Tο πρώτο και νεότερο θύμα της ναζιστικής θηριωδίας στο Ολοκαύτωμα των Ανωγείων, ο οχτάχρονος  Στεφανής Ξυλούρης –  13 Αυγούστου 1944

Μια τραυματική παιδική μου ανάμνηση.

Δίπλα μου έπεσε ο κολλητός παιδικός μου φίλος Στεφανής Ξυλούρης του Μπαμπακιό. Ερμηνεύσαμε λάθος τις οδηγίες εκκένωσης του χωριού από τις υπερήλικες γυναίκες και τα παιδιά και αντί να κατευθυνθούμε στο σχολειό όπου μας ήθελαν οι Γερμανοί να συγκεντρωθούμε πριν κάψουν το χωριό, πήραμε την αντίθετη κατεύθυνση προς τον Ψηλορείτη.

Η σφαίρα του βάρβαρου κατακτητή βρήκε τον Στεφανή και τον είδα να πέφτει αιμόφυρτος.

Κατατρομαγμένος, έτρεξα προς την πλατεία του Περαχωριού (το Λιβάδι) προστατευμένος από τα βράχια που, εντελώς τυχαία, κάλυπταν τη διαδρομή μου. Ακολούθησα από ‘κει τη φάλαγγα των γυναικόπαιδων, μαζί με την 78χρονη γιαγιά μου Αθανάσαινα, μαζί με τον σχεδόν συνομήλικό μου Μιχάλη του Στρατομανώλη στον δρόμο της προσφυγιάς. Αλλά αυτό είναι μια άλλη, καθόλου ευχάριστη ιστορία.

Μετά από 77 χρόνια, κοντά στη Δύση του βίου μου, καταθέτω την εξομολόγησή μου. Αντί να χαρώ που γλίτωσα, η παιδική μου ψυχή φορτώθηκε το βάρος της ενοχής, γιατί, ως κατά δύο χρόνια μεγαλύτερος, δεν τον προστάτεψα κατευθύνοντάς τον σωστά και ακόμα με στοιχειώνει αυτή η σκέψη όσο παράλογη και αν φαίνεται.

Ο πόλεμος, η ναζιστική απάνθρωπη αντίληψη, εκτός από ολοκαυτώματα, καταστροφές και θανατικό, τραυματίζει παιδικές ψυχές δια βίου.

Αγαπημένε μου φίλε Στεφανή, είμαι κιόλας 87 ετών. Εσύ θα ήσουν 85 αν δεν σε δολοφονούσαν οι Ούνοι. Δεν θα αργήσουμε να μονιάσουμε και τότε θα θα μπορέσω να δώσω εξηγήσεις και να ζητήσω συγχώρεση από την χαροκαμένη μάνα σου που τα ανθρωπόμορφα τέρατα εμπόδισαν να σε θάψει. Και με την ησυχία μας θα.μοιραστούμε τις παιδικές αναμνήσεις που μας έκλεψαν.

*Του Νίκου Σκουλά του “Φρουδά”

πρώην Υπουργού και ενεργού πολίτη