Του Βασίλη Μιχ. Σμπώκου, Περιφερειακός Σύμβουλος, Π.Ε Ηρακλείου 
Επειδή ήρθε πρόσφατα στο Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης από τη “Λαϊκή Συσπείρωση” το θέμα της κατασκευής του δρόμου Ανώγεια-Αρόλιθος, γιατί μέχρι εκεί τον έχουν προγραμματίσει να γίνει οι ιθύνοντες της Περιφερειακής διοίκησης Κρήτης και συνηγορούν απ’οτι φαίνεται σε αυτό και οι Δημοτικές Αρχές των Δήμων των οποίων τα διοικητικά όρια διασχίζει(Μαλεβυζίου, Ανωγείων).
Κι επειδή για το ίδιο θέμα έστειλαν μία επιστολή στον Περιφερειάρχη και στους Περιφερειακούς συμβούλους κάτοικοι των Σισάρχων, πάμε άλλη μία φορά να τα ξαναπούμε, γιατί η “επανάληψις μήτηρ πάσης μαθήσεως”!!!

Ας ελπίσουμε ότι κάποια στιγμή “θα πάρουν ομπρός” όλοι οι εμπλεκόμενοι:

“ΙΔΑΊΟΣ ΟΔΙΚΌΣ ΑΞΟΝΑΣ”
Μια νέα πρόταση-προσέγγιση του Περιφερειακού συμβούλου Βασίλη Σμπώκου, για ένα πολύπαθο οδικό έργο με μεγάλο αναπτυξιακό αποτύπωμα.

Θέλουμε ένα σύγχρονο Οδικό άξονα ενταγμένο στο στρατηγικό σχεδιασμό της Περιφέρειας Κρήτης ή ένα δρόμο Γάζι-Ορεινό Μαλεβύζι-Ανώγεια χωρίς σχέδιο “πάμε κι όπου βγει ” όπως συμβαίνει σήμερα;

Σε πρόσφατη συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης-πολύ πριν φέρει το θέμα η “Λαϊκή Συσπείρωση και πριν στείλουν οι Σισαρχιανοί την επιστολή-επ’ ευκαιρία  επερώτησης που είχα καταθέσει, για την πρόοδο των εργασιών των μελετών για τα τμήματα Αρόλιθος- Βουλισμένο Αλώνι και Αστυράκι-Κυλιστός-Σίσαρχα, του νέου αυτοκινητόδρομου “Γάζι-Ορεινό Μαλεβύζι-Ορεινό Μυλοπόταμο” ή αλλιώς “δρόμος Ηράκλειο-Ανώγεια” όπως χαρακτηριστικά τον αναφέρουμε σήμερα, αναδείχθηκαν περίτρανα οι αδυναμίες που υπάρχουν, η χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο προσέγγιση της Περιφέρειακης διοίκησης Κρήτης για το σύνολο  του σημαντικού αυτού Αναπτυξιακού οδικού έργου για το Νησί μας και η ακινησία και μη ενεργή δραστηριοποίηση των Δήμων, μέσα απο τα διοικητικά όρια των οποίων, μελετάται ή θα μελετηθεί και θα κατασκευαστεί το έργο.

Και εξηγώ.

Το όραμα για ένα νέο ασφαλές οδικό δίκτυο ταχείας κυκλοφορίας, οριοθετημένο ως κάθετο στο ΒΟΑΚ, σταθερού πλάτους 11 μέτρων,  με αφετηρία και έξοδο από κόμβο Γαζίου έως κόμβο Πανόρμου ή Λατζιμάς ή Σκαλέτα  ή όπου αλλού αποφασιστεί, μήκους περίπου 60-70 χιλιομέτρων, διερχόμενο απο Ορεινό Μαλεβύζι-Ορεινό Μυλοπόταμο-Κάτω Μυλοπόταμο- πρώην Δήμο Αρκαδίου, δεν φαίνεται να το υιοθετεί ή Περιφερειακή Αρχή Κρήτης.
Οι κινήσεις της είναι κοπτοραπτικού χαρακτήρα και στη λογική “πάμε κι όπου βγει”. Την πρακτική και λογική δε αυτήν, την ασπάζονται δυστυχώς και οι άμεσα ενδιαφερόμενες Δημοτικές διοικήσεις.

Η απάντηση που έδωσε η Περιφερειακή διοίκηση Κρήτης  στην επερώτηση μου, αναδεικνύει κατάφωρα τα γραφόμενα μου:

1ον. Δεν εμπεριέχει ως αφετηρία του δρόμου τον κόμβο Γαζίου, αλλά το σημείο που βρίσκεται το παραδοσιακό Κρητικό χωριό “Αρόλιθος”. Από τον Αρόλιθο μέχρι το κόμβο Γαζίου παραμένει ο δρόμος ως έχει. 7,5μ. πλάτος, “λεμομπούκαλο”, κατά την απίστευτη ρήση εν ενέργεια δημάρχου και δε φαίνεται στο ορατό μέλλον να απασχολεί την Περιφεριφερειακή διοίκηση η διασύνδεση με κόμβο Γαζίου δρόμου σταθερού πλάτους 11 μέτρων, όπως θα είναι από τον Αρόλιθο προς τα χωριά του Ορεινού Μαλεβυζίου.

2ον. Δεν υπάρχει κανένα σχέδιο για να προχωρήσει ο δρόμος πέρα από τα Ανώγεια προς Ορεινό Μυλοπόταμο-βόρεια παράλια Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου.
Ο σχεδιασμός είναι να πάει ο δρόμος, όποτε πάει τα επόμενα 20-25 χρόνια μέχρι τα Ανώγεια και μετά βλέπουμε.
Ενώ θα έπρεπε αυτή τη δεδομένη χρονική στιγμή, να έχουν εξευρεθεί οι απαραίτητοι πόροι, για τη σύνταξη μελετών τμημάτων του δρόμου εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Μυλοποτάμου.

3ον. Η μελέτες των τμημάτων Αρόλιθος-Βουλισμένο Αλώνι και Αστυράκι-Κυλιστός που βρίσκονται σε φάση ολοκλήρωσης(είναι τραγικό, 7 χρόνια μετά την εξασφάλιση των κονδυλίων για τις μελέτες, να λέμε ότι βρίσκονται διαρκώς ακόμα σε φάση  ολοκλήρωσης), συναντούν τις έντονες αντιδράσεις των κατοίκων της περιοχής(Τυλισσανών, Γωνιανών, Καμαρακιανών, Μετοχιανών και εσχάτως Σισαρχιανών), γιατί η Περιφερειακή διοίκηση Κρήτης δεν μπήκε ποτέ στη διαδικασία να διαβουλευτεί και να εξηγήσει τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα της λύσης που έχει προκριθεί, για τη χάραξη του δρόμου.
Λέει βέβαια ότι είχε ενημερώσει το Δήμαρχο Μαλεβυζίου, αλλά αυτός το αρνείται οτι έχει συμβεί.

4ον. Εκτέλεση εργολαβίας τμήματος Σίσαρχα-Ανώγεια.
Πριν 3,5 χρόνια εγκαταστάθηκε ο εργολάβος. Ήδη είναι στη φάση της πρώτης χρονικής παράτασης για την υλοποίηση του έργου. Για τους επιτελείς της Τεχνικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας Κρήτης, είναι το έργο με τη χειρότερη μελέτη που θα μπορούσε να υπάρξει.
Ήδη ακούγεται ότι ο εργολάβος παραπονάται ότι το κονδύλι δε φτάνει γιατί έχουν προκύψει επιπρόσθετες εργασίες που δεν αποτυπώνονται στη μελέτη κατασκευής. Λέγεται βέβαια και μακάρι να ισχύει πως έχουν εξασφαλιστεί τα κονδύλια για αυτές τις επιπλέον εργασίες.
Ακούγεται επίσης ότι ιδιοκτήτες χωραφιών στην αρχή και στο τέλος των 2 χιλιομέτρων του δρόμου,
επειδή τους είχαν καλλιεργήσει κάποιοι προσδοκίες για αποζημίωση των απαλλοτριωμένων ιδιοκτησιών τους, έχουν πρόθεση να μπλοκάρουν τις εργασίες, αν δεν πάρουν τα χρήματα.
Αυτό καλό θα είναι να διευκρινιστεί νωρίς.

Η προσωπική μου άποψη είναι ότι ο εργολάβος θα εγκαταλείψει το έργο, όπως ακριβώς το έκανε και ο προηγούμενος στο τμήμα “Βουλισμένο Αλώνι-Αστυράκι” το 2013.
Και θα παρακαλούμε να βρεθεί πάλι ένας Τσίπρας κι ένας Σπίρτζης να σώσουν την παρτίδα-όπως έκαναν για το τμήμα “Βουλισμένο Αλώνι-Αστυράκι” που το βρήκαν το 2015 παραιτημένο στη μοίρα του και με τις αποφάσεις τους ολοκληρώθηκε το 2019-βρίσκοντας κι εκταμιεύοντας 5 εκατομμύρια ευρώ που υπολογίζω ότι θα χρειαστούν επιπλέον για να ολοκληρωθεί το τμήμα Ανώγεια-Σίσαρχα μήκους 2 χιλιομέτρων.(Δυστυχώς προσεγγίζει η αξία κατασκευής του χιλιομέτρου του υπό κατασκευή τμήματος Σίσαρχα-Ανώγεια, αυτήν του νέου ΒΟΑΚ. Τόσο τραγική είναι η μελέτη).

Η συνολική πρόταση μου, που την ανέπτυξα στη συζήτηση της επερώτησης που κατέθεσα, όπως αναφέρω και παραπάνω, είναι να υπάρξει σχέδιο για να εκταμιευθούν οι απαραίτητοι πόροι και να προχωρήσουν οι μελέτες και τα έργα που χρειάζονται, για μία συνολική διαδρομή 60-70 χιλιομέτρων σταθερού πλάτους σε όλο το μήκος της διαδρομής 11 μέτρων, με αφετηρία τον κόμβο Γαζίου και τερματισμό τα Βόρεια παράλια της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου διασχίζοντας την ενδοχώρα της Κεντρικής Ορεινής Κρήτης. Ο νέος αυτός αυτοκινητόδρομος  να ονοματιστεί “ΙΔΑΊΟΣ ΟΔΙΚΌΣ ΆΞΟΝΑΣ” επειδή θα διασχίζει το μεγαλύτερο μέρος του,  χαμηλότερα υψόμετρα της βόρειας πλευράς, της οροσειράς Ίδη.
Αυτό το κατέθεσα και στην πιο πρόσφατη συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο για τον απολογισμό του τελευταίου έτους(2025) της Περιφερειακής διοίκησης Κρήτης.
Γνωστοποίησα την πρόταση μου με επιστολή στο Δημοτικό συμβούλιο Ανωγείων στις 30 Ιουνίου  2025 και το ίδιο έκανα σε προσωπικό επίπεδο με τους  Δημάρχους Μαλεβυζίου και Μυλοποτάμου, ενώ το προσεχές διάστημα θα επισκεφτώ σε συνεννόηση με την Αντιπεριφερειάρχη Ρεθύμνης την Τεχνική Υπηρεσία της Αντιπεριφέρειας για να συζητήσουμε διεξοδικά την πρόταση μου.
Η πρόθεση μου πέρα από την καταρχήν ευαισθητοποίηση είναι και οι έμπρακτες κινήσεις που πρέπει να γίνουν σε αυτήν τη χρονική φάση.
Κι αυτό που πρέπει να γίνει άμεσα είναι η μελέτη σκοπιμότητας σε επίπεδο  αναγνωριστικής μελέτης, η οποία να συνοδεύεται με τη μελέτη κόστους-οφέλους, απ’όπου θα προκύψει η σκοπιμότητα και η αναγκαιότητα της κατασκευής του συγκεκριμένου έργου, όπως ακριβώς το προτείνω, την κατασκευή του “Ιδαίου Οδικού Άξονα”.

Το όραμα του νέου αυτού αυτοκινητόδρομου, ξεκίνησε να παίρνει σάρκα και οστά το 2006 με πρωτοβουλία του αείμνηστου Υπουργού Γιάννη Κεφαλογιάννη.
20 χρόνια μετά, τα βήματα που έχουν γίνει είναι αποκαρδιωτικά, εξαιρώντας τα 4,5 χρόνια διακυβέρνησης Τσίπρα, που ότι ορατό αποτέλεσμα για το δρόμο έχουμε σήμερα,  οφείλεται στις αποφάσεις αυτής της περιόδου(ολοκλήρωση του τμήματος “Βουλισμένο Αλώνι-Αστυράκι” που είχε αφεθεί στη μοίρα του από το 2013 που αποχώρησε απ’ το έργο ο εργολάβος και εξασφάλιση 5 εκατομμυρίων ευρώ για το τμήμα Σίσαρχα-Ανώγεια που εκτελείται σήμερα).
Περιμένω να υπάρξει ουσιαστική προσέγγιση στην πρόταση που καταθέτω και άμεσα αποτελέσματα για τη δρομολόγηση πορείας υλοποίησης του σοβαρού αυτού αναπτυξιακού έργου για τον τόπο μας.
Κλείνοντας θέλω κι από αυτό εδώ το γραπτό κείμενο, ως ένας άνθρωπος που μπήκε θεσμικά με την ιδιότητα του Αντιδημάρχου στη διαδικασία της συλλογής των υπογραφών την περίοδο της δημαρχιακής θητείας Καλλέργη(2014-19) , να ευχαριστήσω τους συμπολίτες μου, που στην συντριπτική τους πλειοψηφία παραχώρησαν δωρεά τις περιουσίες τους για την κατασκευή του δρόμου από τα Ανώγεια(περιοχή Κουνούπι μέχρι την τοποθεσία Κυλιστός διοικητικά όρια Ν.Ρεθύμνης-Ηρακλείου.
Μέρος αυτού του τμήματος(“Κουνούπι-Κυλιστός”) είναι η εργολαβία “Σίσαρχα-Ανώγεια” που εκτελείται σήμερα.


Υστ1. Για την επιστολή των Σισαρχιανών θα τοποθετηθώ στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης, όπου προτίθεμαι να φέρω το θέμα για συζήτηση και ενημέρωση για τα ζητήματα που προβάλει η επιστολή.
Υστ2. Το παρόν κείμενο θα το δημοσιεύω ανά τακτά χρονικά διαστήματα, μέχρι να πάρουν μπροστά όλοι οι εμπλεκόμενοι και να ασχοληθούν όπως πρέπει και αρμόζει στο συγκεκριμένο αντικείμενο, στο σπουδαίο αυτό για την περιοχή μας αναπτυξιακό έργο.