύνταγμα Ιταλών και σε λίγες μέρες έφθασε η Μεραρχία της Σιένας που απλώθηκε σε ολόκληρο τον Νομό, καθώς και στα Δωδεκάνησα. Στην υπόλοιπη Κρήτη απλώθηκαν οι Γερμανοί.

Τα αντίποινα των αδίστακτων φασιστών για την αντίσταση των Κρητικών:

Η Σφαγή στο Κοντομαρί στις 2 Ιουνίου 1941 αφορά στην εκτέλεση των αρρένων χωρικών από απόσπασμα Γερμανών αλεξιπτωτιστών, που είχε δημιουργηθεί για αυτόν το σκοπό.

Στις 3 Ιουνίου 1941 το χωριό Κάνδανος ισοπεδώθηκε, για να μη ξαναχτιστεί πια ποτέ.  Όσοι από τους κατοίκους της έπεσαν στα χέρια τους εξετελέσθηκαν επί τόπου και μερικοί, μάλιστα, ρίχτηκαν ζωντανοί στην πυρά και απανθρακώθηκαν. Ένα, ένα τα σπίτια της ανατινάχτηκαν με δυναμίτιδα στον αέρα». Σε μια μαρμάρινη επιγραφή είχε χαραχθεί η επιγραφή: “Εδώ υπήρχε η Κάνδανος”».

Μετά την καταστροφή της Κανδάνου τα αιμοβόρα κτήνη βάδισαν στην Παλιόχωρα στις 3η Ιουνίου την πυρπόλησαν και εκτέλεσαν –με άγριο τρόπο– 23 κατοίκους της, που για διαφόρους λόγους υγείας, γηρατειών κλπ. είχαν παραμείνει στα σπίτια τους. Τους επόμενους μήνες ακολούθησαν αντίποινα που επεκτάθηκαν σε όλο το νησί.

Η σκοτεινή περίοδος της γερμανικής κατοχής μόλις ξεκινά. Το ίδιο όμως και η φωτεινή σελίδα της αντίστασης του κρητικού λαού αλλά και όλων των Ελλήνων εναντίον του κατακτητή, που θα οδηγήσει στην τελική νίκη.

-Το ποίημα είναι απόσπασμα από το “Κάλεσμα” του Ανωγειανού ποιητή Κωστή Μανουρά (Προσφύρη)

Επιστολή στην ΑΝΩΓΗ

Γιάννης Δακανάλης “Στρατηγός”

“Φίλοι, φίλες, χωριανοί, συντοπίτες, Έλληνες

Αφήνοντας τον καιρό να περάσει και να καταλαγιάσουν τα συναισθήματα και το μυαλό να σκεφτεί ορθά αποφάσισα να γράψω αυτή την επιστολή προς όλους μας..

Μέσα από αυτή την επιστολή θέλω να ζητήσω από όλους μας «πέντε λεπτά καθαρής σκέψης».

Ναι μόνο πέντε λεπτά, μπορούν να σταματήσουν μια κακιά στιγμή ίσως και λιγότερα.

Θα μπορούσα να εκθειάσω και να αναφερθώ στα καλά αυτού του τόπου.

Την ιστορία του ,τους αγώνες του, τις θυσίες του, στους αγωνιστές μας ,στην αυτοθυσία μας, στο πείσμα μας για ζωή μετά από κάθε δεινό, για τον πολιτισμό μας από αρχαιοτάτων χρονών, για την εξυπνάδα μας, για τα όσα δώσαμε στον πολιτισμό ανά τον κόσμο, για τις δημοκρατικές απόψεις μας και την δημοκρατία που μας κατέχει και διδάξαμε στην υφήλιο, για Τα σύγχρονα επιτεύγματα μας, για του συγχρόνους ήρωες της ζωής, του πολιτισμού της δημοκρατίας και τη συνέχιση της ιστορίας μας ….δεν θα το κάνω….

Διαβάστε την συνέχεια... »

Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης η απόφαση της Συντονίστριας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης “Χαρακτηρισμός ως Προστατευόμενων Φυσικών Σχηματισμών (Protected Natural Formations) εδαφικών επιφανειών – θέσεων Μικρο-Αποθέματος του είδους Horstrissea dolinicola, συνολικού εμβαδού 38.076,31 τ.μ., που βρίσκονται στην τοποθεσία «Πετραδολάκια» όρους Ίδη – Ψηλορείτη, Δήμου Ανωγείων, Π.Ε. Ρεθύμνου Κρήτης” (ΦΕΚ 250/τ.Δ’/2020). 

Διαβάστε την συνέχεια... »

Μετά από συντονισμένες ενέργειες του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος  ύστερα από παρέμβαση του Μανώλη Κεφαλογιάννη, απορρίφθηκε, πανηγυρικά, η ένσταση της ομάδας των Πρασίνων στο Ε.Κ, για μείωση των Ελληνικών επιδοτήσεων κατά 50%.

Η τελευταία Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε το Μεταβατικό Κανονισμό για την Κοινή Αγροτική Πολιτική 2021-2027. Ένας Κανονισμός απαραίτητος για να συνεχιστεί η πληρωμή των επιδοτήσεων των αγροτικών προϊόντων και να διατηρηθούν οι άμεσες ενισχύσεις στους αγρότες της Ελλάδας και των άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Διαβάστε την συνέχεια... »

“Έφυγε” από τη ζωή σε ηλικία 94 ετών ο Αριστείδης Σμπώκος τ Γεωργίου. Η νεκρώσιμος ακολουθία θα ψαλεί σήμερα Τρίτη  19 Μαΐου, στις 5μ.μ από τον Ιερό ναό του Αγίου Ιωάννου.

Η ΑΝΩΓΗ εκφράζει θερμά συλλυπητήρια στους οικείους του. Ας είναι ελαφρύ το χώμα των Ανωγείων που θα τον σκεπάσει.