Πολιτισμός
Από το http://www.elliniki-gnomi.eu/
Συνέντευξη της Μαργαρίτας Μυλωνάκη- Κοντογιάννη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη*, με αφορμή το βιβλίο της «Σωπάστε να ακούσω», εκδόσεις Μπαρτζουλιάνος.
Η Μαργαρίτα Μυλωνάκη γεννήθηκε στα Ανώγεια της Κρήτης από μητέρα Πόντια και πατέρα Ανωγειάνό. Εί.. Το Το”Σωπάστε ν’ ακούσω” είναι το πρώτο της μυθιστόρημα. Ζει στην Αθήνα. Το μυθιστόρημά της «Σωπάστε να ακούσω», εκδόσεις Μπαρτζουλιάνος είναι ένα τρυφερό ανάγνωσμα γεμάτο από αγάπη που μας αφηγείται την ιστορία της γενοκτονίας των Ποντίων. Η ιστορία της γιαγιάς της είναι γραμμένη με τέτοιο τρόπο που σε κερδίζει από την πρώτη στιγμή.
Ερ: Ποια ήταν η αφορμή για να γραφεί το μυθιστόρημα «Σωπάστε να ακούσω», εκδόσεις Μπαρτζουλιάνος;
Απ: Την αφορμή μου την έδωσε η μάνα μου. Όλα μας τα χρόνια, μου διηγείται τις ίδιες ιστορίες από τον Πόντο, ακόμη και σήμερα. Οι διηγήσεις της ήταν πάντα δακρύβρεκτες, γιατί αφορούσαν την μάνα της την Ευσαία και την οικογένειά της, που οι τούρκοι τους στέρησαν τα δικαιώματά τους κι έζησαν την απόλυτη κόλαση της γενοκτονίας. Η μάνα μου λοιπόν ήταν η αφορμή και η αιτία και ότι άλλο συνεπάγεται κι έγραψα αυτό το βιβλίο.
Ερ: Από τον τίτλο και μόνο «Σωπάστε να ακούσω» ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται ότι θέλετε να του διηγηθείτε μια ιστορία. Είναι ένα εύρημα ή μια τεχνική για να προσελκύσετε τον αναγνώστη;
Απ: Ούτε το ένα είναι, ούτε το άλλο. Η γιαγιά μου η Ευσαία, μέχρι που πέθανε, έκλεινε με τις παλάμες της τ’ αυτιά της κι έλεγε «σωπάστε ν’ ακούσω» και το έκανε συχνά, για να ακούσει έλεγε το κλάμα του χαμένου παιδιού της και να πιστέψει πως ήταν ακόμη ζωντανό. ‘Ήξερα από την αρχή, πώς αυτός θα ήταν ο τίτλος του βιβλίου, πολλά χρόνια πριν ξεκινήσω να το γράφω. Πιστεύω πως είναι μοναδικός, γιατί είναι αληθινός.
Ερ: Γράφετε στο οπισθόφυλλο ότι το βιβλίο είναι βασισμένο σε αληθινά γεγονότα. Δεν φοβηθήκατε μήπως αντί για μυθιστόρημα γράψετε μια μαρτυρία;
Απ: Μέσα από αυτό το μυθιστόρημα, βγαίνει η μαρτυρία που είχα ανάγκη να καταγγείλω, γιατί είναι μια αληθινή ιστορία που πονάει ακόμη κι εμάς, τις επόμενες γενιές. Το ίδιο το μεγαλείο του πόνου, ήταν αυτό που με έκανε να θέλω να το περιγράψω και ήθελα μαζί μ’ εμένα, να νοιώσουν όλοι όσοι διαβάσουν αυτό το βιβλίο, τα ίδια συναισθήματα που ένοιωθα γράφοντάς το. Συναισθήματα που όλοι γνωρίζουμε, μα αφήνουμε να ξεχαστούν στον χρόνο και δεν τα θυμόμαστε παρά μόνον όταν μας τα θυμίσουν άλλοι.
Ερ: Η Ευσαία αυτό το σπάνιο όνομα είναι μια γυναίκα ατσάλι που πέφτει επάνω της να σηκώσει το βάρος της οικογένειας . Υπάρχουν όμως σήμερα τέτοιες γυναίκες;
Απ: Η Ευσαία δεν ήταν μια γυναίκα από ατσάλι. Ήταν μια απλή καθημερινή γυναίκα που είχε μεγάλη καρδιά για να χωράνε όλοι. Οι συνθήκες την ανάγκασαν στην πορεία να φανεί δυνατή και ν’ αντέξει όλους τους καημούς που βίωσε. Οι συνθήκες είναι αυτές που καθορίζουν τις αντοχές μας και μας αποκαλύπτουν καινούργια πράγματα για τον εαυτό μας. Γυναίκες σαν την Ευσαία, υπήρχαν και θα υπάρχουν πάντα και ο πόνος που σου φυλάει ένα παιδί, είναι ο ίδιος για όλες τις μάνες.
Ερ: Ο Πόντος η καρδιά του ελληνισμού είναι μια υπόθεση πονεμένη. Οι Πόντιοι δολοφονήθηκαν , κυνηγήθηκαν και τους έδιωξαν από τα σπίτια τους. Ήταν λοιπόν άλλη μια γενοκτονία;
Απ: Με όλη τη σημασία της λέξης! Μια καθαρή γενοκτονία που έμεινε στα αζήτητα για πολλούς και διαφόρους λόγους. Υπέστησαν πολλά οι έλληνες του Πόντου αφού τους στέρησαν την αξιοπρέπεια, τους βασάνισαν, τους θανάτωσαν και τους στέρησαν το δικαίωμα να ζήσουν στην πατρίδα τους τον Πόντο, μια πατρίδα 3000 χρόνων. Αν αυτό δεν είναι γενοκτονία, τότε τι είναι; Πόντιοι και μη, πρέπει να γνωρίζουμε την έννοια της γενοκτονίας κι αφού δεν την μαθαίνουμε στα σχολεία, καλό θα ήταν , εμείς οι ίδιοι οι γονείς να την διδάξουμε στα παιδιά μας, γιατί επιβάλλεται να κοιτάξεις πίσω σου, όταν θέλεις να κάνεις σταθερά βήματα μπροστά.
Ερ: Μέσα από το μυθιστόρημα πλάθετε εξαιρετικές μορφές ελλήνων. Τον Σταύραγα, τον Χρήστο. Παλικάρια με ντομπροσύνη και αλληλεγγύη για τον συνάνθρωπο. Μήπως αυτά τα απλά πράγματα τους βοήθησαν για να αντέξουν τις συνθήκες κατατρεγμού και εξόντωσης;
Απ: Φυσικά και ήταν αυτές οι αξίες που τους βοήθησαν να ανταπεξέλθουν σε πολύ δύσκολες καταστάσεις. Αυτές οι αξίες καθορίζουν το ποιόν του ανθρώπου, κι είναι αυτές οι αξίες που και σήμερα έχουμε ανάγκη όλοι μας, κι αν δεν τις έχουμε, τότε πρέπει να τις αποχτήσουμε, αν θέλουμε να επιβιώσουμε με αξιοπρέπεια. Όλοι οι άνθρωποι χρειαζόμαστε ανθρώπους δίπλα μας και στις χαρές για να τις μοιραστούμε, και στις λύπες, για να τις μοιραστούμε κι αυτές και να μη λυγίσουμε από το βάρος.
Ερ: Η κάθοδος των Ποντίων και η προσπάθειά τους να φτάσουν στο λιμάνι της Αμάσειας και να μπουν στο λιμάνι για να ταξιδέψουν προς την Ελλάδα μου θυμίζει την κάθοδο των μυρίων. Τι φάνταζε η θάλασσα για τους Πόντιους;
Απ: Η θάλασσα για τους μύριους ήταν η σωτηρία, αφού θα επέστεφαν στα σπίτια τους, στην πατρίδα τους, ενώ για τους Πόντιους η θάλασσα φάνταζε ξερίζωμα και ξενιτεμός, απόλυτος πόνος γιατί άφηναν πίσω τους πεθαμένους τους και όλα όσα γνώριζαν όλη τους τη ζωή. Άλλη υπόσταση υποθέτω πως είχε το όραμα και η σωτηρία για τους μύριους και άλλη για τους Πόντιους.
Ερ: Η οικογένεια του Σταύραγα αλλά και η τοπική κοινωνία είχε τρομερούς συνεκτικούς δεσμούς. Τηρούσαν όλα τα έθιμα και τους κανόνες της θρησκευτικής ζωής. Δεν επηρεάστηκαν από τις αλλαγές και τις συνθήκες πίεσης που εξασκούσαν οι Τούρκοι;
Απ: Πιστεύω πως η θρησκεία πρώτη δεν άφησε ν’ αναμιχθούν παραπέρα οι έλληνες με τους τούρκους. Όλα τα έθιμα λίγο πολύ έχουν να κάνουν μ’ αυτή. Έμειναν αυστηρά πιστοί στους δικούς τους κανόνες κι αυτούς διατήρησαν οι γενιές που έζησαν ανακατεμένοι με τους τούρκους. Υπήρξαν λιγοστές εξαιρέσεις που παραβίασαν τους κανόνες κι αυτούς τους παραβάτες τους τιμωρούσαν, αγνοώντας τους σε όλη την υπόλοιπη ζωή τους.
Ερ: Μου έκανε εντύπωση η φιλία της Ευσαίας και της Αισέ. Αυτό ήταν μια εξαίρεση ή οι Πόντιοι συνυπήρχαν αρμονικά με τους Τούρκους;
Απ: Από μαρτυρίες της γιαγιάς μου της Ευσαίας, οι έλληνες ζούσαν αρμονικά με τους τούρκους στο Τεκνετσούκ. Η φιλία της Ευσαίας με την τουρκάλα Αισέ, είναι ένα καλό παράδειγμα για να ξέρουμε πως υπήρξαν τέτοιες φιλίες δυνατές και αξεπέραστες. Αφού συνυπήρχαν σ’ ένα τόπο έλληνες και τούρκοι, δεν θα μπορούσε να ήταν αλλιώς. Άλλωστε δεν είχαν να χωρίσουν τίποτα, απλοί άνθρωποι ήσαν όλοι τους και κοίταζαν τη δουλειά τους, μέχρι που ξεκίνησε το κακό.
Ερ: Έχετε επισκεφτεί τα μέρη όπου έζησαν οι πρόγονοί σας;
Απ: Έχω ταξιδέψει στα μέρη των προγόνων μου νοερά, όταν έγραφα το βιβλίο. Δεν τα κατάφερα ακόμη να πάω, μα το θέλω πολύ και θα το κάνω αυτό το ταξίδι. Τώρα πια επιβάλλεται. Φαντάζομαι θα είναι μοναδική εμπειρία για κάποιον που έχει τις ρίζες του εκεί να ψάξει να τις βρει και να πατήσει τα χώματα που πατούσαν οι παππούδες του… θέλω να την ζήσω αυτή την εμπειρία.
Ερ: Τι είναι αυτό που κάνει και σήμερα τους Πόντιους να είναι περήφανοι αλλά και άξιοι συνεχιστές των πατεράδων τους; Γιατί είναι μια γροθιά όλοι τους;
Απ: Τα βιώματά οι γονείς, τα πέρασαν στα παιδιά τους, τις αξίες όπως πατρίδα, θρησκεία, οικογένεια κι αυτό περνά από γενιά σε γενιά και ακούς τις επόμενες γενιές να μιλούν με πάθος για τον Πόντο, γνωρίζουν τη ποντιακή γλώσσα και ξέρουν να χορεύουν τους χορούς τους. Μη ξεχνάμε πως και τα γονίδια έχουν μνήμη και θυμούνται.
*Ο Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης κατάγεται από την Λέσβο και γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε στην Μαράσλειο Παιδαγωγική Ακαδημία και στην Θεολογική Σχολή Αθηνών. Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Μπέρμιχαμ και μετεκπαιδεύτηκε στο Μόναχο, όπου και εργάστηκε για μια πενταετία ως δάσκαλος στο Ευρωπαϊκό Σχολείο. Την τελευταία δεκαετία ζει στο Μενίδι Αιτωλοακαρνανίας και εργάζεται ως Σχολικός Σύμβουλος Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην Άρτα.
Δημοσιεύθηκε σε: 
Την ευκαιρία να απολαύσουν γνήσιες κρητικές μουσικές βραδιές θα έχουν οι Ανωγειανοί της Αθήνας ,αλλά και όλοι οι Κρήτες, με τον Νικηφόρο Αεράκη στο κέντρο ”Κρητικό Κονάκι” για ένα ολόκληρο τριήμερο την Πέμπτη 17, Παρασκευή 18 και Σάββατο 19 Ιανουαρίου.
Ο αγαπημένος ”Πολιός” αποτελεί ένα από τους γνήσιους και αυθεντικούς Ανωγειανούς λυράρηδες που με την αρχαιοελληνική μορφή του και το απλό και συνάμα απογειωτικό παίξιμο της λύρας του δημιουργεί βραδιές μυσταγωγικές για το κοινό.
Μαζί του στο μαντολίνο ο Γιώργης Βρέντζος, ο μοναδικός ”Κάτης” που με τη μελωδική φωνή και το τραγούδι του συνεχίζει την αστείρευτη μουσική μας παράδοση με σεβασμό στο παρελθόν μας καθώς και ο Κώστας Καλλέργης ή Κουρούπης που είναι ένας από τους μεγαλύτερους Κρήτες δεξιοτέχνες στο λαούτο.
Μια ευκαιρία για τον κόσμο στην Αθήνα να μυηθεί στην μουσική παράδοση του τόπου μας απέναντι σε καλλιτέχνες που σέβονται και τιμούν τις αξίες με τις οποίες μεγάλωσαν και γαλουχήθηκαν, χωρίς να κάνουν ”εκπτώσεις” στην μουσική τους και στις επιλογές τους.
Το ”Κρητικό κονάκι” βρίσκεται στο Γκάζι στη διεύθυνση Πειραιως κ Ηρακλειδων 61.Για κρατήσεις το τηλέφωνο είναι 210-3459818
Η μαντινάδα του Γιαλάφτη
13/01/2013
Ο Αριστείδης Χαιρέτης (Γιαλάφτης), αγαπημένος μαντιναδολόγος των Ανωγείων μας ζήτησε μια μικρή διόρθωση στην μαντινάδα του που κατέγραψε η ΑΝΩΓΗ και ειπώθηκε στην κηδεία του Χαράλαμπου Φρυσάλη προς τιμήν του. Οι μαντινάδες για τον Άρη είναι μικρές πεταλούδες που τις αφήνει να πετάξουν μακριά όπως έχει πει και ο ίδιος. Τον ευχαριστούμε και την διορθώνουμε για να μπορέσει να την αφήσει να ”πετάξει” ψηλά και να τιμήσει με αυτό τον τρόπο και τον εκλιπόντα:
”Άντρας με αξιοπρέπεια απ’ τη ζωή μισεύγει
Μα αφήνει πίσω του αντρειάς πηγή που δε στερεύει…
Τη Δευτέρα 14 Ιανουαρίου θα θυροκολληθεί στο Δημαρχείο η κατάσταση με τα ονόματα των αρχικά δικαιούχων αλλά και αυτούς που απορρίφθηκαν, για το πρόγραμμα ”Βιολογικής Γεωργίας”.
Η Διεύθυνση Κτηνιατρικής της Π.Ε Ρεθύμνου με επιστολή της στον Δήμο τονίζει ότι όσοι θέλουν να κάνουν ένσταση κατά των καταστάσεων των δικαιούχων και απορριπτόμενων, μπορούν να το κάνουν εντός επτά εργάσιμων ημερών μετά την θυροκόλληση, δηλαδή μέχρι την Τρίτη 22 Ιανουαρίου.
Συγκεκριμένα η επιστολή αναφέρει:
«Σας αποστέλλουμε ηλεκτρονικά τις καταστάσεις με τους καταρχήν δικαιούχους και απορριπτόμενους παραγωγούς της Δράσης 1.1 «Βιολογική Γεωργία» του γεωργοπεριβαλλοντικού Μέτρου 214 του ΠΑΑ 2007-2013 , για τις αρ.πρωτ.080294/17-11-2011 (διετείς παρατάσεις) και 74/4119/13-1-2012 (νέες εντάξεις) Προσκλήσεις Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος .
Παρακαλούμε όπως προβείτε άμεσα στη θυροκόλλησή τους από τη Δευτέρα 14/1/2013 και για διάστημα δέκα (10) εργάσιμων ημερών στον πίνακα ανακοινώσεων της έδρας του Δήμου σας και των Τοπικών και Δημοτικών Κοινοτήτων σας και να μας αποστείλετε το αποδεικτικό θυροκόλλησης προκειμένου να τηρηθεί στο αρχείο της Υπηρεσίας μας όπως προβλέπεται με την ΚΥΑ079833/25-10-2011(ΦΕΚ 2366) , άρθρο 10 παρ.4
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλλουν ένσταση κατά των καταστάσεων των καταρχήν δικαιούχων και απορριπτόμενων εντός επτά (7) εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία της πρώτης δημοσιοποίησης τους( έως και την Τρίτη 22/1/2013),στη Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Π.Ε. Ρεθύμνου ”
Όσοι ενδιαφέρονται να δουν τις καταστάσεις για να υποβάλουν ενστάσεις να επισκεφθούν τον Δήμο.»
Οι περισσότεροι γνωρίζουμε τον Βίκτωρα Ουγκώ ως τον σπουδαιότερο εκφραστή του ρομαντικού κινήματος και συγγραφέα του περίφημου μυθιστορήματος «οι Άθλιοι». Ο Βίκτωρ Ουγκώ όμως ήταν κι ένας από τους μεγαλύτερους φιλέλληνες. Η επανάσταση του 1866-69, το «δεύτερο ’21», όπως ονομάστηκε, αποτελεί την κορυφαία έκφραση του πόθου των Κρητών για ελευθερία και εθνική αποκατάσταση. Το κυρίαρχο σύνθημα «Ένωσις ή Θάνατος», εκφράζει με σαφήνεια και επιγραμματικά τον εθνικό χαρακτήρα του Κρητικού Ζητήματος, που γρήγορα πήρε μεγάλες διαστάσεις και απασχόλησε σοβαρότατα την ελληνική και την ευρωπαϊκή διπλωματία, ως σημαντική πτυχή του όλου Ανατολικού Ζητήματος.
Τον Δεκέμβριο του 1866, έπειτα από πολλές παρακλήσεις των Ελλήνων για να υπερασπισθεί τους εξεγερθέντες Κρήτες, ο Βίκτωρ Ουγκώ γράφει : «Κραυγή τις μοί έρχεται εξ’Αθηνών. Εν τη πόλει του Φειδίου καί του Αισχύλου πρόσκλησίς τις μοί εγένετο, φωναί προφέρουσι τό όνομά μου. Τίς ειμί, ώστε ν’αξίζω τοιαύτης τιμής; ουδέν. ‘Ηττημένος τις. Καί τίνες αποτείνονται πρός μέ; νικηταί. Ναί, ηρωϊκοί Κρήτες, καταδυναστευόμενοι σήμερον, έσεσθε νικηταί εν τω μέλλοντι. Εμμείνατε. Καίτοι πεπνιγμένοι, θέλετε θριαμβεύσει. Η διαμαρτύρησις εν αγωνία είναι ισχύς…».
Κατά τους πρώτους μήνες της επανάστασης διεξάγονταν επικές μάχες σε όλη την Κρήτη. Τα γεγονότα του πρώτου έτους κορυφώθηκαν με την πολιορκία και το ολοκαύτωμα της ιστορικής Μονής Αρκαδίου (8 Νοεμβρίου 1866). Το γεγονός αυτό προκάλεσε ισχυρή συγκίνηση στην παγκόσμια κοινή γνώμη. Ο Ουγκώ τότε γράφει:
«… Στο μοναστήρι του Αρκαδιού, που το ‘χτισε ο Ηράκλειος, δεκάξι χιλιάδες τούρκοι πολεμάνε εκατόν ενενήντα εφτά άντρες και τριακόσιες σαράντα τρείς γυναίκες και παιδιά. Το τούρκικο ασκέρι έχει είκοσι έξη κανόνια, και δύο οβούζια. Οι έλληνες κρατάνε μονάχα διακόσια σαράντα ντουφέκια. Δυό μερόνυχτα βαστάει ο πόλεμος. Το μοναστήρι έγινε κόσκινο από διακόσιες μπόμπες. Ένα τειχί τινάχτηκε κι΄οι τούρκοι χύνουνται μέσα. Οι έλληνες ξακολουθάνε τη μάχη. Εκατόν πενήντα ντουφέκια έχουν ανάψει, μα παλεύουν ακόμα έξη ώρες από κελλί σε κελλί, κι΄ από σκαλί σε σκαλί. Δυο χιλιάδες κουφάρια είναι στίβα στην αυλή. Η στερνή αντίσταση λυγάει. Μυρμήγκια οι τούρκοι νικητές πλημμυράνε το μοναστήρι. Δεν απομένει παρά ένα δώμα φραγμένο, όπου βρίσκεται η μπαρουταποθήκη και σ΄ αυτό το δώμα, σ΄ αυτήν την παλαίστρα, κοντά στην άγια τράπεζα, τριγυρισμένος απ΄τα γυναικόπαιδα, ένας παπάς, ο ηγούμενος Γαβριήλ, προσεύχεται. Έξω πέφτουνε στη μάχη οι πατεράδες κι΄ οι άντρες. Μα να μή σκοτωθούνε και να ζήσουνε, θάταν η πιό τρανή κακοτυχιά για τις γυναίκες και τα παιδιά, που θα συρθούνε σε δυο χαρέμια. Την πόρτα την πελεκάνε οι τούρκοι με τσεκούρια. Τώρα θα τήνε σκίσουνε και θα πέσει.. Ο γέροντας παίρνει απ΄την άγια τράπεζα ένα κερί που καίει, απλώνει τη ματιά του πάνω στις γυναίκες αυτές και σ΄αυτά τα παιδιά, γέρνει τη φλόγα του κεριού πάνω στο μπαρούτι και τους σώζει. Μια τρομερή επέμβαση, η έκρηξη, στυλώνει τους νικημένους, η αγωνία γίνεται θρίαμβος, κι΄ αυτό το ηρωικό ταπεινό μοναστήρι, που πολέμησε σαν κάστρο, πεθαίνει σαν ένα ηφαίστειο. Δεν είναι μονάχα τα Ψαρά επικά, μήτε το Μεσολόγγι τρανό.
Αυτά είναι τα γεγονότα. Τι κάνουν οι πολιτισμένες κυβερνήσεις; Τι καρτεράνε; Μουρμουρίζουν: Υπομονή, το συζητάμε. Το συζητάτε! Σύγκαιρα όμως ξεριζώνουνε τις ελιές και τις καστανιές, τινάζουνε τα λιοτρίβια, καίνε τα χωριά, καίνε τα γεννήματα, διώχνουνε ολάκερους πληθυσμούς για να πεθάνουν απ΄την πείνα και την παγωνιά στο βουνό, σφάζουνε τους άντρες, κρεμάνε τους γερόντους, κι΄ ένας τούρκος, που βλέπει ένα παιδάκι κοιτάμενο στη γή του χώνει στα ρουθούνια τη φλόγα του λύχνου για να δει αν είναι πεθαμένο ή ζωντανό. Μ΄ αυτόν τον τρόπο στο Αρκάδι πέντε πληγωμένους τους φέρανε στη ζωή για να τους σφάξουν. Υπομονή, λέτε. Σύγκαιρα όμως το τούρκικο ασκέρι μπαίνει στις Μουρνιές, όπου μονάχα γυναικόπαιδα απομείνανε, και σα βγήκε απ΄το χωριό, δε μένει σ΄ αυτό τίποτ΄ άλλο παρά σωρός ερείπια που κυλούσαν απάνω σε σωρό από κουφάρια, μικρά και μεγάλα. Κι΄ η κοινή γνώμη; Τι κάνει αυτή; Τι λέει; Τίποτε. Γύρισε απ΄τ΄αλλο το πλευρό. Τι ζητάτε; Αυτές οι καταστροφές φέρνουνε κακοτυχιά. Είναι παλιά πράματα. Αλλοίμονο! Η υπομονετική πολιτική των κυβερνήσεων έχει δυο αποτελέσματα. Απαρνιέται τη δικαιοσύνη στην Ελλάδα, απαρνιέται τη συμπόνοια στην ανθρωπότητα. Βασιλιάδες. Μια λέξη θάσωνε το λαό αυτό. Και μια λέξη της η Ευρώπη τη λέει γρήγορα. Πέστε τη. Γιατί πράμα θάσαστε καλοί, αν όχι γι΄αυτό; Μα όχι. Σωπαίνουνε και θέλουνε βουβά νάναι όλα. Απαγορεύεται να μιλάς για την Κρήτη. Αυτό είναι το πρεπούμενο. Ενάντια σ΄ενανε μικρό λαό συνωμοτούνε έξη ή εφτά μεγάλες δυνάμεις. Ποια είναι η συνωμοσία αυτή; Η συνωμοσία της σιωπής. Μα τ΄αστροπελέκι δεν είναι βουβό. Τ΄ αστροπελέκι έρχεται από ψηλά, και, στη γλώσσα της πολιτικής, τ΄ αστροπελέκι το λένε επανάσταση…»
Και στις 17 Φεβρουαρίου 1867 σε άλλη επιστολή του :
«…Η επανάσταση δεν πέθανε. Της πήρανε τον κάμπο, μα κρατάει τα βουνά. Η επανάσταση ζει, βογκάει, κράζει βοήθεια. Γιατί επαναστάτησε η Κρήτη; Γιατί ο Θεός την έφτιασε ομορφότερη απ΄όλες τις χώρες του κόσμου, κι΄ οι τούρκοι πιό δύστυχη απ΄ όλες. Γιατί έχει καρπούς και γεννήματα και δεν έχει εμπόριο. Έχει πολιτείες χωρίς δρόμους, χωριά δίχως στράτες, λιμάνια χωρίς ταρσανάδες, ποτάμια δίχως γεφύρια, παιδιά δίχως σκολειά, έχει δικαιώματα χωρίς νόμους, έχει ήλιο και δε φωτίζεται, μέσα στης τουρκιάς το πηχτό σκοτάδι.Επαναστάτησε γιατί η Κρήτη είναι Ελλάδα κι΄ όχι Τουρκιά, γιατί στην Ελλάδα ο ξένος είναι μισητός, γιατί ο τύραννος άν είναι της ίδιας ράτσας είναι βδελυρός, αλλοιώς είναι φριχτός. Γιατί είναι αδύνατο να σταθεί στην πατρίδα του Ετέαρχου και του Μίνωα ένας αφέντης βαρβαρόφωνος. Γιατί και σύ Γαλλία θα επαναστατούσες.»
Είναι τόσο φιλελληνικός ο λόγος του Ουγκώ και τόσο υποστηρικτικός για τους αγώνες των Κρητών, που αντί επιλόγου θα παραθέσω τους στίχους που του αφιέρωσε ο Παλαμάς, το 1902, στα 100 χρόνια από τη γέννηση του : «σ’ εσένα ο ύμνος, που έσπειρες και λόγοι ξαναβλάστησαν η Ωδή, το Δράμα, η Σάτιρα κ’ η επική Καλλιόπη. Από βοριά προφητικού και αντάρτικου το φύσημα / τρέμουν ακόμα ολόγιομοι της Φαντασίας οι τόποι. Μα πρώτα απ’ όλα ευλογητός και παινεμένος που έκραξες – Ω Μισολόγγι! Μπότσαρη! Κανάρη! Κρήτη! Ελλάδα!…»
Ιωάννα Μπισκιτζή
λέκτορας κλασικής φιλολογίας
—Σημείωση: Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, ο Ανωγειανός δάσκαλος Εμμανουήλ Σκουλάς του Βασιλείου (Αναγνώστου), (1843-1866) είναι αυτός που έβαλε το πυρ στην πυριτιδαποθήκη της Ιεράς Μονής Αρκαδίου.
Βιβλιογραφία:
Βίκτωρος Ουγκώ, Στην εξορία, Εκδ. Ορίζοντες -Αθήνα 1954
Ιωάννα Διαμαντούρου, Η Κρητική Επανάσταση (1866-1869), Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τομ. ΙΓ′, (1977),σελ.253-277
Eυχές από την Καρίνα Ρέκ ή «Σκάρα»
11/01/2013
Η αγαπητή στους Ανωγειανούς Καρίνα Ρεκ που έμεινε για πολλά χρόνια στα Ανώγεια απέστειλε μια ευχετήρια κάρτα στο Δημαρχείο με ευχές προς όλους τους Ανωγειανούς για την νέα χρονιά ευχόμενη περισσότερο ”φως”! Η Καρίνα ήταν ο άνθρωπος που έφτιαξε στο βουνό με την βοήθεια των κτηνοτρόφων το περίφημο πέτρινο άγαλμα στο έδαφος του ”αντάρτη”,τ ο οποίο είναι πλέον ένα από τα σύμβολα του κάμπου της Νίδας. Από τη μεριά μας να ευχηθούμε και εμείς στην Καρίνα τα καλύτερα για το νέο έτος.