Η λίμνη όπως είναι σήμερα...

Του Μανόλη Δακανάλη πρώην Αγρονόμου

Ανατολικά των Ανωγείων στη  θέση « Πάνω Αμπέλια» εκεί που είναι σήμερα το κέντρο «ΝΤΕΛΙΝΑ» του Βασίλη Σκουλά υπάρχει μια λίμνη. Η λίμνη αυτή ίσως έχει τις ρίζες της από την εποχή της Ενετοκρατίας. Την έκτισαν γύρωθεν με ξερολιθιά, για να περιορίσουν  τη διαφυγή των όμβριων υδάτων και τους καλοκαιρινούς μήνες πότιζαν  οι Ανωγειανοί τα αιγοπρόβατά τους.

Στα Ανώγεια κυκλοφορούσε η φήμη, ότι κάθε μεσημέρι παρουσιάζονταν νεράιδες πάνω στα νερά της λίμνης. Οι μητέρες έλεγαν στα παιδιά τους, να μην  πάνε στη λίμνη, γιατί το μεσημέρι βγαίνουν νεράιδες και θα τα πάρουν . Στην πραγματικότητα όμως φοβόντουσαν μην πνιγούν τα παιδιά στα νερά της λίμνης που έκαναν μπάνιο.

Τα πολύ παλιά χρόνια  ζούσε στο χωριό ένα πολύ όμορφο, παλικάρι, δυνατό με το όνομα Γιάννης και επειδή είχε κάπως μεγάλο κεφάλι, τον αποκαλούσαν  «Κεφαλογιάννη».  Στο επάγγελμα ήταν βοσκός και είχε τα πρόβατα ψηλά στον Ψηλορείτη.

Κάποια μέρα  ειδοποίησαν τον Γιάννη με το μαντρατζή ( ήταν κυρίως ένα νέο παιδί που έκανε τις μεταφορές από το μιτάτο στο χωριό) να πάει οπωσδήποτε στο χωριό για μια σοβαρή οικογενειακή υπόθεση. Το μεσημέρι περνούσε ο Γιάννης δίπλα από τη λίμνη και είδε πάνω στα πεντακάθαρα νερά της μια πεντάμορφη νεράιδα, που  τον μάγεψε. Δεν μπόρεσε να αντισταθεί  και χωρίς άλλη σκέψη έπεσε στα νερά της λίμνης να την πιάσει. Την ώρα που θα την αγκάλιαζε, η νεράιδα χάθηκε μέσα στα νερά της λίμνης και ο Γιάννης βγήκε έξω βρεγμένος. Η πανέμορφη όμως νεράιδα ξαναβγήκε πάνω στα νερά σαν θεά βασίλισσα. Ο Γιάννης όρμισε  πάλι μέσα στα νερά για να πιάσει τον έρωτα της ζωής του, πράγμα που πέτυχε. Βγήκαν έξω στην όχθη και κατά το μύθο του είπε: ότι είναι η βασίλισσα οκτώ άλλων πανέμορφων νεράιδων, που ζούσαν μέσα στη λίμνη. Ενώ συζητούσαν είπε στο Γιάννη, ότι τον έβλεπε συχνά να περνά από το μονοπάτι που ήταν κοντά στη λίμνη, τον είχε ερωτευτεί για την ομορφιά, την κορμοστασιά και την παλικαριά του. Από τη μεριά του ο Γιάννης της είπε, ότι  ήταν μαγεμένος από την ομορφιά της. ΄Εκτοτε κάθε μεσημέρι είχαν ραντεβού στην όχθη της λίμνης, όπου μιλούσαν για τον έρωτά τους, ώσπου  κάποια μέρα συνευρέθηκαν .

Οι άλλες νεράιδες παρακολουθούσαν τη βασίλισσα για τις απιστίες που έκανε και της ζήτησαν εξηγήσεις για την προδοσία αυτή. Η βασίλισσα αναγνώρισε το λάθος της, τους είπε ότι δεν μπορούσε να αντισταθεί στην ομορφιά του Γιάννη, ζήτησε από αυτές να τη συγχωρήσουν και θα παραιτηθεί από Βασίλισσα. Οι νεράιδες της είπαν, ότι τη συγχωρούν και θα την ακολουθήσουν όπου και να πάει.

Στην επόμενη συνάντηση ο Γιάννης της έδωσε πίστη αγάπης και της ζήτησε να τον παντρευτεί. Τότε η Βασίλισσα του είπε, ότι αν παντρευτούν, αυτή θα χάσει τη φωνή της, ενώ αυτός θα βαριακούει. Ο Γιάννης της είπε, ότι θα την παντρευτεί και ας γίνουν αυτά που του είπε. Τότε η Βασίλισσα- νεράιδα βγήκε πάνω σε ένα βραχάκι και είπε στο Γιάννη ένα μαγευτικό ερωτικό τραγούδι . Μόλις τέλειωσε το τραγούδι αυτή έχασε τη φωνή της και αυτούς κουφάθηκε.

Ο Γιάννης μετά το γάμο του πάντρεψε και τις οκτώ όμορφες νεράιδες με ισάριθμους Ανωγειανούς λεβέντες, οι οποίοι όλοι απέκτησαν παιδιά και έκαναν μεγάλες οικογένειες.

Στο σημείο αυτό μια άλλη παραλλαγή του μύθου αναφέρει ότι και ο Γιάννης έκανε παιδιά τα οποία όμως δεν μίλαγαν . ΄Οταν μεγάλωσαν και έγιναν 6-7 χρόνων ζέσταναν ένα φούρνο και τα έβαλαν μέσα. Αυτά φοβήθηκαν και άρχισαν να φωνάζουν.  Κληρονόμησε όμως ο Γιάννης στους απογόνους του την νόσο της βαρηκοίας.

Ο παραπάνω μύθος πλάστηκε από κάποιο ευφάνταστο Ανωγειανό, που ως γνωστό οι Ανωγειανοί  είναι μυθοπλάστες και έχουν γράψει πολλούς μύθους στο πέρασμα των αιώνων. Σύμφωνα λοιπόν με το γιατρό Γιώργη Δακανάλη γράφτηκε ο μύθος για να δικαιολογήσει, πρώτο την πάθηση των Κεφαλογιάννηδων που βαριακούνε και δεύτερο έχει τα στοιχεία του τραγουδιού και ερωτισμού στο πρόσωπο της νεράϋδας.-

Πηγές:  Παράδοση των Ανωγείων  από γενιά σε γενιά.

Απομνημονεύματα του Δακανάλη Γεωργίου κατοίκου Ανωγείων σελίδα 10.

Πέθανε το έτος 1963.

Το εξώφυλλο του δίσκου

Η  πολύ καλή αυτή δουλειά παρουσιάστηκε πρώτη φορά τον Αύγουστο του 2009 στο θέατρο «Ν. Ξυλούρης» στα πλαίσια των επετειακών εκδηλώσεων του Δήμου Ανωγείων για την συμπλήρωση 65 χρόνων από το 3ο Ολοκαύτωμα των Ανωγείων στις 13 Αυγούστου 1944 από τα Γερμανικά στρατεύματα κατοχής.

Μια δουλειά που στήθηκε με πολύ μεράκι από τον ποιητή Γιώργο Καράτζη και τους συνεργάτες του. «Γι’ αυτήν την έμπρακτη ευαισθησία και αγάπη τους,

οφείλουμε σε κάθε ευκαιρία να εκφράζουμε δημόσια την ευγνωμοσύνη μας», σημειώνει ο δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης και προσθέτει:

«Ευχαριστώ και τους Ανωγειανούς που βοήθησαν για την παραγωγή αυτής της δουλειάς. Τον Λεωνίδα Σταυρακάκη (Ζαχαράκης), Θανάση Σταυρακάκη (Μερτζάνης), Μανόλη Σταυρακάκη (του Μερτζανογιάννη), Γιαννάκο Ξυλούρη (του Ανάστο), Νικολάτσο Ξυλούρη (του Μανταλιώτη|). Νίκο Ξυλούρη (του Ανάστο), Ιάσωνα Μανούσο, τον Δημήτρη Ηλιάκη και τον ανώνυμο Ανωγειανό. Αυτός ο δημόσιος καλός λόγος που τους απευθύνουμε είναι το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε για τους φίλους μας.

Η Μουσική αυτή παραγωγή, είναι ένα αφιέρωμα στις προηγούμενες γενιές Ανωγειανών, στους παππούδες και στους πατεράδες μας, που μας άφησαν κληρονομιά  πράξεις γενναιότητας, αξεπέραστες αξίες και γνήσιο Ανωγειανό ήθος.

Ένα μνημείο για μας τους νεότερους,  που καλούμαστε να ζήσουμε μια πρωτόγνωρη νέα πραγματικότητα.

Η  νέα αυτή κατάσταση μας υποχρεώνει να αντιμετωπίσουμε την διαφορετικότητα της, με ψυχραιμία, συνεργατικότητα, σχεδιασμό και μεθοδική εργασία. Ο δρόμος αυτός του διεκδικητικού αγώνα,    μας είναι γνώριμος.

Τον κόπο και την ενέργεια για τις προσπάθειες που απαιτούνται οφείλουμε να τις προσφέρουμε αγόγγυστα.  Το οφείλουμε στις προηγούμενες, τις τωρινές και κυρίως στις επόμενες γενιές των Ανωγειανών»

Από την πλευρά του ο Γ. Καράτζης δήλωσε:

«Όταν ο Δήμαρχος Ανωγείων, μου ανέθετε τη βαριά ευθύνη για την πραγματοποίηση της εκδήλωσης – αφιερώματος στο τρίτο ολοκαύτωμα των Ανωγείων, ομολογώ ότι με κατέλαβε δέος. Δέος και βαρύ αίσθημα ευθύνης. Ωστόσο προχωρώντας στην διαδικασία σχεδιασμού και της εκτέλεσης του εγχειρήματος. Κατέληξα σταδιακά στην επιλογή μας συμβολιστικής, αφαιρετικής προσέγγισης. Αντί της συνήθους ψυχρής παράθεσης γεγονότων, ημερομηνιών και γενικά ιστορικών δεδομένων, προτίμησα την ποιητική προσέγγιση με αναφορές στην βαθύτερη ουσία του Ιστορικού συμβάντος, και κυρίως στην απόδοση ανθρωπομορφικά των στοιχείων της Ανωγειανής ψυχής.

Τα πάντα μιλούν και εκφράζονται σ’ αυτό τον ιστορικό χώρο. Από τα παλιά προγονικά μηνύματα, και τη φωνή της πέτρας, και ολόκληρου του Ψηλορείτη, έως τη βαθειά ψυχή του χωριού και την πατρική έγνοια των παμπάλαιων θεών του τόπου.

Συνυπάρχουν τα γεγονότα με τα αισθήματα, η φαντασία με την πραγματικότητα, το χθες με το αύριο, μα πάνω από όλα η διαρκής και ατελεύτητη περηφάνια των ανθρώπων που δίδουν νόημα σε όλα αυτά.

Αυτό ήταν το πλαίσιο, αλλά προκειμένου να ζωντανέψει, χρειάστηκε η εμπνευσμένη μουσικής συνδρομή του Πάρι του Περυσινάκη και των συνεργατών του, καθώς και οι θαυμάσιες ερμηνείες των καλλιτεχνών που πήραν μέρος στην εκδήλωση.

Το αποτέλεσμα όλων αυτών των δεδομένων, βρίσκεται πια στο δίσκο αυτό και ασφαλώς τελεί υπο την κρίση του κάθε ακροατή.»

Το ολοκαύτωμα των Ανωγείων

Κείμενα – ποίηση: Γιώργης Καράτζης

Μουσική – σύνθεση: Πάρις Περυσινάκης

Τίτλοι:

01 Καλωσόρισμα (αφήγηση)

02 Συρτός ρεθεμνιώτικος (οργανικό)

03 Ο τόπος αυτός (αφήγηση)

04 Μήνυμα (Βασίλης Δραμουντάνης)

05 Η προσφορά των Ανωγειανών (αφήγηση)

06 Βιγλάτορες της Λευτεριάς (Νικόλας Καράτζης)

07 Οργάνωση της αντίστασης (αφήγηση)

08 Αντάρτες (Νικηφόρος Αεράκης)

09 Το πάθος της Λευτεριάς (αφήγηση)

10 Πέτρα (Βασίλης Σκουλάς)

11 Η προσφορά της ζωής (αφήγηση)

12 Επέτειος (Γ. Καράτζης – Μ. Δακανάλη)

13 Σιωπηλές Ηρωίδες (αφήγηση)

14 Ανωγειανή Γυναίκα (Μαρίνα Δακανάλη)

15 Η καταστροφή (αφήγηση)

16 Ανωγειανή Ψυχή (Β. Δραμουντάνης – Μ. Δακανάλη)

17 Θεϊκή Σκέπη (αφήγηση)

18 Δίας (Ψαραντώνης)

19 Αόρατοι Εχθροί (αφήγηση)

20 Κάλεσμα (Νικόλας Καράτζης)

21 Πηδηχτός (οργανικό)

22 Κλείσιμο (αφήγηση)

Παίζουν οι μουσικοί:

Σταύρος Αλεξόπουλος: κρουστά

Μίμης Ντούτσουλης: κοντραμπάσο

Ράνια Λιαρμακοπούλου: τσέλο

Αντώνης Παπαδάκης: λαούτο κρητικό

Νίκος Παραουλάκης: νέυ

Πάρις Περυσινάκης: λύρα, μαντολίνο, λαούτο στεριανό

Άρης Χατζησταύρου: κιθάρα

Η χορωδία αποτελείται από τους: Μαρίνα Δακανάλη Βασίλη Δραμουντάνη Νικόλα Καράτζη Ράνια Λιαρμακοπούλου Μίμη Ντούτσουλη Αντώνη Παπαδάκη Πάρι Περυσινάκη Άρη Χατζησταύρου

Αφήγηση – επιμέλεια κειμένων: Γιώργης Καράτζης

Ενορχήστρωση – επιμέλεια παραγωγής: Πάρις Περυσινάκης

Τα tracks 8,10,14,16Α,18 και 20 είναι πρωτότυπες συνθέσεις του Π. Περυσινάκη. Τα tracks 2,4,6,12,16 Β και 21 είναι παραδοσιακές μελωδίες διασκευασμένες από τον Π. Περυσινάκη. Οι ηχογραφήσεις και οι μίξεις έγιναν το Δεκέμβριο και το Μάρτιο του 2010 στο Studio Sierra με ηχολήπτη τον Παναγιώτη Πετρονικολό.

Η ηχογράφηση του Γιώργη Καράτζη, του Νικηφόρου Αεράκη και του Ψαραντώνη έγινε στο Studio Astra του Κώστα Μαρκάκη, στο Ηράκλειο Κρήτης. Συμπληρωματικές ηχογραφήσεις έγιναν στο HomeStudio του Πάρι Περυσινάκη σε σύστημα ProTools.

Δημιουργικό: Ανδρέας Αεράκης

Παραγωγή: Δήμος Ανωγείων – Αεράκης Κρητικό μουσικό εργαστήρι – Σείστρον

Ο Δημήτρης Κάτσιος Δημήτρης, συνεργάτης του κυρίου Λυγερού, ο οποίος πρόσφατα επισκέφθηκε το Δημοτικό Σχολείο Ανωγείων, μας απέστειλε  ένα ενημερωτικό δελτίο  με αφορμή την επίσκεψη:

«Ο Νίκος Λυγερός στο Δημοτικό Σχολείο Ανωγείων στο Ηράκλειο της Κρήτης, καλεσμένος από το Σύλλογο Εκπαιδευτικών: Χατζάκη Τριανταφυλλιά (Διευθύντρια), Ελένη Ξυλούρη, Ζαφειρένια Δραμουντάνη, Αντώνης Καραβέλης, Ελένη Σαλούστρου, Χαρίκλεια Μπούρα, Μαργαρίτα Δολιανίτου, Μαρία Χρήστου, Νίκη Πλουμίδου, Ειρήνη Σκαράκη, Θανάσης Μακρυγιώργος, Κωνσταντίνος Κάτσιος. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης οι μαθητές του σχολείου είχαν την ευκαιρία να υποβάλλουν  ερωτήσεις τους στον κύριο Λυγερό που αφορούσαν τους τομείς της Αστρονομίας, της Φυσικής, της Βιολογίας, της Θεολογίας, της Νοημοσύνης και βέβαια…τον Άγιο Βασίλη. Παράλληλα, μέσα το πλαίσιο της εισήγησής του με τίτλο “Μαθηματικά και Νοημοσύνη” ασχολήθηκαν με μαθητικούς γρίφους και προβλήματα, αναδεικνύοντας ότι η  κλασική μορφή των μαθηματικών τουλάχιστον ως σύστημα επιλογής δεν στέκει πια στον τομέα της διδασκαλίας. Τα μαθηματικά ως κωδικοποιημένη γλώσσα δεν αποτελούν μια γνωστική εξαίρεση. Παιδαγωγικά, ακόμα και αν είναι πιο αφαιρετικά, η δομή τους επιτρέπει πολλαπλές προσεγγίσεις και νέες οπτικές γωνίες όπως γίνεται με τα γνωστικά μαθηματικά και τα οπτικά μαθηματικά. Όλο το αφαιρετικό σύστημα μπορεί να μεταφερθεί μέσω νοητικών σχημάτων σε πρακτικές και αποτελεσματικές εικόνες. Μέσω του υπολογιστή, η μεταφορά δομών δεν είναι πια ανέφικτη. Τα γενικά λογισμικά επιτρέπουν την ανακάλυψη λειτουργικών δομών με έναν πυρήνα σχετικά απλό. Η ίδια η συνδυαστική που είναι πολύ συχνά άκρως αφαιρετική, μέσω της οπτικοποίησης του υπολογιστή μετατρέπεται σε θεωρία δέντρων ή σε θεωρία γραφημάτων με δυναμικές εφαρμογές και στη διδασκαλία και στην πληροφορική. Διότι ο μαθητής δεν την αντιμετωπίζει πια μόνο και μόνο ως ένα μονοκόμματο και ανεξάρτητο σύστημα, μα ως ένα πλαίσιο όπου λειτουργούν κοινά νοητικά σχήματα. Η γεωμετρία και ειδικά η τρισδιάστατη αποτελούσε στο παρελθόν μια αξεπέραστη δυσκολία διότι η μάθησή της βασιζόταν αποκλειστικά σε μια δισδιάστατη προβολή. Όλα τα φαινόμενα του χώρου δεν ήταν παρά μόνο μια προβολή την οποία έπρεπε να αντιστρέψουμε με έναν μη γραμμικό τρόπο. Ενώ τώρα μέσω του υπολογιστή τα πολύεδρα του Πλάτωνα, του Kepler ή του Jones υπάρχουν άμεσα και μάλιστα με δυναμικό τρόπο. Η συμβολή της θεωρίας γραφημάτων είναι ριζοσπαστική με την έννοια ότι παραμένει αόρατη ενώ είναι η βάση του προγράμματος που επεξεργάζεται ο υπολογιστής. Μόνο που τώρα σε σχέση με το παρελθόν, ο μαθητής μπορεί να δει πώς λειτουργεί το δομικό στοιχείο των μαθηματικών. Έτσι πολλά προβλήματα που χρησιμοποιούν γεωμετρικές λύσεις μπορούν πλέον να ερμηνευτούν άμεσα δίχως παραδοσιακές εισαγωγές που δεν ήταν παρά μόνο η δρομολόγηση μιας πικρής απολογίας με την έννοια ότι έπρεπε να επιδιώκουμε έμμεσα και μόνο έμμεσα έναν αόρατο στόχο. Οι νέες οπτικές γωνίες των μαθηματικών ενώ καλυτερεύουν τη μεθοδολογία μας, στην πραγματικότητα δημιουργούν ένα πλαίσιο όπου τα μαθηματικά είναι πιο προσιτά. Και χρησιμοποιούν στην ουσία, το σύνθημα -νοητικό σχήμα- μια εικόνα, χίλιες λέξεις. Ενώ πρώτα έπρεπε ως μαθηματικοί και ως καθηγητές να εξηγούμε με χίλιες λέξεις μια εικόνα, τώρα η εικόνα εξηγεί τις χίλιες λέξεις. Η διδασκαλία παραμένει στο γνωστικό πλαίσιο και είναι πιο αποτελεσματική διότι με την εικόνα δεν έχει ανάγκη να εκφυλιστεί για να γίνει δήθεν πιο κατανοητή από τους μαθητές. Τα οπτικά μαθηματικά αποδεικνύουν ότι είναι αποτελεσματικότερο να επικεντρωθούμε πρώτα στην επινόηση κι ύστερα στην κατανόηση διότι με αυτόν τον τρόπο ενεργοποιούμε το γνωστικό πεδίο πριν το γνωσιολογικό. Τέλος, οι μαθητές υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του κύριου Λυγερού παρουσίασαν δραματοποιημένα το παραμύθι του ιδίου  με τίτλο “Η Φωτεινή και ο Δράκος”, ενώ ζήτησαν από τον κύριο Λυγερό να συγγράψει θεατρικό έργο στο πλαίσιο της Τουρκοκρατίας στην περιοχή των Ανωγείων,  το οποίο οι μαθητές του σχολείου θα παρουσιάσουν στις εκδηλώσεις εορτασμού της 25ης Μαρτίου.

Οι πρώτοι Φιλικοί της Κρήτης

Το θεατρικό “Οι πρώτοι Φιλικοί της Κρήτης”  είναι παραγγελία της κυρίας Δραμουντάνης Ζαφειρένιας, Δασκάλας της ΣΤ’ τάξης του Δημοτικού Σχολείου Ανωγείων. Το αίτημα για την συγγραφή του έργου εκφράστηκε κατά την πρόσφατη επίσκεψη του κύριου Λυγερού στο Δημοτικό Σχολείο Ανωγείων και μετά από συνομιλία που είχε ο κύριος Λυγερός με τους μαθητές του σχολείου. Το θεατρικό έργο που έχει ως θεματικό πυρήνα τον αγώνα των Ανωγειανών κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας θα παρουσιαστεί από τους μαθητές του σχολείου στις εορταστικές εκδηλώσεις της 25ης Μαρτίου».

Διαβάστε την συνέχεια... »

Στα τέλη του 1833,περιηγείται την Ελλάδα, ένας γερμανός καθηγητής (της παγκόσμιας ιστορίας και των κλασικών γλωσσών)συγγραφέας δύο βιβλίων για το μεσαιωνικό ελληνισμό, την Ιστορία της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας (1827) και την Ιστορία της χερσονήσου του Μοριά κατά το μεσαίωνα (1830) Προκαλεί τόσο καλή εντύπωση, στους κύκλους της αθηναϊκής διανόησης, ώστε του προσφέρεται έδρα στο πανεπιστήμιο Αθηνών, την οποία αρνείται ευγενικά.

Θα ξανάρθει στην Αθήνα το 1842.Στο συγγραφικό έργο του έχουν προστεθεί δύο βιβλία. Μια ακαδημαϊκή πραγματεία περί της καταγωγής των σημερινών Ελλήνων (1835) και ο δεύτερος τόμος της Ιστορίας του Μοριά (1836).

Πέντε χρόνια αργότερα, το Μάιο του 1847, κατά τη διάρκεια ενός τρίτου ταξιδιού, θα επισκεφτεί για λίγες μέρες την Αθήνα. Στην Αθήνα όμως, αντιμετωπίζει μια εξαιρετικά άσχημη υποδοχή. Εφτά έλληνες λόγιοι, έχουν δημοσιεύσει έργα εναντίον των θέσεων του (οι: Ε. Βυβιλάκης, Δ. Σουρμελής, Γ. Πεντάδης Δάρβαρης, Σ. Οικονόμου, Α. Γεωργιάδης Λευκίας, Α. Παπαδόπουλος Βρετός, Κ. Παπαρρηγόπουλος). Οι εφημερίδες δημοσιεύουν πολεμικές και γελοιογραφίες εναντίον του. Ρήτορες τον κατακεραυνώνουν σε διαλέξεις, τα παιδιά τον γιουχαΐζουν στο δρόμο .

Τι έχει συμβεί; Απλώς οι Έλληνες έχουν ανακαλύψει με καθυστέρηση αρκετών χρόνων, τη γνώμη του Φαλμεράυερ για αυτούς. Ότι δηλαδή, σύμφωνα με τις μελέτες του, δεν είναι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων.

Ο Φαλμεράυερ θεωρεί την ήττα στη Χαιρώνεια, ένα θανάσιμο τραύμα, που το ακολουθούν η καταστροφή της Κορίνθου από το Μόμμιο, η εισβολή του Αλάριχου και ο πόλεμος του Βυζαντίου κατά της παλιάς θρησκείας. Όλα αυτά όμως, έφεραν μόνο τον πολιτικό και πολιτιστικό θάνατο της αρχαίας Ελλάδας.

Σύμφωνα με τον Φαλμεράυερ, ο εκσλαβισμός και ο εξαλβανισμός των περιοχών του ελληνικού χώρου, αυτή η διαδικασία «φυλετικής επιμειξίας», «νόθευσε» και, τελικά, εξαφάνισε την αρχαιοελληνική φυλή και τον πολιτισμό της.

Οι θέσεις του Φαλμεράυερ, και ανεξάρτητα από τις προθέσεις του, πλήττουν την ιδέα περί ιστορικής συνέχειας αρχαίων και νέων Ελλήνων, την ιδέα που θα αποτελέσει το σκληρό πυρήνα, την ψυχή, του ελληνικού εθνικού μύθου.

Το σημαντικό αυτό θέμα για τον προσδιορισμό της νεοελληνικής ταυτότητας θα τεθεί         ,από την πλευρά της ελληνικής ιστοριογραφίας, με όρους πολιτισμικούς: υπό την έννοια δηλαδή ότι ο ελληνισμός κατορθώνει και επιβιώνει ιστορικά, άρα είναι διαχρονικός, ενιαίος και μοναδικός, διότι παρουσιάζεται καθ’όλη τη διάρκεια της ιστορικής του πορείας να έχει μεγάλες αφομοιωτικές δυνατότητες ως πολιτισμός.

Υποστηρίζεται ,λοιπόν, ότι μέσα στις λαϊκοθρησκευτικές και καλλιτεχνικές  παραδόσεις  ζει και αναπτύσσεται μια «γνήσια εθνική ψυχή», ένας ανόθευτος από εξωτερικές επιδράσεις «εθνικός πολιτισμός», που συνιστά το «πνεύμα του έθνους».Οι έννοιες του «λαού» και του «έθνους» ταυτίζονται  και παρουσιάζονται μέσα από το σχήμα :αρχαίος, μακεδονικός, χριστιανικός, μεσαιωνικός και νέος ελληνισμός. Ενωτικά πολιτισμικά στοιχεία είναι η γλώσσα με την οποία επικοινωνούν οι άνθρωποι και η θρησκεία στην οποία πιστεύουν. Θεμελιωτές αυτής της θεωρίας υπήρξαν οι Σπυρίδων Ζαμπέλιος και Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος. Οι δύο αυτοί διανοητές , με το έργο τους  απέδειξαν ότι  οι Νεοέλληνες είναι απόγονοι των Βυζαντινών, οι οποίοι είναι οι απόγονοι των αρχαίων. Άρα οι Νεοέλληνες είναι φορείς και της κληρονομιάς των αρχαίων και της κληρονομιάς των Βυζαντινών.

Ιωάννα Μπισκιτζή

Λέκτορας Κλασικής Φιλολογίας

Πηγές:

Βελουδής 1982: Γιώργου Βελουδή, Ο Jakob Philipp Fallmerayer και η γένεση του ελληνικού ιστορισμού, Αθήνα 1982.

Δημαράς 1986: Κ.Θ. Δημαρά, Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος / Η εποχή του – η ζωή του – το έργο του, Αθήνα 1986.

Χοπφ 1872: Καρόλου Χοπφ, Οι Σλάβοι εν Ελλάδι / Ανασκευή των θεωριών Φαλλμεράυρ, μετάφραση Φραγκίσκου Ζαμβάλδη, Βενετία 1872

Παπαρρηγόπουλος, Κωνσταντίνος Δ., Ιστορία του ελληνικού έθνους: Από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερα.

Του  Δακανάλη Μανόλη πρώην Αγρονόμου

Η  θέση Ξικοπέραμα  ( ή Αξικό πέραμα) βρίσκεται  βορειοανατολικά των Ανωγείων σε μια ρεματιά, στην οποία ενώνονται δυο μικροί ποταμοί.  Ο ένας ποταμός πηγάζει από τη θέση «Βαρσαμά»  και ο άλλος από τον οικισμό «Σίσαρχα» και τα γύρωθεν αυτού βουνά. Οι παραπάνω παραπόταμοι σχηματίζουν το ποτάμι του  «Μάκρη», που στην πορεία του ενώνεται με τον ποταμό Μυλοπόταμο , που περνά κάτω από το χωριό Γαράζο.