“Στην ιστορία γράφονται και γίνονται μεγάλοι,

αυτοί που καταφέρανε, ότι φοβούνται οι άλλοι”

Με αυτή τη μαντινάδα ξεκίνησε την ομιλία του, στην Κυπερούντα της Κύπρου, ο πάτερ Ανδρέας Κεφαλογιάννης, στην επέτειο του αγώνα της ΕΟΚΑ που εορτάζεται εκεί, κάθε χρόνο στις 31 Μαρτίου. Ο ιερωμένος του ναού του Αγίου Γεωργίου, ήταν επίσημος καλεσμένος από το σωματείο  του πιο ορεινού χωριού της Κύπρου, της Κυπερούντας, του  Θ.Ο.Ι  (Θρησκευτικό, Ορθόδοξο, Ίδρυμα) και του προέδρου του, Κωνσταντίνου Κωνσταντίνου.

Η εκδήλωση αυτή αποτελεί σημείο αναφοράς για ολόκληρη την Κύπρο. .Η ορεινή περιοχή της Κυπερούντας και των γύρω χωριών αποτελούσε την ραχοκοκκαλιά της ΕΟΚΑ, σε αυτή την περιοχή έγιναν οι περισσότερες μάχες τα ολοκαυτώματα και εκεί  ήταν τα περισσότερα κρησφύγετα ανταρτών .Η  περιοχή της Πιτσιλιάς όπως ονομάζεται  ήταν η καρδιά της ΕΟΚΑ .Στο χωρίο έγινε και η πρώτη ένοπλη ενέδρα εναντίων των Άγγλων.

Εις ανάμνηση όλων αυτών των γεγονότων γίνεται σε ετήσια βάση η εκδήλωση μνήμης και τιμής. Αρκετές ομάδες νεαρών μεταφέρουν δάδες από τα καντήλια των τόπων θυσίας αγωνιστών και μεταφέρονται με ευλάβεια από δρομείς που περπατούν αρκετά χιλιόμετρα όπου όλες οι δάδες ενώνονται συμβολικά σε μια  για το άναμμα του βωμού της ελευθερίας στο χώρο της πλατείας του χωριού. Ακολούθησε προσκλητήριο πεσόντων ,παρέλαση και στη συνέχεια καλλιτεχνικό πρόγραμμα με τραγούδια και θεατρική  Παράσταση .Η Παράσταση  φέτος ήταν  αφιερωμένη  στον Νικόλα Γιάγκου ένα νεαρό 25 χρονών που πέθανε από τα βασανιστήρια των Άγγλων αφού αρνήθηκε να αποκαλύψει τους συντρόφους του.

Η εκδήλωση, το νόημα της οποία εξήρε ο υπουργός Παιδείας Πρόδρομος Προδρόμου άρχισε με την άφιξη φλογών από τους χώρους θυσίας, τους ιερούς τάφους και τα μνημεία των ηρώων της περιοχής.

Φλόγα μεταφέρθηκε από το κρησφύγετο του Γρηγόρη Αυξεντίου στο Μαχαιρά, από τα Φυλακισμένα Μνήματα στη Λευκωσία, τον τόπο θυσίας του Μάρκου Δράκου στην Ευρύχου, τα Λημέρια της ΕΟΚΑ στα Σπήλια, από τον τόπο θυσίας του Σωτήρη Τσαγγάρη στο Πελένδρι και από τη Τσάδα γενέτειρα του Ευαγόρα Παλληκαρίδη. 

Η ομάδα που μετέφερε τη φλόγα από τη Τσάδα της Πάφου, περπάτησε για περίπου  48 ώρες μέσα από τα βουνά της Ορεινής Πάφου και του Τροόδου. Ακολούθησε παρέλαση στην οποία έλαβαν μέρος σωματεία της γύρω περιοχής, έφεδροι καταδρομείς, εθνοφύλακες της κοινότητας με τον ατομικό τους οπλισμό και η μαθητιώσα νεολαία της Κυπερούντας.

Ακολούθησαν με λαμπαδηφορία  οι μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Κυπερούντας, και στη συνέχεια έγινε άναμμα βωμού από τον αδερφό του ήρωα Νικόλα Γιάγκου Χαρίτο Γιάγκου  και προσκλητήριο πεσόντων.

Σε υψόμετρο χιλίων τριακοσίων μέτρων, η Κυπερούντα και οι αγώνες της αποτελούν λαμπρό φάρο στην κατεχόμενη Κύπρο.Μαζί του, πέρα από προσωπικά πράγματα, ο πάτερ Ανδρέας, κρατούσε δώρα από το δήμο Ανωγείων και τον Σωκράτη Κεφαλογιάννη, με βιβλία και άλλα αντικείμενα, που προσέφερε στο σωματείο, καθώς και στον Υπουργό Παιδείας της Κύπρου, Πρόδρομο Προδρόμου.

Στην εκδήλωση που συγκέντρωσε χιλιάδες κόσμου, η ομιλία του πάτερ Ανδρέα ήταν η εξής:

“Αγαπητά μου αδέρφια, φίλοι, πατριώτες, μάρτυρες του αγώνα για το δίκαιο, για την ελευθερία, για την αξιοπρέπεια και την Ειρήνη.

Βρίσκομαι ανάμεσα σας, ερχόμενος από τα Ιστορικά και μαρτυρικά Ανώγεια, την πολύπαθη Κρήτη με τους αγώνες της οι οποίοι διαχρονικά στήριξαν το φρόνημα και ανέδειξαν την ταυτότητα των κατοίκων της. Θέλω να σας ευχαριστήσω για την πρόσκληση προς το πρόσωπο μου,  όλους σας και κάθε έναν σας ξεχωριστά, γιατί  σήμερα μαζί σας πιστέψτε με, είναι, βρίσκεται ολάκερο το νησί της Κρήτης και η σκέψη η αδερφική όλων μας, που επιμένουμε να μην εγκαταλείπουμε εστίες, να μην απομακρυνόμαστε από την ιστορία μας, να μη δεχόμαστε την πολιτική των ίσων αποστάσεων σε ζητήματα που αφορούν όχι μόνο το εθνικό μας φρόνημα και την πίστη μας αλλά για όλα εκείνα που ορίζουν τη γη μας, ορίζουν τις μεταξύ των ανθρώπων σχέσεις, ορίζουν τις εστίες μας και το αύριο των παιδιών μας. 

 Ως άνθρωπος της εκκλησίας, ρασοφόρος, φέρων το ιερό πετραχήλι και υψώνοντας τα τίμια δώρα τα Άγια των Αγίων στη θεία προσκομιδή, 

τούτο σας λέγω, δεν κρατιέται πατρίδα όταν λείπει το πείσμα μέσα μας.

Πείσμα  που ορίζουν οι λέξεις ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ

 Αδέρφια μου ο μαρτυρικός σας τόπος εδώ στην ορεινή κοινότητα της Κυπερούντας που αγκάλιασε χωρίς να υπολογίσει την τιμωρία και τον πόνο,  τους αγωνιστές της ΕΟΚΑ, που έδωσε τα παιδιά του όχι θυσιάζοντας τα, αλλά υψώνοντας τα, προς τον αντάρτη θεό, που συμπορπάτησε με τους αντάρτες του αγώνα για την Ένωση με την Ελλάδα, και τον πόλεμο του 1974, το θεό που ευλόγησε τους αγώνες για την πατρίδα και το δίκαιο, για την αλήθεια και την ελευθερία, σε αυτό τον τόπο αδέρφια μου υπάρχει η σπορά. 

 Όλα όσα ζείτε στο σήμερα είναι από τη σπορά της δικής σας απόφασης να μη χαθεί τίποτα από όλα όσα μας άφησαν οι προγόνοι μας,μας δίδαξαν οι δασκάλοι μας, μας έσπρωξαν οι γονείς μας. Η κάθε μέρα σε τούτο τον τόπο, είναι υποχρέωση σας να είναι αφιερωμένη, ως ένα μεγάλο ευχαριστώ για όλους όσους αγωνιστήκαν χωρίς να δειλιάσουν, έδωσαν τη ζωή τους χωρίς να σκεφτούν τα ύστερα του προσωπικού τους κόσμου, για όσους ανάπνευσαν τον πόλεμο χαρίζοντας σε εσάς σε εμάς την έστω λαβωμένη ιστορία μας εν μέσω μιας μαρτυρικής και προδομένης από τα κέντρα λήψης αποφάσεων ειρήνης. 

Όμως επιτρέψτε μου να μοιραστώ μαζί σας την πεποίθηση μου ότι όσο και αν το άδικο κι η προδοσία έχει τη δύναμη να απλώνεται, τόσο η ραχοκοκαλιά της κοινωνίας των ελεύθερων ανθρώπων μένει ατσάκιστη και αντέχει μέχρι να ξανασηκωθεί.  Να θυμάστε πως σε κάθε δάδα με τη φλόγα από τα καντήλια των αγωνιστών μας, υπάρχει τόση δύναμη που καμία προδοσία και κανένα άδικο δεν μπορεί στο τέλος να υπερισχύσει. Μπορεί να φεύγουν από τη ζωή μαρτυρικά τα παιδιά μας όπως ο Νικόλας Γιάγκου που πέθανε από τα βασανιστήρια των Άγγλων στα 25 του χρόνια αρνούμενος  να αποκαλύψει τους συντρόφους του, όμως για κάθε Νικόλα η γη τούτη εδώ γίνεται πιο γερή, πιο στέρεη, πιο δική μας. 

 Κρατείστε πεισματικά αδέρφια μου στην ψυχή σας και στη σκέψη σας, πως όσο η μνήμη ταξιδεύει, τόσο οι Νικολήδες μας θα χαμογελούν ο Ισαάκ και ο Σολωμός θα ανασκουμπώνονται και ο εχθρός θα μοιάζει ανήσυχος και αναστατωμένος. Με τα όσα συμβαίνουν στην Ουκρανία, εγείρεται για μία ακόμη φορά η πεποίθηση πως κάθε πόλεμος κάθε αγώνας σε όποια χώρα και αν συντελείται, για Ελευθερία, ανεξαρτησία, αυτοδιάθεση και δικαίωση,  μοιάζουν οι πόλεμοι αυτοί όλοι, απόλυτα μεταξύ τους. 

 Αυτό που αναδύεται μέσα από τις στάχτες του πολέμου και της καταστροφής που σπέρνει ο άνθρωπος προς τον άνθρωπο είναι η ανάγκη να επιμείνουμε στην προάσπιση των ανθρώπινων αξιών, στην πορεία μας συντροφιά με την αδιατάραχτη πίστη μας και την απόφαση μας ότι δεν ανήκουμε στο σώμα μας αλλά στο θεό και την πατρίδα μας. Η απόφαση αυτή είναι όρκος θυσιαστικός, ικανός να θρέψει τα νέα βλαστάρια που θα ξεφυτρώσουν από τις στάχτες της ντροπής κάθε άδικου πολέμου.

 Το Θρησκευτικό Ορθόδοξο Ίδρυμα Κυπερούντας, έχει μία βαριά ευθύνη στις πλάτες του. 

 ΝΑ μην επιτρέψει όσο η Κύπρος μας είναι υπό κατοχή και διαιρεμένη, να μην αναπαυθεί μήτε η δύναμη της δημοκρατίας, μήτε οι πρωτεργάτες για τη λύση του Κυπριακού, ούτε όμως και η μνήμη τη ιστορίας να αδρανήσει. Αδέρφια μου, γνωρίζω ότι στα χέρια σας και στις πλάτες σας, σηκώνεται τα όπλα ενός πολέμου που ναι μεν δεν έχει αίμα και καταστροφές έχει όμως αν δεν οχυρωθείτε σωστά απώλειες σε αξίες, σε ανθρώπινα δικαιώματα, σε ανασφάλεια για την εδαφική σας ακεραιότητα. Και όλοι όσοι από εσάς είστε ικανοί να βροντοφωνάξετε  ότι τα όπλα αυτά δε σας κουράζουν, να σας πως τι πιστεύω…Δε σας κουράζουν γιατί τα ανασηκώνουν χωρίς να τους θωρείται οι αγνοούμενοι του πολέμου που σαν σκιές αθώρητες βρίσκονται στο πλάι σας και σας εμψυχώνουν χωρίς κραυγές χωρίς θορύβους. Σε αυτούς τους αόρατους συντρόφους σας, τους αγνοούμενους της Κύπρου αλλά και συντρόφους μας, τους πρέπει η διαρκής αναγνώριση, γιατί μόνο μέσω της αναγνώρισης αυτής το 37% των κυπριακών εδαφών που βρίσκονται υπό κατοχή δεν θα πάψουν να είναι δικά μας. Στην Κυπριακή γη πολέμησαν και χάθηκαν κρητικόπουλα. 

Είναι λοιπόν τιμή μου να αναγνωρίζω τη γη σας κι ως δική μου γη, στην οποία η  τουρκική εισβολή και η παράνομη κατοχή, αφορούν στην ντροπή που κορυφώνει με κάθε ευκαιρία το στρατοκρατούμενο πρόσωπο της γείτονας χώρας. Όμως κάθε αδιάλλακτη στάση της Τουρκίας, κάθε απαράδεχτη  παράλογη συμπεριφορά της, έχει απέναντι της το δίκαιο το οποίο αφορά στις Αρχές και Αξίες όπως αυτά αναγνωρίζονται από την Κύπρο την Ελλάδα, την Ευρώπη. 

 Μην απελπίζεστε… 

Τα ιδανικά που τροφοδοτούνται από τη δημοκρατία και την ανθρωπιά, μπορεί να ματώνουν αλλά δεν νικώνται. Η επιμονή στην αδελφοσύνη, στη συμπόρευση, στην αυταπάρνηση, αλλά και η λογική της ομόνοιας που είναι ικανή να σβήσει από τον χάρτη των στόχων για μία ελεύθερη Κύπρο κάθε διχογνωμία και κάθε μορφή εσωτερικής αντίθεσης, είναι απαραίτητα εφόδια στη φαρέτρα που κουβαλάτε. Σας χαιρετίζω για μία ακόμη φορά κλείνοντας αυτές τις φωνακτές μου σκέψεις με μία αναφορά στη νεολαία της Κύπρου. Γνώρισα πολλούς νέους Κύπριους που αγωνίζονται ενάντια στη λήθη. Πολλούς που δεν τους τρομάζει η κούραση των μεγάλων αποστάσεων σε διαδρομές που διανύουν και φυτεύουν τη γνώση της ιστορίας σας και την απόδειξη πως ο αγώνας συνεχίζεται. Έχω διαβάσει για το σημαντικό ρόλο σε όλους τους αγώνες της Κύπρου που διαδραμάτισαν οι νέοι και οι νέες. Σε όλα αυτά τα παιδιά αδέρφια μου, οφείλουμε τιμή και σεβασμό. 

 Είναι τα παιδιά μας, είναι η απόδειξη ότι πετύχαμε να κρατήσουμε ζεστή την αναπνοή, πάνω από το σώμα μιας γης η οποία πονάει, αιμορραγεί, 

αλλά νιώθει πως την φροντίζεται. Και εύχομαι ως κρητικός κι ως Έλληνας να είμαστε σε αξιοπρεπή θέση να την φροντίζουμε κι εμείς οι Ελλαδίτες. Σας χαιρετώ, η ευλογία του κυρίου στις ψυχές σας και στις οικογένειες σας, μην απελπίζεστε, μη λυγάτε, μην ξεχνάτε. 

 Εν ομονοοίς τα μεγάλα έργα.

Την ευχή και την αγάπη μου.”