Θέμα: Γιώργης Μπαγκέρης
Φωτογραφίες: Μανόλης Σαμόλης
Ακούραστος εργάτης, ερευνητής της Ιστορίας και του Πολιτισμού μας, συγγραφέας και δάσκαλος της παράδοσης, των ηθών και εθίμων των Ανωγείων, ο Γιώργης Σμπώκος προσφέρει στα Ανώγεια άλλα τέσσερα συγγραφικά διαμάντια στο ήδη πλούσιο από κάθε άποψη έργο του. Τέσσερα βιβλία για την ποιμενική ζωή των Ανωγειανών, τα μητάτα και τους τόπους στο Ανωγειανό αόρι που συνοδεύονται από ένα πλούσιο όσο και σπάνιο φωτογραφικό υλικό που τα καθιστά ιερά κειμήλια. Ο σκοπός του πρώην Δημάρχου Ανωγείων και συνταξιούχου εκπαιδευτικού κ. Σμπώκου είναι όπως και στα προηγούμενα βιβλία του ανιδιοτελής. Αυτά δεν πωλούνται και δεν θα τα βρείτε στα ράφια των βιβλιοπωλείων, μπορείτε όμως να τα διαβάσετε σε καφενεία, σε σπίτια συγγενών και φίλων,σε ανθρώπους που εκτιμά ο ίδιος και μοίρασε τα περιορισμένα αντίτυπα των βιβλίων του. Μια σειρά από αυτά τα τέσσερα καινούρια βιβλία του δώρησε ο κ. Σμπώκος και στην Ανωγή και τον ευχαριστούμε ιδιαίτερα για αυτό. Αναλυτικά τα βιβλία είναι τα εξής:
1)Η ποιμενική ζωή των Ανωγειανών
Όπως αναφέρει ο συγγραφέας, στόχος του βιβλίου είναι να αποδοθεί όσο πιο πιστά γίνεται τη δομή και την ομορφιά της ποιμενικής ζωής των Ανωγειανών, έχοντας ως όπλα την προσωπική εμπειρία του ίδιου, αλλά και την εμπειρία και μνήμη μεγάλου αριθμού υπερηλίκων οι οποίοι έζησαν στα Ανώγεια από το 1880 και μετά, καθώς και από ανέκδοτα σημειώματα Ανωγειανών Λαογράφων και Ιστοριοδιφών.
Ο λόγος που οδήγησε τον κ. Σμπώκο στην καταγραφή της ποιμενικής ζωής, είναι το σάρωμα που η εξέλιξη και ο τεχνολογικός πολιτισμός επέφεραν τις τελευταίες δεκαετίες στη ζωή, το λαϊκό πολιτισμό και την παράδοση μας και του οποίου άμεση συνέπεια είναι ο αφανισμός ότι ωραίου δημιούργησε η ζωή στο πέρασμα των αιώνων και αφού προηγουμένως δοθεί μια συνοπτική περιγραφή του χώρου της Βόρεια Ανατολικής πλευράς του Ψηλορείτη, όπου έζησαν και ακμάζουν οι Ανωγειανοί.
2) Το Ανωγειανό Αόρι
Ο συγγραφέας αναφέρει με συγκίνηση στον πρόλογο του βιβλίου αυτού: ” Κάθε περίπατος, αναρρίχηση στο αόρι, ξυπνούσε μέσα μου παλιές μνήμες, τότε που παιδί και έφηβος στις δεκαετίες του 1940 και 1950, ζούσα την όμορφη ζωή των βοσκών στα μητάτα και άκουγα τις ιστορίες τους και διδασκόμουν από τις γνώσεις και την πείρα τους, την παράδοση αιώνων που δεν είχε μεταβάλλει ο χρόνος και που η πρόοδος και η εξέλιξη, χρειάστηκαν κυριολεκτικά δυο περίπου δεκαετίες από το 1980 έως το 2000 για να την αλλοιώσουν ριζικά, ή πιο σωστά να την καταργήσουν τελείως και να τη ρίξουν στο ντουλάπι της λησμονιάς..”.
Στο βιβλίο θα διαβάσετε όλες τις πληροφορίες για τις εκτάσεις του Ανωγειανού αοριού, την χλωρίδα και την πανίδα του, παλιούς οικισμούς και μοναστήρια όπως και ιστορίες και θρύλους της παράδοσης. Επίσης υπάρχει αναλυτική φωτογραφική παρουσίαση της ζωής και της ιστορίας του.
3) Τα Μητάτα των Ανωγειανών
Πρόκειται για μια κοπιαστική δουλειά που μας γνωρίζει όλα τα Μητάτα των Ανωγειανών στην αχανή έκταση των 94 τ.χ της ορεινής έκτασης των Ανωγείων! Γνωρίζοντας ο κ. Σμπώκος ότι το θέμα των μητάτων ήταν το πιο δύσκολο αντικείμενο της όλης καταγραφής του πολιτισμού και της ζωής των Ανωγειανών, ξεκίνησε να συγκεντρώνει στοιχεία από το 1960 και μετά περισσότερο οργανωμένα με την επιστροφή του από την Δυτική Γερμανία το 1984 όπου είχε αποσπασθεί ως δάσκαλος. Ο ίδιος ευχαριστεί θερμά όλους τους Ανωγειανούς για την παροχή στοιχείων και ιδιαίτερα όλους όσοι τον συνόδευσαν στις περιπλανήσεις του , χρησιμοποιώντας πολλές φορές και τα οχήματα τους και πεζοπορώντας μαζί του τρεις και τέσσερις ώρες κάτω από αντίξοες συνθήκες.
Στο βιβλίο παρουσιάζονται όλες οι ποιμενικές εγκαταστάσεις και ξηρολιθικά κτίσματα του Ψηλορείτη, οι σχιστόλιθοι και οι σιδερόπετρες στο βουνό, οι πετροκόποι και οι κατασκευαστές μητάτων και αναλυτικοί χάρτες της εδαφικής έκτασης των Ανωγείων. Επίσης υπάρχει πλούσια φωτογραφική παρουσίαση των μητάτων, με απεικόνιση λεπτομερειών εντός και εκτός των κτισμάτων, αλλά και άλλων έργων με πέτρα και πάνω στην πέτρα και πλάκες του Ψηλορείτη.
4) Οι τόποι μας διηγούνται την ιστορία τους: Τα τοπωνύμια των Ανωγείων
Στόχος της προσπάθειας σε αυτό το βιβλίο είναι η καταγραφή των πιο σημαντικών τοπωνυμίων των Ανωγείων , προσδιορίζοντας όσο κατέστη δυνατόν τη θέση του καθενός και προς την κατεύθυνση αυτή η καταγραφή ακολούθησε τη διαδοχική σειρά. Το ευρύτερο τοπωνύμιο του Ψηλορείτη και ειδικότερα το τμήμα της Β.Α πλευράς του, αυτό που περικλείεται στα διοικητικά όρια του Δήμου Ανωγείων, αποτέλεσε το επίκεντρο αυτής της προσπάθειας στο βιβλίο που αφορά γενικά τα τοπωνύμια των Ανωγείων.
Τοπωνύμια που ο συγγραφέας κατατάσσει σε διάφορες κατηγορίες. Όπως για παράδειγμα στην κατηγορία αρχαιολογικά η Ζώμυθος, στα Ιστορικά οι αποκεφαλισμένοι, στα Θρησκευτικά στου Χριστού, στα Γεωλογικά ή εδαφολογικά ο Πλατύς τάφκος, στα Φυτολογικά ή ζωολογικά το κατσιπρομούρι, στα υδρολογικά ο Μάκρης ποταμός, στα υψομετρικά η Μεσομένη, στα διάφορα οι Απάτες και στην κατηγορία των ανθρωπίνων παρεμβάσεων του Ζωνού ο Μύλος.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα:
Ο Γεώργιος Ιωάννου Σμπώκος γεννήθηκε στα Ανώγεια το 1934. Το 1955 αποφοίτησε από την Παιδαγωγική Ακαδημία Ηρακλείου και το 1959 διορίστηκε δάσκαλος στο 2ο Δημοτικό σχολείο Ανωγείων. Εργάστηκε με ζήλο και αυταπάρνηση όχι μόνο στον Εκπαιδευτικό τομέα αλλά και στον κοινωνικό και στην εν γένει πρόοδο και ανάπτυξη των Ανωγείων. Η προσφορά του αναγνωρίστηκε με σημαντικό αριθμό τιμητικών διακρίσεων και εγγράφων από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες, τη Νομαρχία Ρεθύμνης, τον Δήμο και τον Πολιτιστικό σύλλογο Ανωγείων.
Το 1990 εξελέγη Δήμαρχος Ανωγείων με επανεκλογή του το 1994, για δεύτερη τετραετία, αφήνοντας πίσω του σημαντικό έργο κατά την οκταετή δημαρχιακή του θητεία. Το 1992 εξέδωσε το σημαντικό βιβλίο του ” Ανώγεια-Η ιστορία μέσα από τα τραγούδια τους” που αποτελεί κομμάτι της μεγάλης και επίσης σημαντικής 50 ετών προσπάθειας του , συγκέντρωσης του ιστορικού και λαογραφικού υλικού των Ανωγείων. Την ίδια περίοδο θέτει σε λειτουργία το ” Παραδοσιακό σπίτι Ανωγείων”, με την έκθεση μεγάλου αριθμού παραδοσιακών αντικειμένων, τα οποία με άοκνες προσπάθειες τόσο αυτού, όσο και της συζύγου του Αμαλίας, συγκεντρώθηκαν με την καταβολή σοβαρού οικονομικού τιμήματος.
Συνεχίζοντας τη συγγραφική του προσπάθεια εξέδωσε με τη βοήθεια του Εκδοτικού Οίκου ” Καλέντης”, το βραβευμένο από την Ακαδημία Αθηνών πεντάτομο έργο του ” Ανωγειανά” το οποίο περιλαμβάνει:
1) Ο Ανωγειανός απόγονος των Κουρητών και Ιδαίων Δακτύλων.
2) Η Ανωγειανή Μαντινάδα.
3)Το γλωσσικό ιδίωμα των Ανωγείων.
4) Στοιχεία από την υλική και πνευματική ζωή των Ανωγειανών.
5) Η γέννηση, οι χαρές και ο θάνατος του Ανωγειανού.
Από την Ακαδημία Αθηνών βραβεύτηκαν και τα ακόλουθα έργα του:
1) Η ποιμενική ζωή των Ανωγειανών.
2) Οι τόποι μας διηγούνται την ιστορία τους-Τα τοπωνύμια των Ανωγείων.
3) Μουσικά ακούσματα από την παράδοση των Ανωγείων.
4)Μια φορά ένας Ανωγειανός..-Ανωγειανές αθιβολές.
Συνέντευξη στον Γιώργη Μπαγκέρη
Για δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια αφιέρωσε τον εαυτό του στην συλλογή εγγράφων, φωτογραφιών και στοιχείων για τους παλιούς Ανωγειανούς όχι μόνο της Αντίστασης και των πολέμων, αλλά κυρίως των πνευματικών ανθρώπων του τόπου μας. Έδωσε όλο του τον εαυτό στην προσπάθεια του να καταγράψει την Ιστορία μας και να την αφήσει παρακαταθήκη στις επόμενες γενιές που είναι και η μοναδική ανταμοιβή του σε αυτή την εργασία.
Ο Γιώργης Σκουλάς του Μιλτιαδαντρέα προκάλεσε αίσθηση με την έκδοση πριν λίγο καιρό του πρώτου τόμου της έρευνας του με τίτλο ” Τα Ανώγεια και η Ιστορία τους: Ιστορικά στοιχεία και καταγραφές”. Δημιούργησε προσδοκίες και μια μεγάλη επιθυμία σε όλους όσοι αγαπάμε την ιστορία μας να δούμε σύντομα και την έκδοση του δεύτερου τόμου του βιβλίου του στα ράφια των βιβλιοπωλείων.
Ο ίδιος παθιασμένος με τους προγόνους και την τεράστια ιστορία του πατρογονικού του τόπου, μιλάει στην Ανωγή για όλη αυτή την μακρόχρονη πορεία της έρευνας του που. Μιλάει για το ξεκίνημα του και το όνειρο ζωής όπως το περιγράφει που θα ολοκληρωθεί με το δεύτερο βιβλίο, σε μια συνέντευξη γεμάτη Ανώγεια του Πολιτισμού και της προσφοράς σε όλη τη διάρκεια της μακραίωνης και τεράστιας ιστορίας τους.
Η συνέντευξη έχει ως εξής:
Το βιβλίο σας αποτελεί μια δουλειά 15 ετών. Πείτε μας πως δουλέψατε όλα αυτά τα χρόνια και πως αποφασίσατε να ξεκινήσετε αυτή τη μεγάλη έρευνα για τα Ανώγεια;
Από μικρό παιδί μου άρεσε η ιστορία. Γνώριζα από μικρός από προφορικές πηγές την ιστορία του χωριού μου και προσπαθούσα όλα αυτά να τα βρω γραμμένα κάπου. Όμως αυτά που έβλεπα ότι είχαν καταγραφεί δε με κάλυπταν. Έθεσα λοιπόν τότε κρυφό στόχο της ζωής μου να προσπαθήσω να βρω, αν υπήρχαν, στοιχεία τα οποία θα αποδείκνυαν σε έγγραφη πλέον μορφή, τους αγώνες των προγόνων μας, του 19ου αλλά και του 20ου αιώνα.
Έτσι αποφασίσατε να ξεκινήσετε. Πότε συνέβη αυτό ακριβώς και από που βάλατε τα πρώτα λιθαράκια για την συγγραφή του;
Ξεκίνησα ακριβώς το 2000, αργά και μεθοδικά όπου τις ελεύθερες ώρες μου τις περνούσα στην Βικελαία Βιβλιοθήκη. Σιγά σιγά όλο αυτό άρχισε να διαμορφώνεται και άρχισα να συγκεντρώνω ένα μεγάλο όγκο εγγράφων, τα οποία πλέον δεν χωρούσαν σε ένα τόμο. Στον πρώτο τόμο, με την δουλειά μου προσπαθώ να αναδείξω τους πνευματικούς ανθρώπους των Ανωγείων, διότι πέρα από τα πολεμικά γεγονότα, τα Ανώγεια έχουν και ένα τεράστιο Πολιτισμό.
Πείτε μας μερικά παραδείγματα πνευματικών Ανωγειανών που θα δούμε στον πρώτο σας τόμο.
Θα αναφερθώ σε δυο ανθρώπους των Ανωγείων οι οποίοι με το έργο τους έμειναν στην Ιστορία. Ο ένας είναι του 19ου αιώνα, ο Γεώργιος Σκουλάς ή Μπογκιόρνος όπως τον ξέρουν εδώ. Όποιος διαβάσει το έργο του και θα πω συγκεκριμένα όποιος διαβάσει την περιγραφή της Νίδας, θα καταλάβει ότι δεν πρόκειται για ένα απλό πνευματικό άνθρωπο. Είναι ένα κείμενο το οποίο κατά την άποψη μου αγγίζει τα όρια της Λογοτεχνίας! Το κείμενο αυτό το έχω βάλει αυτούσιο στο βιβλίο μου. Να τονίσω ότι δεν είναι μόνο αυτό του το κείμενο αλλά όλα τα γραπτά του Γεωργίου Σκουλά είναι πολύ υψηλού επιπέδου.
Ο δεύτερος άνθρωπος στον οποίο θα αναφερθώ είναι άγνωστος στους περισσότερους για την πνευματική του δουλειά. Είναι ο Μιχαήλ Κεφαλογιάννης, ο οποίος είχε διατελέσει και Βουλευτής στην Κρητική Πολιτεία το 1907. Στον επόμενο τόμο οι Ανωγειανοί θα δουν και πόσες ψήφους είχε πάρει! Στο βιβλίο αναφέρομαι σε μια εργασία του για το Ανατολικό ζήτημα που είναι επίκαιρη ακόμα και σήμερα.
Πέραν από αυτόν υπήρχαν και άλλοι σπουδαίοι Βουλευτές όπως ο Βασίλης Σκουλάς, ο Νίκος Κεφαλογιάννης, για τους οποίου θα δείτε και τις ψήφους τους αλλά και ομιλίες τους στην Κρητική Βουλή, αλλά και πόσο σημαντικό έργο προσέφεραν αυτοί οι Ανωγειανοί στην Κοινωνία της Κρήτης.
Αναφέρομαι και σε άλλους πνευματικούς όπως τον Νίκο Ξυλούρη, τον Γιώργη Σμπώκο και άλλους. Η προσπάθεια μου δηλαδή στον πρώτο τόμο αφορά τους πνευματικούς ανθρώπους των Ανωγείων και τα ιστορικά στοιχεία.
Υπάρχει και φωτογραφικό υλικό εκτός από τα έγγραφα που δημοσιεύεται;
Φυσικά και υπάρχει και είναι αρκετά πλούσιο. Στο δεύτερο τόμο υπάρχει η φωτογραφία του Μπογκιόρνο στην οποία θα διαπιστώσετε ότι ήταν ένας κοσμοπολίτης Ανωγειανός του 19ου αιώνα! Θα δείτε δηλαδή ένα άνθρωπο των Ανωγείων, τόσα χρόνια πριν με σμόκιν! Από μόνο του αυτό δείχνει ένα άνθρωπο με μεγάλη καλλιέργεια. Έχω ταυτοποίηση την μακρά διαμονή του στην Σύρο και έχω το έγγραφο με το οποίο απέκτησε την Ελληνική υπηκοότητα, υπήρξε δηλαδή και Έλληνας υπήκοος. Υποθέτω ότι στη Σύρο μελέτησε τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς διότι αναφέρεται συχνά σε αυτούς στο κείμενο του για την Νίδα. Διάβασε όμως και πιο σύγχρονους όπως ο Παπαδιαμάντης και έτσι έφτασε σε τόσο υψηλό επίπεδο.
Ένα βιβλίο που ήδη έχει κάνει αίσθηση σε όσους το έχουν αποκτήσει. Εσείς τι λέτε για αυτό και που το αφιερώνετε προσωπικά.
Εγώ ήθελα να κάνω ένα βιβλίο το οποίο να τιμά τους προγόνους μας, αν αυτό το κατάφερα θα το κρίνουν οι Ανωγειανοί. Αυτό αισθάνθηκα, αυτό έπραξα. Ήθελα οι πρόγονοι μου να είναι σε ένα καλαίσθητο βιβλίο. Εκεί λοιπόν θέλω και να το αφιερώσω. Στους προγόνους μου του 19ου και 20ου αιώνα στους οποίους οφείλω σήμερα την απελευθέρωση μου. Στον Παπαδομανώλη, τον Ξετρύπη, το Σμπώκο, το Μιχάλη Σκουλά, τους Ξυλούρηδες, τους Βρέντζηδες και γενικά σε όλους τους Ανωγειανούς που πολέμησαν για να είμαστε εμείς ελεύθεροι. Η Ελευθερία δεν είναι αυτονόητη κάποιοι θυσιάστηκαν για να μας την προσφέρουν.
Πότε να περιμένουμε την έκδοση του δεύτερου τόμου;
Είναι ένα όνειρο ζωής πλέον για μένα. Όταν ξεκίνησα σκεφτόμουν να παρουσιάσω το δεύτερο μέρος στο Αρμί στα Ανώγεια, από εκεί που ξεκίνησαν οι ήρωες προγονοί μας που προείπα , ο Παπαδομανώλης, ο Ξετρύπης,ο Νιώτης, ο Βασίλης Σμπώκος κτλ. στην Επανάσταση του 1821. Αν όλα πάνε καλά θα καλέσω όλους τους Ανωγειανούς να έρθουν να τιμήσουμε μαζί όλους αυτούς τους ήρωες. Το 80% του δεύτερου τόμου το έχω έτοιμο για όλους αυτούς. Ένα κομμάτι θα αναφέρεται στο 1821, ένα άλλο στην Επανάσταση του 1833. Θα δουν όλοι οι συγχωριανοί μας για πρώτη φορά ότι οι Ανωγειανοί συμμετείχαν εμπράκτως στην αναίμακτη Επανάσταση του Μαυρογένη το 1958 και ποιοι πήγαν εκεί. Θα δουν μέσα από έγγραφα την μεγάλη τους συμμετοχή στην Επανάσταση του 1866 αλλά και όλους τους άλλους ξεσηκωμούς. Ένα κομμάτι επίσης του δεύτερου τόμου θα αναφέρεται και στην Κρητική Πολιτεία και στους Βουλευτές.
Ένα άλλο ειδικό κομμάτι είναι αφιερωμένο στην σχέση του Ελευθερίου Βενιζέλου με τα Ανώγεια. Σας ενημερώνω τώρα ότι στα Ανώγεια έγινε μνημόσυνο στον θάνατο του Βενιζέλου στο οποίο συμμετείχε όλο το χωριό και οι πολιτικοί του φίλοι και οι αντίπαλοι. Τα Ανώγεια δηλαδή τίμησαν τον Βενιζέλο. Υπάρχει δημοσιέυμα εφημερίδας για αυτό το γεγονός. Θα δημοσιεύσω επίσης και κείμενα Ανωγειανών προς τον Ελευθέριο Βενιζέλο και κατά τον θάνατο του αλλά και στο σαρανταήμερο και ετήσιο μνημόσυνο του.!
Όταν εκδοθεί ο δεύτερος τόμος να αναμένουμε ίσως και κάτι περισσότερο; Έναν τρίτο τόμο ίσως;
Οφείλω να πω ότι έχω ανάγκη από λίγη ξεκούραση από όλη αυτή την έρευνα. Βέβαια η ιστορική έρευνα δεν σταματάει ποτέ. Έχω αφιερώσει πολύ χρόνο εις βάρος πολλές φορές και της ίδιας μου της οικογένειας. Αισθάνομαι ότι θέλω ένα διάλειμμα μετά από 15 χρόνια επίπονης εργασίας. Μετά από αυτό πάλι βλέπουμε, αν θα συνεχίσω.
Είμαστε σίγουροι ότι θα συνεχίσετε..
Να είσαι καλά Γιώργη και πραγματικά εύχομαι όλοι οι Ανωγειανοί να αισθανθούν περήφανοι για τους πνευματικούς τους ανθρώπους, αυτούς που προσπαθώ με τη δουλειά μου να αναδείξω. Ο πρώτος τόμος δεν μιλά για Αντίσταση και πόλεμο. Τα Ανώγεια είναι Πολιτισμός , όχι μόνο αντίσταση, αυτό το μήνυμα θέλω να περάσω.
Κυρίως στη νέα γενιά έτσι;
Ναι ακριβώς! Αυτή την εργασία την αφιερώνω στα παιδιά μου και στη νέα γενιά των Ανωγείων και σε όλα τα νέα παιδιά που θα τη διαβάσουν και ενδεχομένως να εμπνευστούν από αυτήν. Μια παρακαταθήκη θέλω να τους αφήσω για τη δύναμη της θέλησης, τη δύναμη της ψυχής. Στη ζωή ο άνθρωπος ότι θέλει μπορεί να πετύχει αρκεί να βάζει στόχους και να παλεύει για αυτούς!
Κλείνοντας να ευχαριστήσω προσωπικά όλους όσοι με βοήθησαν για να γίνει πράξη αυτό το βιβλίο. Επίσης τον Δήμαρχο Ανωγείων και όλη την κοινωνία του χωριού για την στήριξη που μου προσέφεραν όλα αυτά τα χρόνια. Να ευχαριστήσω τέλος τον Πρόεδρο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου και τους εργαζόμενους που άνοιξαν τις πύλες του Νοσοκομείου για μένα τρία χρόνια μετά την αποχώρηση μου από αυτό για την επίσημη παρουσίαση του βιβλίου πριν λίγο καιρό στο Ηράκλειο. Τον κ. Παναγιωτάκη, τον κ. Παπαιωάννου και τον κ Λαγουβάρδο για την όμορφη παρουσίαση.
Σας ευχαριστούμε θερμά, καλή συνέχεια και καλή δύναμη για τη συνέχιση του έργου σας.
Να είσαι καλά ευχαριστώ και εγώ θερμά.
Σημειώσεις:
– Το βιβλίο εκδόθηκε από τις εκδόσεις MYSTIS EDITIONS Μενελάου Παρλαμά 108 στο Ηράκλειο.τηλ: 2810-226518-346451 από που μπορεί να διατεθεί. Σημείο διάθεσης στα Ανώγεια: Κατάστημα Μπάμπη Δραμουντάνη στο Μετόχι.
-Εξώφυλλο: Χαλκογραφία του Franco Valesio. Βενετία 1620 ” Ο Δίας επιστρέφει μετά από εννέα χρόνια στο Ιδαίο Άντρο”.
Οπισθόφυλλο: Ζωγραφικός πίνακας της Μαρίας Τερέζας Αεράκη: ” Ο Μίνωας μαζί με τη συνοδεία του προσέρχεται στο Ιδαίο Άντρο να λάβει εντολές από τον Δία, ενώ ταυτόχρονα τελείται θυσία στο βωμό”.
Το Δημοτικό Συμβούλιο Ανωγείων αποφάσισε να συμμετέχει στην μεγάλη καμπάνια αλληλεγγύης για τους πρόσφυγες που ανέλαβε με απόφαση της η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κρήτης (ΠΕΔ Κ) σε πρόσφατη συνεδρίαση της.
Απευθυνόμαστε σε όλους τους φορείς των Ανωγείων, την Εκκλησία, τα Σχολεία , τους Συλλόγους αλλά και στον καθένα χωριστά, ώστε με την έμπρακτη συμμετοχή μας να συμβάλλουμε στις προσπάθειες αλληλεγγύης και στήριξης των προσφύγων, που καταφθάνουν καθημερινά και εγκλωβίζονται στην πατρίδα μας, μετά από ένα μακρύ και δύσκολο ταξίδι ( στην διαδρομή τους), για ένα καλύτερο αύριο μακριά από τον πόλεμο και την καταστροφή.
Από ένα xωριό που έχει νιώσει και έχει βιώσει βαθιά τις κακουχίες του πολέμου όπως και την προσφυγιά, με ανθρώπους που έχουν υψηλό το αίσθημα αλληλεγγύης και ανθρωπιάς, η ανταπόκριση στο κάλεσμα αυτό πιστεύουμε θα είναι στο ύψος των περιστάσεων.
Συγκεκριμένα θα μπορούσαν να προσφερθούν :
Τρόφιμα μακράς διάρκειας όπως : Γάλα εβαπορέ – Ξηρά τροφή άμεσης κατανάλωσης, Γάλα σε σκόνη, Κρουασάν, Τσάι, Σταφίδες, Μπισκότα, Μακαρόνια, Δημητριακά, Βρεφικές –Νηπιακές κρέμες και τροφές σε βαζάκια, Χυμούς κ.α.
Είδη ρουχισμού και διαβίωσης όπως : Αδιάβροχα και μπουφάν για παιδιά, Υπνόσακους και σακίδια πλάτης, Πετσέτες και σεντόνια, Κουβέρτες, Ρούχα και Παπούτσια καθαρά και σε καλή κατάσταση.
Φαρμακευτικό υλικό που δεν χρειάζεται ψυγείο όπως : Ορούς, Οινόπνευμα, Μπενταντίν, Γάζες αποστειρωμένες και αυτοκόλλητες, αντιϊσταμινικά, αναλγητικά σε μορφή κάψουλας ή δισκίου, αντιβιοτικά ευρέως φάσματος κ.α.
Τα παραπάνω είδη πρέπει να είναι σε καλή κατάσταση, καθαρά και σε μικρές συσκευασίες με εμφανή την αναγραφή του είδους που περιέχεται σε αυτές.
Η συγκέντρωση των υλικών τελεί υπό την Αιγίδα του Δήμου Ανωγείων (τηλ. 28340 32500) και θα γίνεται καθημερινά από τις 08:30 π.μ έως και 14:30 μ.μ μέχρι και την Πέμπτη 24 Μαρτίου στις παρακάτω υπηρεσίες:
- Στις Κοινωνικές υπηρεσίες του Δήμου: ΚΑΠΗ (28340 31484) & ΚΗΦΗ (28340 31003).
2. Στα Σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
(28340 31184, 28340 31213, 28340 31205 και 28340 31331).
Συνέντευξη: Γιώργης Μπαγκέρης
Ο Μίχαλος Δραμουντάνης είναι ένας από τους σημαντικότερους μαντιναδολόγους, όχι μόνο των Ανωγείων αλλά και της Κρήτης, ένας άνθρωπος που για δεκαετίες συνεχίζει και εξαπλώνει την παράδοση της ευστροφίας και της ικανότητας των Ανωγειανών να μετατρέπουν σε στίχο κάθε έκφανση της ζωής και των συναισθημάτων της καθημερινότητας. Πριν λίγες μέρες μόλις κυκλοφόρησε το πρώτο του βιβλίο με τίτλο “100 και μια μαντινάδες”, ένα έργο ζωής που έλειπε σημαντικά από την βιβλιογραφία του χωριού. Ο Λουδοβίκος των Ανωγείων επέλεξε εκατό από τις καλύτερες μαντινάδες του Μίχαλου ανάμεσα σε χίλιες περίπου με το αποτέλεσμα να είναι καταπληκτικό. Με αφορμή αυτή την έκδοση η Ανωγή είχε μια μικρή συνομιλία μαζί του λίγο πριν την πετυχημένη παρουσίαση του βιβλίου του στο Ηράκλειο. Ο Μίχαλος με λίγες λέξεις μας περιγράφει τα συναισθήματα του για το βιβλίο του, θυμάται την πρώτη του μαντινάδα και την πρώτη του παρέα ως νεαρός απέναντι στους μεγαλύτερους μερακλίδες της εποχής και τα λόγια του λυράρη Μανόλη Πασπαράκη ή Στραβού που τον γέμισαν περηφάνια τότε αλλά και ευθύνη.
Για το βιβλίο “100 και 1 μαντινάδες” αναφέρει σχετικά: ” Είναι μια δουλειά που έπρεπε να είχε γίνει εδώ και χρόνια, καθυστερούσε διότι δεν είχα την ευχέρεια αλλά τώρα με την επιμονή και άλλων καταφέραμε και γράψαμε αυτό το μικρό βιβλίο. Πιστεύω ότι ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των καιρών και των ανθρώπων και των βιωμάτων που έχω εδώ στο χωριό 50 χρόνια τώρα. Την θεωρώ καλή δουλειά και θα την κρίνει βέβαια ο κόσμος. Η πρώτη μαντινάδα που διαβάζει κανείς μόλις ανοίξει το βιβλίο είναι η εξής:
Είναι δεντρά που όντε φυσά ο αέρας τα λυγίζει,
κι είναι άλλα που η θύελλα περνά και δεν τα αγγίζει.
Του ζητήσαμε να θυμηθεί την πρώτη μαντινάδα που έγραψε ποτέ και θυμήθηκε την παρέα των ” μεγάλων” στην οποία την είπε, με τον Στραβό να τον συμβουλεύει στο τέλος. Αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μίχαλος Δραμουντάνης:
” Η πρώτη μαντινάδα μου ήταν η εξής:
Να σου ξεχάσω κοπελιά πες μου ποιος είναι ο τρόπος,
να τονε μεταχειριστώ όσος και να ‘ναι κόπος…
Με είχε φωνάξει τότε ο Στραβός να πω δυο μαντινάδες σε μια παρέα που έκαναν, εγώ τότε 17 χρονών. Θυμάμαι τον Καφατσή εκεί, τον Τζαβολοβασίλη, τον Γιαννιώ τσι Χρόναινας, τον Νταρολευτέρη και άλλους.
Σπανίως σε αυτές τις παρέες φώναζαν και νεαρούς. Αυτοί είχαν μάθει ότι στις παρέες που έκανα εγώ τότε είχα καλή φωνή και ότι είχα καλή απόδοση στο τραγούδι για αυτό και μου έδειξαν την εμπιστοσύνη τους. Ζητούσαν βοήθεια στις παρέες τους κι ας ήταν ερασιτεχνική.
Μόλις τελείωσα την μαντινάδα μου φώναξε ο Στραβός να πάω κοντά του. Μου χτύπησε φιλικά το γόνατο και μου λέει ” Μιχαλιώ, έτηνα τη δουλειά να την ξετρέχεις γιατί σου πάει..”. Αυτή τη φράση δεν θα τη ξεχάσω ποτέ μου, μου την είπε στην παρέα αυτή μέσα στο καφενείο του Τζαβολιό. Παρότι ήμουν σφιγμένος γιατί αυτοί οι άνθρωποι εκεί ήταν ιερά τέρατα για τα Ανώγεια, περηφανεύτηκα πολύ από αυτή τη κουβέντα του Στραβού. Από τότε με φόρτωσαν ουσιαστικά με ευθύνες και υποχρεώσεις απέναντι στην παράδοση μας. Αυτοί ήταν σοβαροί άνθρωποι, δεν ήθελαν μόνο να πηγαίνω εγώ εκεί ο νεαρός και να λέω μερικές μαντινάδες, αλλά ήθελαν και όλη η συμπεριφορά μου να ήταν αντρίκεια, παρότι ήμουν μικρός..” καταλήγει.
Ολοκληρώνοντας ο Μίχαλος αναφέρει μερικές από τις πολλές μαντινάδες που έχει γράψει και οι οποίες για διάφορους λόγους τον σημάδεψαν περισσότερο. Αυτές είναι:
Πόσες φορές θα σου το πω πως τη καρδιά μου ορίζεις,
κι εσύ να παραφέρεσαι μικρή μου συνεχίζεις.
Ότι στο κόσμο γεννηθεί φθείρεται με το χρόνο,
σείρι κάνουνε πολλοί με αλλωνών τον πόνο
ότι είχα πιο πολύτιμο εσύ μου το ‘χεις πάρει
κι ας μην εκοιμηθήκαμε στο ίδιο μαξιλάρι.
Ευχόμαστε στον Μίχαλο υγεία και δύναμη ώστε να συνεχίσει να μας χαρίζει όμορφες μαντινάδες και συναισθήματα. Γιατί όπως αναφέρει και σε μια μαντινάδα του:
“Σαν είναι ο άντρας μερακλής, σ’ όλο τον κόσμο ανήκει,
Θεέ μου βαριά κληρονομιά, που ‘ναι το μερακλίκι ..”
Οι πόλεμοι και οι σφαγές στην Μέση Ανατολή έχουν ξεριζώσει από τις πατρίδες τους εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους που έχουν πάρει τον δρόμο της προσφυγιάς προς την Ευρώπη ελπίζοντας σε μια ζωή μακριά από τις σφαίρες και τους βομβαρδισμούς.
Η Ευρώπη όμως απέναντι στην μεγαλύτερη ανθρωπιστική και προσφυγική κρίση που έχει αντιμετωπίσει στην σύγχρονη ιστορία επιλέγει να μετατραπεί σε φρούριο, να εφαρμόσει ακροδεξιές, ρατσιστικές και μισαλλόδοξες πολιτικές, να ορθώσει φράχτες, να αναπτύξει στρατό και εν τέλει να στρώσει το έδαφος στον φασισμό.
Στο σκοτάδι που ορθώνουν οι ακραίες συντηρητικές και νεοφιλελεύθερες δυνάμεις της Ευρώπης, η Ελλάδα και η μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας υπήρξαν και συνεχίζουν να αποτελούν το φως, την ελπίδα και το σπουδαιότερο παράδειγμα αλληλεγγύης. Οι χιλιάδες πρόσφυγες από την Συρία, το Ιράκ, το Αφγανιστάν που βρίσκονται αυτή την στιγμή σε πολλές περιοχές της χώρας δεν είναι αριθμοί, είναι άνθρωποι. Είναι μωρά, μικρά παιδιά, οικογένειες που δραπέτευσαν από την φρίκη του πολέμου ρισκάροντας τα πάντα για να προστατεύσουν το αυτονόητο: την ζωή τους.
Καλούμε όλους του πολίτες του Νομού Ρεθύμνου να γίνουν κομμάτι αυτής της υπόθεσης, να ανοίξουν μια μεγάλη αγκαλιά στους πρόσφυγες. Όλοι και όλες μας μπορούμε με τον πιο απλό τρόπο να βοηθήσουμε στην πράξη μέσα από τη συμμετοχή μας στις πρωτοβουλίες αλληλεγγύης και στήριξης των προσφύγων και συγκεντρώνοντας είδη πρώτης ανάγκης.
Κανένας άνθρωπος μόνος του, η Αλληλεγγύη θα νικήσει.
Ο ΣΥΡΙΖΑ Νομού Ρεθύμνου συγκεντρώνει καθημερινά στα γραφεία του (Ζυμβρακάκη 5, 1ος Όροφος, απέναντι από τη Σχολή Χωροφυλακής) στις ώρες 18:00-21:00, είδη πρώτης ανάγκης για τους πρόσφυγες (τρόφιμα μακράς διάρκειας, αναλώσιμα, είδη καθαρισμού, είδη προσωπικής υγιεινής και είδη ταξιδιού).








