Την ερχόμενη Τρίτη 7 Αυγούστου στις 10 π.μ θα τελεστεί στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου στα Ανώγεια Θεία Λειτουργία και επιμνημόσυνη δέηση για τους ήρωες της μάχης στο Σφακάκι. Είναι η έκτη συνεχόμενη χρονιά που η εκκλησία μας τιμά την μνήμη των ανθρώπων που πάλεψαν για την Ελευθερία και την Ανεξαρτησία. 74 χρόνια μετά την 7η Αυγούστου του 1944 η μνήμη παραμένει άσβεστη για τους Ανωγειανούς της ομάδας του ΕΛ.ΑΣ που με γενναιότητα απελευθέρωσαν στην τοποθεσία Σφακάκι 98 γυναικόπαιδα από τα χέρια του αδίστακτου Γερμανού λοχία των SS Γιόζεφ Ολενχάουερ, γνωστού ως “Σήφη”. Μετά τον θάνατο την τελευταία δεκαετία του Χαραλάμπη Φρυσάλη και του Λευτέρη Αεράκη κανένας πλέον από την ομάδα που έκανε την επιχείρηση δεν βρίσκεται εν ζωή, θα είναι όμως όλοι τους ζωντανοί στις μνήμες μας. Ο π.Ανδρέας Κεφαλογιάννης μετά την επιμνημόσυνη δέηση θα μιλήσει για την ηρωική εκείνη ημέρα αλλά και τα μηνύματα που αυτή η πράξη μπορεί να μας δώσει και στις σημερινές δύσκολες εποχές.
Η ΜΑΧΗ ΣΤΟ ΣΦΑΚΑΚΙ
Στις 7 Αυγούστου 1944, ο Γερμανός λοχίας των SS Γιόζεφ Ολενχάουερ, γνωστός στην περιοχή του Μυλοποτάμου σαν «Σήφης» συνοδευόμενος από ισχυρή ομάδα Γερμανών και Ιταλών στρατιωτών, θα μεταβεί στα Ανώγεια από το γειτονικό χωριό Γενί-Γκαβέ (σημερινή Δροσιά) όπου είχε την έδρα του και θα συλλάβει 98 γυναικόπαιδα, με σκοπό να τα μεταφέρει στο Ρέθυμνο και από εκεί στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Γερμανίας. Η οκταμελής ομάδα του ΕΛΑΣ Ανωγείων οπλίζεται κατάλληλα και περιμένει στην θέση Σφακάκι. Εκεί θα αιφνιδιάσουν τον Σήφη και την παρέα του και θα ελευθερώσουν από τα χέρια τους τα γυναικόπαιδα. Άπαντες οι γερμανοϊταλοί σκοτώνονται ή αιχμαλωτίζονται. Κανείς από τους αντάρτες και τους ομήρους δεν θα τραυματιστεί. Ο αιφνιδιασμός υπήρξε απόλυτος και η επιχείρηση κρίθηκε από τις πιο επιτυχημένες του Β Παγκοσμίου Πολέμου. Επικεφαλής της αποστολής ήταν ο Μανόλης Μανουράς (Σμαϊλομανόλης).
Η μάχη στο Σφακάκι θα είναι ένα από τα πέντε «επειδή» που θα αναφέρει η απόφαση Γερμανού διοικητή της Κρήτης για την καταστροφή των Ανωγείων. Αναφέρει χαρακτηριστικά η διαταγή: «Επειδή η πόλις των Ανωγείων είναι κέντρο της αγγλικής κατασκοπείας εν Κρήτη και επειδή οι ανωγειανοί εξετέλεσαν τον φόνο του λοχίου φρουράρχου Γενί-Γκαβέ και της υπ’ αυτών φρουράς και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το σαμποτάζ της Δαμάστας, επειδή εις Ανώγεια ευρίσκουν άσυλον και προστασίαν οι αντάρται των διαφόρων ομάδων αντιστάσεως και επειδή εκ των Ανωγείων διήλθον και οι απαγωγείς με τον Στρατηγόν Φον Κράιπερ χρησιμοποιήσαντες ως σταθμόν διαμετακομιδής τα Ανώγεια, διατάσσωμεν την ΙΣΟΠΕΔΩΣΙΝ τούτων και την εκτέλεσιν παντός άρρενος Ανωγειανού όστις ήθελεν ευρεθεί εντός του χωρίου και πέριξ αυτού εις απόστασιν ενός χιλιομέτρου».
Την δωδεκαμελή ομάδα του ΕΛ.ΑΣ Ανωγείων αποτελούσαν οι κάτωθι: Αρχηγός της ομάδας ήταν ο Εμμανουήλ Μανουράς (Σμαιλομανώλης) Μαζί του πολέμησαν: Εμμανουήλ Νταγιαντάς (Λαμπρινομανώλης) Ιωάννης Πασπαράκης (Γιαννιός της Χρόναινας) Ελευθέριος Αεράκης (Νταρολευτέρης) Χαράλαμπος Φρυσάλης (Φρυσαλοχαραλάμπης) Μανώλης Νταγιαντάς (Νταγιαντομανώλης) Γεώργιος Μανουράς (Γύπαρης) Πέτρος Πασπαράκης (Θοδωροπέτρος) Γεώργιος Ξημέρης (Ξημερογιώργης) Κωνσταντίνος Καφατσής, Γεώργιος Νταγιαντάς (Περβολιός) Δημοσθένης Πασπαράκης
Ενώ έμμεσο ουσιαστικό και καθοριστικό ρόλο έπαιξαν η Ειρήνη Μανουρά (Ζωνογιάννενα), ο Κωνσταντίνος Πατραμάνης, ο Κωνσταντίνος Δραμουντάνης (Γιαγκόκωστας), ο Κωνσταντίνος Νταγιαντάς (Λαμπρινόκωστας).
Το Σάββατο 4 Αυγούστου στις 6 μ.μ στην πλατεία Αρμί, θα ξεκινήσει το Φεστιβάλ παιδιού, χαράς και χρωμάτων, μια πολυθεματική γιορτή για μικρούς και μεγάλους που διοργανώνει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ανωγείων. Πρόκειται για μια δράση με αρκετές παράλληλες δράσεις με βασικό συστατικό τα παιχνίδια με τα χρώματα αλλά και τον καθαρισμό του χωριού μας από μικρούς και μεγάλους που θα μάθουν την ομορφιά της καθαριότητας και της ανακύκλωσης. Παράλληλα θα υπάρχουν στον χώρο escape room γνώσεων, έκθεση τεχνολογίας σε συνεργασία με το ΙΤΕ, ενώ θα λαμβάνει χώρα δράση καθαριότητας στο χωριό με επικεφαλής τα μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου Ανωγείων.
Η εκδήλωση τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Ανωγείων. Χορηγός επικοινωνίας είναι και η ΑΝΩΓΗ
–Να αναφέρουμε ότι η εκδήλωση που είχε προγραμματιστεί για την Κυριακή 5 Αυγούστου στο Αρμί από τον Πολιτιστικό σύλλογο και το Δήμο Ανωγείων, που αφορούσε κρητική μουσική με διάφορους Κρήτες καλλιτέχνες, αναβάλλεται
Με μια μεγάλη τιμητική εκδήλωση, αφιέρωμα στον σπουδαίο Ανωγειανό καλλιτέχνη Δημήτρη Σκουλά και τα 45 χρόνια πορείας του στη μουσική, ανοίγει τις εκδηλώσεις του ο Πολιτιστικός σύλλογος Ανωγείων, την Παρασκευή 3 Αυγούστου στις 9.30 μ.μ στην πλατεία Αρμί, με ελεύθερη είσοδο. Στην ξεχωριστή αυτή βραδιά, θα υπάρξουν ομιλίες για τη ζωή του Δημήτρη Σκουλά και φυσικά πολύ μουσική από καταξιωμένους καλλιτέχνες του χώρου. Ετσι στην πλατεία Αρμί, με την παρουσίαση του Μανόλη Σκανδάλη, θα “παρελάσουν” καλλιτέχνες όπως ο Χαράλαμπος Γαργανουράκης, Γιώργης Φραγκιουδάκης, Παναγιώτης Σκουλάς, Νίκος Καραβιράκης, Κώστας, Μαρία και Μανόλης Σκουλάς, που θα βρεθούν εκεί για να τιμήσουν έναν σεμνό, αθόρυβο αλλά ουσιαστικό καλλιτέχνη του τόπου μας. Χορηγός επικοινωνίας της
εκδήλωσης είναι και η ΑΝΩΓΗ.
Ο Δημήτρης Σκουλάς, γεννήθηκε το 1953. Προέρχεται από την μεγάλη μουσική οικογένεια των Σκουλάδων και από μικρή ηλικία παίζει μαντολίνο, λαούτο και τραγουδά. Σπούδασε δημόσια διοίκηση και πολιτικές επιστήμες στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και εργάζεται στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.Ήταν βασικό μέλος της Κρητικής επιτροπής του επταετούς διαγωνισμού Κρητικής Μαντινάδας που φιλοξενήθηκε στην εφημερίδα”Κρητικά Επίκαιρα”. Την επιμέλεια της στήλης αυτής είχε ο κορυφαίος ερευνητής τής Κρητικής Διαλέκτου ο αξέχαστος Ρεθυμνιώτης Γιατρός Μιχάλης Καυκαλάς. Να αναφέρουμε ότι ο διαγωνισμός αυτός επηρέασε σημαντικά τις εξελίξεις στην σύγχρονη Κρητική Λαϊκή ποίηση την Μαντινάδα και την Ρίμα.
Ο Δημήτρης Σκουλάς συνεργάστηκε ως βασικός ερμηνευτής στην παρουσίαση του Ερωτόκριτου από τον λαογράφο Μιχάλη Πριναράκη το 1977 ενώ είχε συνεργαστεί και με τον Βαγγέλη Παπαθανασίου στην τελετή έναρξης του Παγκοσμίου πρωταθλήματος ανοικτού στίβου το 1988 στην Αθήνα.
Μερικές απο τίς συνεργασίες του Δημήτρη Σκουλά είναι με τούς αξέχαστους Αντώνη και Μανώλη Περιστέρη στο κέντρο ”Κάστρο”, με τον Χαράλαμπο Γαργανουράκη ,τον Νίκο Καραβυράκη, τόν Μάνο Πυροβολάκη, τον Γιώργο Σκορδαλό, τον Αλέξανδρο Παπαδάκη και πολλούς άλλους καλλιτέχνες!
Εχει διατελέσει επί σειρά ετών Πρόεδρος του Συλλόγου Κρητών Αγίας Παρασκευής στην Αθήνα όπου ζει και φυσικά εκλέγεται εδώ και πολλά χρόνια Δημοτικός Σύμβουλος στον ίδιο Δήμο. Τέλος να κάνουμε αναφορά στις πολύ καλές Ραδιοφωνικές του εκπομπές στην Αθήνα που προέβαλε με ποιότητα την Κρητική μουσική και την Κρητική Μαντινάδα με τον καλύτερο τρόπο, (Με πληροφορίες από τη σελίδα “Κρητική Παράδοση)
ΤΡΙΤΗ 7/8/2018 ωρα 18,00μμ : Επίσκεψη στην τοποθεσία «ΣΦΑΚΑΚΙ» όπου εδώθηκε η ιστορική μάχη στις 7 Αυγούστου 1944 από τον ΕΦΕΔΡΙΚΟ ΕΛΑΣ ΑΝΩΓΕΙΩΝ και απελαυθερώθηκαν όλοι οι όμηροι από τους Γερμανοιταλούς φασίστες. Θα γίνει ιστορική αναφορά των γεγονότων σε νεολαίους και σε όσους συμμετάσχουν. ΤΡΙΤΗ 7/8/2018 ωρα 19,30μμ Πλατεία ΑΡΜΙ : α) Ομιλία με θέμα « Μάχη στο Σφακάκι χθες σήμερα αύριο» από τον σ.ΜΑΝΟΥΣΟ ΜΑΝΟΥΣΟΓΙΑΝΝΗ μελος του Τομεακού Γραφείου του ΚΚΕ β) Προβολή βίντεο με θέμα « Τα Ανώγεια στην Θύελλα του Φασισμού» από τον ΑΙΑΝΤΑ ΧΑΡΩΝΙΤΗ γ) Την εκδήλωση θα ολοκληρώσει το συγκρότημα του ΜΕΝΕΛΑΟΥ και ΓΙΩΡΓΗ ΝΤΑΓΙΑΝΤΑ με παραδοσιακή μουσική και αντιστασιακά τραγούδια. “Καλούμε όλους τους χωριανούς να συμμετάσχουν σε αυτήν την εκδήλωση ως χρέος τιμής σε αυτούς που δεν λογάριασαν , δεν υπολόγισαν τίποτα , όρθωσαν το ανάστημα τους μπροστά στους φασίστες και χωρίς κανένα ενδοιασμό μας είπαν ότι «οι μάχες που χάνονται είναι αυτές που δεν δόθηκαν ποτέ». Δυναμώνουμε το ΚΚΕ, που αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για να αναδειχτούν όλες οι αρετές της εργατικής τάξης ως φορέα της κοινωνικής απελευθέρωσης, του σοσιαλισμού – κομμουνισμού.”, αναφέρει στην ανακοίνωση του η Οργάνωση ΚΚΕ Ανωγείων.
Την ερχόμενη Κυριακή στις 8.30 π.μ θα γίνει το σαρανταήμερο μνημόσυνο για την ανάπαυση της ψυχής του Γιάννη Μπουγαδάκη, στον Ιερό Ναό της Παναγίας στο Περαχώρι, με την οικογένεια του να καλεί φίλους, συγγενείς και συγχωριανούς να παραστούν για να τιμήσουν τη μνήμη ενός ξεχωριστού ανθρώπου, ενός άντρα που αγάπησε τα Ανώγεια όσο λίγοι και τα τίμησε σε όλη τη διάρκεια της ζωής του, τόσο αυτός όσο και η αείμνηστη σύντροφος του Ειρήνη Σμυρνάκη. Η κόρη του Βιβιάνα, έστειλε στην ΑΝΩΓΗ, το ακόλουθο κείμενο, με το οποίο αποχαιρετάει τον αγαπημένο της πατέρα:
“Με αγάπη στον τόπο μας και την παράδοση και σεβασμό στη μνήμη της, αποφασίσαμε να τελέσουμε το 40 ήμερο μνημόσυνο ,στην πόλη που γεννήθηκε, έζησε και γνωριστήκαμε πριν από 50 ακριβώς χρόνια (1968) ,της αγαπημένης μου συζύγου Βάσως Μαρκάκη-Μουμτζή, που ”έφυγε” άδικα και πρόωρα από τη ζωή. Θα γίνει στις 5.8.18 , στις 10 πμ , στην εκκλησία των Αγίων Tεσσάρων Μαρτύρων. Με συγγενείς και φίλους, θα μοιραστούμε τον πόνο και τη συγκίνηση ,θα θυμηθούμε όμορφες στιγμές που ζήσαμε , με το όμορφο, χαμογελαστό, ευγενικό, κοινωνικό, αγαπητό κορίτσι, την τέλεια σύντροφο, μητέρα ,γιαγιά. Τη Βασούλα της καρδιάς μας !!!”