Άρθρο της Αντωνίας Μπαγκέρη

Οδοιπορώ γύρω από τ’ Ανώγεια,μέσα μου σε συνεχή πάλη, η αντοχή μου, με την έγνοια μου.Θέλω να προλάβω το χρόνο που τρέχει και γιγαντώνεται.Οι εικόνες που βιώνω μέσα στους καιρούς από το χειμώνα ως την Άνοιξη και το καλοκαίρι, αθροίζονται . Έχουν σχέση με τη γη ,το χώμα κι’ ότι γεννά και το αντικρίζω.Ότι έθρεψε τους γονείς και τους παππούδες μου .Ότι μου δίδαξαν ζωντανά, το γεύτηκα και πρέπει να το διαδώσω.

Αφορά τα χόρτα ,την αναγνώριση τους, τη συλλογή τους, το διαχωρισμό, το μαγείρεμα τους, τη βρώση τους.Η έγνοια μου να μαθαίνω όλο και περισσότερα απ’ αυτό το μαγικό κόσμο, αυξανόταν εξακολουθητικά από τότε που ήμουν παιδάκι κοντά στη γιαγιά και τη μητέρα μου . Συνεχείς εξορμήσεις στη φύση μαζί τους ,παρατηρήσεις και αναζητήσεις , θέριευαν την επιθυμία μου να μετατρέψω την άγνοια σε γνώση.Κι’ η γη γεννά αδιάκοπα. Σε γόνιμα ,πετρώδη ,συμπαγή ,ελαφριά ή βαριά εδάφη.Τα Ανώγεια αποτελούν ένα σημαντικό προορισμό αναζήτησης μου και ανακάλυψης μιας απίστευτης ποικιλίας άγριων βρώσιμων χόρτων με ξεχωριστή νοστιμιά και όψιμη παρουσία.Λαχταρώ να βρεθώ στα πάνω Αμπέλια, στο Αλώνι, στα Κουνά, στις Αναβαθμίδες, στα Σείσαρχα, στο Βρισίδι , στο Κορίτσι, στο κάμπο της Νίδας και με πραγματική ευλάβεια να βρίσκω :

1. Αγόγλωσσους , Anchusa azurea
2. Άγρια μαϊντανά, Scaligeria napiformis
3. Αγριόβλητα , Amaranthus sp.
4. Αγριομάρουλα, Lactuca seriola
5. Αγριόπρασσα , Allium ampeloprasum
6. Αγριοσπάνακα, Centaurea idaea
7. Αγριοσφάραγγα , Asparagus aphyllus
8. Αρχάτζικες , Scandix pecten veneris
9. Βυζάκια , Leontodon tuberosus
10. Γαλατσίδες , Reihardia picroides
11. Γλυκοσυρίδες, Crepis commutata
12. Γλυστρίδες ,Portulaca Oleraceae
13. Γούλες ,ή ασκολύμπρους Scolymus hispanicus
14. Γραδάντερα, Stellaria media
15. Καυκαλίθρες , Tordylium apulum
16. Κοπάνες ή κοκκινοραδίκες , Crepis vesicaria
17. Κουρνοπόδους , Kudmania sicula
18. Κουτσουνάδες, Papaver rhoeas
19. Λαγουδόχορτο, Pasium majus
20. Μάραθα , Foeniculum vulgare
21. Μαυρόβρουβες, Hirschfeldia incana
22. Παχιές , Hypochoeris radicata
23. Πετρομάρουλα, petromarula pinnata
24. Πετσέτες, Urospermum picroides
25. Πιγουνίτες, Tragopogon sinuatus
26. Πιπερίδες , Pimpinella peregrina
27. Ποντικίνες ή μπερολάδικα,Chondrila juncea
28. Ραδίκια, [ Cichorium intybus]
29. Σκουρδουλάκους ή βροβιούς, Muscari spp
30. Σταμναγκάθι στο κάμπο της Νίδας Cichorium spinosum
31. Σταυρόχορτα , Scapiosa atropurpurea
32. Σταφυλίνακες, Daucus carota
33. Στίφνο, Solanum nigrum
34. Στριφτούλια,ή αγριοπαπούλες Silene vulgaris
35. Λάπαθα, Rumex puleher
36. Τσόχους ,Urospermum picroides
37. Φασουλίδες, ή αβαθρακίδες Ranunculus ficariiformis
38. Χαρακούλια , Centaurea raphanina
39. Χοιρομουρίδες , Helmintotheca echioides
40. Ψαλιδοράδικα ,Taraxacum officinal
41. Καλλίτσες , Taraxacum spp
42. Ραπανόβρούβα Raphanus raphanistrum

Αναμφίβολα τα παραπάνω χόρτα γίνονταν η τροφή για επιβίωση των ανθρώπων στα δύσκολα χρόνια της κατοχής .Τότε που τα έτρωγαν από ανάγκη, λόγω απόλυτης στέρησης άλλων αγαθών.Στις μέρες μας ,εκείνοι που τα συλλέγουν και τα μαγειρεύουν είναι περισσότερο άνθρωποι μέσης ηλικίας και άνω.Η νεολαία στη πλειονότητα της ,δεν έχει πρότυπα και έτσι στερείται την ομορφιά της αναγνώρισης, ,της συγκομιδής και της απόλαυσης της γεύσης τους .Αλήθεια πόσοι κάτοικοι του χωριού στην εποχή μας , παίρνουν τα παιδιά τους στα χωράφια για να τους δείξουν αυτό το φυτικό θησαυρό ;Στις πλαγιές των Ανωγείων ,μέσα και έξω από το χωριό, σε πεζούλες , δέτες ακόμη και δαμάκους, τα άγρια χόρτα θα φυτρώνουν με τις πρώτες βροχές του Φθινοπώρου , θα φλερτάρουν με τον ήλιο και θα επεκτείνονται βλαστικά και αναπαραγωγικά .Ο σπόρος τους θα εκτινάσσεται και μέσα από ένα μαγικό πολλαπλασιασμό, θα κρύβεται κάτω απ’ τις πέτρες και τη κοπρισμένη γή , για να βλαστήσει ξανά και ξανά, σ’ ένα ατέλειωτο κύκλο φυτρώματος και λήθαργου , προσμένοντας τα χέρια που θα τα συλλέξουν.

*Η Αντωνία Μπαγκέρη είναι Διδάσκουσα στο τμήμα Δενδροκομίας του ΤΕΙ Κρήτης
*Η επιμέλεια των φωτογραφιών έγινε από τον Μανόλη Σαμόλη