Το πρώτο του πολύ δυνατό φιλικό τεστ έδωσε ο Αετός Ανωγείων αντιμετωπίζοντας στον Κρουσώνα τον τοπικό ΠΑΟΚ, όπου η ομάδα μας πραγματοποίησε εξαιρετική εμφάνιση και λύγισε στο φινάλε γνωρίζοντας την ήττα με 2-1 με εύστοχη εκτέλεση πέναλτι του Βατσινά στο 84′. Το γκολ του Αετού πέτυχε στο ’55 ο Ραφαήλ Μπαμπουλάκης με το οποίο ισοφάρισε προσωρινά το γκολ του Ρουμπάκη από το ’40. Ο Αετός στάθηκε πολύ καλά στο παιχνίδι και ήταν εξαιρετικός μέχρι και το 75′, με καλή κυκλοφορία της μπάλας και δημιουργία ευκαιριών απέναντι σε ένα ισχυρότατο αντίπαλο, με υψηλές φιλοδοξίες φέτος στο Ηράκλειο. Στο τελευταίο τέταρτο του παιχνιδιού στους παίχτες βγήκε μια φυσιολογική κόπωση από την προετοιμασία, γεγονός που εκμεταλλεύτηκε ο ΠΑΟΚ για να φτάσει στην τελική νίκη γοήτρου. Επόμενο φιλικό για τον Αετό θα είναι το ερχόμενο Σάββατο 26 Αυγούστου στις 6 μ.μ στο Δημοτικό στάδιο Ανωγείων με αντίπαλο τον Ρούβα.
Στον αγώνα με τον Π.Α.Ο.Κρουσώνα ο προπονητής Τάκης Μέμμος παράταξε την παρακάτω ενδεκάδα: Κυριακάκης-Γκιώνης-Καλλέργης-Χαραλαμπάκης-Καλομοίρης-Μπαμπουλάκης-Παπουτσάκης-Ν.Νύκταρης-Δ.Ξυλούρης-Μ.Νύκταρης-Πλερωνάκης.
Στο δεύτερο ημίχρονο αγωνίστηκαν επίσης οι:Παπαδομιχελάκης-Τριαλώνης-Μέμμος-Σπαχής-Α.Ξυλούρης-Μαματζάκης
Δημοσιεύθηκε σε: Από το Δήμο Ανωγείων ανακοινώνεται ότι:
Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 52 Ν. 4483/2017 (ΦΕΚ 107/31-07-2017 τεύχος Α΄) παρέχεται η δυνατότητα ρύθμισης των οφειλών προς τους Δήμους και τα Νομικά Πρόσωπα αυτών που έχουν βεβαιωθεί έως και δύο (2) μήνες από την έναρξη ισχύος του Νόμου δηλαδή μέχρι 30-9-2017.
Η ρύθμιση γίνεται ύστερα από αίτηση του οφειλέτη η οποία υποβάλλεται στην αρμόδια υπηρεσία του Δήμου το αργότερο εντόςτεσσάρων (4) μηνών από την έναρξη ισχύος του Νόμου δηλαδή μέχρι 30-11-2017 και οι οφειλές καταβάλλονται εφάπαξ ή σε μηνιαίες δόσεις με απαλλαγή κατά ποσοστό από τις προσαυξήσεις και τους τόκους εκπρόθεσμης καταβολής που τις επιβαρύνουν, ως εξής:
- Εφάπαξ με απαλλαγή 100%
- Σε 2 έως 24 δόσεις με απαλλαγή 80%
- Σε 25 έως 48 δόσεις με απαλλαγή 70%
- Σε 49 έως 72 δόσεις με απαλλαγή 60%
- Σε 73 έως 100 δόσεις με απαλλαγή 50%
Για την υπαγωγή στη ρύθμιση πρέπει να καταβληθεί η πρώτη δόση εντός τριών (3) εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Οι επόμενες δόσεις είναι μηνιαίες και ισόποσες πλην της τελευταίας που μπορεί να είναι και μικρότερη των υπολοίπων και καταβάλλονται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του αντίστοιχου μήνα. Το ελάχιστο ποσό μηνιαίας δόσης της ρύθμισης πλην της τελευταίας δεν μπορεί να είναι μικρότερο των είκοσι (20) €.
Καλούνται οι οφειλέτες να υποβάλλουν αίτηση υπαγωγής τους στην παραπάνω ευνοϊκή ρύθμιση, σε διαφορετική περίπτωση είμαστε υποχρεωμένοι και θα βρεθούμε στη δυσάρεστη θέση να προχωρήσουμε σε αναγκαστικά μέτρα είσπραξης προβλεπόμενα από την ισχύουσα νομοθεσία .
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους και προϋποθέσεις ένταξης στη ρύθμιση οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται τις εργάσιμες μέρες και ώρες στον Ταμία του Δήμου Κο. Τζαγκαράκη Μπάμπη και στα τηλέφωνα 28340-32531 & 28340-32500.
Στην ηρωοτόκο και αγιοτόκο Κρήτη βρίσκεται αυτές τις ημέρες ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σεβαστείας κ. Δημήτριος, εκλεκτός και λαμπρός Ιεράρχης του Πάνσεπτου Οικουμενικού μας Πατριαρχείου. Ο εν λόγω ιεράρχης μετέβη στην μεγαλόνησο μας, από την Πόλη του Κωνσταντίνου, για να εκπροσωπήσει την Αυτού Θειοτάτη Παναγιότητα τον Οικουμενικό μας Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, στις Συνοδικές Επετειακές Εκδηλώσεις προς τιμήν του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ.κ. Ειρηναίου, που έλαβαν χώρα την Τετάρτη 23 Αυγούστου και περιελάμβαναν Συνοδική Θεία λειτουργία στον Άγιο Μηνά και Επετειακή Τιμητική Εκδήλωση στον Άγιο Πέτρο (παραλιακή λεωφόρος Ηρακλείου).
Οι εκδηλώσεις αυτές, με απόφαση της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας Κρήτης, οργανώθηκαν με αφορμή την συμπλήρωση δέκα ετών (2006-2016) Αρχιεπισκοπικής Διακονίας του Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ.κ. Ειρηναίου και δεν πραγματοποιήθηκαν κατά το παρελθόν έτος 2016, λόγω του σπουδαίου και ιστορικού γεγονότος της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου στο Κολυμπάρι Χανίων.
Ο Μητροπολίτης Σεβαστείας Δημήτριος σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον συγχωριανό μας δημοσιογράφο της ΕΡΤ και πολύ καλό του φίλο κ. Γιάννη Φασουλά, εξέφρασε την αγάπη του και το θαυμασμό του για τα μαρτυρικό χωριό μας καθώς και την λύπη του καθώς το βεβαρημένο πρόγραμμά του και οι πολλές υποχρεώσεις του δεν του επιτρέπουν να επισκεφθεί τον τόπο μας. Υποσχέθηκε όμως, πως την επόμενη φορά θα έρθει στα Ανώγεια για να βιώσει την γνήσια και αφτιασίδωτη Ανωγειανή φιλοξενία.
Ο Ιεράρχης του Οικουμενικού Θρόνου θα παραμείνει στην Κρήτη μέχρι τη Δευτέρα 28 Αυγούστου και θα έχει την ευκαιρία να επισκεφθεί τις μητροπόλεις της Εκκλησίας Κρήτης για να δει από κοντά το πολυσχιδές και ευθυνοφόρο έργο που επιτελούν.
Η ΑΝΩΓΗ τού εύχεται ολόψυχα να έχει μια ευχάριστη διαμονή στην Κρήτη και τον αναμένει στα Ανώγεια με πολλή χαρά!
ΑΝΩΓΗ
Νέα συγκλονιστική φωτογραφία-ντοκουμέντο από το Ολοκαύτωμα των Ανωγείων τον Αύγουστο του 1944
22/08/2017
Μια νέα φωτογραφία ντοκουμέντο η οποία βλέπει για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας, δημοσιεύει η Ανωγή, με την συγκλονιστική εικόνα μιας οικογένειας των Ανωγείων μέσα στα ερείπια μετά το Ολοκαύτωμα του χωριού τον Αύγουστο του 1944. Η λεζάντα της φωτογραφίας αναφέρει χαρακτηριστικά: “Μέσα στα ερείπια των Ανωγείων-Μια πόλη 4.000 ανθρώπων που καταστράφηκε ολοκληρωτικά από τους Γερμανούς. 138 μέλη του ανδρικού πληθυσμού εκτελέστηκαν επίσης για αντίποινα”.
Στη νέα συγκλονιστική φωτό βλέπουμε ξυπόλητα παιδιά με τους γονείς τους να ποζάρουν στον φακό, ενώ τριγύρω τους βρίσκονται μόνο ερείπια και μπάζα, μετά την βάρβαση επέλαση του Γ’ Ραίχ που έκαιγε και λεηλατούσε το χωριό για 24 ολόκληρα μερόνυχτα.
Την φωτογραφία αντλήσαμε από την προσωπική ιστοσελίδα της Helene Semanderes, ενώ αναφέρεται ως πηγή της ένα άλμπουμ της Παγκρήτιας Ένωσης στην πόλη Πίτσμπουργκ της Αμερικής από το 1948!
Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά ο Ανωγειανός Βασίλης Δακανάλης, ο εγγονός του θρυλικού “Βασσώ” επιβράβευσε με υποτροφίες τους πρώτους των Πανελλαδικών Εξετάσεων, σε μια πολύ όμορφη τελετή που έγινε στην αίθουσα των δημοτικών συμβουλίων και που διοργάνωσε η Επιτροπή Παιδείας του Δήμου Ανωγείων. Ο Βασίλης παρέδωσε μια επιταγή των 1000 ευρώ σε καθένα από τους τρεις πρώτους μαθητές, μια υποτροφία και ένα ιδιαίτερα σημαντικό βοήθημα για τους μαθητές ενόψει της εισόδου τους σε Ανώτατα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα. Η συγκεκριμένη υποτροφία δίδεται στον πρώτο κάθε ομάδας προσανατολισμού, ανεξάρτητα από των αριθμό των μορίων. Οι μαθητές που την έλαβαν φέτος είναι η Τερέζα Νταγιαντά του Ιωάννου, ο Γιάννης Βρέντζος του Ανδρέα και η Ασημένια Ανδριαδάκη του Αιμίλιου.
Στην ομιλία του ο Βασίλης Δακανάλης συγκινημένος τόνισε τα εξής:”Θέλω να πω ότι νιώθω ιδιαίτερη συγκίνηση και χαρά που για τρίτη χρονιά επιβραβεύω τους καλύτερους Ανωγειανούς μαθητές των Πανελλαδικών εξετάσεων στη μνήμη του παππού μου, ενός ανθρώπου που με δίδαξε να αγαπώ τον τόπο μου, που μου έβαλε στην ψυχή τις αρχές και τις αξίες των Ανωγείων. Σήμερα 13 χρόνια μετά το θάνατο του είμαστε εδώ για να τιμήσουμε τη μνήμη του. Θεωρώ ότι η κίνηση μου αυτή πέρα από το χρηματικό χαρακτήρα , έχει και ένα χαρακτήρα πολιτισμού, ήθους και αλληλεγγύης απέναντι στο συνάνθρωπο μας. Παιδιά σας συγχαίρω για την επιτυχία σας, εύχομαι καλή αρχή στο νέο σας ξεκίνημα και να έχετε πάντα την υγεία σας. Οι κόποι σας ανταμείβονται. Να έχετε το πείσμα το Ανωγειανό στη ζωή σας σε ότι και να κάνετε.Να συγχαρώ και τους καθηγητές που παρά τις δυσκολίες δίνουν αγώνα για να περάσουν στα παιδιά τη γνώση και τη μόρφωση, όπως και τους γονείς που προτρέπουν τα παιδιά τους προς τη μόρφωση και τις σπουδές.
Όταν έχουμε παιδεία έχουμε τα πάντα. Πριν μερικούς μήνες έγινε ένα περιστατικό που με στεναχώρησε πάρα πολύ με το χαμό ενός παλικαριού στο χωριό μας.Ένα περιστατικό που στιγμάτισε άσχημα τα Ανώγεια. Θερμή παράκληση στη τοπική αρχή, στους καθηγητές και στην εκκλησία αυτού του τόπου. Τα Ανώγεια έχουν δείξει ότι προλαβαίνουν καταστάσεις. Εσείς όλοι που ζείτε εδώ και γνωρίζετε τα προβλήματα συνανθρώπων μας σας προτρέπω να επεμβαίνετε όπου μπορείτε. Να προλαβαίνουμε καταστάσεις. Έφυγε ένα παλικάρι από το χωριό χωρίς κανένα λόγο. Τα Ανώγεια πάντα πήγαιναν σαν μια ομάδα και έτσι πρέπει να παραμείνουν. Έχουμε ιερό χρέος και υποχρέωση στους προγόνους μας. Πριν μια εβδομάδα τους τιμήσαμε στο Ολοκαύτωμα των Ανωγείων. Τιμήσαμε αυτούς που θυσιάστηκαν για να είμαστε εμείς σήμερα ελεύθεροι με τις οικογένειες μας στον τόπο μας..” κατέληξε.
Ο Δήμαρχος Ανωγείων ανέφερε τα εξής για την εξαιρετική πρωτοβουλία του συγχωριανού μας Βασίλη Δακανάλη:”Θέλω και πάλι όπως κάθε χρόνο να ευχαριστήσω τον Βασίλη που αποφάσισε και υλοποίησε τις υποτροφίες στους τρεις πρώτους Ανωγειανούς μαθητές της κάθε χρονιάς. Πρόκειται για μια πολύ σοβαρή υποτροφία ιδιαίτερα την περίοδο που γίνεται και πιστεύω ότι είναι χρήματα που πραγματικά πιάνουν τόπο και για αυτό ενέργειες σαν αυτές από ανθρώπους σαν τον Βασίλη έχουν ένα πολλαπλασιαστικό χαρακτήρα και για τα παιδιά που ξεκινούν τη φοιτητική τους ζωή αλλά και σαν Ανωγειανοί που βλέπουμε ότι υπάρχουν τέτοιες σημαντικές πρωτοβουλίες. Σαν Δήμος και σαν Επιτροπή Παιδείας του Δήμου έχουμε τη χαρά να έχουμε σήμερα μαζί μας τον Βασίλη και την οικογένεια του και να τον ευχαριστήσουμε για την συνεισφορά του.
Η φετινή χρονιά είναι πάρα πολύ καλή για το Λύκειο Ανωγείων. Αξίζουν συγχαρητήρια σε όλα τα παιδιά και όχι μόνο στους τρεις που βρίσκονται σήμερα εδώ. Είμαι βέβαιος ότι σε λίγες μέρες που θα ανακοινωθούν οι εισακτέοι, το ποσοστό για το ΓΕΛ Ανωγείων θα είναι κάτι παραπάνω από ικανοποιητικό. Καλή πρόοδο στα παιδιά και Βασίλη σε ευχαριστώ ξανά για όσα προσφέρεις στον τόπο σου..” ολοκλήρωσε ο Μανόλης Καλλέργης.
Εκ μέρους των μαθητών μίλησε στην Ανωγή ο Γιάννης Βρέντζος ο οποίος ανέφερε χαρακτηριστικά:”Καταρχήν να ευχαριστήσουμε θερμά τον Βασίλη που μας τιμά και μας βοηθάει με αυτή την υποτροφία που μας έδωσε. Ο Θεός να συγχωρέσει του παππού του “Βασσώ”. Ο Βασίλης σήμερα μας δίδαξε κάτι πολύ σημαντικό. Να τιμάμε τον τόπο μας και τον Πολιτισμό μας και ότι ο κόπος και η σκληρή δουλειά κάποια στιγμή ανταμείβετε. Να είναι πάντα καλά, τον ευχαριστούμε θερμά και εύχομαι να έχει υγεία και αυτός και η οικογένεια του και να συνεχίσει την προσφορά του στο χωριό”.
Μετά το τέλος της εκδήλωσης οι γονείς των μαθητών που αρίστευσαν έκαναν το τραπέζι στον Βασίλη Δακανάλη, τη σύζυγο και τον αδερφό του για να τον ευχαριστήσουν με τον δικό τους τρόπο για την υποτροφία που έδωσε στα παιδιά τους. Κλείνοντας να υπενθυμίσουμε ότι ο Βασίλης Δακανάλης προσφέρει εδώ και χρόνια στην κοινωνία του χωριού σε διάφορους τομείς , όπως στην Παιδεία αλλά και με υλικές προσφορές στην Μαθητική Εστία και τους ανήλικους ασυνόδευτους, αλλά και στο Εργαστήρι Γνώσης της ενορίας του Αγίου Γεωργίου και αλλού.
Με τον επόμενο νεκρό θα πέψω χαρισάρι
στου Κάτω Κόσμου τσι βοσκούς, ένα κριγιό μπροστάρη
(μαντινάδα αφιερωμένη στον Μιχάλη Σουλτάτο που εκτελέστηκε από τα γερμανικά στρατεύματα Κατοχής στις 21 Αυγούστου 1944)
Τον Αύγουστο του 1944 οι Γερμανοί σχεδίασαν και εκτέλεσαν ένα σχέδιο που άφησε ανεξίτηλα τα σημάδια του στην επαρχία Μυλοποτάμου και στο ιστορικό χωριό Ανώγεια. Σκοπός του σχεδίου ασφαλής μεταφορά και σύμπτυξη των Γερμανών και Ιταλών
στρατιωτών στα Χανιά. Οι πληροφορίες του Γερμανού Διοικητή του Φρουρίου Κρήτης στρατηγού Βάλτερ Μίλερ ήταν ότι στον ορεινό Μυλοπόταμο και
ειδικά στις παρυφές του Ψηλορείτη βρισκόταν :
- Η ομάδα του Αρχηγού Καπετάν Γεωργίου Πετρακογιώργη
- Η Ανεξάρτητη ομάδα Ανωγείων στη Μίθια του οροπεδίου της Νίδας με
αρχηγό τον καπετάν Μιχάλη Ξυλούρη ή Χριστομιχάλη
- Η ομάδα του Κρουσώνα στη θέση Ασφενταμιά ή Τσιλαθιά χωρίς αρχηγό, με
τα κυριότερα στελέχη της
Η μάδα του ΕΛΑΣ Ηρακλείου στη θέση Τσουνιά με καπετάνιο τον Ιωάννη Ποδιά και τριπλή διοίκηση.
– Η ομάδα του ΕΛΑΣ Ρεθύμνης στη θέση Τσουνιά με τριπλή διοίκηση.
Η ομάδα ενόπλων Ανωγειανών του ΕΑΜ στη θέση Βιτσιλιά με επικεφαλής τον Έφεδρο Ανθυπολοχαγό Γεώργιο Τρουλινό.
Οι Βρετανοί Αξιωματικοί Αντ/χης Τομ Ταμπάμπιν και Λοχαγός Ουίλλιαμ Στάνλεϋ Μος στη θέση Πετροδολάκια με ασύρματο.
(Γεωργίου Κάβου, Γερμανοϊταλική Κατοχή και Αντίσταση Κρήτης, σελ. 538).
Έπρεπε λοιπόν να εξουδετερωθούν οι παραπάνω ομάδες για να γίνει η μεταφορά
των Γερμανών και Ιταλών στρατιωτών στα Χανιά με τις λιγότερες δυνατές απώλειες. Το σχέδιο που ετοίμασαν οι Γερμανοί προέβλεπε την κύκλωση και την εξερεύνηση του Ψηλορείτη καθώς και την εκ θεμελίων καταστροφή των Ανωγείων.
Για την εκτέλεση του σχεδίου πήραν μέρος οχτώ τάγματα. Δύο από το Ηράκλειο του 65ου Συντάγματος, δύο από την Μεσσαρά του 47ου Συντάγματος, δύο από το Ρέθυμνο, ένα από τα Χανιά και το τάγμα του Σπηλίου Ρεθύμνου.
Την διοίκηση της επιχείρησης είχε ο Συν/χης Μπέτμαν. Η επιχείρηση άρχισε την νύχτα της 12ης προς την 13η Αυγούστου 1944 με όλα τα γνωστά επακόλουθα( κάψιμο και λεηλασία των Ανωγείων, ομαδικές εκτελέσεις αμάχων, καταστροφή και λεηλασία των μητάτων του Ψηλορείτη).
Στις 20 Αυγούστου ο Συντ/χης Μπέτμαν διέταξε την διακοπή των επιχειρήσεων, επιχειρήσεις που στην εξερεύνηση του Ψηλορείτη δεν είχαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Οι ομάδες των αντιστασιακών είχαν καταφέρει να διαφύγουν από τον ασφυκτικό κλοιό. Οι Γερμανοί άρχισαν να υποχωρούν προς τις βάσεις εξορμήσεώς τους αφού παρέμειναν αρκετοί στα Ανώγεια για υποστήριξη των τμημάτων του Μηχανικού που κατέστρεφε το ιστορικό χωριό. Στις 21 Αυγούστου 1944 οι Γερμανοί του 65ου Συντάγματος που βρισκόταν στα Σίσαρχα και κατευθύνονταν προς το Ηράκλειο, συνέλαβαν από τα χωριά Καμαράκι, Αστυράκι αμάχους καθώς και τους Ανωγειανούς κτηνοτρόφους που συνάντησαν στο δρόμο τους Σουλτάτο Ιωάννη ή Αλισαβογιάννη και Σουλτάτο Μιχάλη. Τους οδήγησαν στην έξοδο του φαραγγιού στην τοποθεσία Ποροφάραγγο και τους εκτέλεσαν. Απ’αυτήν την εκτέλεση σώθηκε ο Σουλτάτος Γιάννης ή Αλισαβογιάννης. Σώθηκε επειδή προτίμησε να ριχτεί στον γκρεμό βάθους αρκετών δεκάδων μέτρων και να σκοτωθεί παρά να πέσει νεκρός από τις σφαίρες των κατακτητών. Την πτώση του σταμάτησαν τα κλαδιά μιας χαρουπιάς.
Σύρθηκε όπως μπορούσε σε μια σχισμή της πλαγιάς, σε μια πέζα όπως λέει ο ίδιος. Αλλά για την εκτέλεση στο Ποροφάραγγο και την διαφυγή του, διηγείται ο ίδιος ο Αλισαβογιάννης.
Αφήγηση Σουλτάτου Γιάννη ή Αλισαβογιάννη : …τον πατέρα μου τονε λέγανε Γιάννη Σουλτάτο και την μάνα μου Αλισάβη
Γρυλλάκη. Είχα και μια αδερφή τη Μαρία. Εγεννήθηκα το 1922. Ο πατέρας μου ήτανε στον τουρκικό πόλεμο. Και πριν τον τουρκικό πόλεμο είχε πάει στρατιώτης. Δώδεκα χρόνια έκαμε στο στρατό. Ετραβήξανε πολλά. Ήτανε Βεντζελικός κι αυτός και το κόκαλό του. Είχε πάρει στσι πολέμους τέσσερα παρασήματα και το σταυρό τση αντρείας. Η μάνα μου τα’χε σε μια κορνίζα. Όντεν εκαίγανε οι Γερμανοί το χωριό τα πήρανε.
Όντες έχασε ο Βεντζέλος τσι εκλογές, και αλλάξανε οι αξιωματικοί στο στράτευμα, εμάλωσε μ’ένα αξιωματικό. Τονε χτύπησε άσκημα, τονε δικάσανε και τονε βάλανε στη φυλακή. Σε ένα υπόγειο, πόσα σκαλιά κάτω από τη γη ποιος ξέρει, δεν εμπόριε φαίνεται να βαστάξει άνθρωπος πολύ καιρό σε κείνη τη φυλακή. Επήγε μια μέρα η βασίλισσα και του χάρισε την ποινή. Επόρισε ο κύρης μου αλλά είχε πάρει πνευμονία στη φυλακή. Μόλις ήρθε στην Κρήτη το 1922 επέθανε. Εγώ γεννήθηκα τη χρονιά που πέθανε ο πατέρας μου γι’αυτό με βγάλανε κι εμένα Γιάννη. Γιάννης το όνομά μου και η μάνα μου Αλισάβη δε με βρίσκεις εδώ στ’Ανώγεια παρά Αλισαβογιάννη.
Την Κατοχή που πέφτανε οι Γερμανοί στην Κρήτη ήμουνα με το Δραμουντάνη Γιάννη ή Στεφανογιάννη που τον σκοτώσανε μετά οι Γερμανοί. Είχαμε τα πρόβατα στα Βρουλίδια στην Κορακόπετρα και μ’είχε σύνδεσμο. Τότε ήμουνα δεκαεννιά χρονών. Προτού κάψουνε το χωριό ήρθανε οι Γερμανοί μας επήρανε τα πρόβατα και τα πήγανε στο Ζαρό. Μας απομείνανε μια πατούλια και τα κατεβάσαμε στα Σίσαρχα.
Μας τα ξαναπαίρνουνε πάλι οι Γερμανοί από τα Σίσαρχα. Ένα βράδυ είμαστε μια παρέα και λέει μας ο πεθερός μου (δεν τον είχα κάνει τότες ακόμη πεθερό), ο Νικολής ο Γρύλλος, αμέτε από τα Σίσαρχα να πάρετε ένα δυο οζά. Πάω τη νύχτα. Έχουνε στα Σίσαρχα από κάτω ένα φράγμα και έχουνε τα πρόβατα μέσα οι Γερμανοί. Σπω τα σύρματα και βγάνω τα πρόβατα. Οι Γερμανοί πηγαίναν κι ήρχουντονε περίπολο, αυτό εγίνουντο όλη τη νύχτα. Πάω τα εγώ ύστερα στο Στύλο, έχω ένα υπόστεγο και είναι κεια χωριανοί μας και τονε λέω κρατήξετε πέντε-έξε οζά να τα σφάξετε γιατί θα’ρθούνε πάλι οι Γερμανοί να τα πάρουνε. Εγώ λαλώ τα οζά στη Γωνιανή περιφέρεια. Αλλά ήντα κάνουνε οι Γερμανοί το πρωί. Σηκώνουνται και παίρνουνε τω Δαμιανήδω (Χαιρέτηδω) τα ζα, τω Στελήδω (Χαιρέτηδω) τα ζα επειδή είχα πάρει εγώ από βραδύς τα οζά από το φράμα. Εγώ τα οζά τα πήγα στον Έβδομο, είναι αντάρτες εκεί δα κουμουνιστές. Ερμέξανε τα οζά και κρατήξανε το γάλα. Και τόσε λέω κρατήξετε επαδέ πέντε-έξε ζα. Εκειδά είναι χωριανοί μας ο Μπάφου Κώστας (Σμπώκος), ο Κλάδος, ο Πατραμάνης, τρεις Χανιώτες. Εκρατήξανε έξε ζα και τα άλλα τα πάω στο Φλεχτρό και τ’ αφήνω. Είχε πάει δώδεκα η ώρα. Ήρθε ένας μπάρμπας μου ο Βρούβας (Σουλτάτος Γιώργης) και μου λέει πάρε τα ζα και πήγαινέ τα οθέ το Αστυράκι κι εγώ θα τα πάρω από κια να τα γείρω οθέ το Μαλεβύζι. Τα πρόβατα ήσανε πεντακόσα ενενήντα που πήρα τω Γερμανώ. Πηγαίνομε να τα πάρομε και βγαίνει ο Μανόλης του Αριστοβασίλη (Χαιρέτης) και μας λέει που θα τα πάτε τα ζα, Γερμανοί βγαίνουνε στο μνημείο και στο φαράγγι και χαλούνε το χωριό. Δεν μπορείτε να περάσετε. Επήραμε εμείς τα ζα με το Βρουβόκωστα (Σουλτάτο Κώστα) και με τον αδερφό του το Μιχάλη (Σουλτάτο Μιχάλη) που σκοτώσανε οι Γερμανοί. Φτάνομε αναμεσώς του φαραγγιού και λέμε του Μιχάλη εσύ θα σταματήσεις εδώ κι όταν περνούνε οι φάλαγγες πάνω ή κάτω θα μας ειδοποιείς να χωστούμε να μη πέσομε στα χέρια τω Γερμανώ.
Εκαταφέραμε και περάσαμε τα ζα πάνω. Και απομένουνε εκειδά έντεκα αίγες με τρία καμπανέλια. Όντεν είχαμε περάσει τα ζα, μας λέει ο Βρουβόκωστας, οι αίγες με τα καμπανέλια δεν είναι επαδέ. Μας λέει ο Μιχάλης ότι όντεν εζυγώναμε τα ζα με τση μπαλωθιές και τη φασαρία επομείνανε οι αίγες σε μια χαρουπιά αποκάτω μόνο αλλάξετε να τση πάρετε. Λέω εγώ του Κώστα ότι δεν αλλάζω. Ήντα λογάται πως τα πήρες τω Γερμανώ και θα τ’άφήσομε επαδέ μου λέει. Επήραμε κάτω και βρίσκομε τσ’αίγες.
Πάω εγώ να πα ξηλώσω τσ’αίγες να πάρουνε πάνω τον αραγό και κατεβαίνουνε τρία αμάξα τω Γερμανώ και δίδομε κούτελο. Πέφτομε απάνω στσι Γερμανούς. Κι έχου και μέσα τσι Καμαρακιανούς είκοσι τρεις νομάτους. Εγώ εγκρεμίστηκα από κάτω το δέτη και κατέβηκα κοντά στο ποταμόΟι Γερμανοί αρχίξανε να μου βάνουνε με τα όπλα. Στο ποταμό με τραυματίσανε και πήρα μια σφαίρα αλλά τη πήρα ξέφορτση. Όλοι οι Γερμανοί μας πυροβολούσανε. Εγώ έμεινα σ’ένα χαράκι από πίσω και κατεβαίνουνε οχτώ Γερμανοί και πιάνουνε το Μιχάλη. Εγώ βαστώ ένα γερμανικό πιστόλι με δυο δεσμίδες. Το’χα πάρει από ένα αλεξιπτωτιστή, όντε τση πολεμούσαμε τότες που πέφτανε στη Κρήτη, στο Μέγα Λάκκο. Βγάνω το πιστόλι και με τη θήκη του μαζί το βάνω σ’ένα κλαδί για να μη το βρούνε καταπάνω μου. Μας πιάνουνε οι Γερμανοί. Εμάς τότε μας είχανε δώσει
ταυτότητες κι εγώ δεν την είχα απάνω μου. Βγάζουσί μας απάνω εμένα και τον αξάδερφό μου το Μιχάλη στο δρόμο κι είχανε τσι Καμαρακιανούς στα αυτοκίνητα. Οι Καμαρακιανοί εβαφτίζανε ένα παιδί στο χωριό ντως το Καμαράκι. Επήγανε και έξε δικοί μας, τρεις Χανιώτες ο Μπάφου Κώστας, ο Κλάδος στη βάφτιση. Στο μεταξύ αυτοί δεν εσταθήκανε στο τραπέζι, μόνο φύγανε. Κάνουνε μια τυλιξά οι Γερμανοί και πιάνουνε τσι Καμαρακιανούς.
Μας πάνε στην Τύλισσο, θαν ήτανε κατά τση μια η ώρα. Μας κάνουνε έρευνα και μου βρίσκουνε δυο γεμιστήρες του πιστολιού στην τσέπη κι ένα γράμμα του Στεφανογιάννη, μου το’χε δώσει τη δε άλλη χρονιά να το πάω στην Αντάνασσο των Εγγλέζων αλλά τονε σκοτώσανε τότες και δεν το πήγα μόνο το κράτηξα. Μας εκάνανε με τον Μιχάλη στρούσια μεγάλα. Μας εβάνουνε σ’ένα παραγκάκι. Λέω εγώ αυτοί θα μας σκοτώσουνε, μας επήρανε τση ζωστήρες. Λέω ενούς Καμαρακιανού μπρε συ εμένα πιάνουνε ακόμη τα χέρια μου, συμφωνάς να πιάσω το σκοπό να γλιτώσομε μερικοί από μας Κι ήντα μου λέει αυτός. Ανέ το πεις δεύτερη φορά θα σε αναφέρω στσι Γερμανούς. Οι Καμαρακιανοί εθαρρούσανε πως ήθελα μας εφήσουνε οι Γερμανοί. Δεν περνούνε δυο λεφτά και ανοίγουνε το παραγκάκι. Μας εβγάνουνε όξω και μας ρίχνουνε απάνω στο αμάξι σα τα σταφύλια. Είκοσι τέσσερα άτομα. Όντε μας εβγάζανε στο αμάξι λέει ο Γερμανός αξιωματικός να ξυπολίσουνε εμένα με τον αξάδερφό μου το Μιχάλη. Εγώ φορώ ένα ζευγάρι μαύρα υποδήματα και πιάνει να μου σύρει τα υποδήματα και του λέω δε τα βγάνω. Εγύρισε το ταχυβόλο που κράθιε να με χτυπήσει και έβαλα το χέρι μου. Εγώ δεν τα’βγαλα αλλά του Μιχάλη τα βγάλανε τα υποδήματα. Μας παίρνουνε και μας πάνε στο μνημείο. Είκοσι έξι Γερμανοί, δυο αξιωματικοί μ’ένα τζιπ και εμείς στο αυτοκίνητο. Στένουνται στο μνημείο, κατεβαίνουνε και ακροβολίζουνται. Μας εκατεβάζουνε ένα ένα στη γραμμή. Η ώρα θαν ήτανε τέσσερις με πέντε. Πατώ τη χέρα μου στην καρότσα του αμαξιού και λέω κερατάδες να παίξω θέλω το σάλτο να με σκοτώσετε στον αέρα να μη με στέσετε σκιας στη γραμμή.
Παίζω το σάλτο και οι αξιωματικοί που ήτονε κοντά στη καρότσα μου παίζουνε μιαν αμποθιά και μου λένε σακραμέντο και πέφτω χάμω, δεν επρόλαβα να φύγω. Και ξεφεύγει ο αξάδερφός μου ο Σουλτάτος ο Μιχάλης δυο βήματα αξυπόλητος και του παίζουνε με τουφέκι και παίρνει τη σφαίρα στην κεφαλή. Έπεσε στη μέση του δρόμου και μας λένε να τονε σηκώσομε. Πάω και τονε πιάνω από τσι μασχάλες και λέω του Γερμανού ότι είναι βαρύς και στέλνει άλλο ένα Καμαρακιανό και τονε σηκώσαμε. Μας λένε να τονε πάμε κάτω κάτω στην άκρα του γκρεμού. Όταν επήραμε κάτω το μονοπάτι και σηκώναμε το νεκρό λιγώνεται ο άλλος που τονε σηκώναμε μαζί και
σκοτώνουντον κι αυτόν. Μας πάνε στο φρούδι του γκρεμού. Όντε μας επήγανε στο φρούδι έπαιξα το σάλτο και εγκρεμίστηκα στο δέτη. Η Παναγία με βοήθησε. Ο γκρεμός είναι διακόσα μέτρα ύψος. Η πρώτη ταινία που μου ρίξανε δεν με βρήκε σφαίρα. Αρχίσανε οι γερμανοί και πυροβολούσανε τσ’άλλους και τσι σκοτώνουνε. Εγώ στένομε σε μια πέζα του δέτη. Ο ήλιος εβασίλευγε. Αρχίξανε να γκρεμίζουνε τα πτώματα και κατεβαίνουνε ύστερα
να με γυρεύγουνε. Εκρεμάστηκε ένας, Αργύρη τονε λέγανε, έμαθα το όνομά του ύστερα γιατί έβγαλα σύνταξη στση δικούς του. Εκρεμάστηκε το πόδι του σ’ένα κλαδί, εγώ ήμουνα από κάτω από το κλαδί, και συρώνει όλο το αίμα του απάνω μου. Κατεβαίνουνε από το μνημείο έξε Γερμανοί και παίζουνε ριπή κατά ριπή στο ποταμό και εξερευνούνε το ποταμό. Όση ώρα μας εκτελούσανε εγώ δεν εφοβήθηκα. Όταν τσ’είδα από κάτω μου δυο μέτρα απόσταση κι έτρεχε και το αίμα του Αλέκου, εφοβήθηκα για μια στιγμή. Λέω εδά θα με βρούνε. Λέω πάλι του εαυτού μου ανέ με βρούνε δε πειράζει. Μαζί με τσ’άλλους θα πάω κι εγώ. Κάνω κουράγιο του εαυτού μου και σε λίγη ώρα φεύγουνε απάνω οι Γερμανοί, δε με βρήκανε. Φεύγω από κει δα τση δέκα με έντεκα η ώρα και επήγα στου Αρφαλά τη στέρνα. Ήσανε κει δα οι Μανουράδες ο Γιώργης, ο Αριστείδης και άλλοι. Εγώ πήγαινα πέντε βήματα και κάθιζα. Από το πέσιμο στο γκρεμό είχα χτυπήσει πολύ. Επήγε ύστερα ένας κουνιάδος μου και μου’φερε ρούχα και με επιδέσανε. Τη δεύτερη βραδιά επήγανε και πήρανε τον αξάδερφό μου το Μιχάλη Σουλτάτο οι αδερφοί του. Λένε να τονε πάρουνε να μη τονε φάνε οι σκάρες. Όντεν επήρανε κάτω ο Λευτέρης με τον Κώστα μου λένε να πάω να τοσε δείξω το τόπο. Εγώ δεν εμπόρουνα να βαδίσω μόνο είπα ντως που είναι. Όντεν επήρανε κάτω λένε ο Μιχαλογιώργης (Μανουράς) με τον Μιχαλαριστείδη (Μανουράς) ότι είναι ντροπή να πάνε μοναχοί ντως μόνο αμέτε κι άλλοι να τσι βοηθήσετε να μη στσι σκοτώσουνε οι Γερμανοί. Επήγε μαζί ντως ο Μενέλαος του Κεφαλομιχάλη (Μανουράς) και ο Σαρακηνόκωστας (Μανουράς) και τον εβγάνουνε απάνω και τον θάψανε στου Αρφαλά τη στέρνα από πάνω από το Αστυράκι. Μετά επήγαμε και εφέραμε τα οστά του στ’ Ανώγεια. Τσι υπόλοιπους που σκοτώσανε εμονιάσανε τα οστά ντως και κάνανε το μνημείο και τσι θάψανε εκεί.
Τέσσερις φορές επήγα να βρω το πιστόλι που είχα χώσει στο κλαδί πριν με πιάσουνε οι Γερμανοί αλλά δεν το’βρηκα. Επήγα, το γύρεψα, δεν το’βρηκα.
Οι Γερμανοί εσκοτώσανε στο Ποροφάραγγο είκοσι τρεις νομάτους.
Η Παναγία τότες με βοήθησε κι έζησα. Μου’δωσε παράταση στη ζωή εξήντα χρόνια…Στο μνημείο που υπάρχει στον τόπο της εκτέλεσης αναγράφονται τα ονόματα των εικοσιτριών πατριωτών.
- Αργύρης Ελευθέριος τ. Μιχαήλ Καμαράκι
- Αργύρης Γεώργιος τ. Ε. Καμαράκι
- Αργύρης Εμμανουήλ τ. Κ. Καμαράκι
- Κοκκινάκης Γεώργιος τ. Κ. Καμαράκι
5 Κοκκινάκης Βασίλειος τ. Χ. Καμαράκι
- Μακρυδάκης Αθανάσιος τ. Α. Καμαράκι
- Μακρυδάκης Εμμανουήλ τ. Γ. Καμαράκι
8 Μακρυδάκης Ζαχαρίας τ. Α. Καμαράκι
9 Μακρυδάκης Ιωάννης τ. Α. Καμαράκι
10 Μπέρκης Μενέλαος τ. Δ. Καμαράκι
11 Μπέρκης Εμμανουήλ τ. Δ. Καμαράκι
12 Παντερής Ζαχαρίας τ. Γ. Καμαράκι
13 Παντερής Ματθαίος τ. Σ. Καμαράκι
14 Στρατήγης Εμμανουήλ τ. Δ. Καμαράκι
15 Στρατήγης Εμμανουήλ τ. Ν. Καμαράκι
16 Στρατήγης Αντώνιος τ. Ν. Καμαράκι
17 Στρατήγης Ζαχαρίας τ. Ν. Καμαράκι
18 Κουκιαδάκης Γεώργιος τ. Ν. Αστυράκι
19 Μαρκατάτος Χρήστος τ. Μ. Γωνιές
20 Μαυρόκωστας Βασίλειος τ. Α. Σίσαρχα
21 Παπαδιός Ιωάννης τ. Σ. Ανώγεια γαμπρός στο Καμαράκι
22 Σουλτάτος Μιχάλης τ. Γεωργίου Ανώγεια
23 Βεληβασάκης Μιχαήλ τ. Α. Καμαριώτης
Μεταξύ των εκτελεσμένων είναι και τρία αδέρφια, ο Στρατήγης Μανόλης, ο Στρατήγης Αντώνης και ο Στρατήγης Ζαχαρίας από το χωριό Καμαράκι. Ο γιος του Μανόλη Στρατήγη, Χαρίλαος, που ήταν 11 χρονών όταν οι Γερμανοί κύκλωσαν το χωριό του, (από την διήγηση του Χαρίλαου Στρατήγη η ημερομηνία σύλληψης των Καμαρακιανών ήταν η 20η Αυγούστου), και συλλάβανε τον πατέρα και τους υπόλοιπους χωριανούς του θυμάται:
Αφήγηση Χαρίλαου Στρατήγη : …δυο τρεις μέρες πριν έρθουν οι Γερμανοί και κυκλώσουνε το χωριό μας το Καμαράκι είχαν έρθει τρεις γερμανοί και μας γυρεύγανε αυγά. Έξω από το σπίτι του Ζαχαρία Παντερή, που κι αυτόν τον εκτελέσανε, με τα κιάλια τους κοιτάζανε στο βουνό όπου υπήρχε εκεί μια ομάδα ανταρτών. Εσκεφτήκανε οι γερμανοί πως οι χωριανοί μας θα τσι τροφοδοτούνε και το’πανε στι δικούς τως. Οι χωριανοί μας είδανε τσι Γερμανούς και τις παράξενες κινήσεις που κάνανε και σκεφτήκανε να τσι σκοτώσουνε. Είπανε όμως μερικοί όχι, γιατί θα το κάψουνε το χωριό μετά. Εφύγανε και σε τρεις μέρες είχαμε μια βάφτιση. Οι Γερμανοί ήρθανε το μεσημέρι δυο με τρεις η ώρα και εκυκλώσανε το χωριό. Λίγο έξω από το χωριό είχαμε κάτι οζά κουτρουβάρια και εσυλάβανε το Μανόλη Αργύρη που τα’βλεπε.
Ο Μανόλης Αργύρης ήτανε ο πιο μεγάλος χωριανός μας που εκτελέσανε οι Γερμανοί, 75-80 χρονών θαν ήτανε τότε. Εμάς τα παιδιά μας εστείλανε και εγεμίσαμε τα παγούρια τους νερό από τη βρύση τση πλατείας. Ο πατέρας μου εκακόβαλε, επίστεψε πως οι Γερμανοί θα τσι εκτελέσουνε και προσπάθησε να βρει τρόπο να φύγει. Ένας Γερμανός ήθελε καπνό και ο πατέρας μου τότε εκαλλιεργούσε καπνά και είχε στο σπίτι σε μια κασέλα ξεραμένο καπνό. Είπε να πάει να φέρει με σκοπό να φύγει. Δυο τρεις χωριανοί μας που εφύγανε στην κύκλωση εγλιτώσανε. Οι Γερμανοί όμως εστείλανε μαζί με τον
πατέρα μου κι ένα δικό τους που κράθιε ένα αυτόματο. Ο πατέρας μου επήγε στο σπίτι και έδωσε καπνό στο Γερμανό κι αυτός έγραψε στον τοίχο του σπιτιού μας με τον αορτήρα του όπλου του «16 ως 80
χρονών όλοι καπούτ». Ήθελε να μας προειδοποιήσει φαίνεται. Εμείς ασπρίσαμε το σπίτι μετά και εσβύσανε τα γράμματα. Ύστερα εβάλανε στη σειρά όλους τσι χωριανούς μας και από ένα αγροτικό δρόμο τσι πηγαίνανε προς τσι Γωνιές. Εμείς οι μικροί μαζί και οι γυναίκες τους επήραμε από πίσω. Σε μια στιγμή εγυρίσανε τα όπλα προς τα πάνω μας οι Γερμανοί και εφοβηθήκαμε και εγυρίσαμε πίσω. Από τσι Γωνιές τσι πήγανε στην Τύλισσο και την δε άλλη μέρα τσι εκτελέσανε, άλλους στην Κεραμουτσανή Φλέγα και άλλους στο Ποροφάραγγο. Εσκοτώσανε τον πατέρα μου το Μανόλη και τα αδέρφια του Αντώνη και Ζαχαρία…
Στον ουρανό χορεύγουνε, στο Νάδη γάμο κάνου,
και μπέψαν και καλιούσανε ούλους τσι πικραμένους.
Χριστέ, να με καλούσανε κι εμέ το πικραμένο,
να κάμω πράσινα κεριά κι αλεξινές λαμπάδες,
να τσ’ άφτα να τον γύριζα το Νάδη γύρου γύρου,
να ιδώ τσι νιους πως κείτουνται, τσ’άγγουρους πως κοιμούνται
Γιώργος Καλογεράκης