Archive for Αυγούστου 2017
Τα Ανώγεια απέκτησαν τη δική τους Αγία Αννα. Η νεόκτιστη εκκλησία βρίσκεται στα «Πλάγια», λίγο πιο πάνω από τον ‘Αγιο Νεκτάριο. Τα θυρανοίξια πραγματοποιήθηκαν πριν από ένα μήνα περίπου από το σεβασμιότατο μητροπολίτη Ρεθύμνου και Αυλοποτάμου κ. κ. Ευγένιο.
Η Αγία Αννα, χτίστηκε μετά από μεγάλες και πολύχρονες προσπάθειες, καθημερινούς αγώνες και αγωνίες από τον καλό Ανωγειανό Χαράλαμπο Τζαγκαράκη. Τάμα, της οικογένειας του, όπως μας είπε ο ίδιος.
Η ΑΝΩΓΗ βρέθηκε προ ημερών στην Αγία Αννα. Μείναμε εντυπωσιασμένοι από το τελικό αποτέλεσμα. Όλα όσα έχουν φτιαχτεί είναι σε απόλυτη αρμονία με το περιβάλλον του βουνού. Ο ναός επιβλητικός, το ίδιο και ο προαύλιος χώρος. Η θέα από τα «Πλάγια» μοναδική, θεσπέσια, σε κυριεύει. Στο «πιάτο» του επισκέπτη το χωριό, ο Κουλούκωνας και όπου βλέπει το μάτι… Είναι ίσως από τα πιο επιβλητικά από κάθε άποψη σημεία της Κρήτης.
Ο καθαρός αέρας, το υπέροχο, γεμάτο από ευωδίες περιβάλλον και η γνήσια ΑΝΩΓΕΙΑΝΗ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ από τον πάντα πρόθυμο και φιλότιμο Μπάμπη και την ευγενική σύζυγο του Μαρία, είναι ο καταλληλότερος ίσως συνδυασμός για τους επισκέπτες του ναού, προκειμένου να τους μείνει αξέχαστο το προσκύνημα στην Αγία Αννα των Ανωγείων.
Μπάμπη και Μαρία πολλά συγχαρητήρια!
«Θεού, απόφαση, Χριστού μητέρα και όλοι εμείς θεοτοκόφιλοι. Αυτή είναι η Υπεραγία θεοτόκος Σήμερα αδέρφια μου εορτάζουμε τιμούμε και σκύβουμε το κεφάλι στην Κοίμηση της υπεραγίας θεοτόκου. Όταν η μητέρα όλων μας γνώρισε από τον πατέρα της το θεό μας, ότι θα πεθάνει τράβηξε το δρόμο προς το όρος των Ελαιών πάνω από την Ιερουσαλήμ για να προσευχηθεί και να ετοιμάσει τις σκέψεις και την ψυχή της για το ταξίδι προς την επουράνια και αιώνια βασιλεία. Από το όρος όπου βρισκόταν έστειλε μήνυμα προς τους αποστόλους του κυρίου ώστε να ετοιμαστούν για τη μέρα εκείνη. Όμως όταν κοιμήθηκε η Παναγία, κάποιοι από τους αποστόλους δεν μπόρεσαν να είναι δίπλα της. Η παράδοση αναφέρει πως ένα σύννεφο τους έφερε στο προσκεφάλι του βαθύ ύπνου της. Από εκεί την πήραν και τοποθέτησαν το σώμα της στη Γεσθημανή από όπου τρεις μέρες μετά ανελήφθη στον ουρανό και οι απόστολοι βρήκαν τον τάφο άδειο. Η Παρθένος Μαρία, η Παναγία μας ήταν η απόφαση του Θεού ο οποίος γνωρίζοντας ότι θα γεννηθεί μα
γνωρίζοντας και το βίο της, είχε αποφασίσει ότι αυτή θαήταν μητέρα του Χριστού. Ηταν εκείνη στη σκέψη του θεού για κάθε απόφαση τουσε σχέση με τους ανθρώπους. Επέτρεψε ο θεός μας να την γνωρίσουμε, επέτρεψε να γίνει υπεραγία με πρώτη και πάνω θέση από όλους τους Αγίους. Δεν υποτίμησε κανέναν άγιο απλά η ταπεινότητα της Παναγίας την ανέβασε στο υψηλότερο σκαλί. Αυτή την ταπεινότητα οφείλουμε και εμείς αδέρφια μου να δείχνουμε στην αγάπη και προς την Παναγία, και προς την πίστη μας και προς τους ανθρώπους. ΝΑ είμεθα ταπεινοί. Να είμεθα άξιοι κάθε σκαλιού που μας στέλνει ο θεός να ανεβούμε. Είτε είναι σκαλί δοκιμασίας είτε σκαλί λύτρωσης. Αυτή την ταπεινότητα οφείλουμε να έχουμε και στο λόγο μας και στις πράξεις μας. Αυτή την ταπεινότητα ζητάμε και από όλους όσους βρίσκονται στους θρόνους του εγκώσμιου παρόντος. Αυτή την ταπεινότητα και από κάθε είδους πρόεδρο ζητάμε.
Είτε είναι πρόεδρος κόμματος, είτε πρόεδρος οργανισμού, είτε πρόεδρος της Βουλής, είτε πρόεδρος ακόμα ακόμα και των κληρικών. Όυδείς ωφελείται από την έπαρση ουδείς ωφελείται από λόγους αποπροσανατολισμού. Η φλυαρία ποτέ δεν δημιούργησε ανάταση στους ανθρώπους και στις κοινωνίες. Όφείλουν οι πολιτικοί μας ταγοί να υψώνουν το ανάστημα τους με πράξεις που ωφελούν αλλά και οφείλουν προς κάθε άνθρωπο ξεχωριστά. Δυστυχία προσφέρουν όλοι όσοι επιτίθενται στον άνθρωπο και επίθεση χαρακτηρίζονται όλα όσα αποκόπτουν τόσο τις ψυχές όσο και αυτές καθ΄ αυτές τις υπάρξεις μας από τον μόνο και ουσιαστικό λόγο της ύπαρξης μας που δεν είναι άλλος από την πραγμάτωση της σχέσης μας με τον θεό και τη φύση. Αντισταθείτε αδέρφια μου σε όλους όσους ασεβούν στο θεό μας, ασεβούν στην πίστη μας, ασεβούν με τις πράξεις και τις αποφάσεις τους στον άνθρωπο και στην προσπάθεια του να παραμείνει άνθρωπος. Προσευχόμαστε για κάθε έναν να έχει υγεία και φώτιση. Αλλά αντιστεκόμαστε πολεμάμε με νύχια και με δόντια όλους εκείνους που υποστέλλουν τη σημαία μας,
διαταράσσουν την καθημερινότητα μας, μειώνουν τις θυσίες μας και τις υποβιβάζουν σε υποχρέωση για να ζούμε. Ζητάμε από τους πνευματικούς ανθρώπους να γίνουν τοίχοι περιφρούρησης των αξιών και των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Ζητούμε από τους πρώτους στην τάξη της Όρθόδοξης εκκλησίας μας να γίνουν τα όπλα αντίστασης σε κάθε εχθρό που βάλλει τα καμπαναριά μας και τις άγιες τράπεζες μας. Ζητούμε από τους πολιτικούς που με την ψήφο του Ελληνικού λαού θέτουν τις βάσεις για το κοινωνικό, θεσμικό, νομοθετικό οικοδόμημα να γίνουν στυλοβάτες της παιδείας μας, της υγείας, ισορροπιστές των κοινωνικών ανισοτήτων κυρίως όμως να κατέβουν στους δρόμους και στα μετερίζια που εμείς αγωνιζόμαστε για να μπορέσουν να εισπνεύσουν τις αγωνίες μας και να αποκωδικοποιήσουν τις πραγματικές μας ανάγκες. Η Παναγία μας ήταν το καταπραϋντικό του θυμού του Θεού προς το ανθρώπινο γένος. Από τον κατακλυσμό του Νώε ο θεός μας θα μπορούσε να μην επιτρέψει τη συνέχιση των ανθρώπων. Γνώριζε όμως την μελλοντική ύπαρξη της Θεομήτωρος Μαρίας και η γνώση αυτή γαλήνευε το θυμό του.
Ετσι και εμείς… έχουμε ως καταπραϋντικό την αγάπη του θεού μας και της μητέρας του Χριστού μας. Γνωρίζουμε ότι δεν θα επιτρέψουν να καταστραφούν οι οικογένειες μας, οι ενορίες μας, η νεολαία μας, το αύριο της χώρας μας. Πέρα όμως από τη γνώση και την πεποίθηση αυτή χρέος μας είναι να αγωνιστούμε και οι ίδιοι για όλα αυτά. Να αγωνιστούμε ΜΑΖΙ, ΧΕΡΙ ΧΕΡΙ όπως σας λέω πάντα, ώστε να υπάρχει το αύριο έτσι όπως μας το δίδαξαν οι προγόνοι μας, όπως μας το υπερασπίστηκαν οι αγωνιστές του γένους μας παραδίδοντας μας τα δώρα της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Ετσι όπως μας έμαθαν οι ρασοφόροι πατέρες, να σεβόμαστε, να ακουμπάμε ο ένας τον άλλον, να δίνουμε αναπνοές σε όσους την έχουν ανάγκη, να περπατάμε με σέβος και φόβο θεού. ΝΑ Κάνουμε πράξεις όλα όσα μας διάβασαν ως ιστορίες και ως παραμύθια οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας, όλα εκείνα δηλαδή που μιλούν για την αλήθεια, για την τιμιότητα, για την αντρειοσύνη, τη λεβεντιά, την πρεπιά, το ήθος, τη σεμνότητα. Αδέρφια μου. Δεν είναι κόπος να σηκώνουμε την πίστη μας ψηλά. Δεν είναι παλαιομοδίτικο να μιλάμε για τον πολιτισμό τα ήθη και τα έθιμα μας.
Δεν είναι ντροπή να στηρίζουμε τους γερόντους μας. Ντροπή είναι να προσπερνάμε την ανθρωπιά. Είμαστε έτοιμοι να πολεμήσουμε με όλα μας τα όπλα, όλα εκείνα που σέβονται την ειρήνη. Γιατί ο δικός μας πόλεμος είναι ο πόλεμος της θείας κοινωνίας, του αντίδωρου, του αγιασμού και του ευχελαίου. Είναι ο πόλεμος του κεριού που ανάβουμε των εκκλησιών που χτίζουμε, του φαγητού στον άγνωστο και του σκεπάσματος στον πονεμένο. Με αυτά τα όπλα, δεν πρόκειται ποτέ να νικήσει ο δόλος και η πονηρία, το κέρδος και η υποταγή. Αυτά τα όπλα μας τα λειτουργούμε στο όνομα του πατρός του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Αυτά τα όπλα καταθέτουμε στην αγάπη μας για την Υπεραγία Θεοτόκο και με την εικόνα της μπροστάρισσα διεκδικούμε το κυρίαρχο δικαίωμα μας που ακούει στο όνομα ΑΞΙΌΠΡΕΠΕΙΑ. Είμαστε άξιοι να είμαστε ορθόδοξοι. Είμαστε άξιοι να προσκυνούμε τα άγια των αγίων Ας είμαστε άξιοι της υπεράσπισης όλων όσων στους αιώνες των αιώνων μας κρατούν ως έθνος σε πολύ υψηλό επίπεδο. Με αυτά τα λόγια σας εύχομαι κάθε γαλήνη μέσα στο σπίτι σας, γαλήνη μέσα στις ψυχές σας και όπου
νιώθετε πως υπάρχει αδικία μπείτε μπροστά να την εξαλείψετε. Όπως ακριβώς το ίδιο κάνει η Αγία και ομοούσια Τριάδα της ορθοδοξίας και της πίστης μας. Η Παναγιά μαζί σας αδέρφια μου.»
Το αφιέρωμα του Γιάννη Φασουλά για το Ολοκαύτωμα των Ανωγείων που προβλήθηκε από την ΕΡΤ1
14/08/2017
Ένα μικρό αφιέρωμα για μια μεγάλη αντίσταση, απέναντι στο Φασισμό και το Ναζισμό. Ένα αφιέρωμα για το Ολοκαύτωμα των Ανωγείων που επιμελήθηκα από καρδιάς, για τον τόπο που μεγάλωσα και αγάπησα και προβλήθηκε από τα δελτία ειδήσεων της ΕΡΤ1 στις 13 Αυγούστου 2017. Θα ήθελα να ευχαριστήσω για την εξαιρετική συνεργασία, τους καλούς φίλους και συναδέλφους: Αλέξανδρο Παπαλεβιζόπουλο- Σιδεράκη για το μοντάζ, την Καλλιόπη Χαβέλα στην δημοσιογραφική παραγωγή και τη Βίκη Παππά για τα γραφικά.
Δημοσιεύθηκε σε: Τελευταία Νέα
Ασφαλώς οι Ανωγειανοί έκαναν πολλά δώρα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο πριν και μετά την ανακήρυξη του σε επίτιμο δημότη. Ξεχώρισε βέβαια το δώρο που πρόσφερε ο Δήμαρχος Μανόλης Καλλέργης εκ μέρους του Δήμου , τη λεγόμενη Ασπίδα των Κουρητών ή τύμπανο του Ιδαίου Άντρου. Μια ασπίδα που βρέθηκε στις ανασκαφές του Ιταλού Αρχαιολόγου Federico Halbert το 1884 και σήμερα φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Αυτή απεικονίζει δύο Κουρήτες να κρούουν τύμπανα (πρώτη εικονογραφική αναπαράσταση του κρότου) και μέσα ο ενήλικας Δίας κυρίαρχος στο Δωδεκάθεο.
Έγιναν και άλλα δώρα στον Πρόεδρο όπως ένα κρητικό μαντήλι , ένα μεγάλο ξομπλιαστό κουλούρι 2,5 κιλών, βιβλία του Δήμου για τα Μητάτα της Νίδας, για το Νίκο Ξυλούρη και για το ολοκαύτωμα του Λευτέρη Χαρωνίτη, τα βιβλία των πανεπιστημιακών εκδόσεων «Λευτέρης και Ειρήνη» του Κώστα Μανουρά, μαντινάδες του Αριστείδη Χαιρέτη (Γυαλάφτη) και την «Εμινέ» του Γιώργη Καράτζη. Στην επίσκεψη στο κέντρο Αρχαιολογικής πληροφόρησης η αρχαιολόγος Έφη Σαπουνά-Σακελαράκη του πρόσφερε το τρίτομο επιστημονικό έργο των εκδόσεων της Αρχαιολογικής Εταιρίας Αθηνών για την ανασκαφή του Ιδαίου Άντρου από το Γιάννη Σακελαράκη και τον τόμο του εκλαϊκευμένου έργου με σημειώσεις για την ανασκαφή στη Ζώμινθο.
Πολλοί κάτοικοι χαιρέτησαν ένθερμα στο δρόμο τον Πρόεδρο κερνώντας και προσφέροντας άλλα δώρα (μέλι, μια κατσούνα, ένα σκαλιστό κ.α.).Ο πρόεδρος έδωσε την υπόσχεση τους Ανωγειανούς να επιστρέψει στου στο χωριό μας και να επισκεφτεί τους χώρους της Ζωμύνθου, του Ιδαίου Άντρου και του Ψηλορείτη.
Δημοσιεύθηκε σε: Τελευταία Νέα
Δείτε στο βίντεο της Αγγέλας Σκουλά την συγκλονιστική ερμηνεία της Μαρίνας Δακανάλη, στο ποίημα της Ειρήνης Αναγνωστάκη “Ω! Παναγιά μου Ανωγειανή”, καθώς και τον Ανωγειανό πυρρίχιο πηδηχτό που χόρεψαν τα μέλη του Πολιτιστικού συλλόγου Ανωγείων, παρουσία του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου. Ο κ.Παυλόπουλος συνεχάρη προσωπικά αργότερα όλους τους συντελεστές της μοναδικής αυτής έκφρασης τιμής, μνήμης και σεβασμού στους ήρωες πεσόντες του Ολοκαυτώματος των Ανωγείων.
Δημοσιεύθηκε σε: Τελευταία Νέα
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΓΙΩΡΓΗΣ ΜΠΑΓΚΕΡΗΣ
ΦΩΤΟ: ΑΓΓΕΛΑ ΣΚΟΥΛΑ
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος έφτασε στα Ανώγεια στις 10.30 π.μ για να παραστεί στις εκδηλώσεις μνήμης για την 73η επέτειο του Ολοκαυτώματος των Ανωγείων. Ήταν η πρώτη φορά που Πρόεδρος της Δημοκρατίας τιμά με την παρουσία του τα Ανώγεια και το τρίτο Ολοκαύτωμα της μακραίωνης ιστορίας τους. Τον Πρόεδρο υποδέχτηκε ο δήμαρχος Ανωγείων Μανόλης Καλλέργης ενώ στρατιωτικά αγήματα απέδιδαν τιμές, μέχρι να φτάσει στην εκκλησία του Αγίου Ιωάννου στο Αρμί για να παραστεί στην επίσημη δοξολογία στην οποία χοροστάτησαν ο Σεβασμιότατος Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ.κ Ειρηναίος και ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ρεθύμνου κ.κ Ευγένιος, οι οποίοι και τέλεσαν και το μνημόσυνο αργότερα στην πλατεία Αρμί μαζί με τους ιερωμένους των Ανωγείων για τους πεσόντες του Ολοκαυτώματος και της περιόδου της Γερμανικής Κατοχής. Η πλατεία μπροστά στο άγαλμα του Ανωγειανού αγωνιστή ήταν κατάμεστη από κόσμο, ενώ πέραν της παρουσίας του αξιότιμου Προέδρου της Δημοκρατίας, στα Ανώγεια βρέθηκαν μεταξύ άλλων ο Ευρωβουλευτής της Ν.Δ Μανόλης Κεφαλογιάννης, η βουλευτής της Ν.Δ Όλγα Κεφαλογιάννη, ο Υπουργός Περιβάλλοντος Γιώργος Σταθάκης, ο βουλευτής της Ν.Δ Γιάννης Κεφαλογιάννης, ο Ευρωβουλευτής Νότης Μαριάς,ο αναπληρωτής Υπουργός Υγείας Παύλος Πολάκης, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, ο Δήμαρχος Μυλοποτάμου Δημήτρης Κόκκινος, ο Αντιδήμαρχος Ηρακλείου Γιάννης Αναστασάκης, ο Αντιπεριφερειάρχης τεχνικών έργων και π.δήμαρχος Ανωγείων Νίκος Ξυλούρης και οι πρώην δήμαρχοι Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης και Γεώργιος Σμπώκος.
ΣΥΓΚΙΝΗΣΑΝ Η ΜΑΡΙΝΑ ΔΑΚΑΝΑΛΗ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ
Μετά το μνημόσυνο ακολούθησε η συγκλονιστική α κάπελα ερμηνεία της Μαρίνας Δακανάλη στο ποίημα της Ειρήνης Αναγνωστάκη “Ω!Παναγιά μου Ανωγειανή”, ενώ στο τέλος τα μέλη του Πολιτιστικού συλλόγου Ανωγείων χόρεψαν τον Ανωγειανό πυρρίχειο πηδηχτό και καθήλωσαν το κοινό, αλλά και τον ίδιο τον Προκόπη Παυλόπουλο που στο τέλος χαιρέτησε δια χειραψίας την τραγουδίστρια και τους χορευτές.
Το ιστορικό της ημέρας ανέπτυξε με μια υπέροχη ομιλία του ο φιλόλογος Δημήτρης Σαλούστρος (ΖαΪμης). Ακολούθησε κατάθεση στεφάνου από τον Προκόπη Παυλόπουλο στο άγαλμα του Ανωγειανού αγωνιστή, ενός λεπτού σιγή και ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου, ενώ αγήματα του πεζικού και του Ναυτικού απέδιδαν τιμές.
Στην συνέχεια όλοι βρέθηκαν στην αίθουσα των δημοτικών συμβουλίων όπου ο δήμαρχος Ανωγείων Μανόλης Καλλέργης δώρισε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ένα αντίγραφο της ασπίδας των Κουρητών, ενώ στη συνέχεια τον ανακήρυξε ως επίτιμο δημότη Ανωγείων, μετά από ομόφωνη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου Ανωγείων.Στον χαιρετισμό του ο Δήμαρχος Ανωγείων μεταξύ άλλων ανέφερε τα εξής:”Η παρουσία σας εδώ σήμερα αποτελεί ύψιστη τιμή για τον τόπο μας, αφού για πρώτη φορά ο ανώτατος πολιτειακός άρχοντας της χώρας μας παρευρίσκεται στις εκδηλώσεις μνήμης και τιμής που οργανώνει ο δήμος μας, για το Ολοκαύτωμα των Ανωγείων.
Τα τρία Ολοκαυτώματα των Ανωγείων, το 1822, το 1867 και το 1944, ίσως είναι αρκετά να περιγράψουν την ιστορία αυτού του τόπου και αυτού του λαού, που είχε και έχει το ανάστημα να αντιστέκεται σε κάθε λογής κατακτητές και να υπερασπίζεται με κάθε κόστος, τα ιδανικά της αξιοπρέπειας, της δικαιοσύνης και της Ελευθερίας, αλλά και να αναγεννιέται μέσα από τις στάχτες του και να γίνεται σύμβολο πολιτισμού και γνώσης. Τόπος που γέννησε ανθρώπους, της πολιτικής, της επιστήμης, της μουσικής, του πνεύματος και της προόδου” τόνισε αρχικά και κατέληξε αναφέροντας: “Το δημοτικό μας συμβούλιο με αφορμή τη σημερινή σας επίσκεψη έλαβε ομόφωνα την απόφαση να σας ανακηρύξει επίτιμο δημότη Ανωγείων ως ένδειξη τιμής και αναγνώρισης της συνεισφοράς σας στον κοινό μας αγώνα για αποκατάσταση και δικαιοσύνη, στο θέμα των Γερμανικών επανορθώσεων. Αναγνωρίζοντας τη συμβολή σας στην προσπάθεια που κάνει η Πατρίδα μας να προχωρήσει ενωμένη μπροστά, να ξεπεράσει τη κρίση και να βαδίσει στο δρόμο της Ανεξαρτησίας και της προόδου.
Τη σθεναρή από μέρους σας προάσπιση των εθνικών μας δικαίων και την προσφορά σας στην επιστήμη και την πνευματική ζωή της χώρας μας.” κατέληξε ο Μανόλης Καλλέργης. Στην συνέχεια η πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Ανωγείων Μαίρη Σταυρακάκη-Μπαγκέρη διάβασε το απόσπασμα της απόφασης του δημοτικού συμβουλίου για την ανακήρυξη του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου ως επίτιμου δημότη Ανωγείων.
ΜΕ ΘΕΡΜΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΥΠΟΔΕΧΤΗΚΑΝ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΟΙ ΑΝΩΓΕΙΑΝΟΙ
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας διέσχισε πεζός τον κεντρικό δρόμο του χωριού με προορισμό το Κέντρο Αρχαιολογικής Πληροφόρησης, ενώ μέχρι να φτάσει εκεί χαιρέτησε δια χειραψίας πολύ κόσμο που τον υποδέχτηκε με ιδιαίτερη θέρμη στα Ανώγεια. Στο Κέντρο Αρχαιολογικής Πληροφόρησης τον ξενάγησε στα εκθέματα του η αρχαιολόγος Έφη Σαπουνά Σακελλαράκη, με τον Προκόπη Παυλόπουλο να δηλώνει εντυπωσιασμένος από τον χώρο και να κάνει αρκετές ερωτήσεις για την ιστορία της Ζωμίνθου και του Ιδαίου Άντρου. Φεύγοντας από το Κέντρο ο Προκόπης Παυλόπουλος έγραψε στο βιβλίο επισκεπτών το εξής μήνυμα: “Προσκύνημα σ’αυτό το κόσμημα του Πολιτισμού μας το Μουσείο Ζωμίνθου, μικρό μα πολύτιμο όπως ο τόπος μας. Θερμά συγχαρητήρια στους συντελεστές του..”.
Ο Δήμος Ανωγείων τέλος παρέθεσε γεύμα προς τιμήν του στο κέντρο “Ντελίνα” με όλα τα παραδοσιακά Ανωγειανά εδέσματα.
ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΟ ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΑΝΩΓΕΙΩΝ
Κύριε Δήμαρχε,
Σας ευχαριστώ θερμώς για την μεγάλη τιμή την οποία σήμερα μου περιποιείτε, υπό την ιδιότητά μου ως Προέδρου της Δημοκρατίας, απονέμοντάς μου τον τίτλο του Επίτιμου Δημότη Ανωγείων. Ενός ηρωικού, με όλη τη σημασία της λέξης, Τόπου, του οποίου η συνεχής παρουσία στους μεγάλους υπέρ του Έθνους αγώνες, καθώς και οι μοναδικές θυσίες στις οποίες υποβλήθηκαν οι κάτοικοί του κατά την διάρκεια αυτών των αγώνων, προσέδωσαν απολύτως δικαίως στα Ανώγεια μιαν άκρως ξεχωριστή θέση στην Ιστορία μας.
Ι. Επιτρέψατέ μου, λοιπόν, ν’ αναφερθώ, έστω και δι’ ολίγων, σε ορισμένες κρίσιμες περιόδους της λαμπρής Ιστορίας του Τόπου σας:
Α. Τα Ανώγεια κατοικήθηκαν για πρώτη φορά πριν από το 1182, οπόταν η Κρήτη μοιράστηκε στα δώδεκα αρχοντόπουλα του Βυζαντίου και παραχωρήθηκαν στην οικογένεια των Φωκάδων, αργότερα Καλλέργηδων. Τότε απέκτησαν και την ονομασία “Βασιλικά Ανώγεια”, καθώς ανήκαν στους βασιλικούς άρχοντες.
Β. Το 1648 ήλθε η τουρκική κατάκτηση, έγιναν βακουφικό (μοναστηριακό) χωριό και, παράλληλα, αναδείχθηκαν σε σπουδαίο επαναστατικό κέντρο, αφού οι Ανωγειανοί ουδέποτε υποτάχθηκαν κατ’ ουσίαν. Μάλιστα, τον Μάιο του 1822, στη θέση Σκλαβόκαμπος Μαλεβιζίου, οι πρόγονοί σας Ανωγειανοί νίκησαν τους Τούρκους, έχοντας ως αρχηγό τους τον Βασίλη Σμπώκο. Το γεγονός αυτό στάθηκε αφορμή ώστε, στις 14 Ιουλίου του 1822, ο Σερίφ Πασάς να λεηλατήσει και να πυρπολήσει το χωριό των Ανωγείων, καθώς το βρήκε ερημωμένο, με τους κατοίκους του να πολεμούν στη Μεσσαρά.
Γ. Λίγο πριν από την επανάσταση του 1866, έλαβε χώρα στα Ανώγεια η Συνέλευση για την εκλογή αντιπροσώπων των οπλαρχηγών της Ανατολικής Κρήτης. Η θυσία του ιδεαλιστή Γαριβαλδινού επαναστάτη, Εμμανουήλ Σκουλά, μιας από τις αγνότερες και γι’ αυτό ωραιότερες μορφές του Κρητικού Αγώνα, στο Ολοκαύτωμα του Αρκαδίου, το ίδιο έτος, προσθέτει μιαν ακόμη ένδοξη σελίδα στην λαμπρή Ιστορία σας. Το 1867 ο Ομέρ πασάς κατέλαβε τα Ανώγεια και το Νοέμβριο του ίδιου έτους ο Ρεσίζ πασάς προέβη στην πυρπόλησή τους, δεύτερη φορά στην ιστορία των Ανωγείων και 45 μόλις χρόνια μετά την προαναφερθείσα, πρώτη πυρπόλησή τους.
Δ. Οι κάτοικοι των Ανωγείων έλαβαν μέρος στην επανάσταση του 1897 καθώς και στους υπόλοιπους απελευθερωτικούς αγώνες. Θα μπορούσε, λοιπόν, κανείς να υποστηρίξει ότι ο Κρητικός 19ος αιώνας -με τα Κινήματα και τις Επαναστάσεις, ειδικότερα την εθελοθυσία του Αρκαδίου και τα Ολοκαυτώματα των Ανωγείων το 1822 και το 1867- αποτέλεσε μόνιμη πηγή έμπνευσης για την αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων, όπως αυτές εκδηλώθηκαν στις αρχές του 20ού αιώνα. Και τούτο διότι μαχητές και επαναστάτες απ’ όλη την Κρήτη θα συναντηθούν με τους Ηπειρώτες και τους Μακεδόνες στα μέτωπα των Βαλκανικών Πολέμων και του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου, στα οποία πολλοί εξ αυτών θα πέσουν ηρωϊκώς μαχόμενοι «υπέρ Πατρίδος».
ΙΙ. Η κορύφωση, όμως, της προσφοράς των Ανωγειανών στην Πατρίδα πραγματοποιείται κατά την Μάχη της Κρήτης και την Εθνική Αντίσταση.
Α. Όλα ξεκίνησαν όταν, το 1941, ιδρύθηκε στα Ανώγεια η Επιτροπή Απελευθερωτικής Δράσης. Τα Ανώγεια υπήρξαν ένας από τους πυρήνες της Αντίστασης στην Κρήτη, και κατά την απαγωγή του στρατηγού Κράιπε αποτέλεσαν σταθμό στην διαδρομή που αποφασίσθηκε από τους Κρήτες αντιστασιακούς και τους Άγγλους συμμάχους ότι πρέπει ν’ ακολουθηθεί για την φυγάδευσή του στην Αφρική. Είναι άκρως αποκαλυπτικά της δράσης των Ανωγειανών κατά των Ναζί κατακτητών τα όσα αναφέρει ο Γενικός Διοικητής Κρήτης, Μανούσος Βολουδάκης, στην από 9 Μαρτίου του 1945 αποσταλείσα «Έκθεσή» του (αριθ. πρωτ. 3523) προς τα Υπουργεία Συγκοινωνιών, Οικονομικών, Γεωργίας και Πρόνοιας στην Αθήνα. Με την οποία ζητεί την εκ μέρους τους υποστήριξη της ανάπτυξης των Ανωγείων, αίτημα το οποίο στηρίζει στην μακραίωνη προσφορά των Ανωγείων στην Πατρίδα μας, καθώς και στις ανάγκες τις οποίες ο Τόπος σας την εποχή εκείνη έπρεπε επειγόντως να καλύψει. Τονίζεται, λοιπόν, μεταξύ άλλων, στην εν λόγω έκθεση ότι: «Αμέσως μετά την κατάληψιν της Κρήτης σχηματίζουν οι Ανωγειανοί οργάνωσιν Απελευθερωτικού Αγώνος εις την οποίαν ορκίζονται την 15ην Αυγούστου 1941 και λαμβάνονται αι πρώται φροντίδες της περισυλλογής, περιθάλψεως και αποστολής εις Αφρικήν των Συμμάχων. Οργανώνεται η συμμαχική κατασκοπεία και εγκαθίσταται μόνιμος σταθμός ασυρμάτου υπό τον Γενικόν Αρχηγόν Αντισυνταγματάρχη Τόνη της Αγγλικής κατασκοπείας». Τοιουτοτρόπως, η κωμόπολη των Ανωγείων κατέστη «κέντρον προστασίας και φιλοξενίας παντός καταδιωκομένου υπό των Γερμανών και της μεταφοράς τούτων εις Αφρικήν ως και τόπος αποκρύψεως του απαχθέντος Γερμανού Στρατηγού Κράιπε». Αξίζει, μάλιστα, να τονισθεί ότι η υπόθεση της απαγωγής του στρατηγού Κράιπε μπροστά στα μάτια των Γερμανών στρατιωτών του, ιστορία μοναδικού θάρρους, που αποτέλεσε το προϊόν σύμπραξης ομάδας Κρητών αντιστασιακών, με επικεφαλής τους Μανώλη Πατεράκη και Γιώργο Τυράκη (στους οποίους αργότερα προστέθηκαν οι Αντώνης Ζωιδάκης, Αντώνης Παπαλεωνίδας, Στρατής Σαβιολάκης, Ηλίας Αθανασάκης, Νίκος Κόμης και άλλοι), αλλά και των Άγγλων σαμποτέρ, Πάτρικ Λη Φέρμορ και Γουίλιαμ Στάνλεϊ Μος, θεωρήθηκε σύμβολο της Κρητικής αντίστασης και παράδειγμα ως προς το πώς πολεμούν οι Κρήτες αλλά, και γενικώτερα, οι Έλληνες, όταν η ανάγκη το απαιτεί.
Β. Η εν λόγω αντιστασιακή δράση των ηρωικών Προγόνων σας, με αποκορύφωμα τη συμμετοχή τους στην «υπόθεση Κράιπε», έδωσαν την αφορμή στον Διοικητή του Φρουρίου Κρήτης, Στρατηγό Χ. Μίλλερ, προκειμένου αυτός να διατάξει την ισοπέδωση των Ανωγείων και την εκτέλεση κάθε άρρενος Ανωγειανού που θα βρισκόταν σε απόσταση 1 χιλιομέτρου από τα Ανώγεια. Το απόγευμα της 12ης Αυγούστου οι άνδρες των Ανωγείων, αφού ειδοποιήθηκαν ότι έρχονται πολλοί Γερμανοί, έφυγαν από τα Ανώγεια, κι έτσι αποφεύχθηκαν περισσότερες εκτελέσεις. Την επόμενη ημέρα, στις 13 Αυγούστου, οι Γερμανοί, αφού πρώτα περικύκλωσαν το χωριό, διέταξαν τους κατοίκους που είχαν μείνει σ’ αυτό –περίπου 1500- ν’ αναχωρήσουν μέσα σε μισή ώρα προς την κατεύθυνση του Γενή Κααβέ και να διασκορπισθούν σε διάφορα χωριά της Ρεθύμνης. Ακολούθως, προέβησαν σε γενική λεηλασία του χωριού. Στην συνέχεια, έκαιγαν κάθε οικία χωριστά και μετά την ανατίναζαν με δυναμίτιδα. Κάθε νύχτα, οι Γερμανοί αποσύρονταν στα Σείσαρχα και το πρωΐ επέστρεφαν στ’ Ανώγεια, για να συνεχίσουν το καταστροφικό τους έργο. Το μέγεθος της λεηλασίας θα το κατανοήσει κανείς, όταν λάβει υπ’ όψιν ότι αυτή διήρκησε από τις 13 Αυγούστου έως τις 5 Σεπτεμβρίου 1944. Κατά την διάρκεια της διαρπαγής, οι Γερμανοί δολοφόνησαν ουσιαστικώς εντός της κωμόπολης των Ανωγείων τον Γ. Σπιθούρη, τους παράλυτους εξαδέλφους Κωνσταντίνο και Ιωάννη Ξυλούρη (ή Κίτρη), τον υπέργηρο Νικόλαο Αεράκη, τον νοητικώς πάσχοντα (λόγω τραύματος της κεφαλής) Εμμανουήλ Ι. Σαλούστρο, ενώ πολλοί άνδρες επίσης δολοφονήθηκαν στα πέριξ. Από τις γυναίκες, δύο αδελφές, η χήρα Εμμ. Καλλέργη και η χήρα Εμμ. Καβλέντε, καθώς και η χωλή Ειρήνη Καραΐσκου και η Ευαγγελία Ιω. Παπασπαράκη, αρνήθηκαν ν’ αποχωρήσουν, οπότε κάηκαν μέσα στις οικίες τους και καταπλακώθηκαν από τα ερείπια των οικιών τους, που ακολούθως ανατινάχθηκαν. Από τις 940 οικίες των Ανωγείων, δεν απέμεινε ούτε μία.
Γ. Συνολικά, από το 1941 έως και το 1944, στην περίοδο της Κατοχής και του αγώνα κατά των Γερμανών κατακτητών, εκτελέσθηκαν απ’ αυτούς 117 Ανωγειανοί. Εις αναγνώριση της μεγάλης αυτής θυσίας των Ανωγειανών, το 1946 η Πολιτεία κήρυξε τα Ανώγεια Ιστορικό Δήμο και τα τίμησε με την απονομή του πολεμικού Σταυρού Α’ Τάξεως.
III. Στο σημείο αυτό ας μου επιτραπεί, επιπροσθέτως, να επαναλάβω την πάγια άποψή μου για το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων. Η Ελλάδα θεωρεί διαχρονικώς ότι οι απαιτήσεις που αφορούν το κατοχικό δάνειο και τις αποζημιώσεις είναι πάντα νομικώς ενεργές και δικαστικώς επιδιώξιμες. Αυτή η θέση δεν υποστηρίζεται από την Ελλάδα μόνο για οικονομικούς λόγους. Είναι αυτονόητη θέση για να μην σβήσουν οι μνήμες. Το έχω τονίσει πάντοτε: Την εντάσσουμε στο πλαίσιο του διεθνούς νομικού πολιτισμού. Και μέσα σε αυτόν τον διεθνή νομικό πολιτισμό, αλλά και τον ευρωπαϊκό νομικό πολιτισμό, θα πρέπει να υπάρξει δίκαιη λύση. Αυτό το δικαίωμά μας, της προσφυγής στα διεθνή δικαιοδοτικά όργανα, δεν μπορεί να μας το στερήσει κανένας.
ΙV. Τιμώντας σήμερα την 73η επέτειο μνήμης του τρίτου εκ των τριών Ολοκαυτωμάτων που βίωσαν στη μακραίωνη Ιστορία τους τα ηρωϊκά Ανώγεια, διαπιστώνουμε, για πολλοστή φορά, ότι για εμάς, τους Έλληνες, η ελευθερία αποτελεί υπαρξιακή αρχή και άρα τρόπο ζωής. Όταν οι περιστάσεις το απαιτούν, γινόμαστε «και παρά δύναμιν τολμηταί και παρά γνώμην κινδυνευταί και εν τοις δεινοίς ευέλπιδες», κατά τον Θουκυδίδη. Αυτήν την αλήθεια οφείλουν να την γνωρίζουν εχθροί και φίλοι. Η Ελλάδα ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και μάλιστα στον σκληρό πυρήνα της, την Ευρωζώνη. Συμπεριφέρεται στη διεθνή πολιτική ζωή με απόλυτο σεβασμό στο Ευρωπαϊκό και το Διεθνές Δίκαιο, στο σύνολό τους. Είναι δηλαδή δύναμη που εργάζεται για την Ειρήνη και την Ανάπτυξη τόσο στην εγγύς περιοχή των Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όσο και στο ευρύτερο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πλην, όμως, εάν χρειασθεί, εμείς, οι Έλληνες, είμαστε έτοιμοι να υπερασπισθούμε αποτελεσματικά τα σύνορα, το έδαφος και την κυριαρχία της Πατρίδας μας, που αποτελούν και σύνορα, έδαφος και κυριαρχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο σημείο αυτό θέλω να επισημάνω ότι χαίρομαι ιδιαίτερα, γιατί χθες η καγκελάριος Μέρκελ ξεκινώντας την προεκλογική της εκστρατεία από το Ντόρμοντ αναγνώρισε ότι η Ευρώπη πρέπει να τιμά τον αγώνα και τις θυσίες των Ελλήνων για να παραμείνει η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι Έλληνες με πολλές θυσίες, για λάθη που δεν ήταν δικά τους, πάλεψαν για να παραμείνει η χώρα μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στον σκληρό πυρήνα της, την Ευρωζώνη. Αυτά που επεσήμανε χθες η καγκελάριος αποτελούν μια αναγνώριση των αγώνων των Ελλήνων. Θέλω όμως να επισημάνω ότι αποτελούν και αναγνώριση ότι η Ευρώπη πρέπει να προχωρήσει με όρους θεσμικούς στην ολοκλήρωσή της. Δεν υποτιμούμε την οικονομική και νομισματική ένωση της Ευρώπης, πρέπει όμως να προχωρήσει και στην θεσμική της ολοκλήρωση με σημαία τις αξίες της Ελευθερίας, του Ανθρωπισμού, της Αλληλεγγύης, της Δημοκρατίας και της Δικαιοσύνης.
Κύριε Δήμαρχε,
Αναχωρώντας από τα Ιστορικά και πανέμορφα Ανώγεια, με τον άκρως τιμητικό τίτλο του Επίτιμου Δημότη της πόλης σας, θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι όσα εξέθεσα θα αποτελέσουν καθοριστικής σημασίας δείκτη πορείας κατά την άσκηση των καθηκόντων μου. Επιπλέον, παίρνω μαζί μου, στις νοερές αποσκευές μου, τις καλύτερες αναμνήσεις της έξοχης φιλοξενίας που μου επιφυλάξατε, για την οποία και πάλι ειλικρινώς σας ευχαριστώ.