Επτά Οκτωβρίου 1990, η μέρα που ο Ανάστος Νικ.Ξυλούρης περνούσε στην αιωνιότητα, αφήνοντας όμως παρακαταθήκη στα παιδιά του, στην οικογένεια των Ξυλούρηδων και σε όλους τους Ανωγειανούς, το όνομα του, την αξιοπρέπεια, το ήθος κα τη λεβεντιά με την οποία πέρασε όλο το βίο του. Τριάντα χρόνια ακριβώς μετά το φευγιό του, η κόρη του Γεωργία Ανάστου Ξυλούρη, με ένα συγκινητικό της σημείωμα στην ΑΝΩΓΗ αναπολεί στιγμές, συναισθήματα και λέξεις του αγαπημένου της πατέρα και μοιράζεται μαζί μας αναμνήσεις, εικόνες και μυρωδιές της πιο αγνής εποχής των Ανωγείων.
Αναλυτικά το κείμενο της Γεωργίας Ξυλούρη:
ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ ΜΟΥ
Ανάστος Νικ. Ξυλούρης: Λέξεις γραμμένες εδώ και εκεί, στα σημειωματάριά του, στα τεφτέρια του. Ονόματα για όλα, για κάθε ζο, ακριβοδίκαιη περιγραφή. Λέξεις, ήχοι, μυρωδιές και αισθήσεις, όλα ανάκατα τον θυμίζουν. Τριάντα χρόνια μετά.
«κερούλικο ακρόσφαχτο» Νιώθω το χέρι του να πιέζει το μάγουλό μου καθώς κοιμάμαι. «ξαθαχείλικο λοξάρικο» Η μυρωδιά των προβάτων του, ανάκατη με τη μυρωδιά του. «μαγουλάτη πετασάτη» Στ’ αόρι και στο χειμαδιό, στο ξεγιάλισμα, στις κουρές. Τα ζα του, το βιος του. «αδραχείλικο» Το ζο τού φεύγει. Βάζει το χέρι αντηλιά στο μέτωπο. «μαυροασπρομίτικο» Προστάζει το κουλούκι. Πιάνει το μπούζαστρο.«κοκκινόματο» Το κουλούκι επιστρέφει. Βάζει το μαχαίρι ανάμεσα στα δόντια για να δέσει το ζο. Κοκκινίζει το χώμα.«καψαλομαροπισάρι» Η στερμενιά έτοιμη. Οι μουσαφίρηδες περιμένουν. Βουλευτές ή ζητιάνοι.«έγγαλες, μεγαλόστειρα, γκαλεμένες» Βγάζει από την τσέπη του μια χαχαλιά αμανίτες και τους αφήνει στο τραπέζι. Τα παιδιά του παντού. «καψαλή γρια» Οι ξένοι που τον κατεβάζουν με το αμάξι τους στο χωριό, τον φωτογραφίζουν. Οι φωτογραφίες του αφίσες στα καράβια και στους δημόσιους χώρους.«σκορδοκερούλα τζιμπραγή» Το τραγούδι του. «…για μια μεγάλη μάγισσα τα μάγια να μου λύσει !» «φεγγαρόματο καψαλό» Τα στιβάνια του. Τα πατήματά του. Ο χορός του. Ο Λυράρης αναζητά το χορευτή, όχι το αντίθετο. Παίζει το «ζητιάνο» του και εκείνος χορεύει στην Καρυδιά. «πλουμιστό γαλατερό» Το θυμάμαι καλά: χόρευε και καθισμένος στην καρέκλα. Κανονικός συρτός.«ξαθοκάψαλο» Ο Ρωτηχτής, ο Μεσολαβητής. Η ευγενική παρουσία. Ο λόγος του ξεμπερδεύει τα μπερδεμένα.«λιβανή» Τα πουσούνια του, οι επισκέψεις του στη Χώρα, οι Αθήνες του. «φαγοπιοτούρα αοριού- φαγοπιοτούρα χειμαδιού» Όλα τα έξοδα αναλυτικά γραμμένα. Η μυρωδιά του ιδρώτα του. «μαύρο μαντακάτο» 7 Οκτώβρη 1990. Κόσμος πολύς. Το τέλος.
«Ζερβό πιρούνι και μπροκόκαρο και δεξό πισοκόκαρο» Η σαμιά του, ο Πολιτισμός μου. Ο Πατέρας μου.
-Η ΑΝΩΓΗ θα ήθελε να ευχαριστήσει θερμά τα παιδιά του Ανάστου Νικ. Ξυλούρη για την προσφορά 100 ευρώ στη μνήμη του για τις ανάγκες της ηλεκτρονικής μας έκδοσης και του Εργαστηρίου Γνώσης του Αγίου Γεωργίου και των δωρεάν φροντιστηρίων που γίνονται στον χώρο. Ας είναι ελαφρύ το χώμα των Ανωγείων που τον σκεπάζει αιώνια, μαζί με την αγαπημένη του σύντροφο Ουρανία.