Του Αριστομένη Ι. Συγγελάκη
Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών
Μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα και της Ένωσης Θυμάτων Ολοκαυτώματος Δήμου Βιάννου. [email protected]
«…Επειδή η πόλις των Ανωγείων είναι κέντρον της αγγλικής κατασκοπίας εν Κρήτη και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το φόνο του λοχία φρουράρχου Γενί-Γκαβέ και της υπ’ αυτόν φρουράς και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το σαμποτάζ της Δαμάστας, επειδή εις Ανώγεια ευρίσκουν άσυλον και προστασίαν οι αντάρται των διαφόρων ομάδων αντιστάσεως και επειδή εκ των Ανωγείων διήλθον και οι απαγωγείς με τον στρατηγόν Φον Κράιπε χρησιμοποιήσαντες ως σταθμόν διακομιδής τα Ανώγεια, διατάσσομεν την ΙΣΟΠΕΔΩΣΙΝ τούτων και την εκτέλεσιν παντός άρρενος Ανωγειανού όστις ήθελεν ευρεθεί εντός του χωρίου και πέριξ αυτού εις απόστασιν ενός χιλιομέτρου.». Χανιά 13.8.1944, Διοικητής Φρουρίου Κρήτης Στρατηγός Φρίντριχ Βίλχελμ Μίλλερ
Η 13η Αυγούστου είναι ημέρα ιστορική, ημέρα μνήμης, θλίψης και περισυλλογής αλλά και υπερηφάνειας για τα Ανώγεια. Τις άγιες μέρες του Δεκαπενταύγουστου η χιτλερική κτηνωδία βυθίζει στο πένθος την ευρύτερη περιοχή. Το (τρίτο στη μακραίωνη ιστορία τους) Ολοκαύτωμα των Ανωγείων, η σφαγή των αμάχων στο Σάρχο την ίδια μέρα και στη συνέχεια οι μαζικές εκτελέσεις στη Δαμάστα, το Μάραθος και τα Σίσαρχα, η λεηλασία και η καταστροφή των σπιτιών που ακολούθησαν, το πογκρόμ που εξαπολύθηκε σε όλη την Κρήτη από τις χιτλερικές ορδές άφησαν πίσω τους εκατοντάδες νεκρούς, ανείπωτο πόνο και δυστυχία, χιλιάδες άστεγους – πρόσφυγες στην ίδια τους την πατρίδα. Όμως δεν μπόρεσαν να κάμψουν το αγωνιστικό φρόνημα των πολιτών: η φλόγα για λευτεριά, εθνική ανεξαρτησία και δημοκρατία συνέχισε να θερμαίνει την ανυπότακτη κρητική και ελληνική ψυχή, που δεν σταμάτησε να αγωνίζεται μέχρι την απελευθέρωση της Ελλάδας από το ναζιστικό ζυγό.
Ας δούμε όμως συνοπτικά το ιστορικό πλαίσιο της εποχής: το 1944 οι Γερμανοί έχουν ήδη χάσει τον πόλεμο: ο Κόκκινος Στρατός και ο ρωσικός λαός κατόρθωσαν να σταματήσουν την αήττητη μέχρι τότε πολεμική μηχανή της Βέρμαχτ, ο Ρόμμελ ηττήθηκε στη Βόρειο Αφρική, οι Σύμμαχοι νίκησαν στη Μάχη του Ατλαντικού κι έκαναν απόβαση στη Νορμανδία. Διαμορφώνεται ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τη ναζιστική Γερμανία, που αντιλαμβάνεται ότι το παιχνίδι έχει οριστικά χαθεί. Στην Ελλάδα οι Γερμανοί έχουν στριμωχθεί από την ηρωική δράση της Εθνικής μας Αντίστασης και προετοιμάζουν το έδαφος για την αποχώρησή τους. Με τη συνεργασία των Ταγμάτων Ασφαλείας και των κάθε λογής θλιβερών συνεργατών τους επιχειρούν να εκδικηθούν τον ελληνικό λαό για την μεγαλειώδη Αντίστασή του. Στην Κρήτη έχουν υποστεί μία σειρά από χτυπήματα, με κορυφαίο στο συμβολικό επίπεδο την απαγωγή του Στρατηγού Κράιπε, γεγονός μοναδικό σε όλο τον κόσμο. Η ευρύτερη περιοχή των Ανωγείων παρέμεινε αδούλωτη με τις αντιστασιακές ομάδες να έχουν τα λημέρια τους στον Ψηλορείτη και να μην αφήνουν σε χλωρό κλαρί τους κατακτητές.
Πολύς λόγος γίνεται για τα αίτια της σφαγής. Τι ήταν αυτό που, μπροστά στην ήττα και την τιμωρία αντί να τους κάνει πιο προσεκτικούς και εγκρατείς απελευθέρωσε τα πιο άγρια ανθρώπινα ένστικτα οργανώνοντάς τα με τη ναζιστική αρτιότητα στην καταστροφή και τον όλεθρο; Η εντολή της 13ης Αυγούστου 1944 του στυγερού σφαγέα Μίλλερ είναι αποκαλυπτική. Οφείλουμε όμως να σημειώσουμε ότι του Ολοκαυτώματος των Ανωγείων έχουν προηγηθεί μία σειρά από μαζικά και ιδιαιτέρως ειδεχθή εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας εις βάρος του ελληνικού λαού: ενδεικτικά, στο δεύτερο μισό του 1943: Μουσιωτίτσα (25.7), Κομμένο (16.8), χωριά της Βιάννου και Ιεράπετρας (14-16.9), Λυγκιάδες Ιωαννίνων (3.10) Καλάβρυτα (13.12)˙ και το πρώτο μισό του 1944: Κλεισούρα (5.4), Πύργοι & Μεσόβουνο (22-26.4), Δίστομο (10.6), Υπάτη (17.6) και πολλά ακόμη. Όλα, με λιγότερο ή περισσότερο σημαντικές αφορμές αλλά με τις ίδιες, τελικά, αιτίες: αφενός τη θέληση των γερμανικών στρατευμάτων Κατοχής να εκδικηθούν τον ελληνικό λαό για την Αντίστασή του και αφετέρου την προσπάθειά τους να τον τρομοκρατήσουν για να εξασφαλίσουν την ομαλή αποχώρησή τους από την Ελλάδα. Υπάρχει όμως κι ένας επιπλέον λόγος για την πρωτόγνωρη βαρβαρότητα, που εντάθηκε όσο φαινόταν ότι θα χαθεί για το Γ’ Ράιχ ο πόλεμος: αποκτηνώθηκαν περαιτέρω καθώς συνειδητοποιούσαν ότι οι ιδέες τους ηττήθηκαν![1]
Όπως υποστηρίζει ο Μανώλης Γλέζος «ολόκληρη η Ελλάδα είναι ένα Ολοκαύτωμα». Η χώρα μας έμεινε πίσω δεκαετίες εξαιτίας της Κατοχής και ουσιαστικά δεν μπόρεσε ποτέ να ανακάμψει. Όμως η στάση της Γερμανίας ήταν σταθερά αλαζονική και παρελκυστική, χωρίς ποτέ να δείξει διάθεση να αναλάβει τις ευθύνες της για τα φοβερά εγκλήματα του Γ’ Ράιχ. Επωφελήθηκε τα μέγιστα της Συνθήκης του Λονδίνου του 1953 κι όχι μόνο επούλωσε τις πληγές της από το ναζισμό και τον πόλεμο αλλά οικοδόμησε κι ένα ισχυρό οικονομικό μοντέλο, που της εξασφαλίζει και ανάλογο πολιτικό ρόλο. Όμως ξέχασε την υποχρέωσή της, που ρητώς απορρέει από τη Συνθήκη του Λονδίνου να διευθετήσει τις οφειλές της προς την Ελλάδα. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά έχει το θράσος να μας κουνά και το δάκτυλο, όποτε τολμά το πολιτικό προσωπικό της χώρας μας να διεκδικήσει μία μικρή, έστω, χαλάρωση της θηλιάς του μνημονίου!
Το τελευταίο, ωστόσο, διάστημα, κάτι φαίνεται ότι κινείται: παρά την απραξία της κυβέρνησης, η Διακομματική Κοινοβουλευτική Επιτροπή κατέληξε σε πόρισμα, που κινείται σε δυναμική τροχιά διεκδίκησης. Στην συνεδρίαση της Ολομέλειας της Βουλής στις 5.9 οι πολιτικές δυνάμεις πρέπει να καταφέρουν να ξεπεράσουν τις διαφορές και τις σκοπιμότητές τους ώστε να διαμορφωθεί η πιο ισχυρή εθνική θέση για το ζήτημα.
Σε όλη τη χώρα, εκατοντάδες εκδηλώσεις μνήμης αφήνουν πίσω τους τον επετειακό χαρακτήρα και γίνονται αιχμές διεκδίκησης. Οι πλατείες και οι χώροι θυσίας γεμίζουν με κόσμο, με δυναμικά παρούσα τη νεολαία, που παίρνει τη σκυτάλη του αγώνα. Στην ίδια τη Γερμανία πλήθος βιβλίων, δημοσιευμάτων και εκδηλώσεων έρχονται να ταράξουν τα νερά και να θέσουν το δάκτυλο επί των τύπων των ήλων, έστω και με καθυστέρηση εβδομήντα ετών. Το σύνθημα «Δικαιοσύνη και Αποζημίωση!», Δικαιοσύνη και Επανόρθωση κινητοποιεί τους πολίτες σε Ελλάδα και Γερμανία και στοιχειώνει σαν τις Ερινύες τις συνειδήσεις.
Για μας, στο Εθνικό Συμβούλιο, στις Ενώσεις Θυμάτων και συνολικά στο κίνημα διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών είναι επιτακτική η επίδοση ρηματικής διακοίνωσης στη γερμανική κυβέρνηση (20 χρόνια μετά τις 14.11.1995 επί Πρωθυπουργίας Ανδρέα Παπανδρέου), η εκτέλεση των αμετάκλητων αποφάσεων υπέρ των θυμάτων του Διστόμου, του Αιγίου και της Κρήτης, η αποστολή κλιμακίου της Βουλής σε Κοινοβούλια άλλων χωρών (και του γερμανικού) η επαναλειτουργία του Γραφείου Εγκλημάτων Πολέμου, η εισαγωγή σε όλες τις βαθμίδες της Εκπαίδευσης της Ιστορίας της Κατοχής και της Αντίστασης και της διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών. Κι αν δεν προχωρήσει η πολιτική διαπραγμάτευση, υπάρχει και η δικαστική οδός!
Είναι σαφές ότι το κίνημα διεκδίκησης και ο ελληνικός λαός στο σύνολό του θα στηρίξει τη μεθοδική και αποφασιστική διεκδίκηση, εφ’ όσον υπάρξει. Ας το λάβει όμως υπόψη της η κυβέρνηση και το πολιτικό σύστημα: δεν επιτρέπεται άλλη κωλυσιεργία, δεν συγχωρείται τυχόν εμπαιγμός!
Εν κατακλείδι:
Όσο κι αν προσπάθησαν τα γερμανικά ναζιστικά στρατεύματα να αφανίσουν τα Ανώγεια δεν τα κατάφεραν: παραμένουν αμετακίνητα στη θέση τους, αγωνίζονται με ζήλο και αξιοπρέπεια για την κοινωνική πρόοδο, σκύβουν με ευαισθησία στο παρελθόν και ατενίζουν με υπερηφάνεια το μέλλον. Τιμούν δηλαδή με τον καλύτερο τρόπο την ιστορία τους και τους νεκρούς τους!
[1] Σύμφωνα με το θεατρικό έργο του Πήτερ Βάις «Η ανάκριση».
Υπεραγία Θεοτόκε εν τη ενδόξω κοιμήσει και αναλήψει σου δεόμεθα σου σώσον ημάς.Σήμερα μεγάλη μέρα εορτασμού στα Ανώγεια μας, στην Τήνο μας, στην Πάρο μας, στην Παναγία Σουμελά και σε όλες τις εκκλησίες της Ορθόδοξης Χριστιανοσύνης της κοιμήσεως σου. Υπεραγία Θεοτόκε και φέτος σε εορτάσαμε με τον Δεκαπεντάυγουστο των προς σε παρακλήσεων για σωτηρία των ψυχών μας αλλά και των τυχών μας από τους ντόπιους και τους ξένους εχθρούς της αγιότητας σου. Την οποία καταπολεμούν και περιφρονούν οι διώκτες της σύγχρονης πολύμορφης και πολυτρόπως καταλυτικής όλων των εκκλησιαστικών, πνευματικών και κοινωνικών αξιών των παραδόσεων μας. Οι οποίες κάθε εαυτές κινδυνεύουν στους άγριους, τους χυδαίους και ανίερους καιρούς μας, περισσότερο από κάθε άλλη εποχή. Γιατί τώρα όλες αυτές οι σκοτεινές δυνάμεις επιδιώκουν να ολοκληρώσουν την κατά της Ορθόδοξης πίστης των πατέρων και των μητέρων μας παράδοσης, να διαλύσουν την εθνική μας υπόσταση και να εκμηδενίσουν την πατριωτική μας συνείδηση. χωρίς να μας αφήνουν περιθώρια για αγωνιστικότητα και υπεράσπιση της αρχαίας βυζαντινής και νεότερης χριστιανικής και Ελληνικής ευθύνης.
Αναφερόμαστε τώρα βέβαια στην πρώτη μεγάλη καταστροφή της Κωνσταντινούπολης με την τέταρτη Παπική Σταυροφορία. Αυτή που προετοίμασε την αποδυνάμωση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας με την τελική πτώση της πόλης των πόλεων το 1453. Για να γίνει 400 χρόνια υποτελής και σκλάβος ο Ορθόδοξος Ελληνικός λαός στην Σουλτανική κυριαρχία. Με ατελείωτους εξισλαμισμούς ορθοδόξων, με σφαγές ορθοδόξων επισκόπων ιερέων και μοναχών αλλά και πιστών τους οποίους κατάκαιαν μέσα σε σπήλαια(ιδιαίτερα στην Κρήτη) όπου κατέφευγαν για να γλιτώσουν από την Μουσουλμανική αγριότητα. Όμως σε όλα αυτά τα τρομερά χρόνια της σκλαβιάς τεσσάρων αιώνων η Χριστιανική Δύση του Παπισμού, του προτεσταντισμού συνεργαζόταν και σώπαινε για τα εγκλήματα της Οθωμανικής τυραννίας. Με την Ελλάδα να έχει γεμίσει μιναρέδες, στρατώνες και διοικητήρια της απάνθρωπης Οθωμανικής Μουσουλμανικής κυριαρχίας.
Ώσπου ήρθε η ώρα του μεγάλου απελευθερωτικού αγώνα. Με την Επανάσταση του 1821 να οδηγεί στην απελευθέρωση και στη δημιουργία του Νεοελληνικού κράτους. Αυτό το Ορθόδοξο και πατριωτικό κράτος το επιβουλεύτηκαν από την αρχή της αναγέννησης του, σύμμαχοι αλλά και εχθροί. Για να γίνουνε φίλοι φαινομενικοί και να εκμεταλλευτούν το κρατίδιο, με ιδεολογικές, οικονομικές και κοινωνικές διαβρώσεις και διάλυσης του. Από την αρχή του 20ου αιώνα με νίκες μεν των Βαλκανικών πολέμων αλλά και με δραματικές ήττες που μεγιστοποιήθηκαν με προδοσίες κυρίως των συμμάχων που είχαν αποτέλεσμα τη Μικρασιατική καταστροφή. Μιας καταστροφής που μας πονάει βαθιά μέχρι και σήμερα. Ώσπου φτάσαμε στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο που μας τον κήρυξε το 1940 ο Μουσολινικός μαύρος φασισμός στις 28 Οκτώβρη με αδιαμφισβήτητη Παπική συναίνεση, όταν στην μεγάλη Πανελλήνια γιορτή του Δεκαπενταύγουστου του ’40 διέπραξαν το ανίερο έγκλημα της βύθισης του καταδρομικού μας “Έλλη”.
Όμως, όταν οι φασιστικές στρατιές εφόρμησαν από την Βόρεια Ήπειρο να καταλάβουν την Ελλάδα, η Υπέρμαχος Στρατηγός της Ορθοδοξίας η Παναγία μας, ενδυνάμωσε τη μαχητικότητα των Ελληνικών δυνάμεων και αποδυνάμωνε τους υπέρτερους Ιταλικούς φασιστικούς εξοπλισμούς. Με αποτέλεσμα το Ελληνικό έπος το οποίο μετά το 1944-47 οι Άγγλοι σύμμαχοι το μετέτρεψαν σε Ελληνικό εμφύλιο σπαραγμό, αφού είχαν ήδη αφήσει ουσιαστικά ανυπεράσπιστη την Κρήτη σε μια κρίσιμη στιγμή της μεγάλης μάχης των Κρητών. Μια μάχη που θα κερδιζόταν αν στην πιο κρίσιμη στιγμή δεν εγκατέλειπαν οι φρουροί της Αγγλικής δύναμης τον κεντρικό λόφο υπεράσπισης, τον 107. Τον εγκατέλειψαν και το πρωί κατακτήθηκε η Κρήτη. Για να καταστραφούν με βαριές εγκληματικές καταστροφές και μαζικούς τουφεκισμούς όπως έγινε και με τα Ανώγεια, με την ισοπέδωση στις 13 Αυγούστου του 1944 δυο μέρες πριν τον εορτασμό της Παναγίας.
Η Παναγία μας της Ανωγειανής θύμησης εκείνης της μεγάλης καταστροφής που από τότε εμείς την γιορτάζουμε με τη μαχόμενη Ανωγειανή ψυχή, παράλληλα με τον βαθιά Ορθόδοξο εορτασμό στην εκκλησία την Ανωγειανή που πάντα γιορτάζει έμψυχα τον μέγα εορτασμό της Θείας Κοίμησης , που είναι Πάσχα του καλοκαιριού αλλά και επιτάφια επιμνημόσυνη δέηση για την ανάπαυση των ψυχών όλων των Ανωγειανών αλλά και όλων των Κρητικών αλλά και όλων σε όλη την Ελλάδα που εγκληματικά χάθηκαν αγωνιζόμενοι για την Ελευθερία.
Σήμερα όμως σε τόσο εφιαλτικούς καιρούς, η Κρητική Ελευθερία, όπως και ολόκληρη η Ελληνική έχουν χαθεί. Και εμείς σε ικετεύομαι Παναγία Ανωγειανή προστάτιδα της Ελλάδος, βοήθησε μας για να αποκτήσουμε ξανά την λευτεριά και όχι για να την αποξεχάσουμε ανάμεσα σε αμέτρητους μιναρέδες. Μιναρέδες που ετοιμάζονται να υψωθούν ξανά όπως στα μαύρα 400 χρόνια της Οθωμανικής κατοχής στην Κρήτη και σε όλη την Ελλάδα.
Γυναίκες της Ανωγειανής δέησης στην Παναγία που εμψυχώνει και την αντρειοσύνη μας παρακαλεστέ την να μας βοηθήσει στη μεγάλη καινούρια μάχη για τη δική μας πίστη. Γιατί εμείς δεν δεχόμαστε να γίνει η Αγιά Σοφιά τζαμί και να είμαστε θεατές της βεβήλωσης της. Παναγία μας από το ψηλό θεϊκό βουνό της Κρήτης κάνε άλαλα τα χείλη των ασεβών και πότισε με λόγο ευσέβειας και λόγο αγωνιστικό τα χείλη τα δικά μας.

Ο ¨ ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ¨ ΠΑΕΙ ΣΤΑ ΑΝΩΓΕΙΑ
(ΑΛΛΑΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ) ΤΡΙΤΗ 16 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ
ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΑΚΙ ΤΟΥ ΝΤΕΛΙΝΑ ΣΤΑ ΑΝΩΓΕΙΑ ΚΑΙ ΩΡΑ 21:00
Πληροφορίες 2813 013 218, 6932 858624
Ερωτόκριτος. Μια όαση πολιτισμού. Ένα έργο που εξύμνησε και εξυμνεί τον έρωτα, την αληθινή αγάπη, την αντρειά και την κρητική λεβεντιά.
Σε λίγο τα φώτα θα σβήσουν μα θα συνεχίσει να μας συγκινεί και να μας διδάσκει.
Έργο σταθμός με έντονα τα σημάδια στις ψυχές μας. Ιχνηλάτης στα βήματά μας ένα έργο που προκρίθηκε πανηγυρικά στο 6ο πανελλήνιο φεστιβάλ Διστόμου ανάμεσα σε μεγαθήρια.
Οι προβολείς χαμηλώνουν και σβήνουν σιγά σιγά στις 3 Αυγούστου για το Ηράκλειο , ώρα 9 και μισή στο Τεχνόπολις. Όμως η πορεία του θα συνεχιστεί τόσο στη Κρήτη, όσο και στο φεστιβάλ που μας περιμένει.
Συντελεστές
Σκηνικά: Μάνος Μανιάς, Αντώνης Βούρλος
Δημιουργικό: Contrast
Δημόσιες σχέσεις: Λαμπρινή Μηλιά, Ρένα Μανιά
Promotion – Marketing: Γιάννης Μανιάς
Μουσική επιμέλεια: Μάνος Μανιάς
Πρωτότυπη μουσική-σύνθεση: Χρήστος Παπαδόπουλος
Τραγούδι: Βασίλης Σκουλάς
Διδασκαλία τραγουδιών: Μαρία Παπαγιαννάκη
Ηχητικά φωτισμοί: Στέλλα Σταυρίδη
Δημιουργία αφίσας: Γιάννης Λαμπράκης
Χορογραφίες : Μαρία Φαρσάρη
Τραγούδι (ζωντανά): Γεωργία Μαυρογιαννάκη
Κοστούμια: Ειρήνη Μηλαθιανάκη
Σκηνοθεσία: Μάνος Μανιάς
Τους ρόλους ερμηνεύουν με σειρά εμφάνισης
Α΄ Ποιητής – Πεζόστρατος: Γιάννης Λαμπράκης
Β΄ Ποιητής: Μαρία Μακράκη,
Ερωτόκριτος: Νίκος Μανιάς
Πολύδωρος – Άριστος: Γιώργος Γιαλυτάκης
Αρετούσα: Γεωργία Μαυρογιαννάκη
Φροσύνη: Μαίρη Νταγιάκου
Μάνα: Κλεοπάτρα Βρεττού
Βασιλιάς: Μάνος Μανιάς
Βασίλισσα: Κωνσταντίνα Αγγελίδη
Η 18η Αυγούστου 2016 θα είναι μια λαμπρή βραδιά με την Πανσέληνο να φέγγει σε όλο τον χώρο του Κάμπου της Νίδας και του Ιερού σπηλαίου που ανατράφηκε ο Θεός Δίας, του Ιδαίου Άντρου και είναι αυτή η συμβολική ημέρα που ο Πολιτιστικός σύλλογος Ανωγείων θα διοργανώσει μια τεράστια εκδήλωση στον χώρο με τίτλο “Ιδαίον Άντρο 6.000 χρόνια μετά”, στην οποία θα έχουμε θεατρικά δρώμενα, ποίηση και μουσική με τη συμμετοχή πολλών Κρητών καλλιτεχνών. Η σπουδαία αυτή εκδήλωση που θα γίνει σε υψόμετρο 1538 μέτρων στις 9 μ.μ, συνδιοργανώνεται με το Υπουργείο Πολιτισμού, την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας και σπηλαιολογίας, την Περιφέρεια Κρήτης και την Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου και τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Ανωγείων ενώ έχει την αμέριστη στήριξη και συμπαράσταση της Αρχαιολόγου κας Έφης Σαπουνά Σακελλαράκη. Το Ιδαίον Άντρο 6.000 χρόνια μετά, αυτό που έδινε φως από τα αρχαία χρόνια, βγαίνει από τη σκιά και στο εσωτερικό αλλά και εξωτερικό του χώρο θα ακουστούν ξανά ήχοι, μουσικές και τα βήματα των Κουρητών, σε μια βραδιά μυσταγωγική, με σεβασμό στο ιερό μέρος και στους προγόνους.
Στόχοι της διοργάνωσης αυτής από τον Πολιτιστικό σύλλογο Ανωγείων είναι:
- να προβληθεί το μεγαλείο της Κρητικής πολιτισμικής παράδοσης και κληρονομιάς από αρχαιοτάτων χρόνων
- να προβληθεί η τεράστια πολιτισμική & μυθολογική αξία του σπηλαίου
- Να αναδειχθεί η ιστορία , όπου κατά την ελληνική μυθολογία, η σπηλιά της Ίδης, είναι το μέρος που γεννήθηκε και ανατράφηκε ο Δίας
- Να γίνει γνωστό ότι το Ιδαίον Άντρον ήταν το μεγαλύτερο και ένα από τα σημαντικότερα λατρευτικά σπήλαια της Μινωικής Κρήτης
- Να μαθευτεί ότι ήταν ακόμα Κέντρο Μύησης Φιλοσόφων (Πλάτων, Πυθαγόρας, Επιμενίδης)
- Να συνδεθεί η ιστορία της τότε Μινωικής Κρήτης με τη Κρήτη του Σήμερα
Τρία χρόνια προετοιμάζει ο Πολιτιστικός σύλλογος αυτή τη μεγάλη εκδήλωση και ο πρόεδρος του κ.Νίκος Βρέντζος με δηλώσεις στην Ανωγή καλεί όλο τον κόσμο να βρεθεί σε μια ιστορική βραδιά στο Ιδαίον Άντρο που θα μείνει χαραγμένη στις μνήμες. Η δήλωση του έχει ως εξής:
Μετά από προσπάθειες 3 ετών και τις όποιες δυσκολίες συναντήσαμε , μπαίνουμε επιτέλους στην τελική ευθεία για το μεγάλο πολιτιστικό γεγονός του καλοκαιριού που ξεφεύγει από τα στενά όρια των Ανωγείων και της Κρήτης και που ευελπιστούμε να γίνει θεσμός τα επόμενα χρονιά. Ο πολιτιστικός σύλλογος ανωγείων έχοντας γνώση και επίγνωση για την σπουδαιότητα του χώρου του Ιδαίου άντρου με σεβασμό στην ιστορία του και με την συνεργασία κορυφαίων συνεργατών θα προσπαθήσει να σας ταξιδέψει στο παρελθόν ενώνοντας το με το παρόν και το μέλλον.
Στον εξωτερικό χώρο του ιερού Σπηλαίου της αρχαιότητας θα ξεδιπλωθεί μπροστά στα ματιά όλων μας μια πρωτότυπη μουσικό-χορευτικό-ποιητικό-χορευτική παράσταση σε στίχους τραγουδιών & απαγγελία του Γιώργη Καράτζη με την μουσική επένδυση του Γιώργου Φασουλά, Κώστα Καλλέργη και σε ερμηνείες τραγουδιών από τους ίδιους και τον Ψαραντώνη ως σύγχρονο Δια καθώς και από τους Παναγιώτη Σκουλά και Μαρίνας Δακανάλη. Ότι ακουστεί από στίχους τραγούδια μουσική είναι γραμμένα ειδικά αυτήν την εκδήλωση και μόνο.Οι άντρες του χορευτικού του πολιτιστικού συλλόγου μόνο δέος μπορούμε να νιώθουμε στην πιο σημαντική στιγμή ίσως του Πυρρίχιου Ανωγειανού πηδηχτού όταν θα τον χορέψουμε στον τόπο που γεννήθηκε από τους Κουρήτες. Ο χορός των θεών,ο αρχαιότερος όλων..
Καλούμε όλο το κόσμο να στηρίξει αυτήν τη προσπάθεια και να παρακολουθήσει στον επιβλητικό χώρο του Ιδαίου υπό το φως της πανσελήνου με θέα το οροπέδιο της Νίδας, αυτήν την τόση ποιοτική επίπεδου εκδήλωση.Σας περιμένουμε όλους” ολοκληρώνει ο κ. Βρέντζος.
Αναλυτικά λίγα λόγια για την εκδήλωση της 18ης Αυγούστου:
Ιδαίο Άντρο…Αναβιώνοντας το μύθο στον γενέθλιο τόπο του…
Στη σκιά του υψηλότερου βουνού της Κρήτης, της Δωρικής Ίδης ή Ίδας, του σημερινού Ψηλορείτη, μια σπηλιά έμελλε να γίνει ο τόπος, που ο μύθος θέλει, να πρωτακούστηκε το κλάμα του πατέρα θνητών και αθανάτων, του Δία.
Ιδαίον Άντρον. Ο τόπος που διάλεξε η Ρέα για να κρύψει το νεογέννητο Δία από την οργή του πατέρα του Κρόνου. Ο τόπος όπου πρωταντήχησαν οι ήχοι από τα σπαθιά των Κουρητών, που χτυπούσαν με δύναμη πάνω στις ασπίδες τους, αλλά και από τα βαριά τους βήματα, καθώς χόρευαν τον πυρρίχιο χορό τους, για να καλύψουν το κλάμα του θείου βρέφους. Ο τόπος που ο Δίας γεννήθηκε ανατράφηκε και ανδρώθηκε από την αίγα Αμάλθεια και τη νύμφη Μέλισσα, για να επικρατήσει τελικά του πατέρα του Κρόνου και μέσα από την Τιτανομαχία να αναδειχθεί ο ισχυρότερος, ο πρώτος των Θεών του Ολύμπου. Ο τόπος που για αιώνες αποτέλεσε, όπως τα αρχαιολογικά ευρήματα μαρτυρούν, κέντρο λατρείας του Κρηταγενή Δία.
Σ’ αυτόν τον ιερό, κατά την αρχαιότητα, τόπο, τόπο μυσταγωγίας και θείας λατρείας, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ανωγείων, φιλοδοξεί, με τη συνεργασία σημαντικών καλλιτεχνικών προσωπικοτήτων, να ξαναδώσει φέτος τον Αύγουστο ζωή.
Μέσα από τα κείμενα του Γιώργου Καράτζη, που θα επιχειρήσει να αφηγηθεί, με το δικό του, μοναδικό τρόπο, τον μύθο της γέννησης και της ανατροφής του Δία, και πως αυτός, κρατεί ως τις μέρες μας, με μια ξεχωριστή για τ’ Ανώγεια και όλη την Κρήτη σημειολογία…
Μέσα από τις συνθέσεις και τις ξεχωριστές φωνές του Ψαραντώνη, του Γιώργη Φασουλά, Κώστα Καλλέργη, Παναγιώτη Σκουλά και Μαρίνας Δακάναλης που θ’ αποδώσουν μελωδικά το θείο παραμύθι…
Μέσα από τη σκηνοθετική ματιά του των μελών του Π.Σ Ανωγείων, που με σεβασμό στην ιερότητα του χώρου, φιλοδοξεί ν’ απεικονίσει το μύθο για πρώτη φορά στο γενέθλιο τόπο του…
Με τους χορευτές του Πολιτιστικού Συλλόγου να ακολουθούν τα περήφανα ζάλα των Κουρητών, των Ιδαίων Δακτύλων, χορεύοντας τον πυρρίχιο χορό τους, τον Ανωγειανό πηδηχτό…
Μια φιλόδοξη προσπάθεια, που έχοντας ήδη την αμέριστη υποστήριξη της Έφης Σαπουνά Σακελλαράκη, συζύγου του ανθρώπου που με την επιμονή και την μεθοδική δουλειά του έφερε στο φως τα ευρήματα εκείνα, που επιβεβαίωσαν τη μυθολογική υπόσταση του Ιδαίου Άντρου, του Γιάννη Σακελλαράκη, επιζητά, για την όσο το δυνατόν αρτιότερη υλοποίησή της την έμπρακτη αρωγή όλων των αρμοδίων φορέων, ώστε να καταφέρει να αναχθεί σ’ έναν ακόμα αξιόλογο για τα πολιτιστικά δρώμενα της Κρήτης θεσμό, στα χρόνια που θ’ ακολουθήσουν.
Προσπάθεια, η οποία έχει όλα τα εχέγγυα για να αναδείξει σε ένα βεληνεκές που ξεπερνά τα στενά όρια της Κρήτης ειδικά και της Ελλάδας γενικότερα, την κοιτίδα ενός εκ των μεγαλυτέρων μυθολογικών πηγών, αυτήν που έμελε στα σπλάχνα της να αναθρέψει τον πατέρα του ελληνικού μυθικού δωδεκαθέου, το Ιδαίο Άντρο, ξαναδίνοντάς της έστω και καθυστερημένα, την τιμή και την αξία, που ιστορικά της αναλογεί.
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ανωγείων, έχοντας πάντα ως μόνη προτεραιότητα την προαγωγή της Ανωγειανής, αλλά και της ευρύτερης παράδοσης της Κρήτης, επιλέγει για πρώτη φορά φέτος το καλοκαίρι να εντάξει στα πολιτιστικά δρώμενα, έναν τόπο που για αιώνες παρέμεινε στη σκιά, ενώ ο ίδιος έδωσε φως και πνοή σ’ όλο τον αρχαίο κόσμο, αναθρέφοντας στην αγκαλιά του το Δία…Στο Ιδαίο Άντρο λοιπόν, φιλοδοξεί, με απόλυτο σεβασμό και με τη συνεργασία σπουδαίων κρητικών καλλιτεχνών, να ξαναδώσει ζωή ο Σύλλογός μας, με την υπόσχεση, αλλά και την ελπίδα η προσπάθειά του αυτή θα είναι μόνο η αρχή, για όσα πολιτιστικά εγχειρήματα μπορούν στον ιερό αυτό χώρο να υλοποιηθούν…
Tην 13 Αυγούστου 2016 σε ηλικία 86 ετών άφησε την τελευταία του αναπνιά ο Γιώργης Ιωαν. Σταυρακάκης η Μερτζανογιώργης. Ο Γιώργης γεννήθηκε στ Ανώγεια το 1930 και ήταν γιός του Ιωάννη Σταυρακάκη (Μερτζανογιάννη) και της Αργυρώς Σκουλά του Αθανάση. Τα παιδικά ντου χρόνια τα πέρασε στο Περαχώρι και με το κάψιμο και την καταστροφή των Ανωγείων από του Ναζί θα ξεριζωθεί από τη γενέθλια γη ,όπως και το σύνολο των Ανωγειανών. Κάποια χρόνια θα ζήσει μεν τους δικούς στις Αρχάνες και στη συνέχεια θα αρχίσει από τα χρόνια της εφηβείας του το άγώνα για την επιβίωση, κάνοντας τον βοσκό σε διάφορα αφεντικά. Το 1959 παντρεύεται την Αικατερίνη Σκουλά του Μιλτιαδογιώργη τη θυγατέρα και εγκαθίσταται μόνιμα στ Αρκάδι Μονοφατσίου όπου έζησε μέχρι τον θάνατο του. Απέκτησε 7 παιδιά 3 αγόρια τον Γιάννη, το Νίκο και το Μιχάλη και 4 κοπελιές,την Αργυρώ, την Μαρία, τη Θάλεια και την Ελένη. Ο Μερτζανογιώργης, σαν ντελικανής κι ώριμος αργότερα, υπήρξε ένας από τους πιο όμορφους ανθρώπους που έβγαλαν τα Ανώγεια. Με καλό παράστημα, χορευταράς σαν και τα αδέρφια του, καλοσυνάτος, ανοιχτόκαρδος και γελασάρης και πάνω απ όλα καλοσυγγενής. Λίγοι γάμοι γίνονταν στα χωριά του Μονοφατσού που να μην έχουν τη σφραγίδα του Μερτζανογιώργη είτε σαν πίκαιρος είτε σαν στυλοβάτης του γλεντιού.