Πολλά χρόνια ύστερα από το θάνατο του σεμνού, ταπεινού, ακαταμάχητου, γενναίου, ανιδιοτελή και ολιγαρκή Αρχηγού, Καπετάν Μιχάλη Ξυλούρη ή Χριστομιχάλη, αισθάνομαι την ανάγκη ως Ανωγειανός να αναφερθώ στο πρόσωπό του, να τιμήσω τον ήρωα και άξιο τέκνο των Ανωγείων και ολόκληρης της Κρήτης.

Είχα την τιμή να γνωρίζω από πολύ κοντά τον αρχηγό, εξαιτίας του μακαρίτη του πατέρα μου Μιχάλη Γεωργ. Δακανάλη ή Μιχαλομιχάλη, που ήταν μέλος της Ανεξάρτητης Αντάρτικης Ομάδας Ανωγείων, φίλου και συνεργάτη του αρχηγού. Συνεργαστήκαμε πολύ στενά τα έτη 1964-1966, που εγώ είχα την τιμή να είμαι πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατικής Νεολαίας (Ε.ΔΗ.Ν.) στα Ανώγεια, για θέματα κομματικά της τότε Ενώσεως Κέντρου. Τα χρόνια τότε ήταν πολύ  δύσκολα και ρευστά από πολιτικής άποψης, είχε αποπέμψει το λαοπρόβλητο  πρωθυπουργό του 53%, Γεώργιο Παπανδρέου ο τότε βασιλιάς Κωνσταντίνος και ακολούθησε η αποστασία. Επίσης είχαμε και οι δυο κοινό χόμπι το κυνήγι, έτσι βρεθήκαμε πολλές φορές στα Ανωγειανά βουνά κυνηγώντας παρέα με γνωστές προσωπικότητες του Ηρακλείου, όπως τον μακαρίτη φαρμακοποιό Μιχάλη Τζομπανάκη και άλλους. Πάντα όμως στην παρέα έπρεπε να είναι υποχρεωτικά κατ’ απαίτηση του αρχηγού ο Γρηγόρης Σαλούστρος από τα Ανώγεια, ο οποίος διέθετε αρκετό χιούμορ και διασκέδαζε συνεχώς την παρέα. Τον έχω ζήσει από πολύ κοντά και έχω γνώμη και κρίση για τον ήρωα καπετάν Μιχάλη Ξυλούρη.

Ο Μιχάλης Χριστ. Ξυλούρης γεννήθηκε στην ξακουστή κωμόπολη των Ανωγείων το 1892 και μεγάλωσε μέσα σε μια ηρωική κοινωνία, ενώ καθημερινά διαποτίζονταν μέσα από τα νάματα του ηρωισμού και της αυτοθυσίας. Πρότυπά του ήταν οι τότε γνωστοί αρχηγοί και οπλαρχηγοί των Ανωγείων, που αγωνίζονταν κατά των Τούρκων κατακτητών της Κρήτης, ενώ ο πρόγονός του Καπετάν Εμμαν. Ξυλούρης ή Τζιτζής, που τον έπαιρνε στα γόνατά του, του ενεφύσησε τα δικά του ιδανικά, τα οποία  ακολούθησε σε όλη του τη ζωή.

Σε ηλικία 21 χρόνων τον βρίσκουμε μαχητή στο Μπιζάνη στην απελευθέρωση της Ηπείρου, το 1913 στη γραμμή του Ελληνοβουλγαρικού Πολέμου και το 1922 να μάχεται γενναία στα βουνά και τα λαγκάδια της Μικράς Ασίας κατά των Νεότουρκων του Κεμάλ Ατατούρκ. Αρνείται κάθε τιμητική διάκριση και απορρίπτει προτάσεις για προαγωγή.

Η θλιβερή κατάληξη της Μικρασιατικής Καταστροφής τον φέρνει πίσω μαζί με άλλους χιλιάδες τιμημένους αγωνιστές της πατρίδας μας. Μένει στο Ηράκλειο και ασχολείται με το επάγγελμα του κρεοπώλη.

Με την έναρξη της Μάχης της Κρήτης στις 20 Μαΐου 1941 από τους Γερμανούς, κλείνει το μαγαζί του στο Ηράκλειο και σχηματίζει μια μικρή ομάδα ενόπλων από Ανωγειανούς και άλλους πατριώτες και μάχεται κατά των Γερμανών αλεξιπτωτιστών στη Χανιώπορτα και πάνω στα ενετικά τείχη μέχρι την 24η Μαΐου. Μετά τον τερματισμό της ιστορικής Μάχης της Κρήτης δεν τον κρατεί το Ηράκλειο, αλλά ανηφορίζει στα Ανώγεια, στον Ψηλορείτη, για να συνεχίσει την αντίσταση κατά του κατακτητή.

Αντίσταση

Στις 15 Αυγούστου 1941 συγκροτείται στα Ανώγεια η Ανεξάρτητη Αντάρτικη Ομάδα Ανωγείων με τον ένδοξο αρχηγό, ήρωα και μάρτυρα της λευτεριάς Καπετάν Γιάννη Δραμουντάνη ή Στεφανογιάννη, με υπαρχηγό το Μιχάλη Ξυλούρη ή Χριστομιχάλη. Το τιτάνιο έργο της ομάδας για την κατάκτηση της λευτεριάς άρχισε αμέσως, με πρώτο της μέλημα την περισυλλογή και διευκόλυνση της διαφυγής των συμμάχων στη Μέση Ανατολή. Υπήρξε άμεση συνεργασία με την αγγλική κατασκοπία, διαφύλαξε ασυρμάτους στη θέση «Πετραδολάκια», ενώ παρείχε άσυλο και καταφύγιο στους Άγγλους πράκτορες και πατριώτες αντάρτες. Έτσι τα Ανώγεια έγιναν το κέντρο της αγγλικής κατασκοπίας στην Κρήτη. Στη συνέχεια έγινε παράλληλη oργάνωση και δράση με το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Η ομάδα διατηρούσε κατά τη διάρκεια της κατοχής ένοπλο τμήμα στη θέση «Μύθια» του Ψηλορείτη.

Μετά την εκτέλεση του ηρωικού αρχηγού Γιάννη Στεφανογιάννη, από τους Γερμανούς στις 13 Φεβρουαρίου 1944. ο Χριστομιχάλης είναι ο αδιαφιλονίκητος διάδοχος για την αρχηγία της Α.Α.Ο. Ανωγείων. Ο ηγετικός χαρακτήρας του, ο ακαταμάχητος ηρωισμός του κέρδισαν την εκτίμηση και το σεβασμό της ομάδας, αλλά και των συνεργατών Άγγλων της Μέσης Ανατολής. Έτσι  Παίρνει στα στιβαρά του χέρια τη διοίκηση της ομάδας.

Ο ένοπλος αγώνας συνεχίζεται με μεγάλη ένταση και τα λαμπρά γεγονότα διαδέχονται το ένα με το άλλο. Με ευθύνη του ιδίου του αρχηγού πραγματοποιείται το σαμποτάζ της Πυργούς στις 22 Ιουλίου 1944, στο οποίο φονεύθηκαν 4 Γερμανοί, τραυματίστηκαν 4, ενώ από την ομάδα σκοτώθηκε ένας αντάρτης.

Επίσης, προσφέρεται άμεση βοήθεια στην απόκρυψη του στρατηγού Κράιπε στο λημέρι της ομάδας στη Μύθια και στη συνέχεια στη διαφυγή του.

Διοργανώνεται και εκτελείται το σαμποτάζ της Δαμάστας στις 8-8-1944 σε συνεργασία με τους Άγγλους, όπου σκοτώνονται οκτώ Γερμανοϊταλοί, ενώ συνελήφθησαν αρκετοί αιχμάλωτοι. Από τη μεριά της ομάδας σκοτώθηκε ένας Ρώσος υπολοχαγός και τραυματίστηκαν ο Μανόλης Σπυθούρης ή Νταμπακομανώλης σοβαρά και ο Κων/νος Κεφαλογιάννης ή Κουντόκωστας ελαφρά.

‘Ενας από τους λόγους που ο Γερμανός διοικητής του Φρουρίου Κρήτης Μύλλερ διέταξε την ισοπέδωση των Ανωγείων, ήταν και το σαμποτάζ της Δαμάστας. ‘Ετσι, στις 13 Αυγούστου 1944 άρχισε η ισοπέδωση των Ανωγείων, ενώ ακολούθησε ένα όργιο εκτελέσεων χωρίς διάκριση, λεηλασία και ολική καταστροφή. «Στων Ανωγείων την ολόμαυρη ράχη περπατώντας η δόξα μονάχη. . . ». Οδηγήθηκαν 2.500 γυναικόπαιδα στην προσφυγιά στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα.

Στις 9 Σεπτεμβρίου 1944 οι άνδρες της ομάδας δίνουν τη μάχη της Μύθιας, αντιμετώπισαν μεγάλες  γερμανικές δυνάμεις και υποχώρησαν λόγω αιφνιδιασμού.    Γρήγορα όμως ανασυντάχθηκαν  χτύπησαν τους Γερμανούς και τους ανάγκασαν σε υποχώρηση.

Στις 16 Σεπτεμβρίου 1944 ως επικεφαλής της ομάδας, ο καπετάν Μιχάλης δίνει τη μάχη στα Αξίπετρα  Μαλεβυζίου, όπου σκοτώθηκαν 14 Γερμανοί και δυο από τα μέλη της ομάδας.

Στις 30 Σεπτεμβρίου 1944 δίδεται η μάχη της Φοινικιάς, κατά την οποία σκοτώθηκαν 4 Γερμανοϊταλοί, αιχμαλωτίστηκαν 8, πυρπόλησαν δυο αυτοκίνητα, ενώ από την ομάδα έπεσε ηρωικά ένας μαχητής.

Ανώγεια

Μετά την αποχώρηση των Γερμανών, οπότε και ανέτειλε λαμπρός ο ήλιος της λευτεριάς, του ανατέθηκαν καθήκοντα υποφρούραρχου Ηρακλείου. Η ψυχραιμία, η μεθοδικότητα και η σωφροσύνη του καπετάνιου βοήθησαν τα μέγιστα στην εμπέδωση της τάξης, τόσο μέσα στο Ηράκλειο, όσο και στην ύπαιθρο.

Τα Ανώγεια είχαν μετατραπεί σε απέραντους σωρούς από πέτρες, μπάζα και ερείπια. Τα πάντα είχαν καταστραφεί και εξαφανιστεί. Η κτηνοτροφία είχε σχεδόν αφανιστεί, η γεωργία είχε ρημάξει, εφόδια για να ζήσουν οι Ανωγειανοί δεν υπήρχαν. Η πενιχρή βοήθεια ερχόταν από τους αδελφούς Μυλοποταμίτες, Μαλεβυζιώτες, Ηρακλειώτες Ανωγειανούς και φίλους.

Με τις οδηγίες του καπετάν Μιχάλη και των συνεργατών του, ασχέτως κομματικής προέλευσης, αλλά και από την προσωπική εργασία των Ανωγειανών, αναγεννήθηκαν τα Ανώγεια μέσα από την τέφρα, έγιναν πιο σύγχρονα και πιο ωραία.

Δημιούργησε την ’Ένωση Πυροπαθών στο Ηράκλειο και το Ανωγειανό Οικοτροφείο (Ανωγειανό Σχολείο στην Καλοκαιρινού) στα τέλη του 1944, το οποίο φιλοξενούσε 350 παιδιά Ανωγειανών με πλήρη διατροφή.

Ο τότε στρατιωτικός διοικητής Ηρακλείου, συνταγματάρχης Ανδρέας Νάθενας, στις 20 Απριλίου 1945, αναφέρει για τον καπετάν Μιχάλη: «Είναι χαρακτήρ ακέραιος, τίμιος, ηθικός, ενεργητικός, δραστήριος, ψύχραιμος, συνετός και μετριόφρων. Σεμνό παλικάρι, ανιδιοτελής, ενθουσιώδης και ένθερμος πατριώτης».

Με την Ε.Δ. 115/50 διαταγή αναγνωρίστηκε αρχηγός της Εθνικής Αντάρτικης Ομάδας Ανωγείων «Ψηλορείτης» . Η πατρίδα ανακήρυξε την κοινότητα Ανωγείων σε ιστορικό δήμο, ενώ ανέθεσε στον Καπετάν Μιχάλη τιμητικά τα καθήκοντα του πρώτου δημάρχου Ανωγείων, μέχρι να διεξαχθούν εκλογές.

Ο Καπετάν Χριστομιχάλης ενδιαφερόταν πάντα για τα Ανώγεια και τα προβλήματά των ασταμάτητα μέχρι την τελευταία στιγμή. Πρόσφερε στους άλλους, αλλά τίποτε δεν ζήτησε για τον εαυτό του.

Η Τράπεζα της Ελλάδας με το 10326/6-9-47 έγγραφό της τον διόρισε με το βαθμό του επόπτη ασφαλείας στο υποκατάστημα Ηρακλείου, θέση την οποία ουδέποτε δέχθηκε. Με επιστολή που έστειλε  ο καπετάν Μιχάλης στο Σοφοκλή Βενιζέλο, του γνωστοποιεί ότι ο διορισμός του είναι πρωτοβουλία και εκδήλωση αισθήματος και αγάπης προς τον ίδιο. Δυστυχώς όμως δεν αποδέχεται τη θέση αυτή για διαφόρους λόγους και καταλήγει μεταξύ των άλλων ότι, «δεν επιθυμεί να είναι παράσιτο, προτιμά απείρως να επανέλθει στον ελεύθερο επαγγελματικό βίο».

Ο Σοφ. Βενιζέλος του απαντά με επιστολή και του γνωστοποιεί, ότι αντιλαμβάνεται πλήρως τους λόγους της άρνησής του και τον συγκινούν βαθύτατα τα αισθήματα του Καπετάν Μιχάλη προς αυτόν. Τέλος τον διαβεβαιώνει ο Βενιζέλος ότι  και τα δικά του αισθήματά  προς αυτόν παραμένουν αναλλοίωτα και τον θεωρεί ένα καλό φίλο. ‘Έτσι o Xριστομιχάλης προτίμησε πάλι το επάγγελμα του κρεοπώλη στο Καμαράκι του Ηρακλείου.

Το 1967 ο καπετάν Μιχάλης ήταν πλέον συνταξιούχος του ΤΕΒΕ με την πενιχρή σύνταξη των 960 δραχμών, όπως φαίνεται στο βιβλιάριο της σύνταξής του. Η υγεία του ήταν πολύ κλονισμένη και βρισκόταν σε άθλια οικονομική κατάσταση, στερούμενος παντελώς τους στοιχειώδεις αναγκαίους πόρους για μια αξιοπρεπή ζωή.

Το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας με την αριθμ. 0687/687/14664/13-12-67 διαταγή του προς το Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Ρεθύμνου, του ενέκρινε το ποσό των 3.000 δραχμών εφάπαξ. Ο καπετάν Μιχάλης με την από 29-12-67 επιστολή του αρνήθηκε να δεχτεί το ποσό αυτό, γνωρίζοντας ότι δεν θέλησε ποτέ του να εκμεταλλευθεί τους αγώνες του προς ίδιο όφελός του και επισημαίνει: «Πράγματι αγαπητέ αναξιοπαθώ, περισσότερον ίσως από όσον φαντάζεσθε».

Ο Καπετάν Χριστομιχάλης με την τιμιότητα που τον διέκρινε, το ήθος του, την ανιδιοτέλειά του και τη μετριοφροσύνη του, είναι ένας φωτεινός φάρος, ένα παράδειγμα προς μίμηση, ένα πρότυπο διαχρονικό, τόσο για τους πολιτικούς, κρατικούς λειτουργούς όλων των βαθμίδων, όσο και των νέων που δυστυχώς σήμερα στερούνται τέτοιων φωτεινών φάρων.

Ο Καπετάν Μιχάλης για τη δράση του στην Εθνική Αντίσταση τιμήθηκε με το χρυσό αριστείο ανδρείας από πατρίδα μας. Επίσης τιμήθηκε από τη Μεγάλη Βρετανία με διάσημα που του απένειμε ο Άγγλος πρεσβευτής στην Αθήνα, σε ειδική τελετή στη βρετανική πρεσβεία με τιμητική παρουσία όλων των οπλαρχηγών των Ανωγείων. Πάνω του δεν κόλλησε ποτέ εχθρικό βόλι. Έντιμος και δίκαιος απόκτησε το σεβασμό, την ακέραιη εκτίμηση και βαθιά υπόληψη των συμπολεμιστών του και του Kρητικού λαού. Κέρδισε τον έπαινο της πολιτείας και χάρηκε τη λευτεριά της πατρίδας μέχρι το θάνατό του.

Η μεγάλη μορφή του καπετάν Μιχάλη Ξυλούρη έφυγε στις 8 Ιουνίου 1972, στο σπίτι του ανιψιού του Ηρακλή Ξυλούρη στην Αθήνα. Ο ίδιος, όπως είναι γνωστό, δεν δημιούργησε ποτέ δική του οικογένεια, ίσως αυτό ήταν ένα σφάλμα του αρχηγού. Η τιμημένη και αιματοβαμμένη  Ανωγειανή γη τον δέχτηκε με ρίγος στις 9 Ιουνίου 1972 κάτω από τη σκιά του Ψηλορείτη. Ο σταυραϊτός ανέβηκε μόνιμα σε κείνα τα ύψη, όχι σαν ένας κοινός νεκρός, μα σαν άγρυπνος φρουρός, παρακολουθώντας στους αιώνες τα πεπρωμένα των Ανωγείων και ολόκληρης της Κρήτης. ‘Ηταν ένας γίγας ως αγωνιστής και γίγας ως άνθρωπος, έδωσε στους μεταπολεμικούς καιρούς τα φώτα της ανθρώπινης μεγαλοσύνης. ‘Ετσι πέρασε τις βαριές πύλες της αθανασίας, ενώ το φέρετρό του ακουμπούσε τα χώματα της Ανωγειανής γης σκεπασμένο με τα εθνικά χρώματα, παρουσία των επιζώντων αρχηγών, οπλαρχηγών και πλήθος κόσμου.

Η μόνη Περιουσία που άφησε για κληρονομιά στους Ανωγειανούς, ήταν μια βαλίτσα. Μέσα σ΄αυτή τη βαλίτσα φυλαγόταν η στολή που φορούσε στον Ψηλορείτη ως αρχηγός της Ανεξάρτητης Αντάρτικης Ομάδας Ανωγείων. Τη βαλίτσα αυτή καλούνται να φυλάξουν όλοι οι Ανωγειανοί ως κόρη οφθαλμού.

Οι Ανωγειανοί γενικά τον είχαν πάντα καμάρι και τον σέβονταν σαν πατέρα και αρχηγό. Θεώρησαν καθήκον τους να στήσουν την ιερή μορφή του στην πλατεία του Περαχωριού, στον αγαπημένο του χώρο στις 18-8-1995, πάνω στις πέτρες της Μύθιας, που είχε για στρώμα, προσκέφαλο, στήριγμα και πηγή έμπνευσης των οραμάτων για την κατάκτηση της λευτεριάς.

Το άγαλμα θα μείνει αιώνιο σύμβολο της ανθρωπιάς, της τιμής, της παλικαριάς, του αλόγιστου και ασυμβίβαστου υπερασπιστή των ιδανικών της πατρίδας, της πίστης και της λευτεριάς. Η μορφή του θα μείνει αθάνατη και έχει περάσει στο πάνθεο των ηρώων, το θρυλικό γέννημα των Ανωγείων, Αρχηγός Χριστομιχάλης.

        Οι παραπάνω επιστολές που ανταλλάχτηκαν μεταξύ του Καπετάν Χριστομιχάλη, του Σοφ.Βενιζέλου, της Τράπεζας της Ελλάδας, διάφορα άλλα έγγραφα που χρησιμοποίησα  στην παρούσα εργασία, καθώς και το βιβλιάριο  του ΤΕΒΕ  του αρχηγού βρίσκονται στο αρχείο της Αντάρτικης Ομάδας Ανωγείων. –

Άρθρο του Μανόλη Δακανάλη, πρώην αγρονόμου.

Την Κυριακή, 11 Ιουνίου 2017, στα Γραφεία του Συλλόγου Ανωγειανών της Αθήνας, πραγματοποιήθηκε η Τακτική Γενική Συνέλευση, διενεργήθηκαν οι αρχαιρεσίες για την ανάδειξη νέου Διοικητικού Συμβουλίου και συγκροτήθηκε το νέο 7μελές Δ.Σ. Η διαδικασία ανέδειξε πρόεδρο ξανά την Ζαχαρένια Ανδρεαδάκη ως πρόεδρο του Συλλόγου η οποία με την επανεκλογή της ανανεώνει την θητεία της για δυο ακόμα χρόνια..Αναλυτικά η νέα σύνθεση του Δ.Σ. του Συλλόγου Ανωγειανών της Αθήνας, έχει ως ακολούθως, με θητεία μέχρι το 2019: -Πρόεδρος: Ζαχαρένια Ανδρεαδάκη (έλαβε 89 ψήφους) -Αντιπρόεδρος: Νικόλαος Καράτζης (έλαβε 70 ψήφους) -Γεν. Γραμματέας: Ιωάννης Σπιθούρης (έλαβε 59 ψήφους) -Ταμίας: Βασίλειος Κονιός(έλαβε 64 ψήφους) -Αναπλ. Γραμματέας: Ιωάννα Κουνάλη (έλαβε 71 ψήφους) -Έφορος: Μυρσίνη (Έρσα) Σταυρακάκη (έλαβε 54 ψήφους) -Κοσμήτορας: Παναγιώτης Σκουλάς (έλαβε 63 ψήφους) Ως μέλη της εξελεγκτικής επιτροπής εξελέγησαν οι: -Ιωάννης Μανουράς (έλαβε 76 ψήφους) -Ζαχαρίας Σαλούστρος-Λαγός (έλαβε 66 ψήφους) -Γεώργιος Φασουλάς (έλαβε 65 ψήφους) Το νέο Δ.Σ. του Συλλόγου ευχαριστεί θερμά τα μέλη που προσήλθαν και συμμετείχαν στη διαδικασία των αρχαιρεσιών, καθώς και τα απερχόμενα μέλη του Δ.Σ. για τη βοήθεια και την στήριξη.Μόνη επιδίωξη του νέου Δ.Σ., με τη συμμετοχή και την έμπρακτη αρωγή και των λοιπών μελών, είναι να προάγει και να επιτύχει τους σκοπούς του καταστατικού, που αφορούν τον πολιτισμό και την παράδοση των Ανωγείων.

Η Ανωγή εύχεται στο νέο Δ.Σ του συλλόγου των Ανωγειανών της Αθήνας, μια δημιουργική θητεία, με υγεία και επίκεντρο πάντα την ανάπτυξη των Ανωγείων.

Θέμα-Συνέντευξη:Γιώργης Μπαγκέρης

Είναι 27 ετών και παρά το νεαρό της ηλικίας του αφιερώνει πολλές ώρες της ημέρας του στην εθελοντική προσφορά σε παιδιά με νεοπλασματικά  νοσήματα, μέσω του Παγκρήτιου συλλόγου γονέων και φίλων παιδιών με νεοπλασία “Ηλιαχτίδα”, μέλος του οποίου είναι τα τρία τελευταία χρόνια. Ο Στέφανος Δραμουντάνης ή Μπενταφούτης, ένας νέος Ανωγειανός που προσφέρει το χαμόγελο στα μικρά παιδιά που δίνουν τη μεγαλύτερη μάχη της ζωής τους, δείχνει τον δρόμο και σε νεότερους του αλλά και σε μεγαλύτερους, ότι ο μόνος τρόπος στους χαλεπούς καιρούς που ζούμε για να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι, είναι το μονοπάτι της αλληλεγγύης, της ανιδιοτελούς προσφοράς στον συνάνθρωπο, της αγάπης, του σεβασμού, της ανθρωπιάς. Τον πείσαμε να μιλήσει στην Ανωγή για την δράση του αυτή αν και δεν ήθελε εξαρχής, καθώς θεωρεί ότι όταν προσφέρεις δεν χρειάζεται να το φωνάζεις, για τον μοναδικό λόγο και άλλοι νέοι της ηλικίας του να δουν την αχτίδα και το μονοπάτι αυτό και να προσφέρουν και αυτοί με τη σειρά τους όχι μόνο στην “Ηλιαχτίδα” , αλλά γενικότερα σε όλες τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, σε όλους όσοι πραγματικά χρειάζονται ένα χέρι βοηθείας, μια καλή κουβέντα, ένα απλό σφίξιμο του χεριού, ένα απλό αλλά τόσο σημαντικό χαμόγελο.

Άλλωστε ο Στέφανος με επιλογή του δίνει το παρόν σε πολλούς τομείς των Ανωγείων και δείχνει ότι αν και σε ένα ορεινό και απομακρυσμένο μέρος όπως τα Ανώγεια, υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους  μπορείς να ξεδιπλώσεις το ταλέντο και την προσωπικότητα σου και να προσφέρεις τόσο στο γενικό σύνολο, όσο όμως και στον ίδιο σου τον εαυτό! Άλλωστε τα τελευταία τέσσερα χρόνια είναι φύλακας στο Κέντρο φιλοξενίας των ασυνόδευτων ανήλικων στο χωριό μας και γνωρίζοντας από κοντά τα παιδιά του πολέμου από χώρες όπως το Αφγανιστάν, το Ιράκ, το Πακιστάν και αλλού, μας τονίζει αυτό που θα έπρεπε να είναι αυτονόητο στην κοινωνία μας. Ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι ανεξαρτήτως χρώματος θρησκείας ή οτιδήποτε άλλο,ότι όλοι έχουν δικαίωμα στην ζωή, ότι εν τέλει όταν μπορούμε πρέπει να βοηθούμε ανθρώπους που βρίσκονται σε δύσκολη κατάσταση, διότι κάποια στιγμή ίσως και εμείς χρειαστούμε παρόμοια στήριξη. Επίσης είναι ποδοσφαιριστής του Αετού Ανωγείων, παρέα με τον αδερφό του Ευριπίδη,είναι  ταμίας του Πολιτιστικού συλλόγου Ανωγείων, ένα θετικό και ενεργό μέλος της κοινωνίας του χωριού.

Ξεκινώντας την συζήτηση μαζί του, ο Στέφανος μας αναφέρει για τις πρώτες του ημέρες στην “Ηλιαχτίδα” πριν τρία χρόνια, αλλά και το ποιες είναι οι άσχημες και οι όμορφες εμπειρίες με τη συναναστροφή του αυτή με τα παιδιά και τονίζει τα εξής:

“Στην αρχή ήταν πολύ δύσκολο, δεν μπορούσα να δεχτώ ότι υπάρχει κάτι τέτοιο ανάμεσα μας και εμείς δεν το γνωρίζαμε. Σιγά σιγά με τον καιρό, έκανα φίλους τα παιδιά και καταλάβαινα πόσο σημαντική και πάνω από όλα είναι η υγεία στον άνθρωπο. Αν δεν έχουμε αυτό δεν έχουμε τίποτα. Έτσι έπαιρνα δύναμη, από την δύναμη και την δίψα των παιδιών για ζωή. Οι άσχημες στιγμές είναι όταν βλέπεις πια πως δεν μπορεί να γίνει τίποτα. Ούτε από τους γιατρούς, ούτε από κανέναν.Οι όμορφες στιγμές όμως είναι περισσότερες, όταν βλέπεις ότι όλα πήγαν καλά και τα χαμόγελα γύρισαν στην θέση τους. Εκεί που ανήκουν. Στους μικρούς ήρωες..” καταλήγει.

Για τον τρόπο με τον οποίο βοηθάει τα παιδιά να χαμογελάσουν στη ζωή τονίζει:

“Ο χώρος είναι στο Ηράκλειο στο ΠΑΓΝΗ. Πηγαίνω κάθε Δευτέρα από τρεις ώρες κάθε φορά. Στις ώρες που βρίσκομαι εκεί κάνουμε διάφορες δραστηριότητες. Παίζω με τα παιδιά, ζωγραφίζουμε, μιλάμε, ώστε να ξεχνιέται ο νους τους ότι βρίσκονται σε νοσοκομείο, εκείνες τις ώρες και να χαμογελάνε. Ο σκοπός μας είναι αυτός. Όλοι οι εθελοντές που βρισκόμαστε εκεί είναι αξιόλογοι άνθρωποι. Όλοι οι εθελοντές από τον μικρότερο ως τον μεγαλύτερο και ο σκοπός είναι για όλους ο ίδιος: Τα παιδιά!..” αναφέρει.

Στη συνέχεια συγκινημένος μετά από ερώτηση μας για τη σχέση του με τους γονείς αυτών των παιδιών, μιλάει για μια ξεχωριστή επίσκεψη στα Ανώγεια που θα θυμάται για πάντα. Λέει σχετικά:

“Οι γονείς μας έχουν αγκαλιάσει, αλλιώς δεν θα μπορούσαμε να έρθουμε κοντά στα παιδιά τους. Ένα περιστατικό που με έχει σημαδέψει, είναι όταν είχε έρθει μια οικογένεια, με τα παιδιά τους στα Ανώγεια και ρώτησαν και έψαξαν να με βρουν. Χτύπησαν την πόρτα του σπιτιού μου χωρίς να ξέρω τίποτα. Μου είπαν ότι ήρθαν να με δουν “για να δούμε και εμείς τι κάνεις εσύ” όπως μου είπαν. Αυτό ήταν για μένα το πιο όμορφο δώρο..”.

Ως νέος άνθρωπος, ο Στέφανος μας αναφέρει και τις κουβέντες που κάνει με τους φίλους του για τον εθελοντισμό και τι απλό χρειάζεται για να γίνει κάποιος εθελοντής σε όσους έχουν ανάγκη. Αναφέρει σχετικά:

“Με τους φίλους μου μιλάμε για αυτή μου τη δραστηριότητα, φυσικά. Με ρωτάνε μάλιστα αρκετοί για να μάθουν πως μπορούν να έρθουν και να βοηθήσουν. Όμως υπάρχουν και άλλοι άνθρωποι, που δεν ξέρουν, δεν θέλουν να ακούσουν, δεν έχουν την σωστή ενημέρωση. Του διπλανού μας το πρόβλημα μπορεί να γίνει και δικό μας κάποια στιγμή. Για αυτό πιστεύω ότι όταν στη ζωή μας είμαστε καλά και μπορούμε να βοηθάμε, πρέπει να το κάνουμε. Ο τρόπος για να συμμετέχεις στην “Ηλιαχτίδα” είναι πολύ απλός, μπαίνοντας στην ιστοσελίδα της και στέλνοντας με meil τα στοιχεία σου.Μετά περιμένεις απάντηση από τους υπεύθυνους της ομάδας.Οι μόνη προϋπόθεση που χρειάζεται για να συμμετέχεις είναι να έχεις όρεξη και να αγαπάς τα παιδιά..”.

Του ζητάμε μια αναφορά για τα παιδιά της Εστίας, τα παιδιά του πολέμου που τον θεωρούν ένα από τους δικούς τους ανθρώπους, άλλωστε και ο ίδιος διατηρεί σχέσεις με παιδιά ακόμα και όταν φεύγουν από το χωριό για άλλους προορισμούς. Ο ίδιος μιλάει με αγάπη για αυτά τα παιδιά και τονίζει:

“Θεωρώ ότι με τη δουλειά που έχω στο Κέντρο Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανήλικων στα Ανώγεια είμαι τυχερός, γιατί έχει να κάνει με παιδιά πάλι.Είναι δουλειά, αλλά μαθαίνεις πολλά πράγματα που ίσως δεν τα φαντάζεται κανείς.Μαθαίνεις τις δυσκολίες που αυτά τα παιδιά έχουν περάσει στην ζωή τους και εκτιμάς ο ίδιος αυτά που έχεις. Γιατί ο καθένας από εμάς θα μπορούσε να είναι σε αυτή τη θέση. Έχω πολλούς φίλους όλα αυτά τα χρόνια που δουλεύω εδώ και διατηρώ  ακόμα με πολλά παιδιά που έχουν φύγει από τα Ανώγεια επαφή..”

Του ζητάμε να κλείσει ο ίδιος αυτή τη συζήτηση με ένα δικό του προσωπικό μήνυμα σε όσους διαβάσουν αυτό το κείμενο και με απλά λόγια μας δείχνει το δικό του μονοπάτι εθελοντισμού που χωράει πολλούς ακόμα να το ακολουθήσουν τονίζοντας:

“Αντί να πάμε για ένα καφέ το οποίο γίνεται κάθε μέρα, ας κάνουμε κάτι πιο χρήσιμο στην ζωή μας. Έστω και μια μικρή βοήθεια θα ήταν αρκετή. Ο τρόπος υπάρχει, το μόνο που χρειάζεται είναι αγάπη και σεβασμός στον συνάνθρωπο μας..”καταλήγει ο Στέφανος Δραμουντάνης.

Αυτός είναι ο Στέφανος Δραμουντάνης και αυτά είναι τα Ανώγεια που αγαπάμε, τα Ανώγεια που όπως παλιά ήταν ένα καταφύγιο για κάθε άνθρωπο που ζητούσε βοήθεια, που είχε ανάγκη. Τα Ανώγεια που έχουν το ανθρώπινο δυναμικό για να ανέβουν ακόμα ψηλότερα σε επίπεδο πολιτισμού και ιστορίας. Με νέα παιδιά που απλά θέλουν ένα μικρό κίνητρο, μια μικρή σπίθα που μπορεί να γίνει “πυρκαγιά” προσφοράς και αγάπης.Ευχόμαστε στον Στέφανο να έχει υγεία και δύναμη να συνεχίσει τον δικό του αγώνα από το μετερίζι που επέλεξε, και στους γονείς του Βασίλη και Θεονύμφη να είναι καλά και πάντα περήφανοι για τον γιο τους.

Κάνουμε γνωστό στους ενδιαφερόμενους γονείς που έχουν παιδιά γεννημένα από 1/1/2014 έως και 31/3/2015 ότι   ξεκίνησαν οι εγγραφές στο Παιδικό Σταθμό Ανωγείων για το σχολικό έτος 2017-2018 από τις  12/6/2017 έως και τις 23/06/2017.

Παρακαλούνται οι ενδιαφερόμενοι να απευθύνονται στο Δήμο και στην υπάλληλο Κεφαλογιάννη Ελένη για την κατάθεση της αιτήσεως μετά από την συγκέντρωση όλων των απαραιτήτων εγγράφων.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΜΗΤΕΡΑΣ ΣΕ ΦΩΤΟΤΥΠΙΑ

2. ΠΙΣΤΟΠΟΙΙΤΙΚΟ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΟΥ

3. ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΊΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ (ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2016)

4. ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΕΜΒΟΛΙΩΝ ΤΟΥ ΝΗΠΙΟΥ

5. ΒΕΒΑΙΩΣΗ ΠΑΙΔΙΑΤΡΟΥ, ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΗΣΗ<

6. ΤΟ Ε1 ΤΟΥ 2017

7. ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΗΛΩΣΗ

Στην τελική ευθεία μπαίνουν αυτή την εβδομάδα οι προετοιμασίες για τον γάμο του ποδοσφαιριστή του Αετού Νικομανώλη Νύκταρη, με την αγαπημένη της καρδιάς του Αλεξάνδρα Δρακογιαννάκη, που θα γίνει την Τετάρτη 21 Ιουνίου στο Ηράκλειο, ενώ παράλληλα θα βαφτίσουν και το γιο τους, με την τελετή να γίνεται στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου στις Κουρήτες. Κουμπάρος του ζεύγους θα είναι ο πρόεδρος της Π.Α.Ε Άρης Θεόδωρος Καρυπίδης, ο οποίος διατηρεί στενή σχέση με τον πατέρα του γαμπρού Ηρακλή Νύκταρη, ενώ στο προσκλητήριο διαβάζουμε δυνατά ονόματα της Ελληνικής μουσικής και του ποδοσφαίρου,που θα βρίσκονται στο μυστήριο  ως νονοί του μικρού Ηρακλή.

Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων που θα είναι στο μυστήριο, βλέπουμε τα ονόματα του τραγουδιστή Νίκου Βέρτη και της τραγουδίστριας Μελίνας Ασλανίδου, καθώς και της γνωστής ραδιοφωνικής παραγωγού Ράνιας Κωστάκη. Επίσης οι δυο Ανωγειανοί ποδοσφαιριστές και στενοί φίλοι του γαμπρού, Γιώργος Μέμμος και Δομήνικος Πλουσής, καθώς και ο ταλαντούχος λυράρης Νίκος Ξυλούρης, γιος του Ψαρογιώργη. Μετά την τελετή θα ακολουθήσει Ανωγειανό γλέντι στο κέντρο “Κουρήτες” με τους ήχους της λύρας του Βασίλη Σκουλά!

Ευχόμαστε στο Νικομανώλη και την Αλεξάνδρα να ζήσουν ευτυχισμένοι και να χαίρονται τον γιο τους Ηρακλή.

Του Γιώργη Μπαγκέρη

Έτος 1947. Μόλις τρία χρόνια μετά το Ολοκαύτωμα των Ανωγείων, τον Αύγουστο του ’44 από τους Ναζί, οι Ανωγειανοί έχουν επιστρέψει στις εστίες τους και λιθαράκι, λιθαράκι, με κόπο, δάκρυα και αίμα χτίζουν ξανά τα σπίτια τους. 940 οικίες ισοπέδωσαν εκ θεμελίων οι Ναζί εγκληματίες, αλλά υπολόγισαν χωρίς τους ανίκητους στην ψυχή Ανωγειανούς, που έχτισαν ξανά με τα χέρια τους τα σπίτια τους, για τρίτη φορά μέσα σε διάστημα μόλις 125 ετών, μετά και τα δυο Ολοκαυτώματα που είχαν προηγηθεί από τους Τούρκους, το 1822 και το 1867.

Την ημέρα εργασία και αναστήλωση του τόπου για την επιστροφή στις πατρογονικές εστίες, αλλά με τη δύση του ηλίου, οι Ανωγειανοί έβρισκαν αποκούμπι στην φτώχεια τους,  στον ήχο της λύρας και στην δημιουργία της μαντινάδας με την οποία θα τραγουδούσαν και θα εξέφραζαν τον καημό, την χαρά και τη λύπη τους, την αγάπη και την πίστη για καλύτερες μέρες. Η φωτογραφία είναι από εκείνο τον χειμώνα του 1947, όπου μια μεγάλη παρέα δεκατριών Ανωγειανών αντρών περιστοιχίζουν με αγάπη και σεβασμό στην πλατεία στο Περαχώρι, τον τυφλό λυράρη, τον θρυλικό Μανόλη Πασπαράκη ή Στραβό, έναν  από τους πρωτομάστορες της Κρητικής μουσικής, αλλά και ένας από τους σημαντικότερους λυράρηδες, μέσω του οποίου στις παρέες και στις καντάδες τους, οι Ανωγειανοί ξεχνούσαν τις πίκρες και τραγουδούσαν την αγάπη.

Ένα μάθημα, μέσα μόνο από μια φωτογραφία, για εμάς τους νεότερους, ότι ακόμα και στις δυσκολότερες εποχές, υπάρχει φως και αυτό αντανακλά μόνο μέσα από τη συλλογικότητα, την φιλία, την ανοιχτή καρδιά, τον σεβασμό. Σχεδόν όλοι  από τους δεκατέσσερις άντρες της φωτογραφίας έχουν φύγει από τη ζωή. Ή μάλλον το αντίθετο. Κανείς δεν έφυγε ποτέ. Αθάνατοι!

-Την φωτογραφία αντλήσαμε από το τεράστιο προσωπικό αρχείο της πολύτιμης φίλης μας  Αγγέλας Σκουλά που βρίσκεται πάντα κοντά και στην “Α”, με το πλούσιο υλικό που καθημερινά συγκεντρώνει από τα δρώμενα των Ανωγείων. Την ευχαριστούμε θερμά για την προσφορά της φωτογραφίας αλλά και της συνεισφοράς της στο να αναγνωρίσουμε ένα προς ένα τα πρόσωπα της φωτογραφίας που βρέθηκαν εκείνη την ημέρα του 1947 στο Περαχώρι.

-Τον λυράρη Μανόλη Πασπαράκη που βρίσκεται στο μέσον της φωτογραφίας περιστοιχίζουν οι εξής:

-Προσφύρης Μανουράς

-Γιάννης Χαιρέτης (Χαιρετοβασίλη)

-Επαμεινώνδας Ξυλούρης (Παμίκα)

-Διονύσης Χαιρέτης (Στελομανώλη)

-Σάββας Δραμουντάνης

-Μενέλης Ξυλούρης

-Γιάννης Σουλτάτος (Αλισαβογιάννης)

-Αεράκης Μπάμπης(Νταροχαραλάμπης)

-Γιάγκος Σκουλάς (Μάνωλας)

-Βασίλης Μπαγκέρης (Τζαβολιός)

-Διονύσης Βρέντζος(Φουντούλης)

-Αεράκης Γιάννης (Πολογιάννης)

-Γεώργιος Δραμουντάνης (Μαβριγιάς)