Τοπικά
Τρία νέα εκπληκτικά βιβλία του Γιώργη Σμπώκου για την ιστορία και τον πολιτισμό των Ανωγείων
04/03/2015
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΓΙΩΡΓΗΣ ΜΠΑΓΚΕΡΗΣ
Τρία μικρά συγγραφικά διαμάντια προσέφερε πριν δυο εβδομάδες στον Πολιτισμό των Ανωγείων ο ακούραστος εργάτης, μελετητής και καταγραφέας της ιστορίας του χωριού Γεώργιος Σμπώκος.
Ο πρώην Δήμαρχος Ανωγείων για δυο τετραετίες (1991-1998) και επί τέσσερις δεκαετίες εκπαιδευτικός ,κατάφερε με τη βοήθεια της Περιφέρειας και του Πολιτιστικού συλλόγου να εκδώσει τρία βιβλία προϊόντα έρευνας μιας ολόκληρης ζωής.
Το πρώτο είναι το ”Πρωταγωνιστές της Λευτεριάς” με αναφορές στους ήρωες διαχρονικά των Ανωγείων που πολέμησαν ενάντια σε κάθε κατακτητή, το δεύτερο είναι το ”Μια φορά ένας Ανωγειανός” που περιλαμβάνει ανέκδοτα και χιουμοριστικά ευτράπελα με ανωγειανούς, και το τρίτο ”Πολύτιμα πετράδια των Ανωγειανών” που είναι ένα ερμηνευτικό λεξικό του Ανωγειανού γλωσσικού ιδιώματος. Τα βιβλία δεν πωλούνται με τον Γεώργιο Σμπώκο να έχει φροντίσει να τα μοιράσει σε φορείς του χωριού, υπηρεσίες, καφενεία και φίλους για να μπορούν να έχουν όλοι πρόσβαση σε αυτά.
Τον ευχαριστούμε και για την προσφορά τριών σειρών από τα βιβλία του για την συντακτική ομάδα της ΑνωΓης με την προτροπή του να συνεχιστεί η έρευνα και η καταγραφή ιστορικών προσώπων και ιστοριών των Ανωγείων.
Η ΑνωΓη συνομίλησε με τον κ. Σμπώκο ο οποίος τόνισε :
”Τα βιβλία καταφέραμε να τα εκδώσουμε και ευχαριστώ την Περιφέρεια Κρήτης και τον Πολιτιστικό σύλλογο Ανωγείων.Δεν πωλούνται και όλα αυτά μαζί με όλο το υλικό από το παλιό ανωγειανό σπίτι και το αρχείο μου θα δοθούν στον Δήμο δωρεά για την στιγμή που το Ίδρυμα Γεώργιος και Αμαλία Σμπώκου θα ανοίξει τις πύλες του στο παλιό σχολείο στο Περαχώρι. Συνεχίζω και συγκεντρώνω ακόμα υλικό και πραγματικά ευχαριστώ όλους τους ανθρώπους που τα προσφέρουν με χαρά. Κανένας δε μου έκλεισε την πόρτα. Πραγματικά δεν έχω που να βάλω τόσα αντικείμενα και χρειάζομαι βοήθεια μέχρι τη κατασκευή του Ιδρύματος που βρίσκεται σε καλό δρόμο και έχει αναλάβει ήδη η Νομική Υπηρεσία του Δήμου Ανωγείων. Υφαντά, κειμήλια, ντοκουμέντα, αντικείμενα από παλιά σπίτια ,Λαογραφικά κειμήλια, όλα συγκεντρώνονται και καταγράφονται για τη δημιουργία του Ιδρύματος. Ολοκληρώνοντας Γιώργη θέλω να καταγράψετε την εξής γνωστοποίηση μου που θέλω να την μάθει ο κόσμος. Ότι:
Τα βιβλία:
-Πρωταγωνιστές της Λευτεριάς-ΧαΪνηδες του Ψηλορείτη
-Μια φορά ένας Ανωγειανός-”Ανωγειανές Αθιβολές” (Ανέκδοτα)
-Πολύτιμα πετράδια του Ανωγειανού γλωσσικού ιδιώματος (Ερμηνευτικό Λεξικό),
εξεδόθησαν με μέριμνα του Πολιτιστικού συλλόγου Ανωγείων και με διάθεση της σχετικής πίστωσης από το Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης της Περιφέρειας Κρήτης.
Ο συγγραφέας Γεώργιος Σμπώκος εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες στον Περιφερειάρχη κ.Σταύρο Αρναουτάκη,το Περιφερειακό συμβούλιο και τον Πολιτιστικό σύλλογο Ανωγείων” καταλήγει ο πρώην Δήμαρχος Ανωγείων.
Ο κ. Σμπωκος πραγματικά έχει ένα ολοκληρωμένο θησαυρό για τον Πολιτισμό, τη Λαογραφία και την ιστορία των Ανωγείων που το προσφέρει ως γνήσιος και ανιδιοτελής άνθρωπος στο χωριό του ώστε και οι επόμενες γενιές να έχουν πρόσβαση και να μάθουν για την ζωή και τα ήθη και έθιμα των προγόνων τους. Ο Δήμος και οι υπόλοιποι φορείς οφείλουν πλέον να δημιουργήσουν τον χώρο που θα συλλέξει όλον αυτό τον πλούτο γνώσης και ιστορίας. Ένα χώρο που θα αποτελεί παρακαταθήκη για τους Ανωγειανούς αλλά και μέρος που οι επισκέπτες και φίλοι του χωριού θα μαθαίνουν και θα βλέπουν την τεράστια ιστορία αυτού του τόπου. Του τόπου μας..
Δημοσιεύθηκε σε:
«Ανοιξη δροσοστόλιστη, ξενινιασμένη κόρη…»
04/03/2015
Δυο όμορφες εικόνες από το ίδιο σημείο, σε διαφορετικές εποχές, που δείχνουν την ομορφιά στα γραφικά Ανώγεια που άλλοτε μπορεί να συμβολίζουν την εγκατάλειψη και άλλοτε την ελπίδα για κάτι καινούριο και όμορφο.
Ένα εγκαταλελειμμένο παλιό σπίτι στην γειτονιά στον Λαγκό, απέναντι από του Καφατσή, σε ένα μικρό σοκάκι στα Ανώγεια που διατηρεί την ομορφιά του αναλλοίωτη στο πέρασμα των αιώνων.
Βαριά χτυπημένο και λαβωμένο το σπίτι στην πρώτη εικόνα ,από τον χρόνο που δεν κάνει διακρίσεις, αλλά παράλληλα έτοιμο στον ερχομό της Άνοιξης, στην δεύτερη εικόνα, να δώσει σε όποιον το δει την ομορφιά του χωριού μας δεκαετίες πριν, με τις γυναίκες που φρόντιζαν να έχουν λουλούδια και φυτά στην αυλή τους.
Ο Μάρτιος μπήκε, σιγά σιγά η Άνοιξη θα φωτίσει και θα λάμψει στο χωριό μετά από ένα δύσκολο χειμώνα, οπότε η καλύτερη στιγμή ξεκούρασης θα είναι ένας Κυριακάτικος καφές και συζήτηση με φίλους σε γραφικά σημεία όπως αυτό στα Ανώγεια.
Οι δυο ξεχωριστές αυτές εικόνες είναι της Ζαχαρένιας Σκουλά που μας έδωσαν και την αφορμή για τον παραλληλισμό των εποχών και των αναμνήσεων.
Όπως αναφέρει και ο μεγάλος ποιητής Γιώργης Καράτζης:
Ανοιξη δροσοστόλιστη, ξενινιασμένη κόρη,
που πορπατείς ξυπόλητη κι ανέμελη στ’ αόρη..
Κι όπου περάσεις και διαβείς, όλα στη γης αθούνε,
και μυρωμένες αναπνιές κι ολόδροσες σκορπούνε…
Πάρε με στην αγκάλη σου, δέξου με στην καρδιά σου,
μέσα στο φως να λούγομαι και μες στην ευωδιά σου…
Τον έρωντα σου να ντυθώ, για μια στιγμή να νιώσω,
κείνο το χάδι στην ψυχή που περιμένω τόσο…»
Τα «Πολύτιμα πετράδια» του Γιώργη Σμπώκου
04/03/2015
Η Κοινωνική Υπηρεσία του Δήμου Ανωγείων αισθάνεται την υποχρέωση να ευχαριστήσει θερμά τον τέως Δήμαρχο Ανωγείων (και για πολλά χρόνια πρόεδρο του ΚΑΠΗ Ανωγείων) για την προσφορά των τριών νέων βιβλίων του :
-Πολύτιμα πετράδια του Ανωγειανού γλωσσικού ιδιώματος .
-Μια φορά ένας Ανωγειανός (Ανωγειανές αθιβολές ανέκδοτα)
-Πρωταγωνιστές της λευτεριάς(χαϊνηδες )του Ψηλορείτη
που έρχονται να προστεθούν στο τόσο σημαντικό έργο ζωής του, την καταγραφή του πλούσιου ιστορικού και λαογραφικού υλικού και της παράδοσης του τόπου μας .
Το συγγραφικό του έργο έρχεται να κάνει ακόμα πιο πλούσια την όλη δράση εκπαιδευτική , και κοινωνική ενός δραστήριου και ακούραστου ανθρώπου που έχει αφιερώσει τη ζωή του και έχει αφήσει ένα σημαντικό και αξιοζήλευτο έργο για το καλό του τόπου μας από κάθε άποψη.
Τον ευχαριστούμε από καρδιάς και ευχόμαστε να έχει την υγεία του να συνεχίσει το τόσο σημαντικό έργο του για πολλά-πολλά χρόνια ακόμα .
Την ερχόμενη Πέμπτη 5 Μαρτίου στις 8.30 μ.μ θα γίνει στο ”Μήλον της Έριδος” στο Ηράκλειο, η παρουσίαση του πρώτου προσωπικού δίσκου του Κώστα Βρέντζου με τίτλο «Ερωτικός Παράδεισος».
Το Δισκοπωλείο Αεράκης-Μουσικό Εργαστήρι και Σείστρον προσκαλούν τους φίλους της Κρητικής μουσικής να παρευρεθούν και να τιμήσουν με τη παρουσία τους ένα νέο καλλιτέχνη στα πρώτα δισκογραφικά του βήματα.
Ομιλητής της βραδιάς θα είναι η γνωστή μαντιναδολόγος Δέσποινα Σπαντιδάκη η οποία και υπογράφει τις περισσότερες μαντινάδες στο cd.
«Το Ζαφειράκι μας»…
02/03/2015
Το προηγούμενο Σάββατο 21 Φεβρουαρίου η ανωγειανή γη υποδέχτηκε την Ζαφειρένια Μανουρά που ”έφυγε” πλήρης ημερών και με ένα όμορφο και συγκινητικό κείμενο που έστειλαν στην ΑνωΓη τα ανίψια της την αποχαιρετούν και την ευχαριστούν για τα μαθήματα ζωής που τους προσέφερε.
Το κείμενο έχει ως εξής:
«Αγαπημένη μας θεία Ζαφειρένια,
Παραμονή της Αποκριάς έφυγες ειρηνικά χαμογελώντας μέσα στον ύπνο σου. Αυτός ο γλυκός θάνατος σού άξιζε, σ’ εσένα που δεν τον φοβήθηκες ούτε και τον μελέτησες ποτέ. Ήσουν αθώα. Ήσουν “το Ζαφειράκι μας”. Έτσι σε αποκαλούσαν ακόμα και τα μικρά παιδιά της οικογένειας κι ας κουβαλούσες στις αδύναμες πλάτες σου σχεδόν ακέραιο τον αιώνα. Τι σημασία έχει αυτό; Εσύ ζούσες πάντα σ’ ένα αέναο παρόν, χωρίς πικρία για το χθες και χωρίς μέριμνα για το αύριο. Ακολουθούσες το κατά Ματθαίον 6, 25-34 «Μη μεριμνάτε για τη ζωή σας…». Έτσι πορεύτηκες, με την αισιοδοξία και την ηρεμία του ανθρώπου που έχει αφεθεί στη θεία πρόνοια. Θυμάσαι, μικρά στη βόλτα, που σου ζητούσαμε να μας αγοράσεις κάτι, κι εσύ έλεγες « Δεν έχω λεφτά αλλά ελάτε να κοιτάζομε χάμω μήπως βρούμε κανένα φράγκο». Κι αλήθεια, πολλές φορές βρίσκαμε, κι εσύ δικαιωνόσουν για την εμπιστοσύνη σου στη ζωή!
Άλλωστε εσύ πάντα την ευγνωμονούσες τη ζωή. Γιατί σε ευλόγησε να ζήσεις τα δύσκολα εκείνα όσο και ιερά χρόνια και να μοιραστείς την κοινή μοίρα και μαζί το ίδιο ήθος παλαιάς κοπής με τους συγχωριανούς σου. Γιατί είχες φτωχούς μα έντιμους γονείς, παππούδες και θείους. Γιατί είχες μάνα την ανεπανάληπτη για το πνεύμα, το πηγαίο χιούμορ, την ψυχική δύναμη, Ζωνοκώσταινα. Γιατί ένιωθες περήφανη για τα ξεχωριστά σου αδέλφια, τον Μανούσο, εμβληματική φυσιογνωμία για το χωριό και για την πόλη, που καθόρισε με την παιδεία, την αγωνιστικότητα και το ανεκτίμητο ήθος του τη ζωή πολλών ανθρώπων, τον γενναίο και φιλοσοφημένο Γύπαρη, την ανθεκτική και αγόγγυστη Μαργιόρα και τόσα αξιόλογα ξαδέλφια, που θαύμαζες και αγαπούσες. Μαζί με όλους αυτούς μοιράστηκες το όραμα για έναν άλλο πιο ανθρώπινο, πιο δίκαιο και πιο όμορφο κόσμο. Σ΄ αυτόν τον κόσμο πίστεψες ακλόνητα και από αυτόν αντλούσες τη δύναμη να αντιμετωπίζεις τα δύσκολα που έφερνε μαζί η διεκδίκησή του: την εναγώνια αναμονή της επιστροφής του αδελφού σου Μανούσου από τις πολυετείς εξορίες, τη λαχτάρα για τον ριψοκίνδυνο Γύπαρη όταν συμμετείχε στη μάχη στο Σφακάκι ή αργότερα όταν έκρυβε παράνομους αγωνιστές, την έγνοια για όσους διακινδύνευαν τη ζωή τους για να χτίσουν μια νέα πατρίδα. Με πόση εγκαρτέρηση, σε όλο το διάβα της ζωής σου, Ανώγεια- Ηράκλειο- Αρκάδι, έζησες όλα εκείνα τα χρόνια της στέρησης, της κακουχίας, του κινδύνου των πιο δικών σου ανθρώπων. Κι όμως όλα αυτά δεν σκλήρυναν τον χαρακτήρα σου, παρέμεινες, σε πείσμα του καιρού και της φθοράς, ένα γλυκό και ευαίσθητο πλάσμα.
Αγαπημένο μας Ζαφειράκι,
Σ΄ ευχαριστούμε για όσα μας έμαθες. «Ντα, ίντα σας έμαθα εγώ, σε τόσους μορφωμένους αθρώπους;» θα πεις τώρα. Πού να ήξερες πως εσύ η ίδια υπήρξες μέγα μάθημα… Η αισιοδοξία σου για το αύριο, η αγκαλιά σου για όλους, η διακονία των συγγενών και των φίλων, η βαθιά ταπείνωση του ανθρώπου που εκμηδενίζει εαυτόν και ανυψώνει τον πλησίον («μη με λέτε εμένα καθόλου», έλεγες όταν σε συστήναμε), το αθώο βλέμμα που θωρεί τον κόσμο κάθε μέρα καινούργιο, που συνομιλεί με τα πλάσματα της φύσης. Πόσα ανεκτίμητα μαθήματα…
Μα πιο ανεκτίμητη η αγάπη σου, που πλούτισε τη ζωή μας από παιδιά. Από κείνα τα ακριβά χρόνια της νιότης μας δεν έλειψες ούτε στιγμή, φώλιασες σε κάθε εικόνα της ζωής μας και θα παραμείνεις και στην παραμικρή γωνιά της θύμησης μας. Θα σε θυμόμαστε και θα σ’ αγαπάμε πάντα.»
Τα ανίψια σου
Τα ανίψια της Ζαφειρένιας προσέφεραν το ποσό των 150 ευρώ στην ΑνωΓη για τις ανάγκες του Εργαστηρίου Γνώσης.
Η Ηλέκτρα Πασπαράκη προσέφερε το ποσό των 50 ευρώ στην ΑνωΓη για τις ανάγκες του Εργαστηρίου Γνώσης.
Ευχαριστούμε θερμά την οικογένεια της για τις προσφορές στην μνήμη της.
Χρηματικά ποσά δόθηκαν επίσης από τα ανίψια της στην μνήμη της στο ΚΑΠΗ Ανωγείων.
Για το Λεοχάρη…
02/03/2015
Οι περισσότεροι φίλοι του Λεοχάρη ήταν εκεί χθες Κυριακή, για να τιμήσουν τη μνήμη του στο μνημόσυνο που καθιερώνει ο παπά Ανδρέας στην αίθουσα ηλεκτρονικών υπολογιστών της ενορίας του Αγίου Γεωργίου.
Η παρέα μαζεύτηκε ξανά, βραστό κρέας και μακαρόνια στο ζουμί ήταν έτοιμα, θυμιατίστηκαν και φαγώθηκαν σε μια καλή συντροφιά γεμάτη από ιστορίες του εκλιπόντα.
Ο Λεοχάρης Φρυσάλης δυο χρόνια μετά το πρόωρο φευγιό του ήταν για μια βραδιά μαζί μας, με το τσιγάρο στα χείλη (πάντα Άσσος σκέτο!) και ένα ποτήρι πέρδικα, να μας κάνει παρατηρήσεις για τον τρόπο που ψήνουμε το κρέας. Μέγας στην παρέα, το καλαμπούρι ,τους κουραμάδες, τη διάθεση και την φιλία ο επονομαζόμενος ”Δράκος” θα το ευχαριστήθηκε και αυτός μαζί μας. Ίσως και να δεχόταν να κάνει μια παράφραση στην μαντινάδα του που πάντα του άρεσε να λέει:
”Έκανα εγώ και μοναχός και δε παραπονιούμαι,
τρώγω πινώ,πίνω διψώ,θέτω και δε κοιμούμαι..
Μπορεί λοιπόν χθες να χόρτασε,να ξεδίψασε και να ξεκουράστηκε..
Οι παρέες θα συνεχιστούν και για υπόλοιπους φίλους με την συνέχεια να δίνεται το ερχόμενο Σάββατο αυτή τη φορά όχι για ένα Ανωγειανό, αλλά για ένα που αγαπήθηκε και αγάπησε το χωριό μας. Ο Ολυμπιονίκης Παναγιώτης Ποικιλίδης,ο γίγαντας με τη μεγάλη καρδιά θα τιμηθεί από φίλους του στα Ανώγεια με σεμνότητα και αξιοπρέπεια όπως δίδαξε και ο ίδιος στην διάρκεια της ζωής του.