Archive for Ιανουαρίου 2013
”ΟΣΟ ΜΙΚΡΟΣ…”
06/01/2013
Όσο μικρός ο άνθρωπος και αν είναι αν σηκώσει,
ανάστημα στη λευτεριά που θέλει θα σιμώσει.
Κι όσο κι αν θένε οι δυνατοί σκλάβο να τον κρατούνε,
και με φοβέρες κι απειλές να τον περιφρονούνε,
και να του λένε ειρωνικά κουράγιο κακομοίρη,
θα ‘ρθει μια μέρα στση χαράς να ‘χεις αδερφομοίρη.
Κι ωσάν το καθαρό ουρανό που συννεφιά δεν έχει,
κι ο ήλιος βγαίνει ξέγνοιαστος το κόσμο να προσέχει,
δίχως να βλέπει του βοριά τη μπάντα πως μανίζει
και σύννεφα τον ουρανό σιγά σιγά γεμίζει.
Έκεια που λέει πως είναι ευγιά στο χιονιστή γυρίζει
και με βροντές και αστραπές την πλάση πλημμυρίζει
Η στούπα πέφτει χαχαλιές με κοκοσάλι ομάδι
και παίρνει ο κόσμος τη μορφή του μαυρισμένου Άδη.
Άνθρωποι,ζώα και πουλιά τόπο να βρουν γυρένε,
απ’ του καιρού τη μάνητα για να γλιτώσουν θένε.
Έτσα του σκλάβου τη ψυχή που η σπίθα τηνε καίει,
γίνεται φλόγα και φωθιά και λευτεριά γυρεύει.
Τα κόκαλα ντου αδιαφορεί στο μπέτη τζη αν ‘φήσει,
αρκεί η γενιά που έρχεται ελεύθερη να ζήσει.
Χωρίς θυσίες λευτεριά ποτέ δεν αποχτάται,
δίχως αξίες άνθρωπος καθόλου δε λογάται.
—Ένα ποίημα από τον Βασίλη Σμπώκο (Λουκά) του Ατζαρομάνωλα για τους αναγνώστες της ΑΝΩΓΗ.
Δημοσιεύθηκε σε: 
Ενας χρόνος έντονος και στην Αρχαιολογία, με επεισόδια όχι πάντα θετικά, υπήρξε το 2012. Η μεγάλη κλοπή στην Ολυμπία σημαδεύει τη χρονιά που πέρασε, όσο κι αν τα αρχαία βρέθηκαν τελικώς και επέστρεψαν στη θέση τους. Υπήρξαν πάντως ενδιαφέρουσες εξελίξεις σε διάφορα μέτωπα. Η επαναλειτουργία του Ακρωτηρίου με το νέο στέγαστρο, μεγάλες αρχαιολογικές εκθέσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, που βεβαίως συνεχίζονται, συνέδρια χάρη στα οποία δημοσιοποιήθηκαν νέες ανασκαφές και σπουδαία ευρήματα, η καλή πορεία των αναστηλωτικών έργων στην Ακρόπολη και η άριστη πορεία των έργων του ΕΣΠΑ, η εν εξελίξει είσοδος της ψηφιακής τεχνολογίας στην ξενάγηση μουσείων συνιστούν βήματα προς τα εμπρός, παρά τη δεινή θέση στην οποία έχει περιπέσει και ο τομέας της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το 2012, έτος μνημονίου – ας μην ξεχνάμε -, καταγράφεται επίσης ως το έτος που το υπουργείο Πολιτισμού υποβιβάστηκε σε Γραμματεία του υπουργείου Παιδείας, κάτι που ως αυτή τη στιγμή μόνο αρνητικά πιστώνεται. Η αλλαγή πολιτικής ηγεσίας, η περικοπή του προϋπολογισμού, η αναμενόμενη πώληση της έδρας του (προκειμένου να καταβάλλει μίσθωμα εν συνεχεία!), ακόμη και η αλλοπρόσαλλη πολιτική μερίδας αρχαιολόγων στην κατάδειξη προβλημάτων προκάλεσαν σύγχυση και απαισιοδοξία.
Σωστικές είναι στην πλειονότητά τους οι μεγάλες ανασκαφές που γίνονται σήμερα στην Ελλάδα – ας είναι καλά τα μεγάλα έργα, όπως το μετρό της Θεσσαλονίκης για παράδειγμα -, και ανάλογα είναι τα ευρήματα. Από αυτά «Το Βήμα» έχει επιλέξει δέκα και τα παρουσιάζει χωρίς σειρά σπουδαιότητας.
ΖΩΜΙΝΘΟΣ
Το μυστήριο αποκαλύπτεται
Στον δρόμο προς την Ιδα και το Ιδαίον Αντρον η Ζώμινθος αποκαλύπτει το μυστικό της. Η πολυτέλεια του κτιρίου που ανασκάπτεται στα 120 μ. πάνω στον Ψηλορείτη από την Εφη Σαπουνά-Σακελλαράκη και το πλήθος των λατρευτικών αντικειμένων που έρχονται στο φως, μεταξύ των οποίων τα χάλκινα ειδώλια, ο μεταλλικός κύλινδρος με τα χαραγμένα φίδια (το σκήπτρο του ιερέα), τα θυμιατήρια, τα χάλκινα εγχειρίδια και κύπελλα, ρυτά και πολλά αναθήματα, δείχνουν ότι σε αυτό το κτίριο υπήρχαν επίσημοι χώροι τελετών και σπουδαίο ιερό. Μετά την τελευταία ανασκαφή η πιθανότητα να επρόκειτο για το κτίριο που χρησιμοποιούσαν οι ιερείς του Ιδαίου Αντρου τον χειμώνα μεταφέροντας εκεί τη δραστηριότητά τους είναι μεγάλη.
Απο ΤΟ ΒΗΜΑ
Φιλική νίκη για τον «Αετό»
05/01/2013
Την πρώτη συγκέντρωση και ταυτόχρονα το πρώτο φιλικό παιχνίδι για το 2013 είχε την Παρασκευή το απόγευμα ο Αετός Ανωγείων καθώς επικράτησε με 4-1 του Ελλάνιου Δαίδαλου στα Ανώγεια. Η ομάδα μπαίνει σιγά σιγά σε πιο εντατικούς ρυθμούς καθώς την μεθεπόμενη Κυριακή 13 Ιανουαρίου θα επιστρέψει σε αγωνιστική δράση με την αναμέτρηση με τον Άρη Ρεθύμνου στα Μισίρια για το πρωτάθλημα. Ενδιάμεσα η διοίκηση της ομάδας θα μεταβεί στο Ρέθυμνο την Τετάρτη ώστε να απολογηθεί ενώπιον της επιτροπής της ΕΠΣΡ για τα γεγονότα στο παιχνίδι με τον Ρεθυμνιακό και ίσως εντός της ερχόμενης εβδομάδας να έχουμε και την απόφαση για την τιμωρία της ομάδας μας.
Μετά το χθεσινό φιλικό, στην ομάδα του Ηρακλείου η διοίκηση του Αετού προσέφερε το καθιερωμένο κέρασμα με πολλές ευχές για μια καλή ποδοσφαιρική χρονιά. Παράλληλα εξέδωσε και ανακοίνωση καθώς ο Μανώλης Κακουδάκης ποδοσφαιριστής του Αετού που έχει προσφέρει τα μέγιστα με την φανέλα του αποχωρεί από τα Ανώγεια λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων και θα συνεχίσει στην ομάδα του Ελλάνιου Δαίδαλου. Η ανακοίνωση έχει ως εξής:
”Η Διοίκηση του Αετού ανακοινώνει την λύση της συνεργασίας της με τον ποδοσφαιριστή Μανώλη Κακουδάκη ο οποίος λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων δεν μπορεί να συνεχίσει μαζί μας. Ευχαριστούμε πολύ τον Μανώλη που με το ήθος και την ποδοσφαιρική του αξία τίμησε με τον καλύτερο τρόπο την φανέλα της ομάδας.Του ευχόμαστε τα καλύτερα τόσο στην συνέχεια της ποδοσφαιρικής του καριέρας όσο και με την οικογένεια του. Η πόρτα του Αετού θα είναι πάντα ανοιχτή για αυτόν για να την υπηρετήσει από όποιο πόστο είναι δυνατό.”
«Ρωμαίικη ψυχή»
04/01/2013
Του Ιωάννου Κων. Νεονάκη MD, MSc, PhD.
Πριν από δύο χρόνια ο Δήμος Ηρακλείου στις καλοκαιρινές του εκδηλώσεις στο ανοιχτό κηποθέατρο «Όαση» είχε προσκαλέσει τα μέλη του πολιτιστικού συλλόγου “Magna Graecia» («Μεγάλη Ελλάδα») από τα ελληνόφωνα χωριά της Ιταλίας για να δώσουν μια συναυλία με τραγούδια του τόπου τους. Στην αρχή της εκδήλωσης μάς μίλησε ο πρόεδρος του συλλόγου, ένας συνταξιούχος εκπαιδευτικός. Στάθηκε στη μέση της σκηνής και με σπαστά Ελληνικά και τρεμάμενη από τη συγκίνηση φωνή ξεκίνησε να μιλάει. «Αδέρφια, χαίρομαι που σάς βλέπω και είμαι κοντά σας» ήταν τα πρώτα του λόγια που αργά και με δυσκολία άρθρωσε από την πολλή συγκίνηση και το πνίξιμο στο λαιμό. Όλο του το κορμί έκλαιγε εκείνη την ώρα. Έκλαιγε το κλάμα της μεγάλης χαράς, του πραγματικού οντολογικού συναισθήματος που βγαίνει από τα βάθη της ψυχής, από την αρχή της ύπαρξης και πυρπολεί. Και εμείς συγκινηθήκαμε. Και εμείς ανταποδώσαμε το χαιρετισμό βουρκωμένοι και όλοι μαζί αγκαλιαστήκαμε νοερά, εκεί στη σιωπή του αχνού φωτός, σε μιαν ενότητα, σε μίαν ύπαρξη, σε ένα σώμα. Σ’ αυτό το αιώνιο, αναλλοίωτο σώμα των Ρωμηών, σ’ αυτήν την κοινότητα, σ’ αυτήν την κοινωνία των συγκαιρινών, των τεθνεώτων και των ερχομένων. Σε αυτό το σώμα, το ρωμαίικο, το ελεύθερο, το συνεχώς διευρυνόμενο, που πορεύεται όρθιο, υπερήφανο και χαρούμενο προς το τέλος, προς την ολοκλήρωση των εσχάτων.
Νέος φωτισμός στ΄ Ανώγεια
04/01/2013
Πολύ όμορφο το σκηνικό των τελευταίων ημερών στα Ανώγεια καθώς στην διάρκεια των γιορτών εγκαινιάστηκε και ο νέος φωτισμός δρόμου σε ένα τμήμα του κεντρικού του χωριού που έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί οι εργασίες. Τα βράδια στα Ανώγεια είναι πλέον διαφορετικά καθώς τα καλαίσθητα φώτα αλλά και το σκηνικό που δημιουργούν είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό και έχει προκαλέσει μόνο θετικά σχόλια τόσο από τους ντόπιους όσο και από τους επισκέπτες του χωριού μας. Οι άχαροι στύλοι της ΔΕΗ σύντομα θα αποτελέσουν παρελθόν και είναι βέβαιο πως όταν το έργο ολοκληρωθεί με το καλό, τότε μια βόλτα από το Κέντρο Υγείας ως και το Αχλαδάκι θα είναι πραγματικά ”φωτεινή”. Προς το παρόν τα φώτα βρίσκονται από το ύψος της πλατείας στο Μειντάνι και πάνω και εμείς απλά ελπίζουμε να ολοκληρωθούν όλες οι εργασίες του κεντρικού μας δρόμου σύντομα, ώστε όλοι να απολαμβάνουμε τα Ανώγεια όπως πραγματικά τα θέλουμε και ονειρευόμαστε.
Φωτο: Αγγέλα Σκουλά
Οι καλικάντζαροι και τα επίθετά τους
03/01/2013
Του Μιχάλη Παπαδάκη (Δάνδολος)
Οι καλικάντζαροι είναι από τα πιο περίεργα, πονηρά, αεικίνητα και άτακτα πνεύματα του λαϊκού πολιτισμού μας. Οι καλικάντζαροι είναι όντα μαυριδερά, με κόκκινα μάτια, τρίχες σ’ όλο το σώμα, χέρια μακριά, είναι ψευδοί, είναι κουτσοί και κυρίως κουτοί, αφού δεν ξέρουν ούτε να μετράνε, τρώνε βατράχια, σαύρες, σκουλήκια και φίδια και ζουν μέσα σε υγρές σπηλιές και σε σκοτεινές ρεματιές.
Οι λαογραφικές παραδόσεις γύρω από τους καλικάντζαρους ποικίλουν, από περιοχή σε περιοχή, από τόπο σε τόπο, όπως ποικίλουν και τα δεκάδες επίθετα που τους έχει δώσει ο απλός λαό μας.
Κανένα άλλο ξωτικό της λαϊκής μας παράδοσης δεν έχει τόσα πολλά επίθετα, που να το χαρακτηρίζουν, όσο ο καλικάντζαρος.
Ο μακρύς κατάλογος που ακολουθεί δείχνει το πόσο είναι δεμένοι οι Έλληνες με την παράδοση αυτή του Δωδεκαημέρου και τα ξωτικά αυτά.
Επίθετα που έχουν οι καλικάντζαροι:
1. Αερικό.
2. Αρωίτης.
3. Άσε με καλέ.
4. Βαβουτζίας.
5. Βαβουτζικάριος.
6. Βερβελούδης.
7. Βουρβούλακας.
8. Γκαριτζάγγαρος.
9. Γκατζιγέννης.
10. Γκατζόμαρος.
11. Γκατζόνι.
12. Γκατσόνι.
13. Γούμπερο.
14. Δαιμονικό.
15. Κάης.
16. Κακανθρώπισμα.
17. Κακάνθρωπος.
18. Καλιβρούσης.
19. Καλίβρουσος.
20. Καλικαντζούδης.
21. Καλικάντσαρος.
22. Καλικάντσιαρος.
23. Καλικάτζαρος.
24. Καλικοτσάγγαρος.
25. Καλιοντζής.
26. Καλιοσπούδης.
27. Καλισπούδης.
28. Καλιτσάγγαρος.
29. Καλιτσάγκαρος.
30. Καλιτσάντερος.
31. Καλιτσούδης.
32. Καλκάνι.
33. Καλκάντζαρος.
34. Καλκαντζής.
35. Κάλκας.
36. Καλκάς.
37. Καλκάτζαρος.
38. Καλκατζόνι.
39. Καλκατσόνι.
40. Καλλικάντζαρος.
41. Καλλ(ι)κατζάρ.
42. Καλλικάτζαρος.
43. Καλλικατζούρι.
44. Καλλισπούδης.
45. Καλλιτσάγγαρος.
46. Καλλιτσάγκαρος.
47. Καλοβρύσης.
48. Καλός κι άτζαρος.
49. Καλπούσης.
50. Κάνθαρος.
51. Κάντζαρος.
52. Κάντσαρος.
53. Κάος.
54. Καρακαντζόλης.
55. Καρακάντζολος.
56. Καρακατζόλης.
57. Καρακάτζολος.
58. Καρακατζόλος.
59. Καρακόντζολος.
60. Καρκακάης.
61. Καρκακάος.
62. Καρκάλαντζα.
63. Καρκάντζαλος.
64. Καρκάντζαρος.
65. Καρκαντζελούδης.
66. Καρκαντζόλι.
67. Καρκάντζολος.
68. Καρκαντζόλος.
69. Καρκάντσαλος.
70. Καρκαντσέλι.
71. Καρκάντσιλος.
72. Καρκάτζαλος.
73. Καρκάτζαρος.
74. Καρκατζέλι.
75. Καρκατζόερο.
76. Καρκατζόλι.
77. Καρκάτζολος.
78. Καρκατζόλος.
79. Καρκατσέλι.
80. Καρκάτσελος.
81. Καρτσάγγαρος.
82. Καρτσάνγκαλος.
83. Καρτσάγκαρος.
84. Καρτσάνγκαλος.
85. Κατσικαντάρης.
86. Κατσικάς.
87. Κατσικοπόδης.
88. Κατσικοπόδαρος.
89. Κατσουμάρος.
90. Καψιούρης.
91. Κεραμίδι.
92. Κολιτσάγγαρος.
93. Κολιτσάνγγαρος.
94. Κολοβελόνης.
95. Κουλοβελόνης.
96. Κουλοβιλόνι.
97. Κρούσμα.
98. Κωλοβελόνης.
99. Λάμπασμα.
100. Λικοκάντζαρος.
101. Λικοσάγγαρος.
102. Λοκαντζάρης.
103. Λουγκατσάρι.
104. Λυκοκάντζαρος.
105. Λυκοτσάρδης.
106. Μαντρακούκος.
107. Μνημοράτος.
108. Ξωτικό.
109. Παγανός.
110. (Π)αρωρίτης.
111. Πίτζηλος.
112. Πλανητάρης.
113. Πλανητάριος.
114. Σαρίγκαλος.
115. Σιφώτης.
116. Σιφωτής.
117. Σκαλικάντζαρος.
118. Σκάλικος.
119. Σκαλκάντζαρος.
120. Σκαλκώταδος.
121. Σκατζάρι.
122. Σκατσάντζαρος.
123. Τσαλιτσανγκαρούδης.
124. Τσιλγκρωτό.
125. Τσιλιγκρουτό.
126. Τσιλιγκρωτό.
127. Τσιλικρωτό.
128. Τζόγες.
129. Χρυσάφεντης.
130. Χρυσαφέντης.