Ρεπορτάζ:Γιώργης Μπαγκέρης

Συγκινητικές στιγμές, παρουσία απογόνων των τεσσάρων Κρητών εθελοντών που έπεσαν ηρωικά στις 23 Δεκεμβρίου του 1912, στην μάχη του υψώματος Προφήτη Ηλία Δεματίου απέναντι στους Τούρκους και στην μεγάλη πορεία του Ελληνικού στρατού από το Μέτσοβο προς τα Ιωάννινα, εκτυλίχθηκαν κατά τα αποκαλυπτήρια του μνημείου με τα ονόματα των πεσόντων, στο Δεμάτι. Η εκδήλωση έγινε στον Ιερό Ναό Αγίας Μαρίνας στο Δεμάτι, δήμου Ζαγορίου, όπου βρίσκονται τα οστά των ηρώων, ανάμεσα τους και του Ανωγειανού Εμμανουήλ Γεωργίου Ξυλούρη ή Νικολάτσο, που σε ηλικία 19 ετών, εθελοντής στρατιώτης, πήρε μέρος στην μάχη στο ύψωμα του Προφήτη Ηλία, τραυματίστηκε βαρύτατα και εξέπνευσε σε νοσοκομείο της Αθήνας στις 13 Φεβρουαρίου 1913, όπως αναγράφεται χαρακτηριστικά στο μνημείο.

 Aνθρωπος που τη ζήση ντου, την έχει χαρισμένη. 

Στη Λευτεριά και στη Τιμή, ποτέ ντου δεν ποθαίνει

Αυτή την μαντινάδα του Γιώργη Καράτζη, αφιέρωσε στη διάρκεια της εκδήλωσης ο απόγονος του “Νικολάτσο”, ο Νικόλαος Ξυλούρης ή Κούβος που βρέθηκε εκεί μαζί με τη σύζυγο του και συγκλονισμένος απότισε φόρο τιμής στον ήρωα της οικογένειας του, αλλά και στα άλλα τρία παλικάρια από την Κρήτη, 106 ολόκληρα χρόνια μετά τον ηρωικό θάνατο τους. Άλλοι Ανωγειανοί που βρέθηκαν στην εκδήλωση ήταν ο Ψαρογιώργης , η Σούλα Ξυλούρη συγγραφέας του βιβλίου για το γενεαλογικό δέντρο των Ξυλούρηδων και φίλοι της οικογένειας.,Μέχρι και πριν από μερικά χρόνια, τα ονόματα των πεσόντων δεν ήταν γνωστά, αλλά επισταμένες έρευνες από τον Δήμο Ζαγορίου τα έφεραν στο φως. Τα τέσσερα ονόματα που χαράχτηκαν στο μνημείο και θα τιμώνται κάθε χρόνο στις 17 Ιουλίου, ημέρα εορτής της εκκλησίας που είναι θαμμένοι οι Κρήτες εθελοντές είναι:

-Εμμανουήλ Γ.Ξυλούρης

-Ανδρέας Εμμ.Αμαριωτάκης

-Νικόλαος Σ.Δρυγιαννάκης

-Στυλιανός Χρ.Μανιαδάκης

Συγκλονιστική ήταν η στιγμή στην εκδήλωση, όταν ο παρευρισκόμενος γνωστός καλλιτέχνης Γιώργης Ξυλούρης ή Ψαρογιώργης, με το λαούτο του είπε ένα ριζίτικο τραγούδι, αφιερωμένο στα τέσσερα Κρητικόπουλα, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης σε όλο τον κόσμο. Παράλληλα συγκίνηση προκάλεσαν τα μέλη του τοπικού εξωραϊστικού-Εκπολιτιστικού  συλλόγου Δεματίου “Ο Άγιος Νικόλαος” που χόρεψαν κρητικούς παραδοσιακούς χορούς προς τιμήν των ηρώων.

Μεταξύ άλλων την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Δήμαρχος Ζαγορίου Βασίλειος Σπύρου, οι Αντιδήμαρχοι Άγγελος Αρμένης και Κώστας Παπακώστας, οι δημοτικοί σύμβουλοι Αγγελική Ράπτη, Παναγιώτης Ρούσκας και Ηλίας Κίτσιος, ο πρόεδρος του τοπικού συμβουλίου Δεματίου Χρήστος Ζιάμβρας,ο πρώην πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Ευτύχιος Μαλανδράκης, ο πρόεδρος του εξωραϊστικού εκπολιτιστικού συλλόγου “Άγιος Νικόλαος” Κωνσταντίνος Κούλας, ο πολιτευτής των ΑΝΕΛ Αντώνης  Βασιλείου, εκπρόσωποι φορέων και κάτοικοι της περιοχής.Από την Κρήτη βρέθηκε εκεί ο πρώην Αντιδήμαρχος Σφακίων Μανούσος Χιωτάκης, ο Ιάκωβος Δρυγιαννάκης εγγονός του αδελφού του πεσόντα Ν.Δρυγιαννάκη, ο στρατηγός ε.α Γεώργιος Κουλιδάκης απόγονος πεσόντα στη μάχη του δεματίου, η εκπρόσωπος του Συλλόγου Κρητών Ηπείρου Αναστασία Νικηφόρου και ο πρόεδρος του Συλλόγου Κρητών Ηπείρου Μανόλης Κοντογιάννης.

Στην εκδήλωση τελέστηκε αρχικά επιμνημόσυνος δέηση, στη συνέχεια έγινε το προσκλητήριο των νεκρών και τα αποκαλυπτήρια της επιγραφής με τα ονόματα των τεσσάρων πεσόντων. Κρατήθηκε ενός λεπτού σιγή μετά την κατάθεση των στεφάνων και ανακρούστηκε ο Εθνικός Ύμνος. Ο Δήμαρχος Ζαγορίου Βασίλειος Σπύρου, στον χαιρετισμό του εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του για την θυσία των τεσσάρων Κρητών, ενώ ανέφερε τις διαδικασίες που ακολούθησε για να μαθευτούν τα ονόματα τους που μέχρι πριν λίγα χρόνια ήταν άγνωστα, αναφερόμενος τέλος στα μεγάλα ιδανικά και τις αξίες του εθελοντισμού.

Σε τηλεφωνική μας επικοινωνία μετά το πέρας της εκδήλωσης ο Νικόλαος Ξυλούρης ή Κούβος, συγκινημένος από την τιμή στον πρόγονο του, έκανε την ακόλουθη δήλωση στην ΑΝΩΓΗ:”Είμαι ιδιαίτερα συγκινημένος για αυτή την εκδήλωση σήμερα στην οποία έδωσα το παρόν με σεβασμό στη μνήμη του Εμμανουήλ Ξυλούρη και των άλλων τριών Κρητών εθελοντών. Άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους πριν 106 χρόνια και που δεν γνωρίζαμε εμείς ακριβώς τον τόπο και τον τρόπο της θυσίας τους. Μάθαμε πλέον τον αγώνα τους και την ηρωική θυσία τους. Ειλικρινά είμαι πολύ συγκινημένος και έτσι την βίωσα όλη αυτή την ημέρα απόψε.Αισθάνομαι μεγάλη περηφάνια που η οικογένεια μου είχε τέτοιους ανθρώπους που πήγαν εθελοντικά να πολεμήσουν για την Πατρίδα τους και εν τέλει να δώσουν το ύψιστο αγαθό, την ζωή τους, για της Ελευθερία της Ελλάδας..”

Εμμανουήλ Γεωργίου Ξυλούρης (Νικολάτσος), ετών 19. Έπεσε υπέρ Πατρίδος στις 21 Δεκεμβρίου του 1912, σε μάχη απέναντι στους Τούρκους για την κατάληψη του υψώματος Προφήτη Ηλία στην πορεία του ελληνικού στρατού από το Μέτσοβο προς τα Γιάννινα.Η μάχη έγινε στις 6 Δεκεμβρίου όπου ο Ανωγειανός Ξυλούρης τραυματίστηκε βαρύτατα και εξέπνευσε στις 21 Δεκεμβρίου. Το όνομα του βρίσκεται χαραγμένο στο Ηρώο των Ανωγείων στο Αρμί και από σήμερα θα υπάρχει και η επιγραφή στον τόπο που άφησε την τελευταία του πνοή, κοντά στα Γιάννενα εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τα Ανώγεια, όπου ο νεαρός στρατιώτης πολέμησε για την ελευθερία της Ελλάδας. Σήμερα Σάββατο 10 Νοεμβρίου στις 3 μ.μ στο Δεμάτι, στον Ιερό Ναό της Αγίας Μαρίνας, στον αύλειο χώρο του οποίου είναι θαμμένοι τέσσερις Κρήτες εθελοντές, ανάμεσα τους και ο Εμμανουήλ Ξυλούρης θα γίνει εκδήλωση μνήμης και τιμής, όπου θα γίνουν και τα αποκαλυπτήρια της πλάκας με τα ονόματα των αθάνατων ηρώων μας. Την εκδήλωση οργανώνουν ο Δήμος Ζαγορίου, η Τοπική Κοινότητα Δεματίου, ο Εξωραϊστικός-Εκπολιτιστικός Σύλλογος Δεματίου «Ο Άγιος Νικόλαος», ο Δήμος Σφακίων Κρήτης και ο Σύλλογος Κρητών Ηπείρου.

Διαβάστε την συνέχεια... »