Το ιστορικό της ημέρας, στην πλατεία Αρμί, ανέπτυξε η κα Παπουτσιδάκη Εμμανουέλα, Καθηγήτρια Γαλλικών του Γυμνασίου Ανωγείων. Αναλυτικά η ομιλία της, έχει ως εξής:

 Οι χρόνοι φεύγουνε πετούν και πάντα τούτη η μέρα

Είναι γραμμένη εκεί ψηλά να λάμπει στο αιθέρα.

Μ’ όλα τα κάλλη τ’ ουρανού στολίζεται η Φύση

Με χίλια μύρια λούλουδα για να τη χαιρετήσει.

Γιορτάζουμε και πάλι τη διπλή μας γιορτή, τη θρησκευτική και την εθνική. Την πρώτη για το χαρμόσυνο μήνυμα του  Αρχαγγέλου προς τη Θεοτόκο, πως θα γίνει μητέρα του Σωτήρα μας, τη δεύτερη για το ελπιδοφόρο άγγελμα του λυτρωμού μας από τη σκλαβιά. Τα θεία λόγια του Αρχαγγέλου Γαβριήλ «Χαίρε και Χαρτωμένη Μαρία ο Κύριος με τα Σου», κι οι λέξεις Ελευθερία ή Θάνατος του ελληνικού Γένους ακούγονται ξανά σ’ όλο τον κόσμο κι αγκαλιασμένες αδελφές Ελλάδα και Θρησκεία μιλούν για της φυλής μας το μακρύ δρόμο και τα υψηλά ιδανικά.

Για εμάς τους Έλληνες Θρησκεία και Πατρίδα είναι δύο πράγματα τόσο ενωμένα που δεν μπορεί να νοηθεί το ένα δίχως το άλλο. Μαζί πριν από πολλά χρόνια σαν τούτη την ημέρα, φώτισαν του μίσους τα σκοτάδια σπάζοντας της ασήκωτης σκλαβιάς την αλυσίδα. Πριν φθάσει σε εμάς το χαρούμενο μήνυμα του Αγγέλου η αδικία κι η λύπη βασίλευαν στη γη. Το μίσος και το δάκρυ μούσκευαν κάθε ανθρώπινη καρδιά.

400 ολόκληρα χρόνια γεμάτα πόνο έζησε τότε η Πατρίδα μας. Τα δάκρια των μανάδων που έχασαν τα παιδιά τους στον μεγάλο αγώνα για τη Λευτεριά του τόπου μας γίνονταν σύννεφα πόνου που ξεκολλούσαν απ’ τις μητρικές καρδιές ανέβαιναν ψηλά στον ουρανό κι από τον σκοτεινιασμένο μας ορίζοντα εξαγνισμένος ο πόνος έπεφτε σα σταγόνες βροχής κάτω στη γη για να δροσίσει τα τιμημένα κόκαλα των ηρώων της πατρίδας μας.

Το τιμημένο ράσο ορθώθηκε ξανά, η λεβεντογέννα ελληνική καρδιά επαναστάτησε κι η Λευτεριά περπάτησε περήφανη πια στις ρεματιές, στα ακρογιάλια, στους κάμπους και στα δάση. Οι μορφές των ηρώων μας φωτισμένες από τη φλόγα της αυτοθυσίας προβάλλουν σήμερα σαν μορφή ημίθεων. 

-Οι Σουλιώτισσες  στην κορφή του Ζαλόγγου έγραψαν μια σελίδα άφθαστου ηρωισμού.

-Στις Θερμοπύλες ο Διάκος, ο ατρόμητος Γέρος του Μωριά βροντοφώναξε σ’ όλους « Ο Θεός υπέγραψε την Ελευθερία της Ελλάδας και δεν παίρνει την υπογραφή Του πίσω ».

– Ο Κανάρης φώτισε τα πέλαγα με τον πυρσό του.

-Το Μεσολόγγι έγινε το μοναδικό στην ιστορία παράδειγμα ομαδικής αυτοθυσίας.  Αγία Λαύρα,  Σούλι,  Ζάλογγο ανήκουν πια στις ένδοξες σελίδες της ιστορίας μας.

Τον εορτασμό της φετινής εθνικής μας γιορτής πρέπει να γιορτάσουμε με περισσότερη συγκίνηση κι ενθουσιασμό. Η 25η Μαρτίου βγαίνει έξω από το πλαίσιο της εθνικής εορτής και παίρνει παγκόσμια έκταση. Γίνεται γιορτή ολόκληρης της ανθρωπότητας κλείνοντας μέσα της τόσα ηθικά διδάγματα που μαρτυρούν όλα όσα είναι δυνατόν να κάνει ο άνθρωπος όταν φουντώνει μέσα του η Θεία πυρκαγιά της αυτοθυσίας.  Σήμερα απ’ άκρη σ’ άκρη γιορτάζει όλη η Μεγάλη Ελλάδα από τη χιονισμένη βουνοκορφή ως το μυρωμένο ακρογιάλι κι από το πιο γαλήνιο χωριουδάκι ως την πιο πολυτάραχη μεγαλούπολη.

 Ο Αγώνας του ’21 παραμένει διαχρονικός κι επίκαιρος για μας τους Νεοέλληνες. Η Ελευθερία θέλει αρετή και τόλμη, θέλει θυσίες για να την αποκτήσουμε και προπαντός για να τη διατηρήσουμε. Η σημερινή μέρα στον περήφανο καταγάλανο ουρανό της Ελλάδας μας όλο δόξα κι όλο χάρη,  Άγια Ημέρα ξημερώνει την ελπίδα για προκοπή, ομόνοια κι αλληλοϋποστήριξη στα σπίτια μας, τις οικογένειές μας, τα σχολεία μας. Με τη σκέψη μας στους δοκιμασμένους συνανθρώπους μας, ας δώσουμε από δω, τα ηρωικά μας Ανώγεια, το μήνυμα της ελπίδας για μια ελεύθερη και ειρηνική ανθρωπότητα.

Ζήτω η 25η Μαρτίου!