
Σαράντα ημέρες πέρασαν από την απώλεια του σπουδαίου Ανωγειανού καλλιτέχνη, Γιάννη Ξυλούρη ή “Ψαρογιάννη” και το μνημόσυνο του θα τελεστεί στον Ιερό Ναό του Αγίου Μηνά Ηρακλέιου (Μικρό), την ερχόμενη Κυριακή 22 Φεβρουαρίου. Ένα κερί στη μνήμη ενός ανθρώπου που τόσα πολλά έδωσε στα Ανώγεια, την κρητική μουσική παράδοση αλλά και την κοινωνία, με την καλλιτεχνική του αξία, το ήθος και την ανθρωπιά του. Μετά το μνημόσυνο θα προσφερθεί καφές στις καφετέριες στην πλατεία Αγίας Αικατερίνης.
Ο “Ψαρογιάννης” έφυγε από τη ζωή στα 83 του χρόνια στις 15 του περασμένου Ιανουαρίου και αναπαύεται πλέον αιώνια στα Ανώγεια, που τόσο αγάπησε και τίμησε στο διάβα της ζωής του. Ένα μεγάλο πλήθος κόσμου τον αποχαιρέτησε, εκφράζοντας με κάθε τρόπο την αγάπη και το σεβασμό που του είχε, με τον “Ψαρογιάννη” να μένει πλέον “αθάνατος” μέσα από το πλούσιο μουσικό του έργο.
Ο Γιάννης Ξυλούρης αφήνει πίσω του μια πολύτιμη καλλιτεχνική παρακαταθήκη, αποτελώντας σημείο αναφοράς για την κρητική μουσική και τις επόμενες γενιές δημιουργών.
Στα πέντε του χρόνια ήρθε σε επαφή με το πρώτο του όργανο το μαντολίνο και στη συνέχεια με το λαούτο και τη λύρα. Μαθητής ακόμα του δημοτικού, ο Γιάννης μιλάει με τα παραδοσιακά μουσικά όργανα της πατρίδας του εκείνη τη μυστική γλώσσα που μονάχα όσοι έχουν ένα ιερό πάθος να τους καίει τα σωθικά, μπορούν να μιλήσουν. Δώδεκα χρονών συνοδεύει, με το λαούτο στο χέρι, τον αδερφό του Νίκο. Δεκατεσσάρων χρονών κάνει την πρώτη του δισκογραφική δουλειά μαζί με το Νίκο. Δεκαεφτά χρονών θεωρείται ήδη το καλύτερο λαούτο της Κρήτης, και οι πιο σπουδαίοι λυράρηδες αποζητούν τη συνεργασία του. Το λαούτο του έχει συνοδέψει τους πιο γνήσιους λυράρηδες του νησιού.
Ο Γιάννης όμως δεν περιορίστηκε στο λαούτο και στο μαντολίνο, τα δύο όργανα που λάτρεψε από παιδί. Ανοίχτηκε – σαν γνήσιος Ξυλούρης – σε άλλους ορίζοντες, στη λύρα, στο τραγούδι, στη σύνθεση δικών του τραγουδιών. Προικισμένος με μια σπάνια φαντασία και με μια άψογη τεχνική, ο Γιάννης Ξυλούρης άρχισε να συνθέτει σύγχρονα Κρητικά τραγούδια που θα τα ζήλευαν πολλοί καταξιωμένοι -και σπουδασμένοι- συνθέτες μας.
Γνωρίζοντας καλά τη μουσική του τόπου του ως αυθεντικό ταλέντο, αξιοποιεί το μουσικό και καλλιτεχνικό του ένστικτο και ξεδιπλώνει τη σύνθεση με την ίδια ευκολία που τραγουδά μαντινάδες ή δονείται στο ρυθμό ενός χορού. Η μουσική πρόταση που καταθέτει με τούτο το δίσκο είναι αξιοπρόσεκτη. Δίνει ένα διαφορετικό μουσικό στίγμα ερμηνεύοντας στίχους που κινούνται σε αλλιώτικές από τις συνηθισμένες φόρμες. Ο Γιάννης πατά σταθερά στην παράδοση, αλλά προσπαθεί να αξιοποιήσει και τις αρετές της έντεχνης μουσικής προκειμένου να συγκροτήσει και να τοποθετήσει σε στέρεες βάσεις την πρότασή του.
Έντονη είναι η καλλιτεχνική του παρουσία με πολλές συναυλίες και εμφανίσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Στη σαραντάχρονη μουσική του σταδιοδρομία συνεργάστηκε εκτός από τους αδερφούς του Νίκο και Αντώνη και με τον Κώστα Μουντάκη, κυρίως τη δεκαετία του 60, ξεκινώντας ένα μοναδικό και μακρύ κατάλογο δισκογραφικών εκδόσεων που τον καθιερώνουν ως τον περισσότερο ηχογραφημένο λαγουτιέρη στην κρητική μουσική την εποχή εκείνη. Δημιουργική υπήρξε επίσης και η συνεργασία του με διάφορα μουσικά σχήματα από την Ήπειρο, τα νησιά του Αιγαίου, τη Μικρά Ασία και με γνωστούς Έλληνες μουσικοσυνθέτες που καθόρισαν με τη δουλειά τους το σύγχρονο ελληνικό τραγούδι,
Ο Γιάννης Ξυλούρης είναι ο καλλιτέχνης που κυριάρχησε στο λαούτο, και έχει να παρουσιάσει μια μοναδική τεχνική, αποτέλεσμα της οποίας,
υπήρξε μια πληθώρα έξοχων εκτελέσεων, σε δεκάδες δίσκους, που έχουν τη σφραγίδα της τελειότητας.
Πλούσια είναι και η δισκογραφική του δουλειά με πολλές συνεργασίες και πάνω από δέκα προσωπικούς δίσκους όπως: Πετραδολάκια, Κρητικός ήλιος, Ενότητες, Ραψωδίες με λαούτο, Αυγή ξανανταμώσαμε κ.α
Σ’ αυτή τη δισκογραφική δουλειά με γενικό τίτλο: “40 χρόνια Γιάννης Ξυλούρης”, αφιέρωμα στη σαραντάχρονη μουσική του πορεία, συμμετέχουν με τη φωνή τους ο αξέχαστος Νίκος Ξυλούρης, ο Μανώλης Λιδάκης, ο Βασίλης Σταυρακάκης και η κόρη του Ελευθερία Ξυλούρη που συνεχίζει επάξια τη μεγάλη παράδοση της γενιάς της.
Ο Γιάννης Ξυλούρης άφησε πίσω του την σύζυγο του Μαρία Ξυλούρη-Καλλέργη, τα παιδιά του Νίκο και Ελένη Πλάκα, Ελευθερία και Λευτέρη Αντωνακάκη και τα αγαπημένα του εγγόνια.
Στην μνήμη του Ψαρογιάννη, η οικογένεια του προσέφερε στην ΑΝΩΓΗ το ποσό των 300 ευρώ. Τα χρήματα θα διατεθούν για τις ανάγκες της ηλεκτρονικής μας έκδοσης και του Εργαστηρίου Γνώσης, Ιστορίας και Πολιτισμού της ενορίας του Αγίου Γεωργίου στο Μειντάνι. Τους ευχαριστούμε θερμά.
Ας είναι αιωνία η μνήμη σου “δάσκαλε Ψαρογιάννη”.
ΤΟ ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ
Ως οικογένεια του αγαπημένου μας Γιάννη Ξυλούρη (Ψαρογιάννη), θα θέλαμε να εκφράσουμε από καρδιάς ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους όσοι βρεθήκατε κοντά μας με κάθε τρόπο – με την παρουσία, τις ευχές και τα λόγια σας.
Η αγάπη και η εκτίμηση που απλώθηκαν γύρω από το όνομά του, αποτέλεσαν για εμάς ένα βαθιά συγκινητικό βίωμα.
Μέσα από τα μηνύματά σας και τις ιστορίες που μοιραστήκατε μαζί μας καθρεφτίστηκε όχι μόνο ο λαουτιέρης και δάσκαλος που αφιέρωσε τη ζωή του στη μουσική και στην παράδοση, αλλά και ο άνθρωπος: το ήθος, η απλότητα, η γενναιοδωρία και η ζεστασιά της καρδιάς του.
Η διαπίστωση ότι το έργο και η προσφορά του αγγίζουν τόσες καρδιές, όπως ακριβώς και η προσωπικότητα του, είναι μεγαλειώδης και μας γεμίζει υπερηφάνεια.
Ευχαριστούμε που τιμήσατε τη μνήμη του με σεβασμό και αγάπη.
Με βαθιά ευγνωμοσύνη,
Η οικογένεια.