Πολιτισμός
Την ημέρα των Θεοφανίων έγινε η βάπτιση του Χριστού από τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο ή Βαπτιστή. Εκτός όμως από το Άγιο Βάπτισμα, γιορτάζουμε κάτι σημαντικότερο. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες τριών εκ των τεσσάρων Ευαγγελιστών και συγκεκριμένα του Ματθαίου, του Μάρκου και του Λουκά την στιγμή της Βάπτισης ακούστηκε από τον ουρανό η φωνή του Θεού να λέει:”Ούτος εστίν ο Υιός μου ο αγαπητός εν ω ευδόκησα.”
Επίσης, την ίδια στιγμή εμφανίστηκε και το Άγιο Πνεύμα με την μορφή περιστεριού. Στην ουσία δηλαδή γιορτάζουμε αυτή τη μοναδική ταυτόχρονη εμφάνιση της Αδιαίρετης Αγίας Τριάδας.
Άλλωστε η λέξη Θεοφάνια βγαίνει από τις λέξεις “Θεός” + “Φαίνομαι” ακριβώς επειδή ο Θεός εμφανίστηκε (φάνηκε) στη Γη και με τις τρεις μορφές του (Πατήρ, Υιός, Άγιο Πνεύμα).Η μεγάλη γιορτή των Θεοφανίων είναι ευρέως γνωστή και ως εορτή των Φώτων. Κατά τη στιγμή της Βάπτισης του Χριστού εμφανίστηκαν όλες οι μορφές της Αγίας Τριάδας, γεγονός που κατέστησε το μυστήριο της Βάπτισης ιδιαίτερα σημαντικό.
Σύμφωνα λοιπόν με τον Γρηγόριο Ναζιανζηνό (γνωστός και ως Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος), το Θείο Βάπτισμα του Χριστού αποτελεί μια γιορτή φωτισμού ολόκληρης της ανθρωπότητας.Έτσι προέκυψε η εναλλακτική ονομασία “Φώτα” ή “των Φώτων”.
Τα Κάλαντα των Φώτων όπως τραγουδούσαν παλιά στα Ανώγεια. Καταγραφή από τον π.δήμαρχο Ανωγείων Γεώργιο Σμπώκο σε απαγγελία του Δ.Σαλούστρο (Κεχροδημητράκη) ο οποίος του τα τραγούδησε το 1969 και ενώ ήταν τότε 45 ετών. Τα κάλαντα δημοσιεύτηκαν στο βιβλίο του κ.Σμπώκου “ΑΝΩΓΕΙΑ: Η ιστορία μέσα από τα τραγούδια τους”
“Ήρθανε τα Φώτα και οι φωτισμοί
και χαρές μεγάλες κι οι αγιασμοί.
Κι ήρθεν κι η κερά μας η Φωτεινή
κι άργανον εβάστα και βεργί κερί
και τον Άι Γιάννη το Βαφτιστή.
-Αί Γιάννη Πρόδρομε και Βαφτιστή
δύνασαι να σώσεις Θεού παιδί;
-Δύνομαι και θέλω κι επιθυμώ,
μέγας είν’ αφέντης και τον ε τρομώ
κάτω στα Ιεροσόλυμα και στου Κυρίου τον τάφο,
εκεί δεντρί δεν ήτονε, δεντρίν εφανερώθη.
Στην τρούλα κάθετ’ ο Χριστός, στη μέση η Παρθένα
και στα παρακλωνάριαν του αγγέλοι κι αρχαγγέλοι.
Δω’ μου Παρθένα τα κλειδιά τα πάνω και τα κάτω,
ν’ανοίξω τον Παράδεισο να πιω νερό δροσάτο.
Να θέσω ν’αποκοιμηθώ σε μια μηλιά ‘πο κάτω.
Να ιδώ τον Άι Στρατηγό, που τρέμ’ η γης κι ο κόσμος
που καμπανίζει τσι ψυχές αμαρτωλές και δίκιες.
Να ιδώ τσι νιους πως χαίρονται, τσι νιες πως καμαρώνουν.
Να ιδώ και τα μωρά παιδιά που κλαίνε δίχως μάνα.
Τη νύχτα κλαίνε για βυζί και την αυγή για γάλα
και τ’αποξημερώματα για την καημένη μάνα.
Έκεια που παν’ οι δίκαιοι έναι καλλιά στρωμένα
ρόδα και τριαντάφυλλα και με ξεφουντωμένα.
Κι έκεια που πάν’ οι αμαρτωλοί οφίδοι και λιακόνια.
Αμαρτωλός ως τ’άκουσε έδερνε το κορμίν του
με πέτρες και με σίδερα ωστό να βγει η ψυχήν του.
Κι η Παναγιά τον ε θωρεί κι από μακρά του λέει:
-Αμαρτωλέ, μη δέρνεσαι, μη δέρνεις το κορμί σου,
μα ‘χω γιο εις το θρονί να σώσει την ψυχή σου.
Κι αν είναι ‘που το θέλημα χρυσή μου περιστέρα
ανοίξετε το μάνταλο να πούμε καλησπέρα.”
Δημοσιεύθηκε σε: 
Άρθρο του Γεωργίου Σκουλά, συγγραφέας του βιβλίου ΤΑ ΑΝΩΓΕΙΑ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ ΤΟΜΟΣ Α΄. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΥΣΤΙΣ
1: Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΧΑΙΡΕΤΗ
2: Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΤΟΥ ΑΓ. ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓ. ΘΕΩΔΩΡΑΣ ΑΠΟ ΤΗ ΚΩΝ\ΠΟΛΗ ΣΤΗ ΚΕΡΚΥΡΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΕΑ ΓΕΩΡΓΙΟ ΚΑΛΟΧΑΙΡΕΤΗ.
3: ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΚΗΡΥΚΟΥ ΧΑΙΡΕΤΗ
4: ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΗΡΥΚΟΥ ΧΑΙΡΕΤΗ
Η Μεγάλη και Ιστορική οικογένεια Χαιρέτη, ήταν αλλά και εξακολουθεί να είναι, μία από τις επιφανέστερες οικογένειες της Κρήτης. Μέγιστη η προσφορά της σε όλους τους απελευθερωτικούς αγώνες του έθνους, τα μέλη της οποίας έχουν ποτίσει με άφθονο αίμα το δέντρο της Ελληνικής Ελευθερίας.
Έχει δώσει κατά καιρούς επιφανή μέλη στην ελληνική κοινωνία, τόσο σε πολιτικό όσο και στρατιωτικό επίπεδο, που έχουν αφήσει μνήμη αγαθή στην ελληνική κοινωνία και ιστορία. Επιφανέστερος όλων, αλλά και αδικημένος της ιστορίας μας, θεωρώ ότι υπήρξε ο άγνωστος στο ευρύ κοινό ιατροφιλόσοφος, Κήρυκος Χαιρέτης.
Η οικογένεια Χαιρέτη, είναι σήμερα διασκορπισμένη σχεδόν σε όλη την Ελλάδα.
Τις πρώτες αναφορές του ονόματος Χαιρέτη τις συναντάμε τον 14ο αιώνα, στην Κωνσταντινούπολη. Την περίοδο εκείνη, και επί Πατριαρχείας των Καλλίστου και Φιλόθεου, εξελίσσεται στην Κωνσταντινούπολη η αίρεση του Γρηγορίου του Ακίνδυνου.
Ο ιερέας, Μανουήλ Καλοχαιρέτης, ο οποίος είχε εισχωρήσει στην αίρεση, με δήλωσή του προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο, δηλώνει ότι αποδέχεται τις καταδικαστικές αποφάσεις του Πατριαρχείου, για την αίρεση του 1341.
«Εγώ ιερεύς ο Καλοχαιρέτης, επεί παρεσύρθην διά την ιδιωτείαν μου παραμέρους των κακοδόξων αιρετικών Ακινδυνάτων και διά την αμαρτίαν μου εσκοτίσθη περί το φως της αληθείας…Ο ευτελής ιερεύς Μανουήλ ο Καλοχαιρέτης στέργων υπέγραψα».
Ο ευτελής ιερεύς ο Καλοχαιρέτης.
Λίγο νωρίτερα, το 1321, συναντάμε και άλλο Καλοχαιρέτη, στρατιωτικό, κατά τον εμφύλιο των δύο Ανδρονίκων, θείου και ανιψιού.
Ο Καλοχαιρέτης, στάλθηκε από το στρατόπεδο του ανιψιού Ανδρόνικου, προς τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο, προκειμένου να βρει λύση στην διένεξη. Και όπως αναφέρει ο Ιωάννης Καντακουζηνός (Ιστοριών, βιβλ. Α. κε΄κστ΄, έκδοση Βιέννη 1828, σελ. 129 και 133), εντέλει ο Καλοχαιρέτης, «συνετώς άγαν τας αποκρίσεις ανθυπενεγκών, προσέκλινε τους πόδας ζητών την ειρήνην, αλλά, χωρίς να είναι υπεύθυνος διά τούτο, άπρακτος, απήλθεν εκ του Βυζαντίου».
Θα πρέπει να διευκρινίσουμε εδώ, ότι το επίθετο, Καλοχαιρέτης – Χαιρέτης, είναι ακριβώς το ίδιο. Την περίοδο εκείνη, ήταν συχνή πρακτική να μπαίνει το επίθετο «καλός» μπροστά από τα επίθετα, όταν ήθελαν να δώσουν έμφαση για το καλό έργο κάποιου. Π.χ., Καλοϊωάννης, Καλομαρία κτλ. Το φαινόμενο το συναντάμε και στην Κρήτη, όπου η οικογένεια Φωκκά, μετεξελίχθηκε σε Καλλέργη, από το καλό έργο που άφησε κάποιος πρόγονός τους. Φωκκάς = Καλλιέργης = Καλλέργης.
Μετά επίσης την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους το 1453, ένας άλλος Καλοχαιρέτης, ο Γεώργιος, ιερέας, μετέφερε στην Κέρκυρα, όπου βρίσκονται και σήμερα, τα λείψανα του Αγίου Σπυρίδωνα και της Αγίας Θεοδώρας.
Για την τύχη των δύο ιερών αυτών λειψάνων, ο Κώστας Τριανταφύλλου, στο βιβλίο του «Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΧΑΙΡΕΤΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΝ ΠΑΤΡΑΙΣ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ», Σελ. 7 και 8, αναφέρει:
«Πράγματι, όπως εκτίθεται εις την έκθεσιν, ο εν Κωνσταντινουπόλει εφημέριος Γεώργιος ιερεύς Καλοχαιρέτης, μετά την άλωσιν, μετέφερεν εις Κέρκυραν ήδη τω 1478 το λείψανον του αγίου, έπειτα από περιπέτειας και κινδύνους πορείας τεσσάρων ετών, όπως υπολογίζει ο ιεροδιάκονος Γεώργιος Γροπέτης, έφορος της Δημοσίας Βιβλιοθήκης Κερκύρας, εις εμπεριστατωμένην μελέτην του εις το περιοδικόν «Καινή Διδαχή» Αθηνών, τομ. Β΄ (1920) σελ. 31 – 40 και 194 – 206.
Ασκών δε ο Καλοχαιρέτης ούτος πατρωνικόν δικαίωμα επί του λειψάνου τούτου, ως και έτερον της αγίας Θεοδώρας, το οποίον συγχρόνως έφερεν εις Κέρκυραν, κατέλειπε ταύτα εις τα τέκνα του εν Κερκύρα Φίλιππον, Λουκάν και Μάρκον, οι υιοί ούτοι του ιερέως Καλοχαιρέτη προέβησαν εις διανομήν της πατρικής κληρονομίας, κυρίως δηλαδή των επί των ιερών ως άνω λειψάνων δικαίων, διά συμβολαίου εν Κερκύρα της 17 Μαΐου 1480, ήτοι ευθύς μετά τον θάνατον του πατρός των, κατά την ασφαλή γνώμην του Γροπέτου (σ. 202), ο οποίος ομοίως ευρίσκει ότι ο Λουκάς Χαιρέτης έζη έως το 1512, ο δε Φίλιππος, ο και ιερεύς, τω 1480 ήτο 30ούτης. Εις τους δύο τούτους έλαχε το λείψανον του αγίου Σπυρίδωνος, εις τον Μάρκον δε το της αγίας Θεοδώρας.
Ο Λουκάς φαίνεται παρέμεινε άγαμος, ενώ ο Φίλιππος υπήρξεν έγγαμος, είχε ήδη θυγατέρα δε Ασημίναν. Ο ανωτέρω Λουκάς «μετά μικρόν» εδώρησεν εις τον ιερέα αδελφόν του διά συμβολαίου τα δικαιώματά του και ούτω το λείψανον του αγίου Σπυρίδωνος, υπανδρωθείσης εν τω μεταξύ της Ασημίνας θυγατρός Φιλίππου Χαιρέτη τον ευγενή Κερκυραίον Σταμάτιον Βούλγαρην, περιήλθεν εις τους κηδεστάς απογόνους των εν Κερκύρα Χαιρέτη, την οικογένειαν Βούλγαρη.
Ο Μάρκος Χαιρέτης, τέλος, διά συμβολαίου του 1843 εν Κερκύρα εδώρησεν εις την Κοινότητα Κορυφών (Κερκύρας) τα δίκαια του και αυτή μετέφερε το λείψανον της αγίας Θεοδώρας εις τον ναόν του Αγ. Λαζάρου. Ο Φίλιππος δυσηρεστήθη και αντέδρασε κατά της δωρεάς ταύτης, ανεπιτυχώς όμως και το λείψανον εναπόκειται σήμερον εις τον μητροπολιτικόν ναόν της Κερκύρας, ομοίως και διασώζεται εκεί και του αγίου Σπυρίδωνος εις ίδιον αυτού από του Ι.ΣΤ. αι.ναόν της πόλεως, του και Πολιούχου της νήσου».
Ο γιος τώρα του Γεωργίου Καλοχαιρέτη Μάρκος, κατεβαίνει στην Κρήτη στις αρχές του 16ου αιώνα και συμμετέχει στις διάφορες μάχες των Ενετών εναντίον των Τούρκων. Οι Ενετοί αναγνωρίζοντας τις υπηρεσίες του, του παραχωρούν εδάφη και έτσι γίνεται η πρώτη εγκατάσταση των Χαιρετών στην Κρήτη.
Ο Κώστας Τριανταφύλλου στο βιβλίο του μας παραδίνει το γενεαλογικό δέντρο των Χαιρέτησων από τον 14ο αιώνα έως και την γέννηση του Κήρυκου Χαιρέτη το 1760, στο χωριό Άγιος Θωμάς, λίγο έξω από το Ηράκλειο.
Ως αρχή λαμβάνει τον Καλοχαιρέτη – Χαιρέτη που όπως είδαμε έκανε τις διαπραγματεύσεις το 1320 μεταξύ των δύο Ανδρονίκων, στον μεταξύ τους εμφύλιο.
Γιος του υπήρξε ο Φίλιππος, που γεννήθηκε το 1350.
Γιος του Φίλιππου ο Γεώργιος, που μετέφερε τα σκηνώματα στην Κέρκυρα. Γεννήθηκε το 1405.
Γιος του Γεωργίου ο Μάρκος, ο οποίος κατήλθε στην Κρήτη. Γιος του Μάρκου ο Θωμάς. Γεννήθηκε το 1530.
Γιος του Θωμά ο Δημήτριος. Γεννήθηκε το 1560.
Γιος του Δημητρίου ο Φραγκίσκος.
Γιος του Φραγκίσκου ο Θωμάς. Γεννήθηκε το 1680.
Γιοι του Θωμά οι Αστρινός και Δημήτριος. Γεν. 1700.
Γιος του Αστρινού ο Κήρυκος. Γεννήθηκε το 1756, στον Άγιο Θωμά Ηρακλείου.
Ανώγεια 1910: Τα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς!
30/12/2017
Παραμονή πρωτοχρονιάς αύριο και τα μικρά παιδιά του χωριού χωρισμένα σε παρέες, θα περάσουν από κάθε σπίτι για να πουν τα κάλαντα, να καλωσορίσουν το νέο χρόνο και να λάβουν χρήματα ως δώρο από τις νοικοκυρές και τους θαμώνες των καφενείων. Άλλωστε οι γιορτές των Χριστουγέννων είναι κυρίως για τα μικρά παιδιά, μια αγαπημένη περίοδος που συνδυάζεται με πολλά δώρα και γλυκά και ένα πιο ζεστό και ευχάριστο οικογενειακό κλίμα. “Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά, ψηλή μου δεντρολιβανιά, κι αρχή καλός μας χρόνος, εκκλησιά με τ’άγιο θρόνος..” θα ακουστεί αύριο από άκρη σε άκρη από χαρούμενες παιδικές φωνές. Οι εποχές άλλαξαν, οι δεκαετίες πέρασαν και μαζί τους πέρασε και μια πιο αγνή εποχή, των παλιών προπολεμικών Ανωγείων όπου τα κάλαντα τότε της Πρωτοχρονιάς ουδεμιά σχέση θα λέγαμε ότι έχουν με αυτά που έχουν επικρατήσει τελευταία σε όλη την Ελλάδα.
Η ΑΝΩΓΗ κάνει ένα “ταξίδι ” στην δεκαετία του 1910 και στα κάλαντα που έλεγαν τότε στα Ανώγεια, όπως αυτά έχουν καταγραφεί στο βιβλίο “Ανώγεια: Η ιστορία μέσα από τα τραγούδια τους”, του εκπαιδευτικού και π.δημάρχου Ανωγείων Γεωργίου Σμπώκου. Την καταγραφή έκανε ο ίδιος το 1970 από την Ζουμπουλιά Β.Χαιρέτη που ήταν τότε 81 ετών. Όπως αναφέρει ο κ.Σμπώκος: “Μαζί με τα παλιά κάλαντα, χάθηκαν και οι χαρούμενες και γραφικές παρέες των καλαντάρηδων, μικρών και μεγάλων, με τα γεμάτα από αυγά χοιρινούς μεζέδες και κουλούρες καλάθια ή και κοφίνια, με τις φουσκωμένες από τα καλοχερίδια βούργιες (σταφίδες, κυδώνια, ντακουλάκια καρύδια, κιοφτέρια κ.τλ), με τα επίσης φουσκωμένα από κρασί και λάδι ασκάκια, με το παραδοσάκουλο γεμάτο δώρα όλων των “αρχόντων” και “αρχοντισσών”, που τόσο παίνεψαν με τα κάλαντα τους.
Τα Κάλαντα της Πρωτοχρονιάς: Ζουμπουλιά Β.Χαιρέτη. Απαγγελία το 1970 ενώ ήταν 81 ετών:
Ταχιά ταχιά ν’ Αρχιμενιά, που ‘ν η αρχή του χρόνου,
απού γεννήθηκε ο Χριστός στη γην επεριπάτει
και βγήκεν και χαιρέτησεν όλους τσι ζευγολάτες
κι ο πρώτος που του ‘πάντηξε ήτον ο Άι Βασίλης.
-Καλά, ‘ντα κάνεις Βασιλιό, καλόν ζευγάρι έχεις;
-Καλό το λεν’ αφέντη μου, καλό κι ευλογημένο.
Η χάρη σου το βλόγησε με το δεξίν τση χέρι,
με το δεξί με το ζερβό με το μαλαματένιο
και με το χρυσοπράσινο και με το βελουδένιο.
-Να σε ρωτήξω Βασιλιό τι σπέρνεις την ημέρα;
-Σπέρνω κριθάρι δώδεκα, σιτάρι δεκαπέντε,
ταγή και ρόβι δεκοχτώ κι από νωρίς σκολάζω.
Το βούγι μου το μελισσί και το λαμπαδοκέρι
επόκαμε τ’απέτρωτα και βγήκε στα λιβάδια
κι έκεια το εμπλεχτήκανε περδίκια και λαγούδια
και στ’ αποπερδικίσματα αετοφωλιά χτισμένη
κι απάνω στην αετοφωλιά χώρα ξετελεμένη.
-Ασήμι να ‘ν το αλέτρι σου, χρυσάφι ο ζυγός σου
τ’απανωζεύλια του ζυγού ασημοκουκλωμένα,
το βουκεντράκι που βαστάς τ’Άι Γιωργιού κοντάρι
κι η χέρα άπου το βαστά σαφή μαργαριτάρι,
να στέκουν να σε προσκυνούν όλοι, μικροί μεγάλοι.
-Απόπαμε του ζευγαριού να πούμε του Βασίλη.
Άης Βασίλης έρχεται απού την Καισαρεία.
Βαστά τον ουρανό χαρτί, τη θάλασσα μελάνι
τον ήλιο τον αστάλαγο χαρτί και καλαμάρι.
Στη στράτα του παντήξανε οι σκύλ’ οι Αγουδαίοι.
-Βασίλη κι από που ‘ρχέσαι, πο πούθε κατεβαίνεις;
-Απού τση μάνας μ’έρχομαι και στο σκολειό πηγαίνω.
-Κάτσε να φας, κάτσε να πιεις, κάτσε να τραγουδήσεις.
-Μα ‘με δε με μαθαίνανε τραγούδια στο σκολειό μας.
Γράμματα με μαθαίνανε, γράμματα σας σε λέω.
-Κι αφού κατέχεις γράμματα, πε,ας την Αλφαβήτα.
Και το ραβδίν του ‘κούμπισε να πει την Αλφαβήτα
και το ραβδί ‘τόνε ξερό, χλωρούς βλαστούς και βγάνει
κι απάνω στους χλωρούς βλαστούς αετοφωλιά χτισμένη
κι απάνω στην αετοφωλιά χώρα ξετελεμένη.
Επόπαμε του Βασιλιό να πούμε και τ’αφέντη.
Μα’πα ‘ρθάμε να παίξομε στ’αφέντη μας την πόρτα,
απού ‘χει αυλές μαρμαρωτές και πόρτες ρουκουνάτες
και παραθυροκάμαρες που στάσουν το λογάρι.
Και στον αθό του λογαριού κοιμάται νιός κι αφέντης
και ποιος θα μπει και ποιος θα βγει να μας τόνε ξυπνήσει.
‘Ποκρίνεται η βάγιαν του, η ογλήγορην του βάγια.
-Δώτε μου κάποια κάστανα και κάποια λεφτοκάρια
κι ένα σταμνί ροδόσταμο να ραίνω τον αφέντη
και εγώ θα μπω και εγώ θα βγω να σας τόνε ξυπνήσω.
Πετάται η βάγια η ογλήγορη, η ογλήγορη του βάγια.
-“Ξύπνησ’ αφέντη, ξύπνησε κι οι εκκλησές σημαίνουν,
οι αρχαγγέλοι λειτρουργούν τη χάρη σ’ανημένουν.
Κι απής ‘πολειτρουγήσουνε θα κάτσεις στο τραπέζι,
να φας απ’ άκρια του λαγού κι απ’αγριμιού τη μέση,
να φας κι απού την πέρδικα την αηδονολαλούσα
που την επάιρναν τα πουλιά σκοπό και κελαηδούσαν.
Εσέν’αφέντη πρέπει σου καθέγκλα να καθίζεις,
το’να σου χέρι να σκορπά και τ’άλλο να χαρίζει
και πάλι ξαναπρέπει σου δαμασκηνό τραπέζι
κι όντε θα ‘ρθει η δαμασκηνιά να ‘ρθει και το τραπέζι”.
Μα ‘πόπαμε τ’αφέντη μας, να πούμε τση κερά μας.
-Κερά, μαρμαροτράχηλη κι αργυροπιγουνάτη
και κρουσταλλίδα του νερού και πάχνη ‘που το χιόνι.
Κερά, το φουστανάκι σου είναι κακοραμμένο
και στείλε μου το στο σκολειό να σου το καλοράψω
να βαλ’αιτούς και παραιτούς, πουλιά και χελιδόνια
να κελαηδούνε τα πουλιά να λεν τα χελιδόνια
“Επά που καλαντίσαμε καλά μας σε πλερώσαν
καλάν να παν τα τέλην τως και τα ‘ποδωματάν των
κι αν έχουν και μικρό παιδί στα περπυρά χωσμένο
κιανεν’ και μεγαλύτερο στη σέλα καθισμένο,
να σει το μανικάκιν του να πέφτει το λογάρι
να το μαζών’ η μάνα του, να ‘χει χαρά μεγάλη”.
Επόπαμενε τση κεράς να πούμε και τση κόρης.
-Επά ‘ναι κόρη ακριβή κι ακριβοναθρεμμένη.
Πέντε μικροί την αγαπούν και δεκοχτώ μεγάλοι
κι απού τσι πέντε τσι μικρούς ένας θα την επάρει.
Μ’απόπαμε τση κόρης μας να πούμε και τση βάγιας.
-Πιάσε βαγίτσα το κερί και άψε το διπλέρι
και κάτσε και ντουσούντισε είντα θα μας σε φέρεις.
Γι’ απάκι για λουκάνικο, γι’ από χοιρινό κομμάτι
κι απού τη μαύρην όρνιθα κιανέναν αυγουλάκι
κι αν εν’κιαπού τη γαλανή σκειάς ένα ζευγαράκι.
Κι απού τσι κοφινάδες σας που ‘χέτε τσι κουλούρες
να μας σε δώσετε και μας να βάλομε στσι βούργιες.
Κι απού το σακουλάκι σας που ‘χετε τα καρύδια
να μας σε δώσετε και μας πολλά καλοχερίδια.
Κι από τον πόρο του βουτσού να πιούμε μια γεμάτη
κι αν εν’ και περισσότερο βαστούμε μεις κι ασκάκι.
Κια ‘πού το σακουλάκι σας, που ‘χετε τσι παράδες
να μας σε δώσετε και μας να παίξομε τσ’αμάδες.
Κι αν εν’ κι απού το θέλημα, άσπρη μου περιστέρα
άνοιξε την πορτέλα σου να πούμε καλησπέρα.
Συμπληρώθηκε ένας χρόνος από τότε που ΄΄έφυγε΄΄ ο Κοζύρης. Ο Κώστας Ξυλούρης του Γκεγκρέζο. Η οικογένεια, ευχαριστεί όλους τους φίλους και συγγενείς που στάθηκαν δίπλα μας, σε αυτήν την πολύ δύσκολη χρονιά. Ευχαριστούμε τους φίλους που βοήθησαν στην δημιουργία της δανειστικής βιβλιοθήκης, που ιδρύθηκε στη μνήμη του και λειτουργεί στην 10η κλινική του νοσοκομείου ΄΄Η Σωτηρία΄΄. Το ετήσιο μνημόσυνο, θα γίνει την Κυριακή 31 Δεκέμβρη 2017 στην εκκλησία της Παναγίας στα Ανώγεια, κλείνοντας έναν κύκλο δυνατών συναισθημάτων και στοχασμών.
Η Βιβλιοθήκη “Κ.Ι..Ξυλούρης “Κοζύρης” που λειτουργεί στη πνευμονολογική κλινική του ΓΝΝΘΑ “Η ΣΩΤΗΡΙΑ”
«Ο χρόνος μέσα σε έναν θάλαμο νοσηλείας, για έναν ασθενή και τους συγγενείς του, διαστέλλεται και βαραίνει. Το ζήσαμε πριν έναν χρόνο μένοντας εδώ, στην 10η πνευμονολογική κλινική του ΓΝΝΘΑ “Η ΣΩΤΗΡΙΑ”, για περίπου δύο μήνες ως οικογένεια δίπλα στον Κώστα Ξυλούρη ή Κοζύρη, όπως ήταν γνωστός στα Ανώγεια της Κρήτης όπου γεννήθηκε και έζησε.
Αυτή η εμπειρία, καθόρισε την απόφασή μας για τη δημιουργία μιας δανειστικής βιβλιοθήκης, που στόχος της είναι να παρηγορήσει ανθρώπους που βρίσκονται σε αυτήν τη δύσκολη θέση, ασθενείς και συνοδούς, μέσω της ποιοτικής ανάγνωσης.
Ευχαριστούμε όλους τους εργαζόμενους της Κλινικής, τις κυρίες της καθαριότητας και του φαγητού, την προϊσταμένη, τις νοσηλεύτριες και όλους τους γιατρούς, για τον επαγγελματισμό και την ανθρωπιά τους.
Ο Διευθυντής της Κλινικής, κος Ηλίας Καΐνης, είναι από τις περιπτώσεις ανθρώπων που η παρουσία τους και μόνο σε έναν χώρο δημιουργεί περιβάλλον πολιτισμού. Στα μάτια του βλέπεις αγάπη για τους ανθρώπους και και σιγουριά για τις ιατρικές πράξεις του.
Ο κος Καΐνης, στηρίζει τους ασθενείς του ιατρικά και ανθρώπινα και η πόρτα του γραφείου του είναι πάντα ανοιχτή, εξαίρεση στον κανόνα που θέλει τις διευθυντικές πόρτες ερμητικά κλειστές.
Για τη δημιουργία της βιβλιοθήκης θέλουμε να ευχαριστήσουμε τις «Εκδόσεις Σαββάλας» και ιδιαίτερα τον κ. Νίκο Δραμουντάνη, τις «Εκδόσεις Ψυχογιός» και προσωπικά τον κ. Θάνο Ψυχογιό, που δέχτηκαν με χαρά να βοηθήσουν προσφέροντας βιβλία, την εταιρεία «ALPHASTAND» και τον κο Μιχάλη Σάλτα, που βοήθησε στην κατασκευή και την Διοίκηση του Νοσοκομείου «ΣΩΤΗΡΙΑ», που κατανόησε την ιδέα και την χρησιμότητα μιας τέτοιας βιβλιοθήκης, κάνοντας δεκτή την πρότασή μας και όλους τους φίλους που προσέφεραν βιβλία, ώστε σήμερα οι χρήστες να μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε 350 τίτλους λογοτεχνίας, ποίησης και ιστορίας.
Δείτε εδώ τον χορό μπροστά στον άγνωστο στρατιώτη:
https://www.youtube.com/watch?v=FNJR4d15xPA&feature=youtu.be
Δείτε εδώ τον χορό των Ανωγειανών στο Προεδρικό Μέγαρο:
https://www. youtube.com/watch?v=ZHGockPVA40
Αίσθηση και θετικά σχόλια προκάλεσε η εμφάνιση του Πολιτιστικού συλλόγου Ανωγείων στο Προεδρικό Μέγαρο με τον ίδιο τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο, να μιλάει με τα καλύτερα λόγια για την παρουσία τους.
Τα μέλη του συλλόγου, κατά την διάρκεια της διήμερης παραμονής τους στην Αθήνα, μοίρασαν δώρα και χαρά και στα μικρά παιδιά του Συλλόγου Φίλων παιδιών με καρκίνο “Ελπίδα” και ευχήθηκαν στους γονείς τους το 2018, να τους βρει όλους υγιείς και στο σπίτι τους.
Μια από τις ομορφότερες πάντως στιγμές στην Αθήνα, ήταν η παρουσία τους μπροστά στο μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, στο Σύνταγμα, όπου απέδωσαν τιμές σε όλους τους νεκρούς Έλληνες αγωνιστές όλων των πολέμων, χορεύοντας τον Ανωγειανό Πυρρίχιο.
«Δόξα και τιμή στους νεκρούς μας ήρωες» όπως ανέφερε χαρακτηριστικά και ο πρόεδρος του συλλόγου Νίκος Βρέντζος.
Τα μέλη του Συλλόγου συνόδευσαν μουσικά, ο Μανόλης Σταυρακάκης (Μερτζάνης) στη λύρα, ο Βασίλης Δραμουντάνης στο μαντολίνο και Δημήτρης Σκουλάς στο λαγούτο.
Με ήχους, μαντινάδες και χορούς από τα Ανώγεια πλημμύρισε το Σάββατο το πρωϊ, το Προεδρικό Μέγαρο, με τον Προκόπη Παυλόπουλο να δείχνει τον ενθουσιασμό του, χειροκροτώντας ο ίδιος στο τέλος τους Ανωγειανούς χορευτές.
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος και τα μέλη του έκλεψαν την παράσταση, ψάλλοντας ανωγειανά κάλαντα και λέγοντας μαντινάδες που εξήραν το ήθος και την προσφορά του Προέδρου της Δημοκρατίας στο Ανώτατο Πολιτειακό Αξίωμα ενώ έστειλαν και τα δικά τους μηνύματα προς την γείτονα Τουρκία και τον Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, υπενθυμίζοντας την φράση του Έλληνα Προέδρου προς τον Τούρκο ομόλογό του, ότι «οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους». Απευθυνόμενοι προς τον κ. Παυλόπουλο τόνισαν, ότι ο λόγος του κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Τούρκου Προέδρου στην Αθήνα, «μας έκανε υπερήφανους».
Παράλληλα, προσέφεραν στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας παραδοσιακά κρητικά προϊόντα, καθώς επίσης μια κρητική κατσούνα, ένα παραδοσιακό μαντήλι και τέλος ένα κρητικό μαχαίρι, με χαραγμένη την σημερινή ημερομηνία.
ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ
Λίγο πριν τα μέλη του συγκροτήματος σύρουν το χορό, ο πρόεδρος του Συλλόγου Νίκος Βρέντζος, ο Λευτέρης Μπέρκης και Μπουργκονίκος είπαν τις ακόλουθες μαντινάδες στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας
Η στο χωριό που ήρθατε θα ΄χουν να το δηγούνται
Άρχοντες που τα τίμησαν πάντα κι αυτοί τιμούντε
——————————————————————
Τ’ Ανώγεια μας τα τίμησε πρόεδρε ο ερχομός σου
Μα σε τιμούνε σήμερα κι αυτά στ΄ αρχοντικό σου
————————————————————–
Ο Θιός να σ΄ έχει δυνατό φρουρό στην προεδρία
Γιατί κατέχεις τι πει θα πει Ελλάς- Δημοκρατία
———————————————————
Πένα να γράψει δεν μπορεί στόμα να ξεστομίσει
Πως η Ελλάδα θα χαθεί ο ήλιος κι αν νε-σβήσει
(Λ. ΜΠ.)
————————————————————-
Δώρο μικρό στον πρόεδρο
Μα η τιμή μεγάλη
Τ΄ Ανωγεια σου το κάνουνε
Από καρδιάς χαλάλι
————————————-
Με τση Ανωγειανες ευχές
Που θα γεννούνε πράξη
Πρόεδρε το δεκαοχτώ
Ο τόπος ΜΑΣ θα’ λλαξει
———————————-
Ο γείτονας ο Ερντογαν
που κάνει το σπουδαίο
Τα’ Ανώγεια Πρόεδρε άμα θες
Του κλείνουν το Αιγαίο.
(Ν. Β.)
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ανωγείων έψαλε τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλο (2Δ), στο Προεδρικό Μέγαρο, Αθήνα, Σάββατο 23 Δεκεμβρίου 2017. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ ΑΠΕ-ΜΠΕ/ ΣΥΜΕΛΑ ΠΑΝΤΖΑΡΤΖΗ
ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΠΟΥΡΓΚΟΝΙΚΟ
Σαν άνθρωπος ελεύθερος, νομοταγής πολίτης,
Θεοσεβής, φιλαληθής, απ΄το νησί της Κρήτης,
με την αλήθεια του ΘΕΟΥ, το Πνεύμα της Γαλήνης,
τα μέτρα τα πολύ σωστά της ποθητής ΕΙΡΗΝΗΣ
———————————————————
Στην εκκλησία σου, ΧΡΙΣΤΕ, γονυκλινής θα πέσω ,
Για έθνη , κράτη και λαούς να σε παρακαλέσω.
Να δώσεις φως αληθινό, να διαφωτιστούνε
Υπεύθυνοι , ανεύθυνοι να σφιχταγκαλιαστούνε.
———————————————————
ΧΡΙΣΤΕ μου δώσε φώτιση, να ξεβρεθεί ο τρόπος.
Μη ρθει , χειρότερος καιρός και πλιό βαθύ το σκότος
Αναίμακτος, αθόρυβος, να δούμε πως θα γίνει
Να δώσουν την υπογραφή στο επί γης ΕΙΡΗΝΗ
Πνεύμα θεοκατέβατο με τη σοφία όλη ,
Προσμένου ανυπόμονα λαοί , στρατοί και στόλοι
Πρόβαλε την Αλήθεια σου να τους διαφωτίσεις
Νότο, Βορά, Μεσόγειο, Ανατολή και Δύση.
——————————————————–
Να σπείρεις την ομόνοια, αγάπη να φυτρώσει
Να βγάλει κλώνους και βλαστούς τον κόσμο να γεμώσει.
Χαίρε την αγιοσύνη σου, με την Αγιά Τριάδα
Χαίρε κόσμε ελεύθερε, Χαίρε και συ Ελλάδα.
Πολλά τα έτη Έλληνες κατάφορτο το γέλιο
Όπως η φύση το ‘ πλασε αρμονικό και τέλειο.
Χρόνια πολλά και ανθηρά κατάφορτα τα δώρα
Πλούσια υγιέστατα κάθε στιγμή και ώρα.
———————————————————-
Με την αγάπη του Χριστού και της Αγιάς Τριάδος
Προστάται του λαού ημών και της Μητρός Ελλάδος
Μάνα, Ελλάδα ο θεός εύχομαι να σου φέρει
ευνοϊκά τα πράγματα χειμώνα καλοκαίρι.
Να γαληνέψουν οι ψυχές να βρούνε τη γαλήνη
Να ξεσκοτίσει ο ντουνιάς από τη σκοτοδίνη.
Όλος ο κόσμος γενικά να βρεί την ομαλότη
Σ’ ένα λιμάνι ασφαλές διά την ανθρωπότη.
Φίλοι της ελευθερίας, τα φτερά της λευτεριάς
δεν τα λυγίζει , ούτε ο νότος, ούτε ο βοριάς.
Η ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΝΙΚΟΥ ΒΡΕΝΤΖΟΥ
«Αξιότιμε κύριε πρόεδρε της Ελληνικής Δημοκρατίας είναι μεγάλη η τιμή και ξεχωριστή η χαρά που υπόδεχεστε τον πολιτιστικό συλλογο Ανωγείων, τα μέλη και το χορευτικό συγκρότημα εδώ στο προεδρικό Μέγαρο, που μας υποδέχεστε ως Ανωγειανός Ως συγχωριανός μας, επιτρέψτε μου να σας αποκαλώ έτσι, γιατί με την προ μηνών απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου ανακηρυχθήκατε επίτιμος δημότης Ανωγείων την 13η Αυγούστου, στην διάρκεια της επίσκεψης σας στα ιστορικά Ανώγεια, στην 73η επέτειο του Ολοκαυτώματος από τους ΝΑΖΙ.
Κύριε πρόεδρε ο λόγος σας έτσι όπως εκφράστηκε πρόσφατα κατά την υποδοχή του γείτονα προέδρου εδώ στο προεδρικό ήταν λόγος που μας έκανε υπερήφανους. Στείλατε το ξεκάθαρο μήνυμα, ότι οι «καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους» κι ακόμα καλύτερους τους γείτονες.
Κύριε πρόεδρε, σας ευχόμαστε ολόψυχα υγεία, προκοπή και ευημερία και να είστε πάντα δυνατός και ακμαίος για να στηρίζεται και να υποστηρίζεται τις αρχές της δημοκρατίας, την αξιοπρέπεια και την κοινωνική δικαιοσύνη
Η γέννηση του Θεανθρώπου ας αποτελέσει την απαρχή της προσωπικής και κοινωνικής Μας Αναγέννησης
Χρόνια πολλα χρόνια γερά
Καλα Χριστούγεννα καλές γιορτες σε όλους τους Έλληνες
Ειρηνικό και Ευλογημένο το 2018»
Π. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ: «ΦΕΡΝΕΤΕ ΑΕΡΑ ΕΙΡΗΝΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΩΓΕΙΑ»
Από την πλευρά του, ο κ. Παυλόπουλος αφού τους ευχήθηκε «Χρόνια Πολλά» και «Καλές Γιορτές», τους ευχαρίστησε θερμά για την υποδοχή και την φιλοξενία που του επιφύλαξαν κατά την τελευταία του επίσκεψη στα Ανώγεια τον περασμένο Αύγουστο, ενώ σημείωσε ότι φέρνουν αέρα ειρήνης μαζί τους από τα Ανώγεια και τους παρότρυνε να κρατήσουν ψηλά την παράδοση του Τόπου μας.