Την Κυριακή 27 Μαρτίου, θα τελεστεί στον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννη, στο Αρμί, το σαρανταήμερο μνημόσυνο, για την ανάπαυση της ψυχής, της Ευαγγελίας Σμπώκου “Ατζαροσάββενας”, με την οικογένεια της να καλεί, συγγενείς, φίλους και συγχωριανούς, να ανάψουν ένα κερί στη μνήμη της. Η τελετή θα γίνει σύμφωνα με όλα τα μέτρα προστασίας κατά της πανδημίας.

Η Ευαγγελία Σμπώκου, “έφυγε” από τη ζωή στα 88 της χρόνια, στις 19 του περασμένου Φεβρουαρίου. Με σημείωμα της στην ΑΝΩΓΗ, η οικογένεια της αφού αρχικά ευχαριστεί όλους όσοι συμπαραστάθηκαν με κάθε τρόπο στο πένθος της, αποχαιρετάει την “Ατζαροσάββενα” αναφέροντας τα εξής:

“Αγαπημένη μας Μάνα,

Λείπεις σαράντα μέρες από το σπίτι, από την γειτονιά μας. Έφυγες απροσδόκητα και ξαφνικά από αυτή την μάστιγα της εποχής μας. Δεν προλάβαμε να πούμε όλα όσα θα θέλαμε. Όμως ξέρουμε  ότι όλα έγιναν όπως τα ήθελες εσύ. Ήθελες να φύγεις όρθια, να μην μάς ταλαιπωρήσεις.

Διαβάστε την συνέχεια... »

Με σύμμαχο τον καλό καιρό, πολλοί Ανωγειανοί βρέθηκαν σήμερα Παρασκευή 25 Μαρτίου, στην πλατεία Αρμί, για να τιμήσουν τους ήρωες της Επανάστασης των Ελλήνων το 1821. Τους ανθρώπους που έδωσαν την ψυχή και το αίμα τους, με ανιδιοτέλεια και αυταπάρνηση, ώστε να είμαστε σήμερα ελεύθεροι.

Στο Ηρώο του Ανωγειανού αγωνιστή,  κατατέθηκαν στεφάνια από όλους τους φορείς του τόπου, ενώ είχε προηγηθεί επίσημη δοξολογία στον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννη στο Αρμί. Το ιστορικό της ημέρας, εκ΄φώνησε η κα Παπουτσιδάκη Εμμανουέλα, Καθηγήτρια Γαλλικών του Γυμνασίου Ανωγείων.

Η εκδήλωση έκλεισε με τον Εθνικό Ύμνο και την τήρηση ενός λεπτού σιγής, στη μνήμη όλων των ηρώων της Ελληνικής Επανάστασης.

https://www.facebook.com/groups/123315727769926

Το ιστορικό τουφέκι του μεγάλου Ανωγειανού οπλαρχηγού Σταύρου Νιώτη, έγινε ξανά λειτουργικό, 200 χρόνια μετά, έπειτα από ενέργειες του δήμου Ανωγείων και παραδόθηκε σήμερα στο δημαρχείο με τη νέα του μορφή. Όπως βλέπετε και στη φωτογραφία, που δημοσιεύουμε στο πάνω μέρος της είναι όταν παραδόθηκε με την παλιά του μορφή στους οπλουργούς και στο κάτω μέρος της φωτό, είναι με την σημερινή πλέον του μορφή!

Το τουφέκι του Νιώτη βρίσκεται πάντα στο γραφείο του δημάρχου Ανωγείων, ιερό κειμήλιο της συμμετοχής των Ανωγειανών στον μεγάλο αγώνα κατά της Τουρκοκρατίας.

Ο δήμος Ανωγείων πριν λίγο καιρό, το παρέδωσε σε δυο οπλουργούς από την Πάτρα, που είχε συστήσει ο Ευτύχης Τζιρτζιδάκης, γνωστός από την μεγαλύτερη συλλογή όπλων της Επανάστασης που έχει στην κατοχή του, ενώ ήταν και αυτός που δημιούργησε την περίφημη έκθεση “Αντρειωμένων άρματα” στην Τύλισο.

Το όπλο του Νιώτη, παρέδωσε σήμερα στο δημαρχείο, ένας εκ των οπλουργών, ο Θοδωρής Τριαντάφυλλος, στον Σωκράτη Κεφαλογιάννη. Μάλιστα ο κ. Τριαντάφυλλος, άνοιξε το παράθυρο στο γραφείο του δημάρχου και πυροβόλησε συμβολικά με το τουφέκι του Νιώτη! Ο ήχος ακούστηκε σε Ψηλορείτη και κουλούκωνα, όπου έδρασε ο μεγάλος μας οπλαρχηγός, με αποκορύφωμα την εκτέλεση του Ασάν Αγά στου Φονιά τον ποταμό, κοντά στην Αξό!

Μια συμβολική κίνηση από το δήμο Ανωγείων, που δείχνει την κατεύθυνση της μνήμης και του σεβασμού στην ιστορία και των ανθρώπων της που πολέμησαν για να είμαστε εμείς σήμερα ελεύθεροι.

Του Γιώργη Μπαγκέρη

Αφρουκαστείτε να σας πω για τον Σμπωκοβασίλη,
τ’Ανωγειανού οπλαρχηγού που τρέμαντονε χίλιοι.

Εφόρειε φέσι λαχουρί και τη μακριά μαχαίρα,
ο Κόρακας σηκώθηκε και του ‘δώκε καθέγκλα.

-Σμπώκο ‘τουδά που βρίνεσαι Τούρκος να μην προβάλει,
και εγώ απόύ τη Μεσσαρά, δε θα πατήσουν άλλοι..

Ένας από τους μεγαλύτερους κρητικούς Ανωγειανούς οπλαρχηγούς και αρχηγός Ανωγείων και Άνω Μυλοποτάμου κατά τη διάρκεια της Κρητικής επανάστασης (1821-1830), του οποίου το όνομα αναφέρεται μέχρι και σήμερα, ως συγκριτικό σε σπουδαίες πράξεις ηρωισμού και ανδραγαθημάτων, υπήρξε ο Βασίλειος Σμπώκος, ο επονομαζόμενος Σμπωκοβασίλης, φόβος και τρόμος των Τούρκων κατά την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και όχι μόνο. Ο άνθρωπος που δεν φοβόταν τον θάνατο, αλλά θα ένιωθε ευτυχισμένος αν προσέφερε το κορμί του ως δώρο στην πατρίδα για τον βωμό της Ελευθερίας, έζησε όλη του τη ζωή ως αγωνιστής υπέρ πατρίδος και ως ένας από τους πιο ξεχωριστούς Ανωγειανούς, μέχρι και τον θάνατο του το 1858. Ήταν μάλιστα αυτός που πολέμησε εκτός από τα πεδία της Κρήτης και σε αυτό της Πελοποννήσου, στο πλευρό του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, που θέλοντας αργότερα να τον τιμήσει για την ανδρεία που επέδειξε του έκανε δώρο ένα σπαθί, που παραμένει μέχρι σήμερα αιώνιο σύμβολο αγώνων των Ανωγείων ανά τους αιώνες, ενάντια σε κάθε κατακτητή.

Ο Βασίλειος Σμπώκος του Γεωργίου, υπήρξε ο καθιερωμένος από τη γενική αναγνώριση όλων των Ανωγειανών, ηγέτης των Ανωγείων προ της Επαναστάσεως του 1821 και ένας από τους πρώτους Κρητικούς που μυήθηκαν στην Φιλική Εταιρία. Στο δεκάχρονο διάστημα του επικού αγώνα της μεγάλης του Έθνους μας Επαναστάσεως (1821-1830), υπήρξε ο αναγνωρισμένος αρχηγός Μυλοποτάμου μαζί με τον Αλεξανδρή Ανδρεαδάκη, ο νους και η καρδιά του Αγώνα και προικισμένος με όλα τα ξεχωριστά προτερήματα που πρέπει να διαθέτει ένας ηγέτης. Κατάφερε πλαισιωμένος από ήρωες οπλαρχηγούς και πολεμιστές να κάμει τον Μυλοπόταμο και ιδιαίτερα τα Ανώγεια, ψυχή του αγώνα στην Κεντρική Κρήτη και να τα οδηγήσει προς την δόξα και την αθανασία.

Τέτοια ήταν η αναγνώριση της μεγάλης αξίας του, ώστε η παρουσία του ενέπνεε θάρρος και πίστη για τη νίκη στους Έλληνες, ενώ αντίθετα τρομοκρατούσε και πανικόβαλε τους Τούρκους. Έτσι όταν οι Μυλοποταμίτες πολιορκούσαν στις αρχές της Επανάστασης τους Τούρκους, στον πύργο του Κιρίμ Αγά στην Επισκοπή Μυλοποτάμου κι οι Τούρκοι φώναζαν στους Έλληνες πως έρχεται στρατός από το Ηράκλειο να τους διαλύσει, αυτοί κάνοντας χρήση του ονόματος του Σμπωκοβασίλη, για να τους τρομοκρατήσουν τους απαντούσαν:”Ο Σμπωκοβασίλης τσι κατέστρεψε στο Σκλαβόκαμπο!”, πράγμα που είχε συμβεί. Τι συνέβη ακριβώς στον Σκλαβόκαμπο σας παραθέτουμε παρακάτω:«Οι Ανωγειανοί περίφημοι στο τρέξιμο,  παρακολουθούσαν το ασκέρι του γενίτσαρου Λαδάογλου, από κορφή σε κορφή ευθύς ως πέρασε την Τύλισσο. Πηδούν από βράχο σε βράχο σαν τα ελάφια, χωρίς να ιδρώνουν που ανεβοκατεβαίνουν τα βουνά. Ειδοποιούν τους Ανωγειανούς καπετάνιους τον Βασίλη Σμπώκο, τον Γιάννη και Σταυρούλη Νιώτη, τον Σταύρο Ξετρύπη, τους Σκουλάδες και τον περίφημο Παλμέτη από το Καμαράκι, να τρέξουν και να πιάσουν τα στενά του Σκλαβόκαμπου. Όλα-όλα τα τουφέκια τους στ’ Ανώγεια την ημέρα εκείνη ήταν μόνο εκατό. Είχε και ο Παλμέτης μια εικοσαριά τους ακολούθησαν όμως πάνω από διακόσιοι Ανωγειανοί άλλοι με χονδρά ραβδιά, άλλοι με σπαθόβεργες και άλλοι με λουράτες σφενδόνες. 

Σε λίγη ώρα οι Ανωγειανοί μαζί με πεντέξι οπλοφόρους που βρήκαν στις Γωνιές, είχαν πιάσει τα περάσματα του Σκλαβόκαμπου».

Διαβάστε την συνέχεια... »

Η εκδικητική μανία των Τούρκων ήταν απερίγραπτη μετά το τέλος ενός ξεσηκωμού των Ρεθεμνιωτών. Ιδιαίτερα όταν είχε να κάνει και με «προσωπικούς λογαριασμούς» κάποιου αξιωματούχου με μικρές κοινωνίες χωριών της επικράτειάς του.

Γνωστά τα γεγονότα στη Λαμπηνή. Ήταν η απάντηση του αιμοχαρούς Αλμπάν Μπέη σε μια απόπειρα δολοφονίας του από Λαμπιθιανό ήρωα. Με αφορμή της επετείου αναφερθήκαμε αναλυτικά στο ματωμένο χρονικό του ηρωικού χωριού.

Διαβάστε την συνέχεια... »

Εντατικά δουλεύουν το τελευταίο 24ωρο τα εκχιονιστικά μηχανήματα του δήμου, ώστε να καθαρίσουν και όλους τους δρόμους που οδηγούν στον Ψηλορείτη και τα μαγευτικά του τοπία, για να εξυπηρετηθούν οι πολυάριθμοι επισκέπτες που θα έρθουν στο χωριό μας, ενόψει του τριήμερου της 25ης Μαρτίου. Οι εργασίες έχουν φέρει αποτέλεσμα καθώς οι περισσότεροι δρόμοι προς το βουνό είναι ήδη ανοιχτοί ώστε να είναι διπλής κατεύθυνσης και ασφαλείς προς όλους.

Όπως αναφέρει ο Αντιδήμαρχος Ανωγείων Μανόλης Βρέντζος:

“Εργασίες ξεχιονίσματος και καθαρισμού του δρόμου προς το Ανωγειανό Αόρη. Οι δρόμοι είναι καθαροί – ασφαλείς και οι Ανωγειανοί Οικοδεσπότες είναι έτοιμοι να υποδεχτούν όλο τον κόσμο.

Την Παρασκευή και το Σαββατοκύριακο, αναμένονται επιτέλους ζεστές ημέρες και κατάλληλες για μια εξόρμηση προς το βουνό και μια ποιοτική βόλτα (πάντα με προσοχή στους δρόμους) στα Ανώγεια. Όλοι οι δρόμοι οδηγούν και θα οδηγούν στα Ανώγεια.” καταλήγει.