
Η Ελένη Σαλούστρου ή Χατζησωκράτενα “έφυγε” από τη ζωή στις 5 του περασμένου Απριλίου σε ηλικία 85 ετών, σκορπίζοντας τη θλίψη σε συγγενείς, φίλους και συγχωριανούς της. Με τη συμπλήρωση σαράντα ημερών θα τελεστεί το μνημόσυνο της την Κυριακή 12 Μαΐου, στον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννου όπου καλούνται όλοι να ανάψουν ένα κερί στη μνήμη μιας όμορφης και αυθεντικής Ανωγειανής γυναίκας. Μιας γυναίκας μεγαλωμένης και γαλουχημένης με τις αξίες και τα ιδανικά των Ανωγείων, τα οποία άφησε παρακαταθήκη στα παιδιά και τα εγγόνια της. Ανάμεσα στα εγγόνια της και ο διεθνής καλαθοσφαιριστής Χρήστος Σαλούστρος που διαπρέπει στα σαλόνια της Basket League με τα χρώματα σήμερα του Προμηθέα Πατρών.
Με σημείωμα της στην “Α” η οικογένεια της ευχαριστεί θερμά όλους όσοι της συμπαραστάθηκαν με κάθε τρόπο στο πένθος τους για την απώλεια της Ελένης Σαλούστρου. Παράλληλα στην μνήμη της προσφέρουν στην ΑΝΩΓΗ το ποσό των 200 ευρώ για τις ανάγκες της ηλεκτρονικής μας έκδοσης. Τα χρήματα θα διατεθούν και για τις ανάγκες του Εργαστηρίου Γνώσης της ενορίας του Αγίου Γεωργίου. Τους ευχαριστούμε θερμά. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που την σκεπάζει.

Την Παρασκευή 10 Μαΐου μετά τις 10 μ.μ θα ανάψει η μεγάλη φωτιά, που θα κάψει τον αρφανό του Αγίου Γεωργίου, αλλά και τις κακές σκέψεις που γεννήθηκαν μετά την άσχημη πράξη του Μεγάλου Σαββάτου, όταν ενάντια στο έθιμο κάποιοι άναψαν τη φλόγα πριν το Χριστός Ανέστη. Η στεναχώρια των μικρών της ενορίας μας οδήγησε στην απόφαση του π.Ανδρέα Κεφαλογιάννη να συγκεντρώσουν εκ νέου ξύλα όλοι οι νέοι και παρέα με τα παιδιά όλων των ενοριών να διατηρήσουν το έθιμο που “πληγώθηκε” από λανθασμένες συμπεριφορές.

Όπως αναφέρει και ο ίδιος ο ιερωμένος της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου π.Ανδρέας: “Η υπόσχεση όλων μας γίνεται πράξη Και συνάντηση για να κάψουμε τον αρφανο και να οδηγήσουμε τις φλόγες ψηλά στον ουρανό καίγοντας τη βία τις κακές σκέψεις καίγοντας όλα όσα μας πληγώνουν όλα όσα μας ταράζουν.. Μικροί και μεγάλοι στο ραντεβού της φλόγας μας..”.
Η τρίτη λοιπόν ανάσταση για τα Ανώγεια θα πραγματοποιηθεί και το παρόν θα δώσουν όλες οι ενορίες σε μια κίνηση που αναπτερώνει το ηθικό των μικρών παιδιών, ώστε να διατηρηθεί ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του βαθιά χαμένες στους αιώνες. Όλοι μαζί οι Ανωγειανοί στον αρφανό του Αγίου Γεωργίου!

Στα Ανώγεια για μια μικρή περιοδεία θα βρεθούν το Σάββατο 11 Μαΐου στις 12 μ.μ οι υποψήφιοι Περιφερειακοί σύμβουλοι Ρεθύμνου με τον συνδυασμό “Κρήτη η Ζωή μας” του Σταύρου Αρναουτάκη. Μεταξύ άλλων θα συνομιλήσουν με τη δημοτική αρχή και όλους τους υποψήφιους δημάρχους Ανωγείων στην αίθουσα των δημοτικών συμβουλίων, ενώ θα βρεθούν αργότερα στις 6 μ.μ στα γραφεία του ΑΚΟΜΜ-Ψηλορείτης για την πρώτη συνάντηση-διαβούλευση για την πολιτιστική πρόταση “Οι άγραφοι θεσμοί και τα εθιμικά γνωρίσματα της κοινωνίας των βοσκών του Ψηλορείτη.(IDAology Project).
Οι υποψήφιοι Περιφερειακοί σύμβουλοι Ρεθύμνου θα πραγματοποιήσουν στη συνέχεια βόλτα στο χωριό και θα συνομιλήσουν με κατοίκους. Μετά τις 8 μ.μ θα παρευρεθούν στο Μεϊντάνι και θα παρακολουθήσουν τις εκδηλώσεις των Υακινθείων με θέμα την Μάνα που γέννησε και αυτή που δεν γέννησε.

“Η μόνη αγάπη που μπορεί, να κρατηθεί στο χρόνο,
και να ‘ναι πάντα αληθινή, είναι της Μάνας μόνο..”
(Γ.Αεράκης, Πολογιάννης)
Τα Υακίνθεια από φέτος ανοίγουν τον ορίζοντα τους γεωγραφικά και χρονικά. Ύστερα από πρόσκληση πολλών πολιτιστικών φορέων, οι εκδηλώσεις των Υακινθείων δεν θα λαμβάνουν χώρα μόνο κατά το μήνα Ιούλιο στο μαγευτικό χώρο του Αγίου Υάκινθού που τόσο αγαπήσατε και στηρίξατε τόσα χρόνια, αλλά θα διεξάγονται και εκτός Ανωγείων καθ’όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Φέτος η αρχή των εκδηλώσεων γίνεται με τη γιορτή της μάνας 11 & 12 του Μάη. Η ιδέα γεννήθηκε με αφορμή μία γειτονιά που επτά μανάδες γέννησαν 43 παιδιά σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες κατά την μεταπολεμική περίοδο. Στο πρόσωπο της Θηρεσίας, της Λουλουδιάς, της Ασημένιας, της Λευτεριάς, της Αργυρός της Μαρίας και της Ειρήνης σκεφτήκαμε να γιορτάσουμε όλες τις μανάδες των Ανωγείων. Κοντά σ’ αυτή τη μάνα του αίματος όμως γιορτάζουμε και τη μάνα, της καρδιάς.Αυτοί που παρόλο που δεν πέρασε οδύνες γέννας στάθηκε μάνα στην ουσία.
Στο διήμερο των εκδηλώσεων σε όλες της πλατείες του χωριού θα λειτουργεί έκθεση με παλιές οικογενειακές φωτογραφίες, υφαντά έργα του αργαλειού θα κρέμονται από τα μπαλκόνια των σπιτιών, δέντρα των αναμνήσεων με φωτογραφίες των μανάδων που λείπουν και θα προσφέρονται γλυκά και πίτες από τις κόρες και τις εγγονές.
Πρόγραμμα εκδηλώσεων.Σάββατο 11 του Μάη :Πλατεία Μεϊντάνι 8:00 μ.μ :
Θα τραγουδήσει η νεανική χορωδία περιφερειακής ενότητας Ηρακλείου με την Λένα Χατζηγεωργίου και η χορωδία παραδοσιακής μουσικής Ανωγείων
Θ. Γιακουμάκης. Στη λύρα και στα λαούτα:
* Δημήτρης Ξυλούρης (Κίτρος).
* Στέφανος και Βασίλης Χαιρέτης.
* Με την παρέα του ΥΑΚΙΝΘΟΥ θα χορέψουν:
* Λύκειο Ελληνίδων Ηρακλείου.
* Γυναίκες Ομίλου Βρακοφόρων.
* Γυναίκες Πολιτιστικού Συλλόγου Ανωγείων.
* Γυναίκες των Ανωγείων με την Αριστέα.
Κυριακή 12 του Μάη :Περαχώρι 6:00 μ.μ:
* Εσπερινό μνημόσυνο στην Παναγία..Χοροστατούντος του Αρχιεπισκόπου Κρήτης Ειρηναίου.
Πλατεία Μεϊντάνι 8:00 μ.μ:
* Θα μιλήσει η Κρήσσα συγγραφέας Αλκυόνη Παπαδάκη με θέμα την μάνα.
* Ο Σαμίρ θα εκπροσωπήσει τους πρόσφυγες τραγουδώντας την ιστορία του.
* Ο Χάρης Φασουλάς θα τραγουδήσει τη μάνα.
* Ασκομπαντούρα Γιώργης Σαλούστρος.
* Συναυλία με την Ελένη και Σουζάνα Βουγιουκλή.
* Τη βραδιά θα ολοκληρώσουν ο Λευτέρης και ο Μανούσος Καλλέργης.
* Στον χώρο θα βρίσκεται όπως πάντα ο Γιώργης Σαλούστρος με το τσάι του.
Στην προσπάθεια αυτή συμμετέχουν ενεργά όλες οι γυναίκες του χωριού, το ΚΑΠΗ Ανωγείων και τα σχολεία των Ανωγείων.Είστε όλοι καλεσμένοι χωρίς καμία υποχρέωση. Φέρτε μια φωτογραφία της μαμάς σας ή της γιαγιάς σας, που έφυγε και ένα μανταλάκι για το δέντρο των αναμνήσεων.
Υπό την αιγίδα του Δήμου Ανωγείων και της Περιφέρειας Κρήτης. Μέγας χορηγός ο Όμιλος Καράτζη.
Χορηγοί επικοινωνίας :
ΕΡΤ3
Όμιλος Κρήτη TV
Ηλεκτρονική εφημερίδα ΑΝΩΓΗ
Ευχαριστούμε τα βεγγαλικά art fireworks

Το ερχόμενο Σάββατο 11 Μαΐου, στις 6 μ.μ θα γίνει η πρώτη συνάντηση ενημέρωσης και διαβούλευσης για την πολιτιστική πρόταση : “Οι άγραφοι θεσμοί και τα εθιμικά γνωρίσματα της κοινωνίας των βοσκών του Ψηλορείτη.(IDAology Project)”, η οποία βρίσκεται ήδη στη Β’ Φάση Εγγραφής στο Εθνικό Μητρώο Άυλης Πολιτιστική Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού. Η Συνάντηση θα γίνει στο Κέντρο Ενημέρωσης Φυσικού Πάρκου/Γεωπάρκου Ψηλορείτη (Κτήριο ΑΚΟΜΜ- Ψηλορείτης ΑΑΕ ΟΤΑ στην αίθουσα “Γιώργης Κλάδος”.
Θα προβληθεί μέρος της έρευνας που έχει διεξαχθεί με πρωταγωνιστές τους βοσκούς του Ψηλορείτη, η οποία συγκεκριμένα ξεκίνησε με τους 6 βοσκούς των Ανωγείων, ενώ θα παρουσιαστούν συνοπτικά οι θεματικοί άξονες και οι προοπτικές της πρότασης η οποία έχει ξεκινήσει με πρωτοβουλία και σε συνεργασία με τον Δήμο Ανωγείων. Στόχος της έρευνας είναι σε συνεργασία με το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας καθώς και το Πανεπιστήμιο Κρήτης να αποκτήσουμε μια ολοκληρωμένη μελέτη περίπτωσης για το σύνολο του Ψηλορείτη αναδεικνύοντας τα κοινά πολιτιστικά μας χαρακτηριστικά μέσα από τη διαχρονική ιστορία του βουνού που μας ενώνει.
“Πως εγυρίσαν οι χαρές σε πίκρες μιαν ημέρα,
και τα καλά σκορπίσανε σα σκόνη στον αέρα..”
Ήταν 7 Μαΐου 1992, όταν ένας ξεχωριστός άνθρωπος τον Ανωγείων, ο Διονύσης Φρυσάλης έχανε τη ζωή του σε τροχαίο δυστύχημα στην Αθήνα, σε ένα τραγικό νέο που είχε τότε συγκλονίσει την τοπική κοινωνία του χωριού.27 χρόνια πριν με πάνδημη συμμετοχή γινόταν η κηδεία του στα Ανώγεια και ο αποχαιρετισμός σε ένα τέκνο του τόπου γεμάτο ήθος, αξιοπρέπεια, ομορφιά και ενός ιδιαίτερου και ξεχωριστού μερακλή των καντάδων και των μουσικών παρεών των Ανωγείων και ιδιαίτερα στο αγαπημένο του Μεϊντάνι.
Με την μαντινάδα αυτή τον είχε αποχαιρετήσει συγκλονισμένος ο πατέρας του Λάμαχος που είδε το μοναχοπαίδι του να σκοτώνεται τόσο άδικα. Λίγα χρόνια μετά ο Λάμαχος και η χαροκαμένη μάνα η Ζαχαρένια Φρυσάλη (Λαμάχενα) έφευγαν από τη ζωή γεμάτοι με την πίκρα της απώλειας του μοναδικού παιδιού τους. Η πόρτα του σπιτιού τους έκλεινε οριστικά στο χωριό με το φευγιό τους, αλλά η παρακαταθήκη που άφησαν στον τόπο μεγάλη και ξεχωριστή μέχρι και σήμερα. Είναι ο αξονικός τομογράφος που κοσμεί το Κέντρο Υγείας Ανωγείων και τον οποίο αγόρασε η μάνα του Διονύση ,Ζαχαρένια για να τιμήσει τη μνήμη του. Με 35 εκατομμύρια δραχμές, τεράστιο ποσό για την εποχή τα Ανώγεια έγιναν τότε το πρώτο Κέντρο Υγείας με αξονικό τομογράφο. Από τότε ο χώρος που υπάρχει εκεί με την επιγραφή “Αίθουσα Διονύση Φρυσάλη” μας θυμίζει τόσο το τραγικό της απώλειας ενός νέου ανθρώπου, όσο και το μεγαλείο της προσφοράς της Μάνας μετά από αυτήν.Τον αξονικό τομογράφο που συνεχίζει να δίνει ζωή και να μοιράζει χαμόγελα μέσω του ξεχωριστού γιατρού της καρδιάς μας Κωνσταντίνου Μερκούρη.
Με συγκλονιστικό τρόπο τον αποχαιρετάει με ανάρτηση του σήμερα και ο Βασίλης Δραμουντάνης του Λιαμή, που βρέθηκε στο στάδιο του στίβου στην Πανεπιστημιούπολη Αθηνών, όπου ο Διονύσης περνούσε εκεί αρκετές από τις ώρες του. Όπως αναφέρει η ανάρτηση:
“Μνημόσυνο στο στίβο.
Τα πρωινά των Σαββάτων, ερχόταν εδώ με τους φίλους του και στροβιλίζονταν στο στίβο αριστερόστροφα. Ύστερα στο πέταλο του σταδίου, στη σκιά της λεύκας, έκαναν τις διατάσεις αποθεραπείας, ανάμεσα σε κουβέντες γεμάτες από την ευδαιμονία της προοπτικής του Σαββατόβραδου και των οπιούχων ενδορφινών.
Στο μοναχικό του σπίτι, ώρα πολύ κάτω απ` το νερό μέχρι να μουλιάσει. Μετά το λιτό μεσημεριανό, ξεφύλλιζε τα αγαπημένα του βιβλία και με ένα τσιγάρο ανάμεσα στα πεντακάθαρα δάχτυλα και νύχια του, ρουφούσε τον καπνό συνειδητά και αργά, με τον τρόπο που πίνει ο αθλητής το στυμμένο χυμό του πορτοκαλιού.
Στη νύστα του απογεύματος, με αγνάντι τη φασαρία της λεωφόρου, λίγα σεμνά στιχάκια στα χαρτιά του, για την εφηβεία, το χρόνο, το τέλος και τον έρωτα.
Στο τελείωμα μιας τέλειας μέρας, ντυμένος με τα ωραιότερα ρούχα, σάτυρος και ποιητής μαζί, αποθέωνε τη ζωή όπου κι αν την έβρισκε• στο σπίτι ενός φίλου, σε μια ταβέρνα, σε ένα κρεβάτι.
Τρέχω σε αυτόν το στίβο σήμερα μέχρι να λιώσω. Μέχρι να μην μπορώ άλλο να κρατηθώ στα πόδια μου. Και στον ίσκιο της λεύκας, ονειρεύομαι να χαρώ όσο ποτέ, την κούραση, το Μάη και την ανάμνηση του αγέραστου Διονύση, που ποτέ δεν σκέφτηκα, σε αυτά τα 27 χρόνια από τότε που έφυγε, ότι από τον ελάχιστο κύκλο της ζωής του, υπάρχει έστω και ένα μικρό, κενό, ανεκπλήρωτο τόξο..”καταλήγει.
Η Ζαχαρένια στη διάρκεια της παραμονής της κηδείας του και της αγρύπνιας πάνω από τη σορό του είχε συγκλονίσει τους πάντες αναφέροντας:”Δε θέλω κόλλυβα, ούτε κεριά στο σπίτι. Λευκές λαμπάδες στολισμένες δυο. Έχουμε γάμο. Ο γάμος έχει δάκρυα. Δε θέλω μοιρολόγια και φωνές. Ήρεμα να το πάμε πέρα. Μη χάσω το μυαλό μου. Του γιου μου τον καημό να ζήσω. Έχουμε γάμο. Κρασί, τσιγάρα να κεράσετε. Όμως το φως που μου ’φεγγε έσβησε. Φίλοι του Διονύση να μη με ξεχάσετε…”
Ας είναι ελαφρύ το χώμα των Ανωγείων που σε σκεπάζει αιώνια Διονύση. Η μνήμη σου για όσους σε γνωρίσαμε είτε λίγο είτε περισσότερο θα μένει πάντα ζωντανή..
Γ.Μπ
