Με αφορμή την 77η επέτειο της Μάχης στο Σφακάκι (Ανώγεια) η ΚΟ Ανωγείων του ΚΚΕ και το ΤΣ Ρεθύμνου της ΚΝΕ οργάνωσαν εκδρομή  ιστορικού ενδιαφέροντος στο χωριό και κατάθεση τιμών στο μνημείο της μάχης στο Σφακάκι .

Την λιτή, λόγω της πανδημίας,  εκδήλωση στην τοποθεσία της μάχης άνοιξε και συντόνισε ο Αντώνης Ρούλιος  καλωσορίζοντας, τους  παρευρισκόμενους.

Σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε ο  Μιχάλης Δραμουντάνης  πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου του Δ. Ανωγείων.
Στη συνέχεια τον λόγο πήρε η  Βασιλεία Κούκιου, στέλεχος της ΚΝΕ όπου διάβασε το Ιστορικό της Μάχης αναφέροντας και το ονόματα των μαχητών του Εφεδρικού ΕΛΑΣ.

Ακολούθησε κατάθεση στεφάνων από τον Βασίλη Φασουλά γραμματέα της ΚΟ Ανωγείων του ΚΚΕ, τον Στέλιο Βοσκάκη από την ΚΝΕ, τον Γιάννη Ανδρουλιδάκη από την ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, και τον Μιχάλη Δραμουντάνη εκ μέρους του δημάρχου και του δημοτικού συμβουλίου του Δ. Ανωγείων.

Η σεμνή αυτή εκδήλωση τελείωσε με το κράτημα ενός λεπτού σιγή για αυτούς που έδωσαν την μάχη.

Παρευρέθηκε αντιπροσωπεία από την ΤΟ Ρεθύμνου του ΚΚΕ με τον Στέλιο Αλεξάκη μέλος του ΤΓ, τον  Στέλιο Σταυρακάκη, μέλος της ΤΕ και  δημοτικό σύμβουλο στο δήμο Ανωγείων.

Τα μέλη της ΚΝΕ μετά ο τέλος της εκδήλωσης συναντήθηκαν με νέους του χωριού σε καφετέρια όπου η συζήτηση άνοιξε  πάνω στα ιστορικά γεγονότα, τα συμπεράσματα που βγαίνουν από αυτά, στο σήμερα, τις αξίες και τα ιδανικά από τα οποία εμπνευστήκαν οι μαχητές του ΕΛΑΣ και του ΕΑΜ, την  καθώς και αυτά που μας εμπνέουν για να συνεχίσουμε την πάλη , στις σημερινές συνθήκες.

Η ΚΝΕ στέλνει μήνυμα ελπίδας και αντοχής για τις μάχες που έχει μπροστά της η νεολαία. Μιλάει σε κάθε νέο και νέα που προβληματίζεται για το  «τι πρέπει να γίνει για να αλλάξουν τα πράγματα» και δίνει απάντηση ότι ναι, σήμερα μπορούμε να ζούμε καλύτερα. Στέλνει μήνυμα – οδηγό για τη δράση, για την αδιάκοπη πάλη για τις σύγχρονες ανάγκες, για το πραγματικά νέο και καινοτόμο που βρίσκεται στην πολιτική πρόταση του ΚΚΕ. Στέλνει μήνυμα ότι υπάρχει η κοινωνία της πραγματικής ελευθερίας, με τις δυνατότητες και τα μέσα της παραγωγής στα χέρια του λαού και αξίζει να παλέψει τολμηρά και η νεολαία γι’ αυτή. Γιατί η ελπίδα βρίσκεται στη σύγκρουση, στον αγώνα, στην ταξική πάλη.

Η ΚΝΕ γνωρίζει και τιμά την ιστορία και τις αγωνιστικές παραδόσεις του Κόμματος, του εργατικού και συνολικότερα του λαϊκού κινήματος και εμπνέεται από αυτό για τους αγώνες που έπονται. Για αυτό το λόγο, τον μήνα Αύγουστο προχωράει σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες και εκδρομές οι οποίες θα έχουν ως κορύφωση τους, τις εκδηλώσεις του 47ου Φεστιβάλ ΚΝΕ-ΟΔΗΓΗΤΗ το οποίο θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 19 Σεπτεμβρίου στη Φορτέτζα με πολιτική ομιλία από την Χριστίνα Παναγιωτακοπούλου μέλος της Κ.Ε του ΚΚΕ και με καλλιτεχνικό πρόγραμμα από την Φωτεινή Βελεσιώτου.»

Πληροφορίες και συμμετοχές :

Τηλέφωνα: 6944705619, 6943293117

E-mail: [email protected]

Ανώγεια 7-8-2021

 ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΣΤΟ ΣΦΑΚΑΚΙ

«Πριν από 77 χρόνια, στις 7 Αυγούστου το 1944, μια μικρή ομάδα Ανωγειανών που ήταν ενταγμένοι στον εφεδρικό ΕΛΑΣ Ανωγείων, έδωσαν  αποστομωτική και σκληρή απάντηση, στις φασιστικές δυνάμεις κατοχής, οι οποίες κατά καιρούς ερχόμενοι στο χωριό, τρομοκρατούσαν και προέβαιναν σε προσβλητικές ενέργειες κατά των κατοίκων.                                             

Αυτή τους η συμπεριφορά ήταν βέβαιο ότι δεν θα μπορούσε να γίνει ανεχτή στο χωριό και έτσι στη οργάνωση του ΚΚΕ Ανωγείων, αποφασίστηκε με συντριπτική πλειοψηφία ότι, «όποτε ξαναρθούν στο χωριό οι Γερμανικές φασιστικές δυνάμεις, θα πρέπει να πάρουν σκληρή  απάντηση» για τις προκλήσεις και για τους εξευτελισμούς που έκαναν σε βάρος των κατοίκων.  Άλλωστε τα μηνύματα που υπήρχαν από τις νικηφόρες μάχες κατά του φασισμού από τον Κόκκινο Στρατό, ο οποίος κυνηγούσε πλέον του Γερμανούς φασίστες σε όλη την Ευρώπη, μαρτυρούσαν ότι ο φασισμός έκπνεε τα λοίσθια.

Το βάρος λοιπόν της υλοποίησης αυτής της απάντησης  έπεφτε αναγκαστικά  στον εφεδρικό ΕΛΑΣ, μιας και η δύναμη του τακτικού βρισκόταν αρκετά μακριά και ήταν αδύνατον να προλάβει να αντισταθεί  στους Γερμανούς .                                                                 Στο πλαίσιο αυτής της απόφασης μια ομάδα του εφεδρικού ΕΛΑΣ, αποτελούμενη από τους:

ΝΤΑΓΙΑΝΤΑ ΚΩΣΤΑ (ΛΑΜΠΡΙΝΟΚΩΣΤΑ)

ΝΤΑΓΙΑΝΤΑ ΜΑΝΩΛΗ (ΠΑΠΟΥΡΙΑΝΟ)

ΔΡΑΜΟΥΝΤΑΝΗ ΚΩΣΤΑ (ΛΙΑΜΟΚΩΣΤΑ)

ΠΑΣΠΑΡΑΚΗ ΓΙΑΝΝΗ (ΓΙΑΝΝΙΟ) και

ΠΑΤΡΑΜΑΝΗ ΚΩΣΤΑ 

Με μια κεραυνοβόλα ενέργεια και υπό την καθοδήγηση του Σμπωκογιώργη Πολιτικού Καθοδηγητή της οργάνωσης, κατάφεραν να αρπάξουν τον οπλισμό του τοπικού σταθμού χωροφυλακής, τον οποίο στην συνέχεια έκρυψαν στην τοποθεσία  «φορτωμένου το δέτη», ώστε να είναι άμεσα διαθέσιμος, όποτε αυτό κριθεί αναγκαίο. 

Επίσης είναι γνωστό ότι τα μέλη του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ  σε όλη την περίοδο της κατοχής, με εντολή της οργάνωσης, δεν έμεναν στο χωριό και ιδιαίτερα τις νύχτες, ώστε να μην βρεθούν σε κλοιό και να είναι διαθέσιμοι ανά πάσα ώρα και στιγμή.

Στις 7 Αυγούστου κατέφθασε μια δύναμη από Γερμανούς και Ιταλούς φασίστες, με επικεφαλής τον περιβόητο λοχία «Σήφη», προκειμένου να πάρει ως ομήρους άνδρες για υποτιθεμένη αγγαρεία.                                                                                                                  Όμως δεν βρήκε, γιατί ακριβώς υπήρχε η εντολή και η πρόνοια του ΕΑΜ, και αυτός ως αντίδραση μάζεψε 98 γυναικόπαιδα ομήρους, τα οποία αποφάσισε να τα οδηγήσει στο Γενι-Καβέ.                                                                                                                                  Ο Επικεφαλής Μανώλης Μανουράς (Σμαΐλης), που είχε αναλάβει την ευθύνη για την υλοποίηση της απάντησης που έπρεπε να δοθεί στους Γερμανούς, δίνει άμεσα εντολή στην ΕΠΟΝΙΤΙΣΑ Ειρήνη Μανουρά (ζωνογιάννενα), να πλησιάσει την γερμανική δύναμη και να του αναφέρει, πόσοι ήταν η δύναμη τους και τι οπλισμό διαθέτουν.

Η ζωνογιάννενα άμεσα ενημέρωσε τον Σμαιλομανώλη για την δύναμη και τον οπλισμό των Γερμανών.

Στην συνέχεια δίνει εντολή στον Γιώργη Νταγιαντά (Περβολιό), άμεσα να πάει  στα «Τσουνιά» όπου ήταν το λημέρι του Τακτικού  ΕΛΑΣ , προκειμένου να έλθει σε βοήθεια.

Με βάση τα παραπάνω συγκεντρώνονται μια δύναμη από συνολικά 11 ΕΛΑΣΙΤΕΣ την οποία αποτελούσαν:

Μανουράς Μανόλης ή Σμαϊλομανόλης επικεφαλής

Αεράκης Λευτέρης ή (Νταρολευτέρης)

Νταγιαντάς Μανώλης (Λαμπρινομανώλης )

Νταγιαντάς Μανώλης (Παπουριανός)

Καφατσής Κώστας , (Καφατσόκωστας)

Πασπαράκης Ιωάννης (Γιανιός)

Πασπαράκης Δημοσθένης ,

Πασπαράκης Πέτρος ή (Θοδωρόπετρος )

Φρύσαλης Χαράλαμπος  ή (Φρυσαλοχαραλάμπης)

Ξημέρης Γιώργης ή (Ξημερογιώργης)

Μανουρά Γιώργη ή (Γύπαρη) και

Μανουρά Ειρήνη (Ζωνογιάννενα)

Οι 11 ΕΛΑΣΙΤΕΣ αφού πήραν τον οπλισμό, που είχαν κρύψει στου «φορτωμένου το δέτη», έστησαν ενέδρα στους Γερμανούς στην τοποθεσία «Σφακάκι».

Πράγματι σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, κατέφθασε η πομπή με τους ομήρους και τους γερμανοιταλούς να έχουν διασκορπιστεί ανάμεσα τους.                                                      Αυτό έκανε εξαιρετικά δύσκολη την όλη επιχείρηση, γιατί ήταν άμεσος και ορατός ο κίνδυνος, να σκοτωθούν όμηροι από πυρά των ανταρτών.                                                       Όμως με αξιομνημόνευτη ψυχραιμία και ως να ήταν ήδη συνεννοημένοι από πριν, με την ρίψη του πρώτου πυροβολισμού, διασκορπίστηκαν σε διάφορες κατευθύνσεις και κυρίως προς το χωριό, αφήνοντας εντελώς εκτεθειμένους και εύκολο στόχο τους γερμανοϊταλούς . Αυτοί αιφνιδιασμένοι και μη μπορώντας να συνειδητοποιήσουν τι συνέβη, με σπασμωδικές ενέργειες ορισμένοι προσπάθησαν να αντισταθούν, άλλοι δε να  διαφύγουν από τον κλοιό των Ανταρτών, χωρίς όμως ιδιαίτερο αποτέλεσμα.                                                                 

Η μάχη σχετικά τελείωσε γρήγορα. Ο αιφνιδιασμός ήταναπόλυτος.                 Δύο γερμανοί σκοτώθηκαν επί τόπου και οι υπόλοιποι συνελήφθηκαν, μαζί με τον επικεφαλή τους τον λοχία «Σήφη», οι οποίοι με τον οπλισμό τους, παραδόθηκαν στην δύναμη του τακτικού ΕΛΑΣ, που εν τω μεταξύ είχε καταφθάσει.  Από την δύναμη των ΕΛΑΣΙΤΩΝ κανένας δεν έπαθε το παραμικρό, αλλά και από τους ομήρους επίσης κανένας δεν έπαθε ούτε γρατζουνιά. 

Θα πρέπει να γίνει μια απαραίτητη αναφορά για να μην δημιουργούνται εσφαλμένες εντυπώσεις και παρερμηνείες.

Με το ξεκίνημα της μάχης και στο άκουσμα των πρώτων πυροβολισμών από τους αντάρτες, όλοι όσοι χωριανοί βρισκόταν στην ευρύτερη περιοχή για τυχόν αγροτικές εργασίες, αλλά και από το χωριό, έσπευσαν  να συνδράμουν την ομάδα του ΕΛΑΣ, που είχε επωμισθεί αυτό το δύσκολο έργο. Αυτό δείχνει για μας ,την θέληση του συνόλου των κατοίκων και την απαίτηση των, να δοθεί η αρμόζουσα απάντηση στις φασιστικές δυνάμεις.

Είμαστε σίγουροι ότι εάν το απαιτούσαν οι περιστάσεις, όλοι μαζί με μια ψυχή, θα βοηθούσαν, ώστε αυτή η επιχείρηση να έχει οπωσδήποτε αίσιο τέλος, όπως άλλωστε και είχε.

Γι αυτό και μόνο, η ευγνωμοσύνη μας ανήκει σε όλους. Αυτό είναι σε γενικές γραμμές το ιστορικό της μάχης αυτής, η οποία όμοια της δεν έχει γίνει πουθενά στο πανελλήνιο. Δηλαδή να επιτευχθεί ο δύσκολος στόχος της απελευθέρωσης των ομήρων, της πλήρους εξουδετέρωσης των Γερμανών, χωρίς καμιά απώλεια ή τραυματισμό. Αυτή την ιστορική μάχη τιμούμε και σήμερα.                        

Τιμή και δόξα στην ιστορική Μάχη 

Τιμή και δόξα σ’ αυτούς που δεν λογάριασαν τίποτα, δεν έμειναν απλοί παρατηρητές στα εγκλήματα του φασισμού.»

Ανώγεια Σφακάκι  7-8-2021