Τοπικά

Φωτογραφία ντοκουμέντο, του πρώτου θύματος των Γερμανών στα Ανώγεια, του 8χρονου Στεφανή Ξυλούρη φέρνει για πρώτη φορά στη δημοσιότητα η  ΑΝΩΓΗ.

Ο Στεφανής εκτελέστηκε εν ψυχρώ από τους Ναζί την πρώτη μέρα που κύκλωσαν τα Ανώγεια, στις 13 Αυγούστου του 1944.

Ο Στεφανής πήρε το δρόμο προς τα πλάγια για φύγει προς το βουνό. Οι Γερμανοί καταχτητές έδειξαν από την πρώτη στιγμή τις βάρβαρες διαθέσεις τους, σκοτώνοντας ένα 8χρονο παιδί, στην προσπάθεια του να πετάξει προς την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ.

Το παιδί θα μείνει άταφο για πολλές μέρες μέσα στην εκκλησία της Παναγίας. Η μάνα του, η Ζαφειρένια Ξυλούρη, βρήκε κάποια στιγμή το κουράγιο και μπήκε στα ισοπεδωμένα Ανώγεια για να θάψει το παιδί. Συγκλονιστική είναι η διήγηση της ίδιας της  Μπαμπακιουδένας:«Έψαξα στα χαλάσματα να βρω νερό για πλύνω το κορμί του δεν βρήκα και το έπλυνα με τα δάκρυα μου…»

-Η ΑΝΩΓΗ, δημοσιεύει εκ νέου τη συνέντευξη που παραχώρησε η Ζαφειρένια Ξυλούρη στο Γιώργη Καλογεράκη.

ΖΑΦΕΙΡΕΝΙΑ ΞΥΛΟΥΡΗ  – ΜΠΑΜΠΑΚΙΟΥΔΕΝΑ

Σταθμό  στην ιστορία της Αντίστασης των Ανωγείων  αποτελούν  οι  μορφές των  Ανωγειανών  γυναικών.  Η  ιστορία  ακόμη  δεν  έχει  σκύψει  να  καταγράψει    τη  μεγάλη  προσφορά  της  γυναίκας  των  Ανωγείων  τα  χρόνια  1941-1944.

Μια  σημαντική  Ανωγειανή  μορφή  ήταν  η  Ζαφειρένια  Ξυλούρη  ή  Μπαμπακιούδενα. Στο πρόσωπό  της  συνδέονται η  γυναίκα  του  αντάρτη,  η  μάνα  που  μεγάλωνε  τα παιδιά  της με  υπερηφάνεια  και  καρτερία,  η  Ανωγειανή  που  τροφοδοτούσε  το  αντάρτικο,  η  γυναίκα  που  είδε  το χωριό  της  να  εξαφανίζεται  και  να  δημιουργείται  πάλι  από  την  αρχή,  η  χαροκαμένη  μητέρα  που  είχε  την  «τιμή»  να  ξεψυχήσει  το  παιδί  της  ο  Στεφανής  στα  χέρια της  από  το βόλι  ενός  βάρβαρου  εχθρού.  Βάρβαρος  γιατί  δε  σεβάστηκε  ούτε τα  μικρά  παιδιά,  ικανοποιώντας  τη δίψα  του για  αίμα  και πόνο  πατώντας  πάνω  στις  αθώες  παιδικές  ψυχές. Σήμερα 30  Ιανουαρίου  2014  πέρασε  στην  αιωνιότητα. Αφιερώνουμε  την  παρακάτω  αφήγηση της  ίδιας  στο Γιώργο  Καλογεράκη  την Άνοιξη  του  2004.

Αφήγηση  Ζαφειρένιας  Ξυλούρη -Σκουλά  του  Εμμανουήλ  ή  Μπαμπακιούδαινας : …το  πρωί  όταν  ξημέρωσε  η  μέρα  ήρθανε  και  είπανε  να  πάνε  απάνω  όλα  τα  γυναικόπεδα.  Το  διατάξανε  οι  Γερμανοί.  Ο  άντρας  μου  ήτανε  αντάρτης  στο  βουνό.  Άντρες  στο  χωριό  δεν  υπήρχανε.  Όλοι  ήτανε  αντάρτες.  Οι  Γερμανοί  εβρήκανε  πολλά  γυναικόπεδα  στο  χωριό.  Αν  ήθελα  δε  βρούνε  τόσα  πολλά  γυναικόπεδα  οι  Γερμανοί  στο  χωριό  ήθελα  μας  εσκοτώσουνε.  Άμα  επήγαμε  στο  σχολείο  μας  είπανε  να  πάμε  να  πάρομε  από  το  σπίτι  μας  κάτι  ότι  ήθελα  μπορούμε  να  σηκώνομε.  Πως  ήθελα  μας  εφύγουνε  δεν  το  ξέραμε  βέβαια.  Ήρθαμε  μεις,  ήρθενε  και  το  παιδί  μου,  αυτό  μου  κλούθανε  αυτό  ήτονε  εννιά  χρονών.  Το  λέγαμε  Στεφανή.  Τότε  εγώ  είχα  τρία  παιδιά.  Το  άλλο  βράδυ είχαμε  φύγει  πάλι  από  τα  σπίτια  μας  και  είχαμε  πάει  απέναντι  και  εξομείναμε  έξω.  Επεριμέναμε  να  έρθουνε  οι  Γερμανοί.  Τα  παιδιά  ενομίζανε  ότι  ήθελα  να  πάμε  πάλι  έξω  από  το  χωριό  να  ξομείνομε.  Εγώ  ήμουνε  μέσα  στο  σπίτι  και  έγκυος  οχτώ  μηνών.  Γύρευγα  να  πάρω  ρούχα  για  την  γέννα  μου.  Μπαίνει  ο  Στεφανής  και  μου  λέει :

-Μάνα,  ήντα  να  πάρω ;

Είχαμε  δυο  γειτονάκια,  το  Μιχάλη  και  το  αδερφάκι  του  το  Γιώργη  το  Μπροκάκη.  Του  φωνιάζανε  του  Στεφανή.  Το  παιδί  εγώ  δεν  τ’άκουσα  που φώναζε  του  δικού  μου.  Είπα  του  Στεφανή  μου :

-Πάρε  παιδί  μου  το  πάπλωμα  και  πήγαινε.

Δεν  εκατάλαβα  πως  τα  παιδιά  δεν  ήθελα  γιαγύρουνε  στο  σχολειό  μόνο  να πάρουνε  απάνω  προς  το  βουνό.  Το  παιδί  επήρε  το  πάπλωμα  και  εγώ  στο  σπίτι  μέσα  εγύρευγα  τα  ρούχα  που  μου  χρειάζουνται.  Τα  βάνω  σ’ένα  τσουβάλι.  Γρικώ  τον  πυροβολισμό  κι  ήμουνε  μες  στο  σπίτι.  Το  παιδί  μου  ήτονε  στο  γύρο  του  δρόμου,  στην  καμάρα,  εκεί  που  είναι  ο Άγιος Νεκτάριος.  Εγώ  δεν  άκουσα  πως  τους  φώναξε  ο  Γερμανός.

Το  γειτονάκι  μας  επήρε  τον  Στεφανή  και  πηγαίνανε  προς  τα  πάνω  να  βγούνε  έξω  από  το  χωριό.  Εγώ  έβαλα  το  τσουβάλι  τα  ρούχα  στον  ώμο,  το  σηκώνω  και  εβγήκα  και  προχώρησα  προς  την  μεριά  της  καμάρας.  Εκεί  που  πήγαινα  μου  λέει  του  Μίχαλου  η  μάνα,  η  Ελένη  Σκουλά :

-Έ  καημένη,  εσκοτώσα  το.

Εγώ  εξαφνιάστηκα,  δεν  εκατάλαβα  και  επήγαινα.  Πάω  και  το  βρίσκω  πεσμένο  στο  δρόμο.  Ήτανε  πηγεμένες  μερικές  γυναίκες,  πολλά  παιδιά  εστέκανε  από  πάνω  του.  Ο  Γερμανός  είδε  τα  παιδιά  ότι  δεν  επηγαίνανε  προς  το  σχολειό,  τους  εφώναξε  αλλά  αυτά  δεν  εδώκανε  σημασία  και  επυροβόλισε.  Η  σφαίρα  εβρήκε  το  δικό  μου  παιδί,  τον  Στεφανή  μου.

Επήγα  και  το  βάνω  στα  γόνατά  μου.  Η  σφαίρα  το  βρήκε  στο  λαιμό.  Ο  Στεφανής  μου  άνοιξε  το  στόμα  του  και  ετελείωσε.  Έρχεται  ο  Γερμανός  με  το  όπλο.  Μου  λέει  να  φύγω.  Εγώ  δεν  έφευγα  και  τον  έξύβριζα.  Αυτός  το  καταλάβαινε  πως  τον  έβριζα.  Μου  λέει  ο  Γερμανός  ότι  κι  εγώ  καπούτ.  Εγώ  δεν  έφευγα  μόνο  έκλαιγα.  Επήρα  το  πρόσωπο  του  Στεφανή  μου  και  το  καθάριζα  από  τα  χώματα  και  εμοιρολογούμουνε.  Του’πλυνα  το  πρόσωπο  με  τα  δάκρυά  μου.  Ύστερα  δεν  μ’αφήκανε  οι  γυναίκες  μόνο  με  πήρανε  και  φύγαμε.  Το  παιδί  μου  έμεινε  εκεί  πεσμένο.  Έμεινε  ξοπίσω  η  πεθερά  μου  και  δυο  τρεις  άλλες  γυναίκες.  Εμείς  οι  υπόλοιπες  επήγαμε  στο  Αρμί  στο  σχολειό.  Οι  Γερμανοί  δεν  εφήνανε  να  πάρουνε  το  παιδί  από  κια.  Η  πεθερά  μου  η  Μαγδαληνή  Ξυλούρη  εβρήκε  μια  τση  ανιψιά  Κατερίνη  Γιαννιούδαινα  την  λέγανε  και  πήγανε  στους  Γερμανούς  και  τους  λένε  να  πάρουνε  το  παιδί.  Ελέγανε  των  Γερμανών  να  πάρουνε  το  παιδί  να  το  πάνε  στην  εκκλησία.  Οι  Γερμανοί  δεν  αφήνανε  μόνο  τση  στείλανε  στο φυλάκιο  και  τον  έδωκε  χαρτί  ο  υπεύθυνος  και  έτσι  το  πήρανε.  Το  πήγανε  μες  στην  εκκλησία.  Και  έκαμενε  έξε  μερόνυχτα  μες  στην  εκκλησία  άθαφτο.  Άμα  το  πήρανε  το παιδί  και  το  πήγανε  στην  εκκλησιά  η  πεθερά μου  ήρθε  κι  αυτή  στο  σχολειό.  Μας  επήγανε  οι  Γερμανοί  στο  Γενή  Γκαβέ.  Εκεί  εξωμείναμε.  Το  πρωί  μας  εβάνουνε  στον  αμαξωτό,  μας  επροπατούσανε  και  επήγαμε  στο  Πέραμα.  Όλα  τα  γυναικόπαιδα  του  χωριού.  Εκεί  μας  εφήκανε  σ’ένα  λιόφυτο.  Ήτανε  σπερνό  τση  Παναγίας.  Μας  εφέρανε  οι  ανθρώποι  ελιές  ψωμί,  πατάτες  ότι  είχανε.  Μετά  μας  επήρανε  οι  Μυλοποταμίτες  στα  σπίτια  ντως.  Κάθε  οικογένεια  έπαιρνε  και  μια  από  τις  δικές  μας,  μας  το  κάνανε  πολύ  καλά.  Εγώ  δεν  επήγα  στο  Πέραμα.  Ήρθε  ένας  και  τονε  λέγανε  Σαρή  και  γνώριζε  τον  αδερφό  μου  τον  παπά –  Γιάννη.

Μας  επήρε  και  μας  επήγε  σ’ένα  δικό  του  σπίτι  στο  Μελιδόνι.  Του  άντρα  μου  δεν  του  λέγανε  την  αλήθεια  πως  εσκοτώσανε  οι  Γερμανοί  το  Στεφανή  μας.  Μόνο  του  λέγανε  άλλα.  Μια  μέρα  του  λέει  η  Λακιώταινα :

-Έ  καημένε  Μανόλη,  παίζουσί  σε.  Το  κοπέλι  σου  σκοτώσανε  οι  Γερμανοί.

Ο  άντρας  μου  εγύρευγε  τότε  να  με  βρει.  Δεν  εκάτεχε  ούτε  εγώ που  ήμουνε  ούτε  τα  παιδιά.  Το  κοπέλι  ήταν  ακόμη  μες  στην  εκκλησία  της  Παναγίας  εδώ  στα  Ανώγεια  στο  Περαχώρι.  Το  χωριό  έρημο.  Μόνο  τρεις  γυναίκες  ηλικιωμένες  ερχόντανε  κάθε  μέρα  και  επαίρνανε  τρόφιμα  από  τα  δικά  ντως  σπίτια.  Η  Κρυστάλλη  η  Σταυρακάκη,  η  θειά  μου  η  Μαριόρα  και  η  Πατάραινα.  Και  εκεί  που  είναι  τώρα  το  κατηχητικό  ήτανε  νεκροταφείο  παλιό.  Ήρθενε  ο  άντρας  μου  στο  Μελιδόνι  και  με  βρήκε.  Έμαθε  που  ήμουνε.  Εγώ  έκλαιγα.  Εκεί  μου’πε  ότι  θα’ρθει  στα  Ανώγεια  να  θάψει  το  κοπέλι.  Οι  Γερμανοί  κάθε  πρωί  ήρχουντανε  στο  χωριό  εγκρεμίζανε  και  εκαίγανε  τα  σπίτια  και  κάθε  βράδυ  επηγαίνανε  στα  Σίσαρχα.  Ο  άντρας  μου  ήρθε  και  ήτανε  εδώ  στην  γειτονιά  μια  κοπελιά  Χρυσαυγή  την  λένε  και  επήγανε  μες  στην  εκκλησία  να  πάρουνε  το παιδί.  Το  λάδι  του  ήτονε  χυμένο  μες  στην  εκκλησία.  Και  το  παιδί  ήτονε  μαύρο  κατάμαυρο.  Καλλιά  που  δεν  το’δα  μου’λεγε  μετά  η  Χρυσαυγή.  Ο  άντρας  μου  είπε  στην  Χρυσαυγή  να  τονε  βοηθήσει  να  το  πάνε  στο  νεκροταφείο.  Εβοήθησέ  ντονε  η  Χρυσαυγή  Ξυλούρη.  Ήρθε  επαδέ  στο  σπίτι  μου  να  βρει  ένα  ρούχο  να  του  βάλει  και  δεν  έβρισκε.  Όλα  τα’χανε  παρμένα.  Σκέψου  δα  που  είχα  όλη  την  προίκα  μου  εδώ.  Δεν  εβρήκε  ρούχο  μόνο ένα  παλιό  γαμπά.  Το  πήγανε  στο  νεκροταφείο.  Και  μόλις  εφτάξανε  έπιασε  ο  άντρας  μου  να  βγάλει  μια  πλάκα  και  να  το  θάψει.  Εκεί  ήτανε  και  οι  τρεις  γυναίκες  η  Κρυστάλλη,  η  Μαριόρα  και  η  Πατάραινα.  Και  μόλις  έπιασε  να  σηκώσει  την  πλάκα  να  βάλει  το  παιδί  ο  άντρας  μου  φωνιάζει  μια  γυναίκα  απέναντι :

-Γερμανοί  μόνο  φύγετε !

Μόλις  το’πε  από  πάνω  από  το  δρόμο  σ’ένα  πρινάρι  ήτονε  οι  Γερμανοί  προβαρμένοι.  Αφήνει  ο  άντρας  μου  το  παιδί  άταφο  και  φεύγει.  Και  παίρνει  κάτω.  Στου  Σμπρουλογιώργη  τα  σπίτια  εμέρδεψαν  τα  πόδια  του  κι  εγανάχτησε  να  τα  ξεμπερδέψει. 

Και  όντεν  επέρνανε  την  εκκλησία  τση  Παναγίας  του  βάνανε  με  το πολυβόλο  οι  Γερμανοί  και  επήρε  τση  σφαίρες  ο  ρούκουνας  τση  εκκλησιάς.  Ο  ρούκουνας  τση  Παναγίας  εσκότωσε  τση  σφαίρες.    Και  το  παιδί  το  θάψανε  οι  τρεις  γυναίκες  και  η  Χρυσαυγή.  Στο  παλιό  νεκροταφείο.

Ήρθε  μετά  ένας  Παπαδογιάννης  που  γνώριζε  ένα  μου  αδερφό  το  Λευτέρη  και  έρχεται  και  μας  παίρνει  και  πάμε  στην  Αγυιά.  Εκάναμε  εκιά  δυο  τρεις  ημέρες.  Μετά  ήρθε  η  κουνιάδα  μου  η  παπα – Γιάνναινα  και  με  πήρε  και  πήγαμε    στον  Άη –Γιάννη.  Από  τον  Άη – Γιάννη  επήγα  στην  Αξό.  Εκεί  εγέννησα  και  έκαμα  ένα  κοριτσάκι.  Και  επέθανε  κι  αυτό  στο  χρόνο  απάνω.  Όντεν  ήμουνε  στην  Αγυιά,  τα  Ανώγεια  εφαίνουντανε  από  κει  και  εθώριες  μαύρους  καπνούς  και  εβγαίνανε  από  το χωριό  μας.

Οι  Γερμανοί  εκαίγανε  πρώτα  τα  σπίτια  και  μετά  τα  ρίχνανε.

Μια  μέρα  από  την  Αξό  εθέλανε  να  ρθούνε  στο  χωριό  η  πεθερά  μου  και  η  μάνα  μου  μήπως  βρούνε  τίποτα  από  τα  σπίτια  μας.  Εγώ  τονα  ακλούθουνα  και  εμπήκαμε  ποταμό  ποταμό  να  ρθουμε  στ’Ανώγεια.  Εφτάξαμε.  Εγώ  δεν  ήρθα  στο  σπίτι.  Αυτές  ήρθανε  μα  εγώ  επήγα  στο  νεκροταφείο.  Απάνω  στον  τάφο  του  παιδιού  μου  έκλαιγα.  Κι  εκιά  που  έκλαιγα  και  ήμουνε  μοναχή  στο  νεκροταφείο  θωρώ  έναν  άνθρωπο  ψηλό  με  τα  θερινά  ρούχα  και  έρχεται  και  μ’αγκαλιάζει  Στρέφομαι  και  βλέπω  τον  αδερφό  μου  τον  παπά – Γιάννη.  Ξυρισμένο.  Δεν  τονε  γνώρισα  στην  αρχή  γιατί  δεν  τον  είχα  θωρώντας  ξυρισμένο.  Από  δω  έφυγε  παπάς  και  μετά  έγινε  στην  Μέση Ανατολή  αλεξιπτωτιστής.

Σαν  εγίνηκα  εννιά  μερών  λουχούνα  ήρθενε  ο πατέρας  μου  και  μας  επήρε  και  επήγαμε  στο  Κεραμούτσι.  Από  κει  ήτανε τση  μάνας  μου  ο  πατέρας.  Και  κάμαμε  στο  Κεραμούτσι  ένα  χρόνο.  Στο  χρόνο  απάνω  ο άντρας  μου  επολέμησε  κι έκανε  ένα  μικρό  σπιτάκι  εδώ στ’Ανώγεια  και  εγυρίσαμε  πίσω…

 

 

 

 

 

 

Με τις καλύτερες των εντυπώσεων έφυγαν από τα Ανώγεια οι δυο αξιολογητές της UNESCO, υπεύθυνοι για τον φάκελο που θα κατατεθεί για το Γεωπάρκο του Ψηλορείτη και για το αν αυτό θα συνεχίσει να περιλαμβάνεται στα Παγκόσμια Γεωπάρκα της UNESCO. Η αξιολόγηση αυτή που γίνεται κάθε τέσσερα χρόνια ολοκληρώθηκε την Πέμπτη και όλοι οι υπεύθυνοι του Γεωπάρκου του Ψηλορείτη εμφανίζονται αισιόδοξοι για θετική απόφαση που θα ληφθεί την ερχόμενη Άνοιξη. Ο Anchel Belmont Ribas από την Ισπανία και την Li Sun από την Κίνα συνομίλησαν με κτηνοτρόφους και επιχειρηματίες, δοκίμασαν ντόπια προϊόντα και είδαν τις υποδομές στον Ψηλορείτη αλλά και πως συμβαδίζουν με τη βιώσιμη ανάπτυξη της κοινωνίας. Η Ανωγή συνομίλησε με τον άνθρωπο που βρέθηκε δίπλα σε κάθε κίνηση των δυο αξιολογητών της UNESCO, τον δρ Χαράλαμπο Φασουλά, γεωλόγο  και υπεύθυνο του τμήματος Βιοποικιλότητας του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, ο οποίος στις δηλώσεις του τόνισε την αισιοδοξία του για την θετική κατάληξη του φακέλου για τα παγκόσμια Γεωπάρκα, ενώ μίλησε και για την εμπειρία των δυο αξιολογητών κατά την παρουσία τους για 4 ημέρες  στα Ανώγεια και τον Ψηλορείτη. Αναλυτικά οι δηλώσεις του κ.Φασουλά έχουν ως εξής:

“Ολοκληρώθηκε με επιτυχία την Πέμπτη 3 Αυγούστου 2017 η τετραήμερη αξιολόγηση του Γεωπάρκου του Ψηλορείτη από την UNESCO. Τα παγκόσμια Γεωπάρκα της UNESCO αξιολογούνται κάθε τέσσερα χρόνια σε σχέση με τις δραστηριότητες, τις υποδομές, την συνεισφορά τους στην προστασία του περιβάλλοντος, την εκπαίδευση και τη βιώσιμη ανάπτυξη των κοινωνιών τους. Φέτος η αξιολόγηση έγινε από τον Anchel Belmont Ribas από την Ισπανία και την Li Sun από την Κίνα. Κατά τη διάρκεια ενός εξαντλητικού προγράμματος οι αξιολογητές επισκέφτηκαν γεωλογικά, φυσικά και πολιτισμικά στοιχεία της περιοχής, αξιοθέατα και τοπικές επιχειρήσεις, ήρθαν σε επαφή με εκπροσώπους υπηρεσιών, οργανώσεων και συνεταιρισμών, συζήτησαν με απλούς ανθρώπους και κτηνοτρόφους, και γεύτηκαν τα τοπικά προϊόντα και τον πολιτισμό του Ψηλορείτη. Έφυγαν με τις καλύτερες εντυπώσεις για το τοπίο, το περιβάλλον, τον πολιτισμό και τη φιλοξενία του Ψηλορείτη. Τις εντυπώσεις και παρατηρήσεις τους θα περιλάβουν σε μια εκτενή αναφορά που μαζί με άλλα έγραφα και τεκμηρίωση θα καταθέσουν στην UNESCO. To εκτελεστικό όργανο του οργανισμού για τα Παγκόσμια Γεωπάρκα θα λάβει τη σχετική απόφαση στα τέλη του έτους και η Γενική Γραμματέας της UNESCO θα επικυρώσει την επόμενη άνοιξη την τελική απόφαση, πού όλοι ευελπιστούμε ότι θα είναι θετική…”

 

Επίτιμος δημότης των Ανωγείων θα είναι από τις 13 Αυγούστου ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου.

Ο Προκόπης Παυλόπουλος αποδέχτηκε την πρόσκληση που του απηύθυνε προσωπικά ο δήμαρχος Ανωγείων, αλλά και σύσσωμο το Δημοτικό Συμβούλιο, ενώ κατά την επίσκεψή του στο ορεινό χωριό του Ψηλορείτη για την ανακήρυξή του σε επίτιμο δημότη, θα παραστεί και στις εκδηλώσεις για το Ολοκαύτωμα των Ανωγείων.

Τα Ανώγεια αναγνωρίζουν στον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας τη συνολική του στάση σχετικά με το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων, αλλά και τη διάθεσή του «να δείχνει συνεχώς το δρόμο στους νέους ώστε να ασχοληθούν με την ιστορία του τόπου και η νέα γενιά να προετοιμασθεί ώστε να αναλάβει τα ηνία της χώρας, δείχνοντας τον απαιτούμενο σεβασμό στην πνευματική, πολιτιστική και επιστημονική οντότητα της χώρας μας» τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δήμαρχος Ανωγείων, Μανόλης Καλλέργης και πρόσθεσε: «Άλλωστε, όπως και ο ίδιος ο Πρόεδρος μας τονίζει συνεχώς, μέσα από την ιστορία μπορεί ο πολίτης, αλλά κυρίως οι νέοι, να βρουν την πηγή αυτογνωσίας και της προόδου».

Οι Ανωγειανοί δείχνουν μεγάλο σεβασμό στον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας, δεδομένου μάλιστα και της φωνής που έχει, όπως ανέφερε ο κ. Καλλέργης, σχετικά με την ανάγκη ομόνοιας, ομοψυχίας και αλληλεγγύης μεταξύ των πολιτών αυτής της χώρας: «Είναι μία ήρεμη προσωπικότητα, με κύρος και σεβασμό, που υψώνει τη φωνή του για να κρατήσει ενωμένους τους Έλληνες κυρίως στις δύσκολες αυτές περιόδους που περνάμε».

 ΑΠΕ-ΜΠΕ του Μ. Λαμπαθάκη

Με έντονες Ανωγειανές «πινελιές», χρωματίστηκε το διήμερο του Γιάνη Βαρουφάκη στην Κρήτη, που κορυφώθηκε με την κεντρική ομιλία του συνιδρυτή του πανευρωπαΪκού κινήματος DIEM25, στο κινηματοθέατρο “Αστόρια” στο Ηράκλειο. Ο πρώην Υπουργός Οικονομικών περιστοιχήθηκε  καθ’όλη τη διάρκεια της διήμερης παραμονής του στο νησί, από καλούς του φίλους από τα Ανώγεια. Είναι άλλωστε γνωστή η αγάπη του για το χωριό μας, το οποίο έχει επισκεφθεί στο παρελθόν τέσσερις φορές και είναι άριστος γνώστης της μακραίωνης ιστορίας του και της συνεισφοράς του στον Πολιτισμό και στους αγώνες της πατρίδας.

Μαζί του σε κάθε του βήμα του λοιπόν βρέθηκε ο πρώην Αντιδήμαρχος Ανωγείων, δημοτικός σύμβουλος και μέλος της συντονιστικής επιτροπής της Κρήτης του κινήματος DIEM25 Βασίλης Σμπώκος, ενώ μετά τις ομιλίες στην “Αστόρια”, η βραδιά έκλεισε με μουσική από τον μεγάλο Ανωγειανό καλλιτέχνη Ψαραντώνη! Επίσης την πρώτη μέρα της παραμονής του στην Κρήτη, ο Γιάνης Βαρουφάκης επέλεξε την ταβέρνα του Ανωγειανού  Βασίλη Σαλούστρου στο Γάζι για να δοκιμάσει τα απολαυστικά εδέσματα της Κρήτης και των Ανωγείων ειδικότερα. Τέλος, στην κεντρική του ομιλία στην οποία υπήρχε πλήθος κόσμου, το βλέμμα μας αντίκρισε και αρκετούς άλλους Ανωγειανούς κατοίκους που βρέθηκαν εκεί για να ακούσουν από κοντά την οικονομική και κοινωνική πρόταση του κινήματος DIEM25.

Σύμφωνα μάλιστα με τις πληροφορίες της “Α”, προετοιμάζεται ανάλογη εκδήλωση και κεντρική ομιλία του Γιάνη Βαρουφάκη για το κίνημα DIEM25 και στα Ανώγεια, πιθανότερα στην πλατεία Αρμί, μέσα στο καλοκαίρι, πιθανότερα στα τέλη Ιουλίου και αναμένεται να πραγματοποιηθεί αν δεν υπάρξουν ανατροπές στο πρόγραμμα, καθώς αποτελεί έντονη επιθυμία του πρώην Υπουργού Οικονομικών.

Σε ένα απόσπασμα από την ομιλία του ο Γιάνης Βαρουφάκης, ανέφερε τα εξής:”Δεν είμαστε πια μόνοι. Τα μηνύματα του Ζίζεκ, της Ναόμι Κλάιν, του Τσόμσκι, των εθελοντών από Σλοβενία, Γερμανία, είναι δυνατά: Να μη νιώθουμε απομονωμένοι. Αυτό μας μήνυσαν. Να πάψουμε να νιώθουμε ηττημένοι. Ηττηθήκαμε, ναι. Αλλά είμαστε ανίκητοι εμείς! Όπως κάποιοι πρόγονοί μας βρέθηκαν να είναι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι έτσι κι εμείς είμαστε Ανίκητοι Ηττημένοι..”

Nα αναφέρουμε επίσης ότι  στο τέλος της εκδήλωσης ο Γιάνης Βαρουφάκης κάλεσε ο ίδιος στο βήμα  τον Βασίλη Σμπώκο, για να κλείσει την βραδιά με Ανωγειανό χρώμα.. Ο Βασίλης Σμπώκος  απευθυνόμενος στο κοινό ανέφερε τα εξής:

“Αποτελεί  ιδιαίτερη χαρά και τιμή για εμένα η παρουσία μου εδώ σήμερα στην εκδήλωση του κινήματος DIEM25, στην ομιλία του φίλου μου Γιάνη Βαρουφάκη. Οι λόγοι που βρίσκομαι εδώ σήμερα είναι οι εξής:Ο πρώτος λόγος είναι το παρουσιαστικό του, το βλέμμα του, αυτό το καθαρό βλέμμα. Ένας δεύτερος λόγος είναι αυτό που αποκομίζεις κουβεντιάζοντας μαζί του, με ένα άνθρωπο που δεν κουμπώνεται πουθενά. Τον έχετε παρακολουθήσει όλοι και μέσα από συνεντεύξεις του στην τηλεόραση, ότι έχει πειστικές απαντήσεις για όλα τα ζητήματα. Ένας ακόμα λόγος είναι ότι αυτά που έχει πει από το 2009 μέχρι σήμερα, τα οποία ένα προς ένα έχουν όλα επιβεβαιωθεί. Είπε το πρώτο μνημόνιο δεν βγαίνει, το δεύτερο δεν βγαίνει, το τρίτο είναι το πρώτο βήμα για να βγούμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα δυο πρώτα έχουν επιβεβαιωθεί, μένει να δούμε αν επιβεβαιωθεί και το τρίτο.

Ένας ακόμα λόγος είναι για αυτή τη περίφημη διαπραγμάτευση, αυτούς τους 6 μήνες που οι μπλε και πράσινοι του καταλογίζουν ότι χρέωσε τη χώρα 100 δις ευρώ, με άλλο να λέει 300, άλλο 400, άλλο 500 δις ευρώ, ας κατασταλάξουν σε ένα νούμερο τουλάχιστον. Εγώ προσωπικά τη θεώρησα μια περήφανη διαπραγμάτευση. Αισθάνθηκα ως Έλληνας ότι πρώτη φορά έχουμε ένα Υπουργό ο οποίος όρθωσε ανάστημα, έναν Υπουργό που είναι κορυφαίος επιστήμονας και μπήκε σε ένα γκρουπ λογιστών του μεγάλου κεφαλαίου και τους έκανε άνω κάτω. Με αυτό που τους έκανε τους δημιούργησε ένα πολύ μεγάλο κόμπλεξ.

Ο τελευταίος λόγος βέβαια είναι το δημοψήφισμα. Αυτό που ένιωσα ως Έλληνας δημοκράτης πολίτης με την αναγγελία του δημοψηφίσματος ήταν πραγματικά κάτι το απίστευτο. Τότε είχε βγει και μια φωτογραφία μου στο πρακτορείο Reuters , είναι εδώ και σήμερα ο Στέφανος Ραπάνης, και με αυτή τη φώτο με έπαιρναν τηλέφωνο Ανωγειανοί από τα πέρατα της γης. Αυτό που ένιωθα ψηφίζοντας και υψώνοντας τη γροθιά μου ήταν πραγματικά κάτι το φανταστικό. Αυτό που μου έκανε ο Τσίπρας να με βγάλει τη μια στιγμή στα κάγκελα με το δημοψήφισμα και την άλλη να σκάψει ένα λάκκο να με βάλει μέσα ήταν ότι χειρότερο.

Το κίνημα DIEM25 στηρίζει απόλυτα τις αρχές και τις αξίες αυτού του δημοψηφίσματος και πιστεύω σε αυτό το καθαρό βλέμμα, ότι θα αγωνιστούμε και θα κάνουμε πράξη όλα αυτά τα μηνύματά που έβγαλε η Άνοιξη της Αθήνας. Είμαστε όλοι Γιάνηδες με ένα ν! Σας ευχαριστώ” ολοκλήρωσε ο Βασίλης Σμπώκος.

 

Πέθανε  σήμερα Τρίτη η Αλίκη του Μεκιάνη χήρα Νικολάου Σταυρακάκη, (Επιστάτη) σε ηλικία 84 χρόνων. Η κηδεία της θα γίνει στα Άρμανώγεια αύριο 14/6/17 ημέρα Τετάρτη 12 το μεσημέρι.

Ρεπορτάζ-Φωτογραφίες:Γιώργης Μπαγκέρης

Ο Αναπληρωτής υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Γιάννης Τσιρώνης, έφτασε στα Ανώγεια στις 9  το πρωί της Τετάρτης , μαζί με τον Βουλευτή Λακωνίας Σταύρο Αραχωβίτη και τον Αντιπρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ Γιώργο Αποστολάκη και κατευθύνθηκαν αρχικά στο Δημαρχείο όπου τους υποδέχτηκε θερμά ο δήμαρχος Ανωγείων Μανόλης Καλλέργης, ο Αντιδήμαρχος Ζαχαρίας Σουλτάτος και οι εργαζόμενοι του δήμου με τους οποίους είχε μικρή συνομιλία. Στο γραφείο του δημάρχου Ανωγείων υπήρξε μια ολιγόλεπτη συζήτηση  μεταξύ των δυο ανδρών στην οποία ο Μανόλης Καλλέργης έθεσε στον υπουργό αίτημα επιχορήγησης για την εκπόνηση της μελέτης αξιοποίησης επιφανειακών απορροών με την κατασκευή φράγματος στην τοποθεσία “Βάρσαμος’ ύψους 200.000 ευρώ. Όπως ανέφερε σχετικά ο Μανόλης Καλλέργης “Ζητάμε αυτή την επιχορήγηση ως δήμος Ανωγείων ώστε να εκπονήσουμε την μελέτη και στη συνέχεια να ωριμάσουμε το παραπάνω έργο που είναι ζωτικής σημασίας για την περιοχή μας”. Ο κ.Τσιρώνης εμφανίστηκε θετικός ως προς αυτό το αίτημα στο οποίο αναμένονται άμεσα εξελίξεις. Ως δώρο δόθηκε στον Αναπληρωτή Υπουργό, μια παραδοσιακή βούργια γεμάτη με ντόπια παραδοσιακά προϊόντα.

ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ- ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΑΚΟΜΜ

Στην συνέχεια ο Δήμαρχος Ανωγείων ξενάγησε τον Υπουργό και τη συνοδεία του με μια μικρή βόλτα στο χωριό, με μικρές συζητήσεις στο ενδιάμεσο με τους θαμώνες των καφενείων, με όλους να καταλήγουν στο Κέντρο Αρχαιολογικής Πληροφόρησης “Γιάννης και Έφη Σακελλαράκη”, χώρος που εντυπωσίασε τον κ.Τσιρώνη που εκφράστηκε με τα καλύτερα λόγια για αυτόν στο βιβλίο επισκεπτών του κέντρου. Στις 11 π.μ όλοι ανηφόρισαν στο Μετόχι, στον χώρο του ΑΚΟΜΜ-Ψηλορείτης όπου θα λάμβανε χώρα η εκδήλωση με θέμα τον πρωτογενή τομέα, τα προβλήματα και τις προοπτικές του, στην οποία βασικός ομιλητής υπήρξε ο Αναπληρωτής Υπουργός Ανάπτυξης.

Εκεί έδωσαν το παρόν μεταξύ άλλων ο διευθυντής  του ΑΚΟΜΜ Δημήτρης Παττακός ο οποίος προσέφερε και μια τσάντα με δώρα του Φυσικού Πάρκου Ψηλορείτης στον Υπουργό, , ο Αντιπεριφερειάρχης πρωτογενούς τομέα Μανόλης Χνάρης, ο πρόεδρος του κτηνοτροφικού συλλόγου Ανωγείων Στεφανής Χαιρέτης, ο πρόεδρος του κτηνοτροφικού συλλόγου Ρεθύμνης Γιάννης Πάτενας, ο διευθυντής της ένωσης Περάματος και δημοτικός σύμβουλος Ανωγείων Δημήτρης Κονιός, ενώ η αίθουσα ήταν κατάμεστη από κτηνοτρόφους της ευρύτερης περιοχής που συμμετείχαν ενεργά στην συζήτηση θέτοντας τα δικά τους ερωτήματα και προτείνοντας λύσεις, τοποθετήσεις που άκουσε με ιδιαίτερη προσοχή ο Αναπληρωτής Υπουργός σε μια εκδήλωση που κράτησε πέραν των τεσσάρων ωρών και τέθηκαν εκεί τα σημαντικότερα θέματα, όπως το θέμα του διαδημοτικού σφαγείου που κρίνεται απαραίτητο για την ευρύτερη περιοχή, τα κόκκινα δάνεια, την φορολόγηση των παραγωγών, η επιχειρηματικότητα μέσω του συνεταιριστικού κινήματος, το κόστος παραγωγής και πως αυτό μπορεί να μειωθεί και άλλα.

 Η ΠΡΩΤΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ…

Μετά το πέρας της εκδήλωσης ο δήμος Ανωγείων παρέθεσε τραπέζι με αυθεντικά Ανωγειανά εδέσματα στην παραδοσιακή ταβέρνα “Αροδαμός” στον Γιάννη Τσιρώνη και τη συνοδεία του, ενώ η επίσκεψη στα Ανώγεια μετά από παράκληση του Υπουργού ολοκληρώθηκε με μια επίσκεψη στο χώρο του Γυμνασίου Ανωγείων, όπου ο ίδιος θυμήθηκε την πρώτη του επίσκεψη στα Ανώγεια, κατά την διάρκεια του Μουσικού Αυγούστου του 1979, στις εκδηλώσεις που είχε διοργανώσει ο σπουδαίος Μάνος Χατζιδάκις στα Ανώγεια τότε, με τον κ. Τσιρώνη φοιτητή τότε, να κάνει ελεύθερο κάμπινγκ τότε στον χώρο για να τις παρακολουθήσει παρέα με φοιτητές πρόσφυγες από το Ιράν που ζούσαν στην Γερμανία εξόριστοι από τον Σάχη, όπως δήλωσε στη συνέχεια και στην Ανωγή!

ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ «Α» –

Αναπληρωτής Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Γιάννης Τσιρώνης

“Ευχαριστώ θερμά τους παραγωγούς μας που ήρθαν εδώ σήμερα και μας βοήθησαν να καταλάβουμε τα προβλήματα τους. Όπως έχω πει επανειλημμένα, η δημοκρατία απαιτεί διάλογο και είδατε ότι στον διάλογο σήμερα ακούστηκαν θαυμάσιες ιδέες και προτάσεις, Τα περισσότερα από αυτά που μου είπαν οι αγρότες, τα κράτησα, κάποια πράγματα μπορούμε να τα λύσουμε γρήγορα, κάποια άλλα πράγματα αφορούν τα μνημόνια οπότε δεν είναι τόσο εύκολο να τα περάσουμε στους θεσμούς, όσο μπορούμε όμως θα προσπαθήσουμε και εκεί πέρα, με πίεση όπως κάναμε και για το ΦΠΑ των εισροών που φτάσαμε από το 24% στο 13% . Αυτό το πετύχαμε πάλι από την πίεση των παραγωγών και τους διαλόγους μας στους οποίους μας απέδειξαν ότι με αυτό το καθεστώς η Πολιτεία δεν κερδίζει τίποτα, έτσι και οι θεσμοί μας άκουσαν με τη σειρά τους, ακούσαμε αυτή την αγωνία των παραγωγών και το αλλάξαμε. Άρα τέτοιες εκδηλώσεις βοηθούν πολύ και εμάς να καταλαβαίνουμε, να μαθαίνουμε και να αποφασίζουμε, αλλά και τους παραγωγούς για να ενημερώνονται και εκείνοι σωστά, γιατί παίρνουμε πολλές φορές κάποια απόφαση που μπορεί να είναι και δύσκολη.

Το πλάνο της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και των Οικολόγων Πράσινων στους οποίους ανήκω και εγώ, είναι στη σωστή κατεύθυνση γιατί ζωντανεύει ξανά τον Αγροτικό χώρο που τον θεωρεί πυλώνα. Από εκεί και πέρα βέβαια πάρα πολλά κομμάτια της τωρινής πολιτικής δεν είναι το δικό μας πρόγραμμα αληθινά, αλλά είναι “μπαλώματα” επείγοντα που αφορούν αμαρτίες του παρελθόντος, όπως λέγαμε προηγουμένως για τον ΕΛΓΑ, που τον παραλάβαμε με μερικά δισεκατομμύρια χρέος. Αν θέλουμε πραγματικά να κάνουμε σωστή πολιτική, ο ΕΛΓΑ πρέπει να πατάει στα πόδια του και μπορεί να πατάει στα πόδια του αν δεν υπάρχει διαφθορά και διασπάθιση χρήματος. Άρα πρώτα καθαρίζουμε τα προβλήματα του παρελθόντος και μετά όταν το καράβι γίνει αξιόπλοο μπορούμε να ακολουθήσουμε και τη ρώτα που εμείς επιθυμούμε.

Το χωριό σας το λατρεύω, είχα την ευκαιρία να έρθω εδώ ως φοιτητής τον Αύγουστο του 1979 και μας υπέδειξαν τότε οι φιλόξενοι κάτοικοι το σχολείο εκείνη την εποχή που ήταν γεμάτο με υπέροχα μεγάλα δέντρα για να κατασκηνώσουμε, γιατί δεν είχαμε τότε τα χρήματα να μείνουμε σε ξενοδοχείο. Θυμάμαι τις γυναίκες που μας έφερναν κάθε πρωί γάλα. Δεν νομίζω να υπάρχει τόπος με τόσο φιλόξενους ανθρώπους. Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνες τις ημέρες στα Ανώγεια , είχαμε μαζί μας κάποιους Πέρσες, πρόσφυγες στη Γερμανία και είχε γίνει και ένα αστείο περιστατικό. Οι Πέρσες είχαν ένα μουσικό όργανο σαν μικρό μπαγλαμαδάκι, το οποίο “χάθηκε” από τη σκηνή. Ήταν φανερό ότι κάποιο παιδάκι το ζήλεψε, καθώς δεν μας πήραν χρήματα που είχαμε μέσα αλλά μόνο αυτό το μπαγλαμαδάκι των Περσών. Εκείνο που πραγματικά θαυμάσαμε τότε ήταν ότι μέσα σε 10 ώρες που το έμαθαν οι Ανωγειανοί κατάφεραν και βρήκαν το χαμένο μπαγλαμαδάκι και το είχαν γυρίσει πίσω στον κάτοχο του, δεν ξέρω καν πως το κατάφεραν αυτό! Κινητοποιήθηκε όλο το χωριό για να βρει κάτι που είχε συναισθηματική και μόνο αξία για τους Πέρσες που είχαν έρθει ως επισκέπτες στα Ανώγεια..” ολοκλήρωσε ο κ.Τσιρώνης.

 

Σταύρος Αραχωβίτης, Βουλευτής Λακωνίας

“Καταρχήν ευχαριστούμε θερμά τον Δήμο Ανωγείων και το ΑΚΟΜΜ-Ψηλορείτης για την πρόσκληση και φυσικά όλους όσοι βρέθηκαν σήμερα εδώ, τους κτηνοτρόφους και τους φορείς των Ανωγείων και της ευρύτερης περιοχής. Είναι χαρά μας αλλά και υποχρέωση μας η άμεση επικοινωνία μας με τους παραγωγούς, προκειμένου να λυθούν απορίες και να κοινωνηθούν πράγματα που συμβαίνουν, και που δεν έχουμε άλλο τρόπο να το κάνουμε, καθώς δυστυχώς στα μεγάλα Μ.Μ.Ε δεν υπάρχει η δυνατότητα αυτή να περάσουν τα θετικά μηνύματα, ή να λυθούν ζητήματα επικοινωνίας με τους παραγωγούς. Νομίζω ήταν μια πολύ καλή ημερίδα, τέθηκαν πραγματικά όλα τα ζητήματα που αφορούν τον πρωτογενή τομέα και ελπίζω να απαντήσαμε στα περισσότερα από αυτά. Τουλάχιστον ότι δεν μπόρεσε να απαντηθεί, είναι τροφή για προβληματισμό, για σκέψη και για λειτουργία από εδώ και πέρα.

Πιστεύω ότι στο δημοσιονομικό πλαίσιο που βρισκόμαστε, λύνουμε στον βαθμό που μπορούμε και με την ταχύτητα που μας επιτρέπεται, ένα ένα τα ζητήματα. Ένα από τα βασικά ζητήματα μετά το ξεπούλημα της Αγροτικής είναι και η χρηματοδότηση στον πρωτογενή τομέα. Σε αυτόν τον τομέα προσπαθούμε να αξιοποιήσουμε όσο το δυνατόν καλύτερα προς όφελος των παραγωγών και όχι άλλων συμφερόντων το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης και όχι όπως γινόταν στο παρελθόν. Προσπαθούμε να πάνε όλα τα χρήματα εκεί που πρέπει να πάνε για να πιάσουν τόπο και να είναι προς όφελος και ανάπτυξη των αγροτών. Από την άλλη δημιουργούμε χρηματοδοτικά εργαλεία για να καλύψουμε το κενό που άφησε η Αγροτική τράπεζα στην χρηματοδότηση των αγροτών.

Έχω ξανάρθει στα Ανώγεια, δεν έχω καταφέρει όμως να πάω ακόμα στο Ιδαίον Άντρο. Πήγαμε σήμερα στο Κέντρο Πληροφόρησης το οποίο ήταν εκπληκτικό, πραγματικά εκπληκτικό και ως προς το στήσιμο του μουσείο αλλά και με τα ευρήματα που υπάρχουν! Το χωριό σας είναι πολύ γραφικό, πανέμορφο και φιλόξενο και έχει πρώτα από όλα ζεστούς ανθρώπους. Είναι πάντα χαρά μου να βρίσκομαι στα Ανώγεια..”

 Δήμαρχος Ανωγείων Μανόλης Καλλέργης

” Η εκδήλωση που συν-διοργανώσαμε με το ΑΚΟΜΜ, για την ενημέρωση των φορέων και των παραγωγών για τον πρωτογενή τομέα, παρουσία του Αναπληρωτή Υπουργού Γιάννη Τσιρώνη, θεωρώ ότι ήταν επιτυχημένη και έθεσε τα ζητήματα για το τοπίο σήμερα στον Αγροτικό κόσμο, τα προβλήματα τους, αλλά και τις προοπτικές που διαγράφονται. Σαν δημοτική αρχή πιστεύουμε ότι πέρα από τις υποδομές και τις υπηρεσίες, ο μεγαλύτερος πυλώνας για την ανάπτυξη του δήμου μας είναι η κτηνοτροφία και η ανάπτυξη και ο εκσυγχρονισμός του πρωτογενούς τομέα και αυτό διότι σε αυτόν τον τομέα απασχολείται η πλειοψηφία των κατοίκων του δήμου μας αλλά και της ευρύτερης περιοχής και ιδιαίτερα οι νέοι άνθρωποι που έχουν και τη μεγαλύτερη δυναμική. Πιστεύω ότι και σαν χώρα η Ελλάδα πρέπει να στηριχθεί στις δικές της δυνάμεις για να ξεφύγει από αυτή την οικονομική κρίση. Έτσι και εμείς ως δήμος έχουμε ως προτεραιότητα για την αναπτυξιακή μας πολιτική την δημιουργία υποδομών για ήπιες μορφές τουρισμού μέσα από το Φυσικό Πάρκο Ψηλορείτη με τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά και η ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα, έχοντας πάντα σε αυτή την προσπάθεια την ισορροπία ανάμεσα στον άνθρωπο και το φυσικό περιβάλλον, για την ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της περιοχής μας.” ολοκλήρωσε.

 

 

-->