
Ο Μιχάλης Ακουμιανάκης στις χειρόγραφες σημειώσεις του περιγράφει πως έζησε τα Χριστούγεννα του 1943 στα Ανωγειανά μητάτα
Του Γιώργου Καλογεράκη*
Tα τελευταία χρόνια, ήλθαν στα χέρια μας οι χειρόγραφες σημειώσεις ενός σημαντικού ανθρώπου, που την περίοδο της Κατοχής ανέλαβε έναν σπουδαίο ρόλο στην Αντίσταση της Κρήτης. Πρόκειται για τον Μιχάλη Ακουμιανάκη, Αρχηγό της Εθνικής Οργάνωσης Δολιοφθοράς Πληροφοριών ΕΟΔΠ Ηρακλείου Λασιθίου, από την Άνοιξη του 1943 ως το τέλος της γερμανικής Κατοχής, αντικαθιστώντας τον Αρχηγό της ΕΟΔΠ Γεώργιο Δουνδουλάκη, που είχε φυγαδευτεί στη Μέση Ανατολή.
Οι χειρόγραφες σημειώσεις του Μιχάλη Ακουμιανάκη, στάλθηκαν το 2006 από τον Γεώργιο Δουνδουλάκη, (τότε μόνιμο κάτοικο ΗΠΑ) στην κ. Ειρήνη Ταχατάκη. Μεταξύ άλλων στο συνοδευτικό σημείωμα του Γιώργου Δουνδουλάκη υπήρχε η φράση: «βγάζω ένα μεγάλο βάρος από πάνω μου».
Ο Μιχάλης Ακουμιανάκης ήταν ένα από τα μέλη της ομάδας των απαγωγέων του Γερμανού Στρατηγού Χάινριχ Κράιπε, οργάνωσε τα σαμποτάζ των αεροδρομίων του νομού Ηρακλείου το καλοκαίρι του 1943, το σαμποτάζ στις αποθήκες καυσίμων Πεζών το ίδιο καλοκαίρι, τα σαμποτάζ του Ιουλίου 1944 που έγιναν σε όλη την Κρήτη, ήταν το έμπιστο πρόσωπο και το μάτι του Συμμαχικού Στρατηγείου και των Βρετανών αξιωματικών συνδέσμων την περίοδο της Κατοχής.
Πολλές φορές επισκέφτηκε τα Ανώγεια και τον Ψηλορείτη, έλαβε μέρος σε συσκέψεις ηγετικών στελεχών της Αντίστασης στα μητάτα της Νίδας, συνόδευσε τους Τομ Ταμπάμπιν και Πάτρικ Λη Φέρμορ σε αποστολές, γενικά ήταν ένα δραστήριο στέλεχος της Αντίστασης.
Οι χειρόγραφες σημειώσεις του Μιχάλη Ακουμιανάκη γράφτηκαν, όπως ο ίδιος τονίζει στην πρώτη σελίδα, στις 5 Νοεμβρίου 1990. Αποτελούνται από 320 σελίδες διαστάσεων 26Χ18 εκατοστών.
Ο Μιχάλης Ακουμιανάκης στα γραπτά του μιλά συχνά για τα Ανώγεια.
Το απόσπασμα που ακολουθεί, αφορά τα Χριστούγεννα του 1943 και ότι ακολούθησε την επίσκεψή του μαζί με τους άνδρες της Αγγλικής Αποστολής, στα φιλόξενα μητάτα του Ψηλορείτη και στη συνέχεια στα σπίτια των Ανωγειανών.
“…κατά το διάστημα από Σεπτέμβριον μέχρι Δεκέμβριον συνήθιζα να επισκέπτομαι δια συνεργασίαν τις Αγγλικές αποστολές στον Ψηλορείτην κατά την διάρκειαν του καλοκαιριού ή ακόμη μέχρι Δεκέμβριον όταν δεν υπήρχε μεγάλη κακοκαιρία ή χιονοπτώσεις.
Στον Ψηλορείτη εχρησιμοποιούντο δια παραμονήν των αποστολών διάφορες μάντρες των προβάτων ή όπως λέγονται συνήθως «μιτάτα». Εχρησιμοποιήθησαν πολλά μιτάτα δια την παραμονή των αποστολών μετά των ασυρμάτων των και των βοηθών των. Στη Μύθια, στο Κορίτσι,…
Τα στρογγυλά λιθόκτιστα θολωτά οικήματα με μίαν μόνο μικρή είσοδο αποτελούσαν την διαμονήν των βοσκών και πολλές φορές αποθήκη των τυριών. Τα οικήματα μου θύμιζαν τους θολωτούς Μινωϊκούς τάφους που έχουν βρεθεί στην περιοχήν της Κνωσσού και είναι ακριβώς όμοιοι με αυτούς. Δεν αποκλείεται οι Μινωϊκοί τεχνίτες να χρησιμοποιήθηκαν δια την κατασκευήν των οικημάτων αυτών στον Ψηλορείτη.
Η διαμονή μας στα οικήματα αυτά δεν ήτο άνετη καθόλου. Τυλίγαμε το σώμα μας με το μάλλινο καπότο και μία πέτρα αποτελούσε το μαξιλάρι μας. Στη μέση της μάντρας άναβαν φωτιά την νύκτα για την θέρμανσί μας από το κρύο που έπιπτε εκεί τους καλοκαιρινούς μήνες. Στην ίδια φωτιά επαρασκευάζετο το φαγητό. Σκεπτόμουν πολλές φορές πώς ήτο δυνατόν οι Άγγλοι να ζουν σε τέτοιες σκληρές συνθήκες ζωής. Έκανα σύγκριση με την ζωή των στη Βίλλα Αριάδνη, με όλες τις ανέσεις και δεν μπορούσα να εξηγήσω την ανοχήν των στις συνθήκες του βουνού και της πράγματι σκληρής ζωής. Θυμούμαι ένα μεσημέρι που ο P.L.F. (Πάτρικ Λη Φέρμορ), έπαιρνε το μεσημεριανό του.
Φωτογραφίες και Βίντεο:Μανόλης Σαμόλης
Εμείς τιμούμε τσι θεσμούς και την Δημοκρατία,
μα πιο πολύ τον άνθρωπο, που τόνε δίνει αξία..
—————————————————————–
Ποτέ στα Ανώγεια η σκλαβιά δεν έχει κατοικήσει,
γιατί ‘χει κάστρο η λευτεριά χιλιάδες χρόνια χτίσει..
Με αυτές τις μαντινάδες του Λευτέρη Μπέρκη χαιρέτησαν οι Ανωγειανοί για δεύτερη χρονιά τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας με την 15μελή αποστολή του Πολιτιστικού συλλόγου που ξεχώρισε σήμερα στο Προεδρικό Μέγαρο ενώπιον του αξιότιμου Προέδρου Προκόπη Παυλόπουλου, στον οποίο έψαλαν τα κάλαντα των Χριστουγέννων, αφού πρώτα του προσέφεραν δώρα από την Κρήτη. Στη συνέχεια χόρεψαν Ανωγειανό πηδηχτό, Χανιώτη και Μαλεβιζιώτη υπό τη συνοδεία της λύρας του Γιώργου Κοντογιάννη και του λαούτου του Βαγγέλη Μαμαλάκη.
Ο πρόεδρος του Πολιτιστικού συλλόγου Ανωγείων Νίκος Βρέντζος προσέφερε δώρα στον Προκόπη Παυλόπουλο από μια βούργια με κρητικά προϊόντα αλλά και ένα σετ μπουκάλι και ποτήρια ρακής δημιουργία από φυσητό γυαλί στα Ανώγεια του Μάριου Χαλκιαδάκη. Μάλιστα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε ότι κάθε μεσημέρι στο γεύμα πίνει από μια ρακί και το δώρο αυτό θα το χρησιμοποιήσει άμεσα και με καλή παρέα!
Η παρουσία των Ανωγειανών στο Προεδρικό Μέγαρο απέσπασε τα θετικότερα σχόλια και φέτος, από τον ίδιο τον Πρόεδρο, τους συνεργάτες του και τον δημοσιογραφικό κόσμο που βρέθηκε εκεί, με όλους να δηλώνουν ενθουσιασμένοι από τον παραδοσιακό χορό , τις μαντινάδες και την στάση τους.
Στην προσφώνηση του ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Νίκος Βρέντζος ανέφερε μεταξύ άλλων ότι «είμαστε βέβαιοι κύριε πρόεδρε, ότι ο ρόλος σας θα είναι και πάλι καθοριστικός σε ότι αφορά την προάσπιση των εθνικών μας δικαιωμάτων, γιατί πολλές είναι και πάλι οι απειλές που εκτοξεύονται κυρίως εξ ανατολών. Όμως καλό θα είναι να γνωρίζουν όσοι απειλούν, ότι η Ελλάδα και οι Ελληνες έχουν ένα μεγάλο πλεονέκτημα, τις κρίσιμες ώρες συσπειρώνονται και δίνουν την απάντηση που πρέπει» Και πρόσθεσε: «Κύριε Πρόεδρε, όλα τα μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου Ανωγείων, αλλά και όλοι οι συγχωριανοί μας ανόργανοι, ευχόμαστε μέσα από τα βάθη της καρδιάς μας ,να έχετε μακροημέρευση στην προεδρία της Δημοκρατίας, για να στηρίζεται και να διαφυλάττεται τις αρχές της δημοκρατίας, την αξιοπρέπεια και την κοινωνική δικαιοσύνη, να είστε υγιής, δυνατός και πάντοτε η χαρά του γεννηθέντος Χριστού να φωτίζει μέσα σας! Ο Κύριος και Θεός μας ,να σας χαρίζει αγάπη και κάθε καλό κατά το νέο έτος που ανατέλλει”.

Στις δηλώσεις του ο Προκόπης Παυλόπουλος τόνισε μεταξύ άλλων τα εξής: “Η ψυχή των Ανωγείων, όπως εσείς εδώ σήμερα την καταθέσατε, μου δίνει δύναμη να συνεχίζω και το δικό μου έργο εδώ στην Προεδρία της Δημοκρατίας! Ενός χωριού όπως τα Ανώγεια με μακραίωνη ιστορία και ένδοξους αγώνες σε όλη την Ελληνική ιστορία. Αποτελεί μεγάλη μου επιθυμία να έρθω στα Ανώγεια σε ιδιωτική επίσκεψη αυτή τη φορά, να χαλαρώσω και να νιώσω την αύρα του χωριού και των ανθρώπων του, Σας ευχαριστώ θερμά, σας εύχομαι καλές γιορτές. Και του χρόνου!” τόνισε με εμφανή συγκίνηση ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Παρακολουθήστε στο παρακάτω βίντεο του Μανόλη Σαμόλη τον χορό των Ανωγειανών στο Προεδρικό Μέγαρο:
Η ανακοίνωση αναφέρει:
“Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι η προσπάθεια που κάνουμε για ανασύσταση και ανασυγκρότηση της ομάδας του Αετού είναι καταρχάς υγιής – ειλικρινής – καθαρή.Είναι προσπάθεια έντιμη και με ισχυρή θέληση, ώστε ο Αετός Ανωγείων να ξεπεράσει τα στενά πλαίσια της ποδοσφαιρικής ομάδας και να φτάσει στο επίπεδο του καθαρού αθλητισμού και όχι τόσο πολύ τον πρωταθλητισμό.
Ξέρουμε ότι δεν είναι εύκολο αλλά θα το προσπαθήσουμε. Να δώσουμε κίνητρο άθλησης σε όλες τις ηλικίες, αν είναι δυνατόν. Στους μεγαλύτερους για άσκηση με σκοπό την πρόληψη και την θεραπεία σοβαρών παθήσεων που οφείλονται στη μη προσεγμένη διατροφή που κάνουμε αυτή την εποχή της υπερκατανάλωσης και στην υπερβολική ακινησία. Εκεί όμως που επιθυμούμε να δώσουμε μεγάλη βάση είναι στις πιο ευαίσθητες αλλά και δυναμικές ηλικίες, τις παιδικές- εφηβικές – νεανικές, στο μέλλον της αυριανής κοινωνίας. Το σωστό αθλητικό πνεύμα που πρέπει να τους ποτίσουμε ώστε να τους προσελκύσουμε να αθλούνται. Αυτό θα είναι το μεγαλύτερο επίτευγμα και η επιτυχία μας. Αυτός θα είναι ο πλούτος, με αυτόν τον τρόπο αλλάζει η σκέψη , η φιλοσοφία της ζωής. Αυτό σημαίνει πρόοδος και η βάση για σωστή σωματική και πνευματική ανάπτυξη σωστής κοινωνίας. Να διδάξουμε ευγένεια , σεβασμό , προς τον συνάνθρωπο, αλληλεγγύη και αλληλοβοήθεια. Να δώσουμε βάση στη δημιουργία ακαδημιών με σκοπό τη διαπαιδαγώγηση και τη διαμόρφωση σωστών χαρακτήρων χρήσιμων στη κοινωνία .
Τ ΄ Ανώγεια ( όπως όλοι ξέρουμε) ανήκουν διοικητικά στο νομό Ρεθύμνου αλλά η όλη λειτουργία και εξυπηρέτηση λόγω κοντινότερων αποστάσεων γίνεται στο Ηράκλειο. Επίσης στο Ηράκλειο ζει και δραστηριοποιείται ίσως η μεγαλύτερη κοινότητα Ανωγειανής καταγωγής που υπάρχει εντός Κρήτης. Γι αυτούς τους βασικούς λόγους πήραμε την απόφαση , η ομάδα να μεταφερθεί και να αγωνίζεται πλέον στο νομό Ηρακλείου .
Έγινε μια μεγάλη προσπάθεια από μια ομάδα ανθρώπων για να πραγματοποιηθεί αυτό και τους ευχαριστούμε . Καταφέραμε να προλάβουμε την κλήρωση και να συμμετέχουμε αγωνιστικά για τη φετινή περίοδο. Η έδρα της ομάδας παραμένει το Δημοτικό Στάδιο Ανωγείων. Μαζί μας συμφωνεί η μεγαλύτερη μερίδα της Ανωγειανής κοινωνίας και ελπίζουμε ότι σύντομα θα πεισθούν και οι υπόλοιποι. Ευχαριστούμε το Δήμαρχο που μας συμπαραστάθηκε.
Έχουν γίνει πολλά βήματα μέχρι τώρα παρά την πίεση του χρόνου. Μέσα σε διάστημα 20 ημερών καταφέραμε να πείσουμε ένα μεγάλο αριθμό παιδιών να συμμετέχουν στο σχηματισμό της ομάδας .Προσλάβαμε ένα αξιόλογο προπονητή, ο οποίος συμφωνεί με το πνεύμα και τη φιλοσοφία του Δ.Σ. την οποία θέλουμε να περάσουμε και στους αθλητές.
Έτσι άρχισε η ανασύσταση και ανασυγκρότηση της ομάδας . Άρχισε η προπόνηση και προετοιμασία της ομάδας με πολλά κενά και ελλείψεις. Αυτή είναι η αλήθεια . Θα πορευτούμε με αυτά τα δεδομένα και θα προσπαθήσουμε να κρατήσουμε μια αξιοπρεπή εμφάνιση στο πρωτάθλημα.
Πολλά παιδιά έρχονται από το Ηράκλειο για την προετοιμασία . Για το λόγο αυτό έχουμε ενοικιάσει ένα εννιαθέσιο λεωφορείο, με την ελπίδα κάποια στιγμή να αποκτήσουμε δικό μας. Αυτό προσφέρει:
1) Ασφάλεια των παιδιών στις μετακινήσεις τους.
2) Οικονομικό όφελος της ομάδας .
3) Ανεβάζει τη γενική εικόνα της ομάδας γιατί δείχνει ένα οργανωμένο σωματείο, πόλο έλξης για τα παιδιά .
Το πιο ενθαρρυντικό απ όλα είναι ότι με την ανακοίνωση της ύπαρξης των ακαδημιών υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον. Θα προσπαθήσουμε να οργανώσουμε καλές ακαδημίες για να αθλούνται όλα τα παιδιά ανεξαιρέτως . Νομίζω ότι είμαστε σε καλό δρόμο . Πράγματι ζητάμε τη συμμετοχή όλων σας, ειδικά σ αυτό το κομμάτι και καλούμε τους γονείς να παροτρύνουν τα παιδιά τους η αν τους το ζητούν να μην τους το στερήσουν αφού υπάρχει πλέον η δυνατότητα άσκησης και εκπαίδευσης !!!
Θέλουμε να οργανώσουμε μια ομάδα μελών- συνδρομητών (Λαϊκής βάσης) με κατώτερη ετήσια συνδρομή 50 ευρώ. Όποιος επιθυμεί να εγγραφεί μέλος μπορεί να κάνει κατάθεση απευθείας στην τράπεζα Πειραιώς, στο λογαριασμό της ομάδας…GR8801711630006163040030709.”
Το Δ.Σ του Αετού Ανωγείων
Τα Κάλαντα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ.Προκόπη Παυλόπουλο, θα ψάλει για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά ο Πολιτιστικός σύλλογος Ανωγείων, που θα βρεθεί στο Προεδρικό Μέγαρο την Δευτέρα 24 Δεκεμβρίου. Ο πρόεδρος του συλλόγου Νίκος Βρέντζος και τα μέλη του θα χορέψουν Ανωγειανό πηδηχτό και στη συνέχεια θα ψάλουν τα κάλαντα και θα ανταλλάξει δώρα με τον πρώτο πολίτη της Χώρας, που αποτελεί και επίτιμο δημότη των Ανωγείων. Η ξεχωριστή παρουσία των Ανωγειανών πέρσι στο Προεδρικό Μέγαρο που προκάλεσε θετικά σχόλια, αλλά και οι δεσμοί που ανέπτυξε ο αξιότιμος Πρόεδρος της Δημοκρατίας κατά την επίσκεψη του στα Ανώγεια, έφεραν και την φετινή πρόσκληση για τα Κάλαντα των Χριστουγέννων.
Στο δελτίο τύπου του Προεδρικού Μεγάρου αναφέρεται σχετικά:
“Η Μπάντα των Ενόπλων Δυνάμεων και η Προεδρική Φρουρά θα ψάλουν τα Κάλαντα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Προκόπιο Παυλόπουλο, την Δευτέρα 24 Δεκεμβρίου 2018 και ώρα 11.00 στο Προεδρικό Μέγαρο.
Επίσης, στη συνέχεια θα ψάλουν τα Κάλαντα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων Παιδιών με νεοπλασματικές παθήσεις «Η Πίστη», ο Όμιλος Βρακοφόρων Κρήτης, το Καλογεροπούλειο Ίδρυμα, ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Η Κύπρος», ο Σύλλογος Τρικεριωτών Μαγνησίας «Εν Τρικερίω», η Χορωδία του 1ου Αρσακείου Δημοτικού Σχολείου Ψυχικού, και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ανωγείων Κρήτης.”
“Έφυγε” από τη ζωή ο Βασίλης Κουνάλης ή “Μαυρομάτης” σε ηλικία 75 ετών. Η νεκρώσιμος ακολουθία θα ψαλεί σήμερα Τετάρτη 26 Δεκεμβρίου, στις 3 μ.μ από τον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννου στο Αρμί. Η σορός του θα βρίσκεται στην οικία του στα Ξύπετρα Μαλεβιζίου, μέχρι τις 1.30 μ.μ όπου και θα αναχωρήσει για τα Ανώγεια για την νεκρώσιμη ακολουθία και την ταφή.
Με ένα συγκινητικό σημείωμα της στην Ανωγή, η μικρή 13χρόνη μαθήτρια Φρόσω Ξυλούρη, αποχαιρετάει τον παππού της Χαράλαμπο Ξυλούρη ή “Πλαστήρα”, μια εμβληματική και παραδοσιακή φυσιογνωμία του Περαχωριού, ενός ανθρώπου με αρχές και αξίες που τίμησε τα Ανώγεια και “έφυγε” στις 30 Αυγούστου 2018, με όλο το χωριό να τον αποχαιρετάει στον Ιερό Ναό της Παναγίας.Η μικρή Φρόσω, αποχαιρετά τον “Πλαστήρα”, με όλα τα αγνά αισθήματα και τις αναμνήσεις που πηγάζουν από το ιερό δέσιμο της σχέσης παππού με εγγονής σε ένα χωριό όπως τα Ανώγεια. Αναλυτικά αναφέρει τα εξής: