Πολιτισμός
Το Κ.Α.Π.Η Ανωγείων είναι ένας φορέας που ασχολείται με την τρίτη ηλικία και τις ανάγκες της , αλλά δραστηριοποιείται γενικά και στην κοινότητα και ιδιαίτερα στην ένωση της πρώτης και της τρίτης ηλικίας.
Μέσα σε αυτά τα πλαίσια σήμερα 20 Δεκεμβρίου 2010 και ώρα 4:00 μ.μ το Κ.Α.Π.Η Ανωγείων σε συνεργασία με το Κ.Δ.Α.Π ( Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών) και τις σπουδάστριες του τμήματος κοινωνικής εργασίας πρόκειται να πραγματοποιήσουν μια εκδήλωση με θέμα ’’ Τα σοκολατένια Χριστούγεννα’’. Σκοπός της εκδήλωσης είναι το σμίξιμο των ηλικιωμένων με τα παιδιά.
Οι επιμέρους στόχοι της εκδήλωσης είναι αρχικά η συνεργασία, η ενημέρωση, η ψυχαγωγία και η δημιουργικότητα. Ακόμα θέτουμε ως στόχο μας να κάνουμε μια ξεχωριστή χριστουγεννιάτικη βράδια συνδυάζοντας τη σοφία και τη γνώση της τρίτης ηλικίας με την αθωότητα και την ευχάριστη διάθεση των παιδιών . Στην εκδήλωση πρόκειται να παραβρεθούν μέλη του Κ.Α.Π.Η, μέλη του Κ.Δ.Α.Π αλλά και οι γονείς των παιδιών .
Για την πραγματοποίηση της εκδήλωσης σημαντική είναι η εθελοντική προσφορά της εικαστικού κ. Πόπης Θραψανίωτη και η χορηγία της εταιρίας BINGO που προσφέρει τα εδέσματα για τον μπουφέ και τα δώρα των παιδιών .
Γύρω στα 1600 ο Γεώργιος Χορτάτσης γράφει τη σημαντικότερη τραγωδία της κρητικής λογοτεχνίας.Η Ερωφίλη δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1639 στη Βενετία,μετά το θάνατο του ποιητή.Το έργο είναι εμπνευσμένο από το Orbecche του Ιταλού Gianbattista Giraldi ,αλλά ο Χορτάτσης μετρίασε τις αιματηρές σκηνές έδωσε στους χαρακτήρες του ήθος και περισσότερη ευγένεια και έφτιαξε ένα έργο βαθύτατα
ελληνικό.
Η υπόθεση της Ερωφίλης έχει ως εξης:Ο Φιλόγονος,βασιλιάς της Αιγυπτιακής Μέμφιδας,ανέβηκε στο θρόνο σκοτώνοντας τον αδελφό του.
Στην αυλή του μεγαλώνει ένα ορφανό βασιλόπουλο,ο Πανάρετος,γιός του επίσης σκοτωμένου βασιλιά της Τζέρτζας.Η κόρη του βασιλιά Φιλόγονου Ερωφίλη ερωτεύεται τον Πανάρετο κι οι δυό νέοι παντρεύονται μυστικά.Όταν το μαθαίνει ο Φιλόγονος εξοργίζεται,σκοτώνει τον Πανάρετο και στέλνει την καρδιά του ως δώρο στην Ερωφίλη.Η Ερωφίλη αυτοκτονεί και ο Χορός, που αποτελείται από κορασίδες υπηρέτριες της Ερωφίλης ,εξεγείρεται και σκοτώνει το Φιλόγονο.Παρουσιάζεται τότε και το φάντασμα του δολοφονημένου αδελφού
και εκφράζει ικανοποίηση για την τιμωρία του δολοφόνου βασιλιά.
Το έργο είναι γραμμένο στη κρητική διάλεκτο, σε δεκαπεντασύλλαβο ομοιοκατάληκτο στίχο, με εξαίρεση τα χορικά, που είναι γραμμένα σε ενδεκασύλλαβους ,σε τερτσίνες (τρίστιχες στροφές).Τα χορικά εμφανίζονται στο τέλος κάθε πράξης και εχουμε και τα ιντερμέδια (αυτόνομα μουσικοχορευτικά επεισόδια που παρεμβάλλονται μεταξύ των πράξεων).Τα κρητικά θεατρικά συνοδεύονται από ιντερμέδια, μικρά θεατρικά έργα που παίζονταν μεταξύ των πράξεων. Χαρακτηριστικό τους ήταν ο ψυχαγωγικός χαρακτήρας, η έμφαση στη δράση και το πλούσιο θέαμα, με μουσική, κουστούμια, σκηνικά εφέ και χορογραφίες.
Στην Ερωφίλη βλέπουμε πως η υπερηφάνεια και η απληστία είναι ο πρόξενοι των περισσοτέρων κακών , οι μεταστροφές όμως της τύχης είναι απροσδόκητες και κοινό τέλος όλων των ανθρώπων είναι ο θάνατος, μπροστά στον οποίο δεν μπορεί να αντισταθεί ούτε η δύναμη, ούτε τα πλούτη, ούτε άλλες αρετές. Μόνο ο Έρωτας φαίνεται να έχει την απόλυτη δύναμη να υπερβεί τη δύναμη του θανάτου, γι’ αυτό και ο βασιλιάς που επιχείρησε να αγνοήσει τη δύναμη του Έρωτα τιμωρήθηκε.
……………………………………………………………….
Τον ουρανό στοχάζομαι και τσ’ ομορφιές του κόσμου
Και σκοτεινό κι ολότυφλο μου φαίνεται το φώς μου.
Γιατί δεν είναι μπορετό κορμί να ξεχωρίσει
Από την ίδια του ψυχή και να μπορεί να ζήσει.
Χωρίς αέρα το πουλί, χωρίς νερό το ψάρι
Πώς είναι τάχα δυνατό νά ‘χουνε ζήσης χάρη;
Και ποιος μιάς κόρης όμορφης φιλιά κι αγάπη χάνει
Κι απέ δεν έχει πεθυμιά πάραυτας ν’ αποθάνηι.
Συχνά πολύ αναστέναξα και με περίσσια ζάλη
Τούτα τα λόγια η γλώσσα μου τα πικραμένα ελάλει.
Γιατί ποια ελπίδα με κρατεί, ποιο θάρρος σ’ τέτοια κρίση,
Και δεν αφήνει τη φωτιά του πόθου μου να σβήσει;
Τον ουρανό, τη θάλασσα, τη γή και τον αέρα,
Τα’ άστρα, τον ήλιο το λαμπρό, τη νύκτα, την ημέρα,
Παρακαλώ ν’ αρματωθού, να ‘ρθούν αντίδικά μου,
Την ώρα οπ’ άλλος θέλει μπεί πόθος εις την καρδιά μου!
Το τραγούδι του Πανάρετου
Μπισκιτζή Ιωάννα
Λέκτορας Κλασικής Φιλολογίας
Του Γιώργη Ελ. Αεράκη*
Κάθε προσεκτικός παρατηρητής του φαινομένου της παγκοσμιοποίησης έχει αντιληφθεί προ πολλού, πριν ακόμη αρχίσει να γίνεται λόγος για αυτήν, ότι ο “πολιτισμός”, αποτελεί στα χέρια των κρατών ένα επιπλέον ισχυρότατο όπλο. Το όπλο που ολοκληρώνει την επιρροή που μπορεί να ασκήσουν στον περίγυρό τους, στα “αδελφά κράτη” ή και στον πλανήτη ολόκληρο. Η χρήση του όπλου αυτού, πέρα από την ποιότητα του ίδιου του πολιτιστικού προϊόντος, απαιτεί διπλωματία, οργάνωση και ενισχυμένα κονδύλια.
Η σύγχρονη τεχνολογική ανάπτυξη (κυρίως μέσω της δορυφορικής τηλεόρασης και του διαδικτύου) έχει προσδώσει στην προώθηση του πολιτιστικού αγαθού χαρακτήρα υπερόπλου. Πολλοί λένε ότι είναι ένας σύγχρονος “Δούρειος Ίππος”. Άλλοι μάλιστα μελετητές θεωρούν ότι αποτελεί μια μορφή ιμπεριαλισμού που με τη σειρά του οδηγεί σε συγκρούσεις και όχι μόνο πολιτισμών.
Η πολιτιστική διπλωματία συνεπώς είναι απαραίτητη για να αμβλύνει τις όποιες επιθετικές εκφάνσεις μπορεί να λάβει η διαφήμιση του πολιτισμού ενός κράτους και η “εξαγωγή” του, ως μέσου εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής επιρροής, ανάπτυξης διεθνών σχέσεων, οικονομικής επέκτασης και προβολής. Με την πολιτιστική διπλωματία ανταλλάσσονται εκείνες οι απαραίτητες πληροφορίες για τις αξίες, τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα των λαών, αλλά και την πρόοδό τους. Κοντολογίς για την παλιά και τη νέα πολιτιστική τους ταυτότητα. Έτσι, ανοίγει ο δρόμος για αμοιβαία κατανόηση, συνεργασία και ανταλλαγές. Για την ειρήνη και τη συναδέλφωση μέσα από τις διαφορές. Εξάλλου, είναι πάντα επίκαιρη η θρυλούμενη ρήση του Ζαν Μονέ: “αν ξαναοικοδομούσα την Ευρωπαϊκή Ένωση θα άρχιζα από τον πολιτισμό”.
- Ο Γιώργος Ε. Αεράκης εργάζεται στο Γραφείο Ενημέρωσης στην Ελλάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου www.europarl.europa.eu και είναι πρόεδρος του Παγκοσμίου Συμβουλίου Κρητών ([email protected])
Ο Γεώργιος Χορτάτσης την έγραψε στο τέλος του 16ου αι. ακολουθώντας τα πρότυπα της ιταλικής κωμωδίας της Αναγέννησης. Η υπόθεση της κωμωδίας είναι υποτυπώδης: ο Νικολός και η Κασσάνδρα αγαπιούνται ,αλλά η Πουλισένα, ψυχομάνα της Κασσάνδρας, θέλει να την παντρέψει με τον πλούσιο γέρο-Αρμένη, για να κερδίσει χρήματα. Η Κασσάνδρα όμως είναι η κόρη του Αρμένη που είχαν αρπάξει οι Τούρκοι και έτσι η κωμωδία τελειώνει με το γάμο των δύο νέων. Γύρω από την κύρια υπόθεση εμπλέκονται τα διάφορα κωμικά επεισόδια στα οποία πρωταγωνιστούν ο μπράβος, ο Δάσκαλος και οι δούλοι. Ο Κατζούρμπος είναι ο αστείος δούλος του μπράβου Κουστουλιέρη,ενός καυχησιάρη στρατιωτικού που όλο παινεύεται για τα κατοσρθώματα του, ενώ στην πραγματικότητα είναι δειλός και απόλεμος. Οι εμφανίσεις του Κατζούρμπου και τα λόγια του συχνά προκαλούν γέλιο.
Η αξία της κωμωδίας βρίσκεται κυρίως στα κωμικά ευρήματα και στη γρήγορη δράση και λιγότερο στην υπόθεση, ενώ ο λόγος είναι απλός, με σύντομες προτάσεις, και η γλώσσα έχει ως βάση το δυτικό κρητικό ιδίωμα αλλά με παράλληλη χρήση στοιχείων του ανατολικού.
…μα ’χω γιατί μ’ εξύπνησε κι έχασα τ’ όνειρό μου.
Σ ’ένα περβόλι ευρίσκομου, ’ς μια τάβλα μαρμαρένια
με φαγητά πολλώ λογιών πιτήδεια ορδινιασμένα˙
οφτά ’χε και μαγερευτά, και γάλατα και ρύζα,
και μακαρούνες όμορφες οπού πολλά εμυρίζα,
κι άπλωσα το χεράκι μου και πιάνω ένα κουτάλι,
κι ήθελα με πολλή χαρά και με δροσιά μεγάλη
ν’αρχίσω μιαν απλάδενα με ρύζι να ξαγλίσω,
και πριν το δοκιμάσω σκιας, μ’ έκαμε να ξυπνήσω,
κι απόμεινέ μου μοναχάς η όρεξη κι’ η γλύκα-
λωλάγρα εκαταστάθηκε το στόμα μου και πρίκα! ….
[το όνειρο του δούλου του Νικολού, του Κατζάραπου]
Το θέατρο προϋποθέτει ελεύθερους σκεπτόμενους ανθρώπους και όπως ξέρουμε σ’ όλο το Μεσαίωνα δεν έχουμε θέατρο, ούτε στο Βυζάντιο ,ούτε στην Ευρώπη, στη Κρήτη όμως η ανάπτυξη του θεάτρου δείχνει ότι υπάρχει κοινό ώριμο για να το δεχτεί. Οι Κρήτες αγγίζονται βαθειά από την ανανεωτική πνοή της Αναγέννησης που προβάλλει ως ιδανικό τύπο τον άνθρωπο που είναι ελεύθερος και
γεύεται τη ζωή με τις χαρές της. Βλέπουμε καθαρά πως στη βενετοκρατούμενη Κρήτη[στοιχείο βαρβαρότητας]υπήρξε πνευματική ανάπτυξη με ανώτερη παιδεία[στοιχείο πολιτισμού].
Ιωάννα Μπισκιτζή
Λέκτορας Κλασικής Φιλολογίας
Η νοσταλγία των κατοίκων της πόλης για τη φυσική ζωή δίνει στη λεγόμενη ποιμενική ποίηση τη Βοσκοπούλα. Η Βοσκοπούλα, έργο αγνώστου, γράφτηκε γύρω στα 1590, μα πρωτοτυπώθηκε το 1627.Αποτελείται από 476 ενδεκασύλλαβους ομοιοκατάληκτους στίχους χωρισμένους σε 119 τετράστιχες στροφές. Το έργο αφηγείται την τυχαία συνάντηση και τον κεραυνοβόλο έρωτα ενός βοσκού και μιας πολύ όμορφης βοσκοπούλας. Πραγματικό στολίδι της λαϊκής μας ποίησης μεταφράστηκε το 17ο αιώνα στα λατινικά από το Γάλλο Pierre-Daniel Huet.




