Άρθρο του Μανόλη Καλλέργη- Επικεφαλής της Δημοτικής Προοδευτικής Κίνησης «Ανώγεια Μπροστά»

 Ο νέος νόμος για την αυτοδιοίκηση

Ο πιο αντιδραστικός και αντιδημοκρατικός νόμος μέχρι σήμερα.

Ο πιο κοντινός βαθμός διοίκησης στον πολίτη, ο α ‘βαθμός, η τοπική αυτοδιοίκηση, έχει υποστεί πολλές αλλαγές από το 1974 και μετά. Με αρκετές μεταρρυθμίσεις στη δεκαετία του ’80, όπως για παράδειγμα ως προς τις αρμοδιότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης, που διευρυνόταν συνεχώς έως το 1996, που με τον νόμο «Καποδίστρια» καταργήθηκαν οι κοινότητες και θεσπίστηκαν 1080 δήμοι στην Ελλάδα και μέχρι τον νόμο «Καλλικράτη» που οι Δήμοι περιορίστηκαν σε 324 το 2010.

Δυστυχώς όμως, όλες αυτές οι μεταρρυθμίσεις  εστίασαν στη διοικητική ανασυγκρότηση και λειτουργία του δήμου και όχι τόσο στη μεταφορά αρμοδιοτήτων και πόρων από το Κεντρικό κράτος προς τον α ’βαθμό(Δήμος) και β ’βαθμό(Περιφέρειες) διοίκησης, με αποτέλεσμα η αυτοδιοίκηση να παλεύει ακόμα για αποκέντρωση, για οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια και αυτοδυναμία, που είναι και τα σημαντικότερα για την τοπική ανάπτυξη.  Για τη δυνατότητα στη λήψη αποφάσεων με βάση την αρχή της εγγύτητας για περισσότερη δημοκρατία. Όλα αυτά τα χρόνια οι εκλογές για την τοπική αυτοδιοίκηση γινόταν με πλειοψηφικά συστήματα.

Η περιορισμένη μεταρρύθμιση της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ το 2018,με το νόμο «ΚλεισθένηςΙ», άλλαξε, με την καθιέρωση της απλής αναλογικής, το τοπίο της αντίληψής για την τοπική αυτοδιοίκηση, καθιερώνοντας την ισοτιμία της ψήφου των πολιτών και προωθώντας συνεργασίες με βάση τα προγράμματα και την συν αντίληψη για τα τοπικά προβλήματα των αυτοδιοικητικών παρατάξεων.

Δεν προχώρησε όμως στον «Κλεισθένη ΙΙ” για αποσαφήνιση αρμοδιοτήτων και μεταφορά τους από την κεντρική διοίκηση στην τοπική αυτοδιοίκηση και παραχώρηση των αντίστοιχων πόρων όπως όριζε και η ευρωπαϊκήχάρτα για την αυτοδιοίκηση, το άφησε για το μετά. Όλες αυτές οι αλλαγές, σαφώς γίνονται ανάλογα με την ιδεολογία για την αντίληψη που έχει η εκάστοτε κυβέρνηση για τη διακυβέρνηση του τόπου.

Έτσι είδαμε την παρούσα κυβέρνηση από την αρχή να ακυρώνει -να μην αφήνει καν να εφαρμοστεί από τις νέες δημοτικές αρχές, για να δοκιμαστεί και να διορθωθεί όπου χρειαζόταν- τον «Κλεισθένη Ι”. Επιπλέον, είδαμε να αφαιρεί αρμοδιότητες από το κατεξοχήν δημοκρατικό και αντιπροσωπευτικό όργανο, το δημοτικό συμβούλιο και τις μετέφερε στην ελεγχόμενη από το Δήμαρχο, οικονομική επιτροπή και την επιτροπή ποιότητας ζωής. Να συντηρεί και να ενισχύει ένα περισσότερο δήμαρχο-κεντρικό σύστημα στο όνομα της κυβερνησιμότητας, που στην ουσία του είναι συγκεντρωτικό και αδιαφανές .

Με το νέο νόμο καταργεί την απλή αναλογική και δίδει αυτοδυναμία στη δημοτική παράταξη που εξασφαλίζει το 43% στον πρώτο γύρο, δίδοντάς της τα 3/5 δηλαδή το 60% των δημοτικών συμβούλων και εκλέγοντας το Δήμαρχο. Ο Δήμαρχος με αυτό τον τρόπο αν και εκτελεστικό όργανο του δημοτικού συμβουλίου δεν νομιμοποιείται με το 50% συν ένα των ψηφοφόρων, (καταργείται ο Β’ γύρος)  οπότε με το νόμο ορίζεται σαν δήμαρχος της μειοψηφίας . Μειώνει τον αριθμό των δημοτικών συμβούλων παρά την αντίθεση των οργάνων της τοπικής αυτοδιοίκησης, καθιερώνει πλαφόν το 3% για τη συμμετοχή στο δημοτικό συμβούλιο αποκλείοντας έτσι μικρές παρατάξεις και ανθρώπους από τη συμμετοχή στα κοινά. Τέλος αυξάνει δυσανάλογα κατά 150% τους υποψήφιους των παρατάξεων ανάλογα με τις έδρες, βάζοντας πάλι εμπόδια στις μικρές αυτοδιοικητικές παρατάξεις.

Σε δήμους με πολλές κοινότητες θεωρεί έγκυρο το συνδυασμό που σε αυτόν εκπροσωπούνται το 80% των κοινοτήτων, εμποδίζοντας πάλι τους μικρούς αυτοδιοικητικούς συνδυασμούς. Επιφέρει αλλαγές στις κοινότητες των δήμων, ιδιαίτερα σε αυτές με λιγότερους από 300 κατοίκους, καταργώντας τα τριμελή κοινοτικά συμβούλια και την ξεχωριστή τοπική κάλπη πού αποσυνδέει από τους κεντρικούς συνδυασμούς τα τοπικά μέλη, μη αφήνοντας να δρουν τοπικά και αυτόνομα για το καλό του χωριού τους.

Αυτές οι αλλαγές έχουν καθαρά αντιδραστική και αντιδημοκρατική λογική, είναι κομμένες και ραμμένες στα δικά τους μέτρα, δεν εξυπηρετούν την ισοτιμία της ψήφου ούτε τα συμφέροντα των τοπικών κοινοτήτων. Δημιουργούν προσωποκεντρικά,  συμπαγή συστήματα εξουσίας, αποδυναμώνουν τα δημοτικά συμβούλια και δεν προωθούν την αποκέντρωση, την διαφάνεια και τη δημοκρατία.

Πολλοί αυτοδιοικητικοί έχουν χαρακτηρίσει το νομοσχέδιο αυτό ως τη χειρότερη μεταρρύθμιση που έχει γίνει και πολλά περιφερειακά και δημοτικά συμβούλια έχουν εκφράσει με ψηφίσματα την αντίθεσή τους .

Για αυτό δεν θα κρατήσει και πολύ.

Για αυτό θα αλλάξει.